LUẬN văn sư PHẠM hóa HOÀN CHỈNH THƯ VIỆN PHIM ẢNH DÙNG CHO GIÁO dục môi TRƯỜNG TRONG GIẢNG dạy hóa học ở TRƯỜNG TRUNG học PHỔ THÔNG

Trong phDn ni dung, phDn lý thuyFt đ3Cc trình bày dùng làm c sA cho đ1 tài là cDn thiFt và phù hCp vi m6c tiêu và ni dung ca đ1 tài, đc bi4t là nhu cDu kFt hCp giáo d6c môi tr37ng vào gi

LuFn văn Tt nghip Ngành: S1 PH3M HÓA H5C

123o viên h45ng d6n: Sinh viên th7c hi8n:

Th.s.GVC Phan Thành Chung Nguy9n Trúc Linh

L5p: S4 phAm Hóa K32

MSSV : 2060414

CBn ThC, năm 2010

L2I CBM 7N

&&

Đ1 tài “Hoàn ch2nh th3 vi4n phim 5nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông” đã đ3Cc hoàn thành sau gDn 10 tháng NhEng kFt qu5 đ1 tài đ8t đ3Cc là nh7 vào s đng viên, s giúp đ nhi4t tình và s đóng góp ý kiFn ca gia đình, quí thDy cô và b8n bè Nhân đây tôi xin chân thành gi l7i c5m n sâu sc đFn:

Cha m cùng tt c5 nhEng ng37i thân trong gia đình đã luôn quan tâm, đng viên và

ng h tôi trong sut th7i gian thc hi4n đ1 tài

ThDy Phan Thành Chung đã tn tình ch2 b5o và t8o m9i đi1u ki4n thun lCi cho tôi hoàn thành đ1 tài này Trong nhEng lúc tôi gp khó khăn hay v3ng mc mt vn đ1 nào đó, thDy đã luôn tn tình h3ng dn và đng viên tôi ThDy đã đ3a ra nhi1u ý kiFn đóng góp giúp đ1 tài đ3Cc hoàn ch2nh hn

Tt c5 quí thDy cô b môn Hóa, Khoa S3 Ph8m, tr37ng Đ8i h9c CDn Th đã nhi4t tình giúp đ tôi t lúc tìm tài li4u cho đFn khi hoàn thành đ1 tài

Các b8n lp S3 ph8m Hóa khóa 32, các thành viên ca phòng 3 dãy B1 kí túc xá tr37ng Đ8i h9c CDn Th, đc bi4t là b8n Th8ch Th Pht, cùng tt c5 b8n bè đã luôn giúp đ, đng viên tôi trong sut th7i gian thc hi4n lun văn này

NHN XÉT CA GIÁO VIÊN H1NG DN

Đ tài: HOÀN CH9NH TH1 VIAN PHIM BNH DÙNG CHO GIÁO DCC

MÔI TR12NG TRONG GIBNG D3Y HÓA H5C D TR12NG TRUNG H5C PHE THÔNG

Sinh viên thc hin: Nguyn Trúc Linh

Cán b hng dn: Phan Thành Chung

1 Phn hình thc

Lun văn có 142 trang g m có 2 phDn ni dung và ph6 l6c, đính kèm mt DVD các video clip v1 giáo d6c môi tr37ng Tài li4u đ3Cc in n trang nhã, đ8t yêu cDu ca mt lun văn tt nghi4p

2 Phn ni dung

Bao g m 3 phDn: phDn mA đDu, phDn ni dung và phDn kFt lun và kiFn ngh

Trong phDn mA đDu, tác gi5 đã nêu rõ và c6 th! m6c tiêu và gii h8n ca đ1 tài, ph3ng pháp và ph3ng ti4n nghiên c"u

Trong phDn ni dung, phDn lý thuyFt đ3Cc trình bày dùng làm c sA cho đ1 tài là cDn thiFt và phù hCp vi m6c tiêu và ni dung ca đ1 tài, đc bi4t là nhu cDu kFt hCp giáo d6c môi tr37ng vào gi5ng d8y môn h9c A tr37ng trung h9c phB thông PhDn lý thuyFt c#ng đã nêu bt đ3Cc c sA ca ni dung sách giáo khoa đ3Cc khai thác đ! xây dng các video clip phù hCp vi ni dung ca bài gi5ng

Trong phDn thc nghi4m, tác gi5 đã trình bày đ3Cc c6 th! ph3ng pháp thiFt kF mt video clip đ8t yêu cDu đ! s d6ng trong thc tF gi5ng d8y Tác gi5 đã thiFt kF l8i, bB sung và hoàn ch2nh 60 video clip đ3Cc s d6ng cho 41 mô đun giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông Các video clip đ3Cc thiFt kF theo ph3ng pháp này

có ni dung phù hCp vi ni dung sách giáo khoa nên có th! khai thác tt ni dung giáo d6c môi tr37ng c#ng nh3 k$ năng vn d6ng kiFn th"c ca ng37i h9c thông qua phDn thuyFt minh

và h4 thng các câu h%i th5o lun

Trong phDn kFt lun và kiFn ngh, tác gi5 đã rút ra đ3Cc nhEng đi!m m8nh, yFu đi vi kFt qu5 ca đ1 tài và đ1 xut các bi4n pháp phát tri!n s hi4u qu5 và tính "ng d6ng thc ti&n mà đ1 tài ch3a thc hi4n đ3Cc

3 Kt luFn

Tác gi5 đã hoàn thành rt tt m6c tiêu ca đ1 tài KFt qu5 ca đ1 tài có tính thc ti&n

và cDn đ3Cc đ3a vào thc tF gi5ng d8y đ! đánh giá nh'm hoàn thi4n hn nEa ni dung và kh5 năng "ng d6ng trong giáo d6c môi tr37ng Trong quá trình thc hi4n đ1 tài, tác gi5 đã th! hi4n tính tích cc, tính ch đng, s sáng t8o và kh5 năng s d6ng tt các phDn m1m vi tính đ! thiFt kF và hoàn ch2nh các video clip Vi t3 cách là cán b h3ng dn, tôi xin có l7i khen ngCi

Cán b hng dn

Phan Thành Chung

NHN XÉT CA GIÁO VIÊN PHBN BIAN

MCC LCC

Trang L7i c5m n

Nhn xét ca giáo viên h3ng dn

Nhn xét ca giáo viên ph5n bi4n

M6c l6c 1

Tóm tt ni dung đ1 tài 4

PH6N M T: MD Đ6U 5

1 LÍ DO CH(N Đ) TÀI 5

2 CÁC GI* THUY+T C,A Đ) TÀI 5

2.1 M6c tiêu ca đ1 tài 5

2.2 Gii h8n ca đ1 tài 6

3 CÁC PH-.NG PHÁP VÀ PH-.NG TI/N TH0C HI/N Đ) TÀI 6

3.1 Các ph3ng pháp thc hi4n đ1 tài 6

3.2 Các ph3ng ti4n thc hi4n đ1 tài 6

4 CÁC B-1C TH0C HI/N Đ) TÀI 6

5 H-1NG D2N S3 D4NG CÁC VIDEO CLIP 7

PH6N HAI: N I DUNG 8

1 C S5 LÝ THUY+T 8

1.1 Thc tr8ng xung quanh ni dung nghiên c"u ca đ1 tài 8

1.2 Trích ch2 th 36 CT/ TW ca B chính tr v1 tăng c37ng công tác b5o v4 môi tr37ng trong th7i kì công nghi4p hóa, hi4n đ8i hóa đt n3c 8

1.3 Tóm tt ni dung quyFt đnh 1363/ QĐ – TTg ngày 17/10/2001 v1 vi4c phê duy4t đ1 án “Đ3a các ni dung b5o v4 môi tr37ng vào h4 thng giáo d6c quc dân” 10

1.4 Môi tr37ng và các vn đ1 môi tr37ng 10

1.4.1 Khái ni4m môi tr37ng 10

1.4.2 Khái ni4m ô nhi&m môi tr37ng 11

1.4.3 Khái ni4m b5o v4 môi tr37ng 11

1.4.4 Các vn đ1 môi tr37ng toàn cDu 11

1.4.5 Các vn đ1 môi tr37ng đc bi4t A Vi4t Nam 13

1.5 Giáo d6c môi tr37ng 15

1.5.1 Khái ni4m v1 giáo d6c môi tr37ng 15

1.5.2 S cDn thiFt ca giáo d6c môi tr37ng 15

1.5.3 Giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y A tr37ng phB thông 15

1.5.4 Các nguyên tc chung đi vi giáo d6c môi tr37ng 16

1.5.5 Các bi4n pháp ch yFu nh'm thc h4n giáo d6c môi tr37ng 17

1.5.6 NhEng vn đ1 giáo d6c môi tr37ng cDn tp trung 17

1.5.7 KFt qu5 ca vi4c giáo d6c môi tr37ng 17

1.6 Các hình th"c giáo d6c môi tr37ng qua môn hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông 18

1.6.1 Đc đi!m ca ni dung giáo d6c môi tr37ng 18

1.6.2 Ph3ng pháp giáo d6c môi tr37ng qua môn hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông 18

1.6.3 Mt s hình th"c phB biFn tB ch"c các ho8t đng giáo d6c môi tr37ng 18

1.7 Khai thác ni dung giáo d6c môi tr37ng t sách giáo khoa đ! gi5ng d8y hóa h9c A

tr37ng trung h9c phB thông 20

1.8 L ng ghép ni dung giáo d6c s"c kh%e vào giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông 20

1.9 Cách l ng ghép ni dung giáo d6c môi tr37ng vào bài gi5ng hóa h9c 21

1.9.1 ThiFt kF mô đun giáo d6c môi tr37ng 21

1.9.2 Ni dung ca mô đun 21

1.9.3 Ph3ng ti4n th! hi4n ni dung giáo d6c môi tr37ng 22

2 TH0C NGHI/M 23

2.1 M6c tiêu hoàn ch2nh, bB sung các video clip và câu h%i th5o lun cho tng ni dung giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c lp 10, 11, 12 23

2.2 Ni dung công vi4c 23

2.2.1 Xây dng ni dung cho các video clip 23

2.2.2 Ph3ng pháp tiFn hành 23

2.3 KFt qu5 24

2.3.1 Các video clip dùng cho gi5ng d8y hóa h9c trên lp 24

2.3.2 Các video clip dùng cho ho8t đng ngo8i khóa 31

PH6N BA: K!T LUN VÀ KI!N NGH" 32

1 K+T LU6N 32

1.1 Mt tích cc 32

1.2 Mt h8n chF 32

2 Đ) NGH7 32

PHC LCC 33

PH4 L4C 1: CÁC MÔ ĐUN S3 D4NG K+T H8P V1I CÁC VIDEO CLIP Đ-8C THI+T K+ CHO CH-.NG TRÌNH HÓA H(C L1P 10 33

MÔ ĐUN – 1 33

MÔ ĐUN – 2 35

MÔ ĐUN – 3 37

MÔ ĐUN – 4 39

MÔ ĐUN – 5 41

MÔ ĐUN – 6 43

MÔ ĐUN – 7 45

MÔ ĐUN – 8 46

PH4 L4C 2: CÁC MÔ ĐUN S3 D4NG K+T H8P V1I CÁC VIDEO CLIP Đ-8C THI+T K+ CHO CH-.NG TRÌNH HÓA H(C L1P 11 48

MÔ ĐUN – 1 48

MÔ ĐUN – 2 51

MÔ ĐUN – 3 53

MÔ ĐUN – 4 56

MÔ ĐUN – 5 58

MÔ ĐUN – 6 60

MÔ ĐUN – 7 63

MÔ ĐUN – 8 66

MÔ ĐUN – 9 68

MÔ ĐUN – 10 70

MÔ ĐUN – 11 72

MÔ ĐUN – 12 75

MÔ ĐUN – 13 77

MÔ ĐUN – 14 79

MÔ ĐUN – 15 81

MÔ ĐUN – 16 83

PH4 L4C 3: CÁC MÔ ĐUN S3 D4NG K+T H8P V1I CÁC VIDEO CLIP Đ-8C THI+T K+ CHO CH-.NG TRÌNH HÓA H(C L1P 12 85

MÔ ĐUN – 1 85

MÔ ĐUN – 2 87

MÔ ĐUN – 3 90

MÔ ĐUN – 4 92

MÔ ĐUN – 5 95

MÔ ĐUN – 6 97

MÔ ĐUN – 7 98

MÔ ĐUN – 8 100

MÔ ĐUN – 9 102

MÔ ĐUN – 10 105

MÔ ĐUN – 11 107

MÔ ĐUN – 12 109

MÔ ĐUN – 13 111

PH4 L4C 4: CÁC MÔ ĐUN S3 D4NG K+T H8P V1I CÁC VIDEO CLIP Đ-8C THI+T K+ CHO HO9T Đ:NG NGO9I KHÓA 114

MÔ ĐUN – 1 114

MÔ ĐUN – 2 118

MÔ ĐUN – 3 122

MÔ ĐUN – 4 125

PH4 L4C 5: N:I DUNG THUY+T MINH TRONG CÁC VIDEO CLIP 127

TÀI LI/U THAM KH*O 141

Vi nhEng kiFn th"c hóa h9c đ3Cc cung cp trong sách giáo khoa, các mô đun cùng vi các video clip s; hoàn thi4n thêm cho h9c sinh các kiFn th"c v1 môi tr37ng: thc tr8ng v1 tình hình ô nhi&m môi tr37ng, các nguyên nhân gây ô nhi&m có liên quan đFn hóa h9c, bi4n pháp khc ph6c và các vi4c làm hi4u qu5 nh'm b5o v4 môi tr37ng vì “s phát tri!n b1n vEng”

Đ! đ8t đ3Cc nhEng m6c tiêu đã đ1 ra, đ1 tài đã xây dng hoàn ch2nh 60 video clip

có đDy đ l7i thuyFt minh và h4 thng các câu h%i th5o lun có ni dung phù hCp liên quan đFn hóa h9c đ3Cc thiFt kF da trên 170 video clip thu thp đ3Cc, có th! s d6ng l ng ghép cho 41 mô đun giáo d6c môi tr37ng Trong đó có 56 video clip dành cho gi5ng d8y hóa h9c trên lp và 4 video clip dành cho các ho8t đng ngo8i khóa Bên c8nh đó, đ1 tài còn thiFt kF đ3Cc mt s video clip có ni dung l ng ghép giáo d6c s"c kh%e vào giáo d6c môi tr37ng đ! nâng cao ý th"c cho h9c sinh trong vi4c b5o v4 môi tr37ng, b5o v4 s"c kh%e cho b5n thân và m9i ng37i xung quanh Vi th3 vi4n phim 5nh này giáo viên có th! la ch9n các video clip phù hCp đ! minh h9a cho các vn đ1 môi tr37ng nh'm làm tăng tính thuyFt ph6c ca các mô đun, nâng cao hi4u qu5 ca giáo d6c môi tr37ng nói chung và giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c nói riêng

PH6N M T: MD Đ6U

1 LÝ DO CH5N Đ$ TÀI:

Hi4n nay s phát tri!n v3Ct bc ca khoa h9c công ngh4 và k$ thut đã làm cho cuc sng ca con ng37i thay đBi rt nhi1u, cht l3Cng cuc sng ngày càng đ3Cc tăng lên Bên c8nh nhEng thành qu5 to ln mà nó mang l8i thì nhân t chu 5nh h3Ang nng n1 nht ph5i k! đFn đó là môi tr37ng Có l; ch3a bao gi7 m"c đ ô nhi&m môi tr37ng l8i nghiêm tr9ng nh3 bây gi7 Nó đã trA thành vn đ1 ca c5 thF gii mà không ph5i ca riêng quc gia hay vùng lãnh thB nào Trong nhEng năm gDn đây, môi tr37ng khí hu toàn cDu b thay đBi, thiên tai, l# l6t, lc xoáy,…liên tiFp xãy ra và lDn nào c#ng đ! l8i nhi1u hu qu5 nghiêm tr9ng Ngoài ra nhEng s5n ph<m ca n1n văn minh hi4n đ8i nh3 cht d=o, các ph6 gia thc ph<m, dung môi hEu c, kim lo8i nng…nói chung là các cht gây ô nhi&m môi tr37ng đã đem l8i nhi1u th5m h9a cho con ng37i: b4nh ung th3 ngày càng tăng nhanh, sinh quái thai, tr= em b d d8ng, đDn đn A nhEng vùng ô nhi&m vi n ng đ cao

Vi thc tr8ng ô nhi&m môi tr37ng trên thF gii nói chung và Vi4t Nam nói riêng nh3 hi4n nay, con ng37i cDn ph5i ra s"c b5o v4 môi tr37ng B5o v4 môi tr37ng là vi4c làm ca toàn nhân lo8i Đ! b5o v4 môi tr37ng ngoài nhEng bi4n pháp, chiFn l3Cc lâu dài ca chính ph thì vi4c đ3a giáo d6c môi tr37ng vào nhà tr37ng là mt vi4c làm hFt s"c cDn thiFt Giáo d6c môi tr37ng đóng vai trò quan tr9ng đ! hình thành cho ng37i h9c không ch2 kiFn th"c, k$ năng mà còn hình thành cho h9 thái đ, hành vi và li sng b5o v4 môi tr37ng Môn hóa h9c trong nhà tr37ng phB thông có nhi1u thun lCi đ! giáo d6c môi tr37ng cho h9c sinh

vì các nguyên nhân, các quá trình gây ô nhi&m môi tr37ng đ1u có liên quan đFn kiFn th"c hóa h9c nói chung và kiFn th"c hóa h9c trong sách giáo khoa nói riêng

Thc hi4n ch2 th 36 CT/TW ca B chính tr v1 tăng c37ng công tác b5o v4 môi tr37ng trong th7i kì công nghi4p hóa-hi4n đ8i hóa đt n3c và tri!n khai quyFt đnh 1363/QĐ-TTg “Đ3a các ni dung giáo d6c b5o v4 môi tr37ng vào h4 thng giáo d6c quc dân”, B Giáo d6c và Đào t8o đã thc hi4n l ng ghép giáo d6c môi tr37ng vào vi4c gi5ng d8y các môn h9c A các cp h9c trong đó có môn hóa h9c

Thc tF có mt s đ1 tài đã xây dng đ3Cc các mô đun giáo d6c môi tr37ng, cùng vi nhEng hình 5nh minh h9a và các video clip ch9n l9c v1 ni dung đ3Cc s d6ng đ! giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c Và đ! nâng cao hi4u qu5 ca giáo d6c môi tr37ng ph6c v6 cho công tác gi5ng d8y thì yêu cDu đt ra là ph5i có mt th3 vi4n phim 5nh hoàn ch2nh Vì vy, đ1 tài “Hoàn ch2nh th3 vi4n phim 5nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông” tiFp t6c hoàn ch2nh kFt qu5 ca đ1 tài

“Xây dng th3 vi4n phim 5nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A bc trung h9c phB thông” đã đ3Cc Nguy&n Th M$ H8nh – sinh viên S3 ph8m Hóa khóa 31, tr37ng Đ8i h9c CDn Th, đã thc hi4n vào năm 2009

Các video clip s; đ3Cc đ3a vào bài gi5ng nh'm hình thành cho h9c sinh ý th"c trách nhi4m đi vi s phát tri!n ca trái đt, mt kh5 năng biFt đánh giá v= đp ca thiên nhiên và mt giá tr nhân cách sâu sc bAi mt n1n t5ng đ8o lý v1 môi tr37ng, đc bi4t hình thành cho h9c sinh nhEng hành đng đúng đn đi vi môi tr37ng

2 CÁC GIB THUY!T CA Đ$ TÀI:

2.1 M%c tiêu c&a đ tài:

Đ1 tài “Hoàn ch2nh th3 vi4n phim 5nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông” nh'm sa chEa và bB sung các video clip có ni dung ph5n ánh các vn đ1 môi tr37ng liên quan đFn hóa h9c Vi nhEng video clip ch9n l9c

đ3Cc thuyFt minh kèm theo h4 thng các câu h%i th5o lun, đ1 tài s; t8o ra th3 vi4n phim 5nh hoàn ch2nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông

T đó, giáo viên có th! s d6ng th3 vi4n phim 5nh này đ! minh h9a các vn đ1 môi tr37ng nh'm làm tăng tính thuyFt ph6c ca các mô đun, nâng cao hi4u qu5 ca giáo d6c môi tr37ng nói chung và giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c nói riêng

Vi nhEng kiFn th"c hóa h9c đ3Cc cung cp trong sách giáo khoa, các mô đun cùng vi các video clip s; hoàn thi4n thêm cho h9c sinh các kiFn th"c v1 môi tr37ng: thc tr8ng v1 tình hình ô nhi&m môi tr37ng, các nguyên nhân gây ô nhi&m có liên quan đFn hóa h9c, bi4n pháp khc ph6c và các vi4c làm hi4u qu5 nh'm b5o v4 môi tr37ng vì “s phát tri!n b1n vEng”

2.2 Gii h'n c&a đ tài:

Đ1 tài “Hoàn ch2nh th3 vi4n phim 5nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông” ch yFu xây dng và hoàn ch2nh các video clip ph5n ánh các vn đ1 môi tr37ng có liên quan đFn ni dung gi5ng d8y hóa h9c trong sách giáo khoa lp 10, 11, 12 A tr37ng trung h9c phB thông Các thông tin trong các video clip khai thác t các vn đ1 môi tr37ng đang đ3Cc thF gii quan tâm, đc bi4t là các vn đ1 môi tr37ng A Vi4t Nam

3 CÁC PH17NG PHÁP VÀ PH17NG TIAN TH(C HIAN Đ$ TÀI:

3.1 Các ph)ng pháp thc hin đ tài:

- Thu thp các thông tin, s li4u v1 các vn đ1 môi tr37ng t sách, báo, internet

- Quan sát và tìm hi!u thc tr8ng ô nhi&m môi tr37ng A các đa ph3ng trong n3c và trên thF gii

- Tìm hi!u và phân tích k> sách giáo khoa hóa h9c lp 10, 11, 12 đ! khai thác ni dung giáo d6c môi tr37ng

- S3u tp và thiFt kF hoàn ch2nh các video clip phù hCp dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông, đ! t8o thành mt th3 vi4n hoàn ch2nh có ni dung phong phú và thiFt thc

- Xây dng mt vài giáo án đi4n t có s d6ng các video clip giáo d6c môi tr37ng đ! có th! tiFn hành thc nghi4m s3 ph8m, đ! ki!m tra, đánh giá hi4u qu5 ca vi4c giáo d6c môi tr37ng

3.2 Các ph)ng tin thc hin đ tài:

- Máy vi tính

- Máy ch6p hình, quay phim

- Các ph3ng ti4n thông tin đ8i chúng: internet, sách, báo, tivi

- Các sách tham kh5o, sách giáo khoa hóa h9c lp 10, 11, 12 ( ban c b5n và nâng cao) hi4n hành ca B GD & ĐT và các lun văn ca các khóa tr3c có liên quan

4 CÁC B1C TH(C HIAN Đ$ TÀI:

Đ1 tài đ3Cc thc hi4n t tháng 8/ 2009 đFn tháng 5/ 2010 g m các giai đo8n sau:

- Giai đo8n chu<n b và tìm tài li4u:

+ Nhn đ1 tài và viFt đ1 c3ng ca đ1 tài t 17/ 7 đFn 3/ 8/ 2009

+ Tìm tài li4u, s3u tp và xây dng các video clip t tháng 8/ 2009 đFn tháng 1/ 2010

- Giai đo8n viFt ni dung đ1 tài: t tháng 2/ 2010 đFn tháng 4/ 2010

- Giai đo8n hoàn thành đ1 tài: tháng 5/ 2010

+ GV h3ng dn góp ý kiFn

+ Đi1u ch2nh và hoàn tt lun văn

+ Báo cáo lun văn

5 H1NG DN S* DCNG CÁC VIDEO CLIP:

Tìm hi!u ni dung giáo d6c môi tr37ng trong các mô đun A phDn ph6 l6c

Xem các đo8n video clip nào đ3Cc s d6ng đ! minh h9a cho các mô đun ( s th" t ca các video clip trong đ>a CD đ3Cc ghi c6 th! trong các mô đun)

Trong các mô đun đ3Cc thiFt kF có th! có nhi1u đo8n video clip, giáo viên có th! s d6ng mt hay nhi1u đo8n tùy vào đi1u ki4n ca tiFt d8y

L3u ý, nFu s d6ng đo8n video clip nào thì giáo viên ph5i yêu cDu h9c sinh th5o lun

và tr5 l7i tt c5 các câu h%i xut hi4n A cui đo8n video clip NFu có đi1u ki4n, giáo viên có th! s d6ng thêm các câu h%i khác đ3Cc trình bày trong các mô đun

PH6N HAI: N I DUNG

1 C7 SD LÝ THUY!T:

1.1 Thc tr'ng xung quanh ni dung nghiên cu c&a đ tài

Giáo d6c môi tr37ng có th! đ3Cc thc hi4n b'ng nhi1u hình th"c khác nhau: giáo d6c thông qua các ph3ng ti4n truy1n thông đ8i chúng nh3: phát thanh, truy1n hình, báo chí, phim 5nh…hay thông qua các tB ch"c quDn chúng hoc ni dung gi5ng d8y trong nhà tr37ng

5 n3c ta, giáo d6c môi tr37ng đ3Cc bt đDu t nhEng năm cui thp niên 70, còn vi4c giáo d6c môi tr37ng trong nhà tr37ng phB thông đ3Cc thc hi4n vào đDu nhEng năm 80 cùng vi kF ho8ch c5i cách giáo d6c

Giáo d6c môi tr37ng trong h4 thng các tr37ng đã b3c đDu đ3Cc thc hi4n, ch yFu

là theo ph3ng th"c l ng ghép hoc liên h4 B Giáo d6c và Đào t8o đ3Cc phép ca chính ph đã thc hi4n hai d án ca ch3ng trình Phát tri!n Liên HCp Quc (UNDP) v1 “Giáo d6c b5o v4 môi tr37ng trong các tr37ng phB thông” là VIE/ 95/ 041 và VIE/ 98/ 018

Giáo d6c môi tr37ng đ3Cc tri!n khai dDn t các bc mDm non, ti!u h9c, trung h9c c

sA vi nhi1 hình th"c ho8t đng phù hCp l ng ghép trong các môn h9c Mt s tr37ng trung h9c phB thông ngoài vi4c gi5ng d8y tích hCp A các môn h9c còn tiFn hành giáo d6c ngo8i khóa theo các ch đ1 có liên quan đFn tình hình môi tr37ng A đa ph3ng nh3: n3c ung, cht th5i sinh ho8t, năng l3Cng s d6ng trong gia đình,…Ho8t đng xanh hóa nhà tr37ng, mt ch tr3ng ln ca B đã thu đ3Cc nhi1u kFt qu5 A các đa ph3ng trên toàn quc Hai hi th5o quc gia v1 giáo d6c b5o v4 môi tr37ng ngày 4/ 6/ 1982 và ngày 26 – 27/ 9/ 1995, đánh du các b3c phát tri!n v1 giáo d6c b5o v4 môi tr37ng trong tr37ng h9c A khp các vùng ca đt n3c B Giáo d6c và Đào t8o phi hCp vi B Khoa h9c công ngh4 và môi tr37ng đã tB ch"c biên so8n, d8y th nghi4m các tài li4u v1 môi tr37ng A mt s đa ph3ng

Vì các nguyên nhân, các quá trình gây ô nhi&m môi tr37ng ít nhi1u đ1u có liên quan đFn kiFn th"c hóa h9c nói chung và kiFn th"c hóa h9c trong sách giáo khoa nói riêng nên các ho8t đng giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y môn hóa h9c ngày càng đ3Cc tri!n khai

và đ8t hi4u qu5 cao hn Thc tF đã có mt s đ1 tài đã xây dng đ3Cc các mô đun giáo d6c môi tr37ng, cùng vi nhEng hình 5nh minh h9a và nhEng đo8n video clip ch9n l9c v1 ni dung đ3Cc s d6ng đ! giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c Đ1 tài “Hoàn ch2nh th3 vi4n phim 5nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông” tiFp t6c hoàn ch2nh kFt qu5 ca đ1 tài “Xây dng th3 vi4n phim 5nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A bc trung h9c phB thông” đã đ3Cc Nguy&n Th M$ H8nh – sinh viên S3 ph8m Hóa khóa 31, tr37ng Đ8i h9c CDn Th, đã thc hi4n năm

2009 Đ1 tài s; sa chEa và bB sung các video clip có ni dung ph5n ánh các vn đ1 môi tr37ng, t8o ra th3 vi4n phim 5nh hoàn ch2nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông, nh'm nâng cao hi4u qu5 ca giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c Bên c8nh đó, đ1 tài còn xây dng thêm các video clip ph5n ánh tác h8i ca nhEng cht đc h8i t n t8i trong môi tr37ng đi vi s"c kh%e con ng37i dùng đ! giáo d6c s"c kh%e cho h9c sinh, nâng cao nhn th"c ca h9c sinh trong vi4c b5o v4 môi tr37ng, b5o v4 s"c kh%e cho b5n thân và nhEng ng37i xung quanh

1.2 Trích ni dung ch+ th, 36 CT/ TW c&a B chính tr, v tăng c-ng công tác b.o v môi tr-ng trong th-i kì công nghip hóa, hin đ'i hóa đ/t nc

B5o v4 môi tr37ng là mt vn đ1 sng còn ca đt n3c, ca nhân lo8i, là nhi4m v6

có tính xã hi sâu sc, gn li1n vi cuc đu tranh xóa đói gi5m nghèo A m?i n3c, vi cuc đu tranh vì hòa bình và tiFn b xã hi trên ph8m vi toàn thF gii

Đ5ng và nhà n3c ta đã có nhEng ch tr3ng, bi4n pháp gi5i quyFt các vn đ1 môi tr37ng Ho8t đng b5o v4 môi tr37ng A n3c ta đã đ8t đ3Cc nhEng kFt qu5 b3c đDu, đã xut hi4n nhEng g3ng ng37i tt, vi4c tt trong công tác b5o v4 môi tr37ng

Tuy nhiên, vi4c b5o v4 môi tr37ng A nuc ta hi4n ch3a đáp "ng yêu cDu ca quá trình phát tri!n kinh tF xã hi trong giai đo8n mi Nhìn chung môi tr37ng n3c ta vn tiFp t6c b

ô nhi&m và suy thoái, có ni nghiêm tr9ng Vi4c thi hành pháp lut b5o v4 môi tr37ng ch3a nghiêm minh, ý th"c t giác b5o v4, giE gìn môi tr37ng công cng ch3a trA thành thói quen trong cách sng ca đ8i b phn dân c3

Rng tiFp t6c b tàn phá nng n1, khoáng s5n b khai thác ba bãi Đt đai b xói mòn

và thoái hóa, đa d8ng sinh h9c trên đt li1n và d3i bi!n đ1u b suy gi5m Ngu n n3c mt

và n3c ngDm đang ngày càng b ô nhi&m và c8n ki4t, vùng bi!n đã bt đDu b ô nhi&m Nhi1u đô th và khu công nghi4p b ô nhi&m do n3c th5i, khí th5i, cht th5i rn…Đi1u ki4n v4 sinh môi tr37ng A nông thôn quá thp kém, tiêu chu<n an toàn lao đng và an toàn thc ph<m b vi ph8m Các s c môi tr37ng ngày càng gia tăng…

Các vn đ1 môi tr37ng toàn cDu, nhEng biFn đBi khí hu, suy gi5m tDng ozon, dâng mc n3c bi!n, ô nhi&m xuyên biên gii, suy gi5m cht l3Cng n3c ca các dòng sông ln

và các th5m rng, hi4n t3Cng m3a axit, hi4n t3Cng ElNino,… ngày càng 5nh h3Ang xu đFn môi tr37ng n3c ta

Đ! góp phDn đ5m b5o thng lCi trong s nghi4p công nghi4p hóa, hi4n đ8i hóa đt n3c, B chính tr yêu cDu các cp, các ngành cDn đBi mi nhn th"c, tăng c37ng lãnh đ8o, ch2 đ8o công tác b5o v4 môi tr37ng, nm vEng, quán tri4t các m6c tiêu, quan đi!m và gi5i pháp sau:

1.2.1 MFc tiêu:

Ngăn nga ô nhi&m môi tr37ng, ph6c h i và c5i thi4n môi tr37ng ca nhEng vùng đã b suy thoái, b5o t n đa d8ng sinh h9c, tng b3c nâng cao cht l3Cng môi tr37ng A các khu công nghi4p, đô th và nông thôn, góp phDn phát tri!n kinh tF - xã hi b1n vEng, nâng cao cht l3Cng cuc sng ca nhân dân, tiFn hành thng lCi s nghi4p công nghi4p hóa, hi4n đ8i hóa đt n3c

1.2.2 Các quan đim cC bEn:

B5o v4 môi tr37ng là s nghi4p ca toàn Đ5ng, toàn dân và toàn quân

B5o v4 môi tr37ng là ni dung c b5n không th! tách r7i trong đ37ng li, ch tr3ng

và kF ho8ch phát tri!n kinh tF - xã hi ca các cp, các ngành, là c sA quan tr9ng đ5m b5o phát tri!n b1n vEng

Coi phòng nga và ngăn chn ô nhi&m là nguyên tc ch đ8o kFt hCp vi x lý ô nhi&m, c5i thi4n môi tr37ng, b5o t n thiên nhiên

2/ Hoàn ch2nh h4 thng văn b5n pháp lut b5o v4 môi tr37ng, ban hành chính sách v1 phát tri!n kinh tF ph5i gn li1n vi b5o v4 môi tr37ng, nghiêm ch2nh thi hành lut b5o v4 môi tr37ng

3/ Ch đng phòng chng ô nhi&m và s c môi tr37ng, khc ph6c tình tr8ng suy thoái môi tr37ng

4/ Khai thác, s d6ng hCp lý, tiFt ki4m tài nguyên thiên nhiên, b5o v4 đa d8ng sinh h9c, b5o t n thiên nhiên

5/ Tăng c37ng và đa d8ng hóa đDu t3 cho ho8t đng b5o v4 môi tr37ng

6/ Tăng c37ng công tác qu5n lý nhà n3c v1 b5o v4 môi tr37ng t trung 3ng đFn đa ph3ng

7/ Đ<y m8nh nghiên c"u khoa h9c và công ngh4, đào t8o cán b chuyên môn, chuyên gia v1 l>nh vc b5o v4 môi tr37ng

8/ MA rng hCp tác quc tF v1 b5o v4 môi tr37ng

1.3 Tóm t0t ni dung quyt đ,nh 1363/ QĐ – TTg ngày 17/ 10/ 2001 v vic phê duyt đ án “ Đa các ni dung b.o v môi tr-ng vào h thng giáo d%c quc dân”

1.3.1 MFc tiêu ca đ án:

Giáo d6c h9c sinh, sinh viên các cp h9c, bc h9c, trình đ đào t8o trong h4 thng giáo d6c quc dân có hi!u biFt v1 pháp lut và ch tr3ng chính sách ca Đ5ng, Nhà n3c v1 b5o v4 môi tr37ng, có kiFn th"c v1 môi tr37ng đ! t giác thc hi4n b5o v4 môi tr37ng

Đào t8o, b i d3ng đi ng# cán b gi5ng d8y, giáo viên, cán b nghiên c"u khoa h9c công ngh4 và cán b qu5n lý v1 b5o v4 môi tr37ng

1.3.2 Ni dung, ph4Cng thc giáo dFc đào tAo v bEo v8 môi tr4ng

1.3.2.1 N1i dung giáo d2c b3o v4 môi tr56ng

Ni dung giáo d6c b5o v4 môi tr37ng ph5i đ5m b5o tính giáo d6c toàn di4n:

Đi vi giáo d6c mDn non: cung cp cho tr= em nhEng hi!u biFt ban đDu v1 môi tr37ng sng ca b5n thân nói riêng và con ng37i nói chung, biFt cách sng tích cc vi môi tr37ng, nh'm đ5m b5o s phát tri!n lành m8nh v1 c th! và trí tu4

Đi vi giáo d6c ti!u h9c: trang b nhEng kiFn th"c c b5n phù hCp vi đ tuBi và tâm sinh lý ca h9c sinh v1 các yFu t môi tr37ng, vai trò ca môi tr37ng đi vi con ng37i

và tác đng ca con ng37i đi vi môi tr37ng, giáo d6c cho h9c sinh có ý th"c trong b5o v4

và gìn giE môi tr37ng

Đi vi giáo d6c trung h9c c sA và trung h9c phB thông: trang b nhEng kiFn th"c v1 sinh thái h9c, mi quan h4 giEa con ng37i vi thiên nhiên, trang b và phát tri!n k$ năng b5o v4 và gìn giE môi tr37ng, biFt "ng x tích cc vi môi tr37ng sng xung quanh

Ph3ng th"c giáo d6c b5o v4 môi tr37ng:

Vi4c giáo d6c b5o v4 môi tr37ng ch yFu thc hi4n theo ph3ng pháp khai thác tri4t đ! tri th"c v1 môi tr37ng hi4n có A các môn h9c trong nhà tr37ng Ni dung giáo d6c b5o v4 môi tr37ng còn đ3Cc thc hi4n ngoài nhà tr37ng d3i nhi1u hình th"c khác nhau nh'm nâng cao nhn th"c và trách nhi4m b5o v4 môi tr37ng cho cng đ ng

1.4 Môi tr-ng và các v/n đ môi tr-ng:

1.4.1 Khái ni8m môi tr4ng:

Môi tr37ng bao g m các yFu t t nhiên và yFu t vt cht nhân t8o có quan h4 mt thiFt vi nhau, bao quanh con ng37i, có 5nh h3Ang đFn đ7i sng, s5n xut, s t n t8i, phát tri!n ca con ng37i và thiên nhiên (Đi1u 1, Lut b5o v4 môi tr37ng ca Vi4t Nam, 1993)

Ngày nay ng37i ta đã thng nht vi nhau v1 khái ni4m môi tr37ng: Môi tr37ng là các yFu t vt cht t nhiên và nhân t8o, lý h9c, sinh h9c và hóa h9c cùng t n t8i trong không gian bao quanh con ng37i Các yFu t đó có quan h4 mt thiFt, t3ng tác ln nhau và

có tác đng lên các cá th! sinh vt hay con ng37i đ! cùng t n t8i và phát tri!n

1.4.2 Khái ni8m ô nhi9m môi tr4ng:

Ô nhi&m môi tr37ng là s thay đBi trc tiFp hoc gián tiFp các thành phDn và đc tính vt lý, sinh h9c, hóa h9c, nhi4t đ, cht hòa tan, cht phóng x8,…A trong bt k@ thành phDn nào ca môi tr37ng hay toàn b môi tr37ng v3Ct quá m"c cho phép đã đ3Cc xác đnh S gia tăng các cht l8 vào môi tr37ng, s thay đBi các yFu t môi tr37ng này gây tBn h8i hoc

có ti1m năng gây tBn h8i đFn s"c kh%e, s an toàn hay s phát tri!n ca con ng37i và sinh vt trong môi tr37ng đó NhEng tác nhân gây ô nhi&m đ3Cc g9i là cht gây ô nhi&m (Lê Huy

Bá, Môi tr37ng, Nhà xut b5n Đ8i h9c quc gia TPHCM, 2000)

1.4.3 Khái ni8m bEo v8 môi tr4ng:

B5o v4 môi tr37ng g m các chính sách, ch tr3ng, đ3a ra các ch2 th nh'm ngăn chn các hu qu5 xu ca môi tr37ng, các s c môi tr37ng do con ng37i và thiên nhiên gây

ra B5o v4 môi tr37ng là bao g m nhEng ho8t đng, nhEng vi4c làm trc tiFp, t8o đi1u ki4n giE cho môi tr37ng trong lành, s8ch đp, c5i thi4n đi1u ki4n sng ca con ng37i, sinh vt, duy trì cân b'ng sinh thái, tăng đa d8ng sinh h9c, làm cho cuc sng ngày càng tt đp hn (Nguy&n Kim H ng, Giáo d6c môi tr37ng, Nhà xut b5n giáo d6c, 2002)

1.4.4 Các vn đ môi tr4ng toàn cBu:

a Hi4u 7ng nhà kính:

Nhi4t đ b1 mt trái đt đ3Cc t8o thành bAi s cân b'ng giEa năng l3Cng mt tr7i chiFu xung trái đt và năng l3Cng b"c x8 nhi4t ca mt đt ph5n x8 vào khí quy!n B"c x8 mt tr7i là b"c x8 sóng ngn nên nó d& dàng xuyên qua các lp khí CO2 và tDng ozon r i xung mt đt, ng3Cc l8i, b"c x8 nhi4t t mt đt ph5n x8 vào khí quy!n là b"c x8 sóng dài,

nó không có kh5 năng xuyên qua lp khí CO2, l8i b khí CO2 và hi n3c trong không khí hp th6, do đó nhi4t đ ca khí quy!n bao quanh trái đt s; tăng lên và làm tăng nhi4t đ b1 mt trái đt Hi4n t3Cng này đ3Cc g9i là hi4u "ng nhà kính, vì lp khí CO2 A đây có tác d6ng t3ng t nh3 lp kính giE nhi4t ca nhà kính tr ng rau xanh trong mùa đông, đi1u khác là vi quy mô toàn cDu

Các tác nhân gia tăng s hp th6 b"c x8 sóng dài trong khí quy!n là khí cacbonic (CO2), b6i, hi n3c, khí mêtan (CH4)…

Hi4n nay, các ho8t đng ca con ng37i t8o ra khí CO2 và các khí nhà kính khác trong khí quy!n trái đt ngày càng nhi1u, làm cho nhi4t đ trái đt tăng lên S gia tăng nhi4t đ trái đt do hi4u "ng nhà kính có tác đng m8nh m; đFn nhi1u mt ca môi tr37ng trái đt

Khi nhi4t đ trái đt tang lên s; làm băng A hai cc trái đt tan ra và mc n3c bi!n dâng cao Nhi1u vùng s5n xut l3ng thc trù phú, các khu đông dân c3, các đ ng b'ng ln, nhi1u đ5o thp s; chìm d3i n3c bi!n S nóng lên ca trái đt s; làm thay đBi đi1u ki4n sng bình th37ng ca các sinh vt sng trên mt đt Mt s loài thích nghi vi đi1u ki4n mi s; phát tri!n thun lCi trong khi đó nhi1u loài b gi5m s l3Cng hoc b tiêu di4t Khí hu trái đt biFn đBi sâu sc, các đi khí hu có khuynh h3ng thay đBi, đ7i sng ca các quc gia đ1u b xáo đng Ho8t đng s5n xut nông, lâm nghi4p, thy s5n b 5nh h3Ang nghiêm tr9ng nhi1u lo8i b4nh tt đi vi con ng37i xut hi4n, các lo8i dch b4nh lan tràn, s"c kh%e con ng37i b suy gi5m

b M5a axit:

Các quá trình đt các nhiên li4u hóa th8ch (than đá, dDu m%,…) t các nhà máy nhi4t đi4n, đúc qung, công nghi4p ch3ng ct cùng vi ho8t đng ca các ph3ng ti4n giao thông vn t5i đã phát th5i mt l3Cng ln khí SO2, NOx Các khí này hòa tan vi các hi n3c trong không khí t8o thành các axit sunfuric (H2SO4) và axit nitric (HNO3) r i ri xung trái đt d3i d8ng m3a axit

M3a axit đã gây ra nhEng hu qu5 nghiêm tr9ng cho con ng37i c#ng nh3 các h4 sinh thái trên trái đt M3a axit làm cho n3c trong các ao, h , sông, sui có tính axit, dn đFn các sinh vt sng d3i n3c b chFt M3a axit làm tăng đ chua, gi5m đ màu m ca đt, đt đai b thoái hóa nhanh, vi sinh vt trong đt gi5m kh5 năng ho8t đng, cht hEu c phân hy chm, kh5 năng t8o keo đt kém dDn, 5nh h3Ang đFn s phát tri!n ca cây, gi5m năng sut và s5n l3Cng cây tr ng

Bên c8nh đó, s"c kh%e con ng37i c#ng chu 5nh h3Ang xu nFu các cht nhi&m b<n

có tính axit trong khí quy!n nh3 l3u hu@nh đioxit (SO2), nit oxit (NOx) Các khí này vào phBi s; gây ra các b4nh v1 đ37ng hô hp, gây viêm phBi, t8o ra các b4nh mãn tính, hen suy&n, có th! dn đFn ung th3

M3a axit còn ăn mòn các vt li4u b'ng kim lo8i, phá hy các t3Cng đài, di tích văn hóa, làm gi5m tuBi th9 ca các công trình xây dng

c S8 suy gi3m t9ng ozon:

TDng ozon là lp v% che chn tia t ngo8i cho mt đt Nó hp th6 nhi4t ca mt tr7i

và truy1n cho tDng bình l3u, đ! tDng bình l3u trao đBi nhi4t vi tDng đi l3u, giE m trái đt ĐDu nhEng năm 80, ng37i ta đã phát hi4n đ3Cc tDng ozon đang b suy gi5m nghiêm tr9ng và yêu cDu cng đ ng quc tF quan tâm, đDu t3 nghiên c"u, tìm ra gi5i pháp hEu hi4u nh'm c"u ly tDng ozon, c"u ly con ng37i và trái đt

Trong t nhiên, ozon đ3Cc t8o ra và b phân hy, nh3ng hai quá trình này xãy ra A tr8ng thái cân b'ng báo cáo v1 ozon ca tB ch"c khí t3Cng thF gii đã khAng đnh: “vi4c s d6ng quá m"c mt s hóa cht nhân t8o là th ph8m gây ra hi4n t3Cng suy gi5m tDng ozon” Đi!n hình cho các hóa cht là các khí CFC (cloroflorocarbons), các hCp cht ca clo vi cacbon,…chúng th37ng đ3Cc dùng trong l>nh vc làm l8nh, đi1u hòa không khí,…NhEng cht này có đc tính rt b1n vEng, có kh5 năng t n t8i trong khí quy!n 60 – 120 năm, vì thF chúng có đ đi1u ki4n và th7i gian lan t%a đFn tDng bình l3u, ni có tDng ozon và xãy ra quá trình phá hy các phân t ozon

Khi tDng ozon b suy gi5m, b"c x8 t ngo8i (UV) đFn trái đt tăng lên v3Ct quá yêu cDu, nhEng tác đng 5nh h3Ang sau s; xãy ra: tăng kh5 năng mc b4nh ung th3 da và các b4nh v1 mt, đc bi4t là b4nh đ6c nhân mt, s"c đ1 kháng ca c th! gi5m, h8n chF năng sut cây tr ng, phá hy cân b'ng h4 sinh thái

d Ô nhiAm phóng xB:

Vi4c s d6ng năng l3Cng h8t nhân vào nhEng m6c tiêu dân s c#ng nh3 quân s đã đt ra nhi1u vn đ1 liên quan đFn kh5 năng ô nhi&m phóng x8 cc kì nguy hi!m S ô nhi&m phóng x8 đ3Cc th! hi4n qua s tăng l3Cng b"c x8 mà con ng37i ph5i h"ng chu trong môi tr37ng

Các cht phóng x8 th37ng xâm nhp vào môi tr37ng b'ng nhi1u con đ37ng khác nhau: t các quá trình khai thác qung t nhiên, t các v6 nB h8t nhân, s d6ng đ ng v phóng x8 trong đi1u tr các b4nh, nghiên c"u khoa h9c, các lò ph5n "ng h8t nhân, s d6ng

đ ng v phóng x8 làm nguyên t đánh du trong nông nghi4p và công nghi4p…

Hu qu5 ca s ô nhi&m phóng x8 đi vi loài ng37i là tăng xác sut mc b4nh ung th3 và nhEng b4nh liên quan đFn gen di truy1n, th! hi4n qua hi4n t3Cng quái thai Các nhà khoa h9c cho r'ng khi tăng gp đôi li1u b"c x8 thì s tr37ng hCp quái thai tăng 20%

e Ô nhiAm do chCt th3i:

Cht th5i là nhEng vt cht, trong quá trình nào đó, nó không có kh5 năng s d6ng đ3Cc nEa và b lo8i ra t các quá trình s5n xut đó, có th! là s5n xut nông nghi4p, công nghi4p, ho8t đng du lch, giao thông vn t5i, t sinh ho8t đ7i sng, t khu dân c3 và k! c5 các ho8t đng du hành v# tr6 đ1u là cht th5i Cht th5i có th! A d8ng khí, l%ng hoc rn Cht th5i rn th37ng đ3Cc g9i là rác

Rác và cht th5i b5n cht đDu tiên ca nó có th! ch3a ô nhi&m hoc ch2 A m"c đ làm b<n môi tr37ng Nh3ng qua tác đng ca các yFu t môi tr37ng, qua phân gi5i, ho8t hóa mà cht th5i mi trA nên ô nhi&m Rác th5i hEu c b lên men gây thi và đc N3c th5i ch"a hóa cht làm ô nhi&m đt, ô nhi&m n3c mt, n3c ngDm HDu hFt, A đâu có sinh vt sng là

A đó có cht th5i hoc A d8ng này hay A d8ng khác Vì vy, ch? nào càng tp trung nhi1u sinh vt, con ng37i và ho8t đng ca h9 càng cao thì cht th5i càng nhi1u

Ngày nay, vn đ1 ô nhi&m do cht th5i đang đe d9a đFn môi tr37ng và cht l3Cng cuc sng ca con ng37i T đó, các c quan ch"c năng đang tp trung nghiên c"u, đ1 ra các gi5i pháp hi4u qu5 nh'm khc ph6c tình tr8ng ô nhi&m môi tr37ng do cht th5i gây ra

1.4.5 Các vn đ môi tr4ng đc bi8t  Vi8t Nam:

a Tài nguyên rDng bE suy gi3m:

Rng là mt trong nhEng ngu n tài nguyên quý giá ca đt n3c ta Rng cung cp lâm s5n cho xây dng, nguyên li4u cho các ngành công nghi4p nh, các loài thuc quý cho y h9c,…Rng tham gia vào quá trình đi1u hòa khí hu, duy trì mc n3c ngDm, h8n chF l# l6t, h8n hán, ngăn chn xói mòn đt,…

Qua quá trình phát tri!n, đ che ph ca rng Vi4t Nam đã gi5m đFn m"c báo đng Cht l3Cng ca các vùng còn rng b gi5m sút quá m"c Vi4t Nam có 19 tri4u ha đt lâm nghi4p thì ch2 có 11,3 tri4u ha là đt có rng ( 9,7 tri4u ha rng t nhiên và 1,6 tri4u ha rng

tr ng) PhDn ln là rng nghèo và rng tái sinh, ph6c h i (chiFm 55%) Hi4n nay, di4n tích rng t nhiên vn liên t6c gi5m, khai thác vn v3Ct quá m"c quy đnh, khai thác bt hCp pháp vn ch3a ngăn chn đ3Cc Rng tr ng không đ8t ch2 tiêu Khuynh h3ng suy gi5m tài nguyên rng vn còn tiFp di&n

b N5Fc ngt đang ô nhiAm, thiu n5Fc sBch cho sinh hoBt hàng ngày

Vi4t Nam có l3Cng m3a trung bình 1960 mm/ năm, ch yFu tp trung vào mùa m3a (chiFm 70 – 80%) L3Cng m3a bình quân đDu ng37i kho5ng 64000 m3/ ng37i/ năm Hi4n nay có nhi1u vùng b thiFu n3c trDm tr9ng trong mùa khô, nht là Đ ng Văn, Lai Châu, Hà T>nh và Qu5ng Tr Vn đ1 ô nhi&m n3c do n3c th5i sinh ho8t và n3c th5i công nghi4p, đc bi4t là t8i các thành ph ln nh3 Hà Ni, thành ph H Chí Minh, H5i Phòng và t8i các khu công nghi4p ngày càng nghiêm tr9ng Ho8t đng s5n xut nông nghi4p, nht là vùng châu thB sông H ng và sông Cu Long, c#ng góp phDn đáng k! vào vi4c gây ô nhi&m ngu n n3c 5 mt s vùng ven bi!n, ngu n n3c ngDm đã b nhi&m b<n do thm mn hoc thm chua phèn trong quá trình thăm dò và khai thác

c Môi tr56ng bin và vùng ven bin đang kêu c7u

Bi!n và vùng ven bi!n đem l8i lCi ích kinh tF cho ng37i dân qua các ho8t đng nông nghi4p, lâm nghi4p, thy s5n và du lch…Ngu n lCi thy s5n ven b7 đang b suy gi5m nghiêm tr9ng do s d6ng các bi4n pháp đánh bt không hCp lý, mang tính hy di4t Bên

c8nh đó, ho8t đng nông nghi4p, công nghi4p, dch v6 ca đ ng b'ng châu thB sông H ng

và sông Cu Long đã th5i vào môi tr37ng bi!n ca chúng ta hàng lo8t rác th5i, cht th5i đc h8i NhEng năm gDn đây, các tai n8n tàu thuy1n liên quan đFn vi4c tràn dDu đã gây 5nh h3Ang nghiêm tr9ng đFn h4 sinh thái bi!n

d Ô nhiAm môi tr56ng do s3n xuCt công nghi4p

Hi4n nay quá trình đô th hóa đang phát tri!n m8nh A Vi4t Nam có 5nh h3Ang đFn nhi1u mt ca cuc sng và môi tr37ng Cùng vi s đô th hóa đó là s phát tri!n m8nh ca các khu công nghi4p vi hàng ngàn xí nghi4p, công nghi4p hóa cht, năng l3Cng, xi măng, d4t nhum, chF biFn thc ph<m,…Tc đ đô th hóa nhanh và không đ ng b dn ti vi4c các đô th, các khu công nghi4p ch3a có h4 thng x lý cht th5i Ngu n n3c th5i sinh ho8t

và công nghi4p này không đ3Cc x lý đB trc tiFp ra môi tr37ng, gây ô nhi&m ngu n n3c, không khí và là ngu n lây lan dch b4nh Đc bi4t trDm tr9ng là các ngu n khai thác khoáng s5n Theo thng kê năm 2005, n3c ta có 569 khu khai thác m% (m% kim lo8i, m% vàng, m% than…) cùng vi hàng trăm đi!m khai thác vt li4u xây dng mt cách t do, không đ3Cc qu5n lý Các vùng khai thác này làm suy thoái môi tr37ng đt, gi5m di4n tích rng, tăng di4n tích đ i tr9c, gây hi4n t3Cng xói lA, b i lng đ ng th7i gây 5nh h3Ang đFn s"c kh%e con ng37i

e Ô nhiAm môi tr56ng do s3n xuCt nông nghi4p

Phân bón hóa h9c và thc b5o v4 thc vt là nhEng đi1u ki4n tt yFu trong s5n xut nông nghi4p Ng37i dân bón phân hóa h9c đ! tăng c37ng cht dinh d3ng cho cây tr ng, mong đ8t năng sut cao nh3ng l3Cng dùng ph5i thích hCp, dùng nhi1u thì hi4u qu5 s; ng3Cc l8i Trong nhEng năm gDn đây đã có nhi1u du hi4u đáng lo ng8i cho môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i do s d6ng quá nhi1u phân bón hóa h9c và thuc b5o v4 thc vt.Trong quá trình s5n xut ng37i nông dân do s d6ng mt lo8i phân bón hóa h9c lâu dài mà không s d6ng phân hEu c đã làm cho kFt cu đt b phá ho8i, cht kFt dính ca đt b phân tán, axit hóa, đt b vón c"ng, gây nhi&m đc l3ng thc thc ph<m , th"c ăn cho gia súc và n3c ung dùng cho sinh ho8t hàng ngày ca con ng37i D3 l3Cng thuc tr sâu tích l#y dDn trong c th! ng37i, đc bi4t trong m gây ng đc mãn tính vi các tác h8i nh3: thiFu máu, tăng c37ng ung th3, s<y thai, d tt b<m sinh,…S khuFch tán ca hóa cht b5o v4 thc vt còn gây ô nhi&m không khí

g Ô nhiAm môi tr56ng do rác th3i sinh hoBt

Rác th5i, đc bi4t là nha phF li4u, đang trA thành gánh nng cho xã hi Ai c#ng biFt rác là cht th5i, là nhEng cht không s d6ng đ3Cc nEa nh3ng không ph5i ai c#ng biFt rác th5i càng nhi1u s; làm cho môi tr37ng càng b ô nhi&m nghiêm tr9ng và là hi!m h9a đi vi con ng37i

HDu hFt trên các tuyFn đ37ng, t8i các khu ph và các khu chung c3 đ1u có kh<u hi4u vi ni dung vn đng, khuyFn khích ng37i dân thc hi4n nFp sng văn minh đô th, trong

đó có vi4c đB rác đúng ni quy đnh, không v"t rác ba bãi,…PhDn ln ng37i dân đã nghiêm túc chp hành, nh3ng thc tF vn còn nhEng đng rác ng?n ngang, nhi1u ng37i vn vô t3 x5 rác trên đ37ng,…T8i các sông, h , rác th5i sinh ho8t ch yFu do ng37i dân sng hai bên b7

và nhEng ng37i dân buôn bán ti4n tay v"t xung làm cho các dòng sông ni đây trA thành các dòng sông chFt

Theo thng kê, bình quân rác th5i sinh ho8t A các n3c đang phát tri!n là 0,3 kg/ ng37i/ ngày T8i các đô th ca n3c ta, trung bình m?i ngày m?i ng37i th5i ra kho5ng 0,5 –

0,8 kg rác Khi l3Cng rác tăng theo s gia tăng dân s Rác t n đ9ng trong các khu tp th!, trên ph xá,…Rác có mt khp ni

1.5 Giáo d%c môi tr-ng:

1.5.1 Khái ni8m v giáo dFc môi tr4ng (GDMT)

Giáo d6c môi tr37ng là mt quá trình thông qua các ho8t đng giáo d6c chính quy và không chính quy nh'm giúp con ng37i có đ3Cc s hi!u biFt, k$ năng, giá tr và t8o đi1u ki4n cho h9 tham gia vào vi4c phát tri!n mt xã hi b1n vEng v1 sinh thái (C6c môi tr37ng, B Tài nguyên và Môi tr37ng)

Giáo d6c môi tr37ng là mt quá trình nh'm phát tri!n A ng37i h9c s hi!u biFt và quan tâm ti các vn đ1 môi tr37ng, bao g m: kiFn th"c, thái đ, trách nhi4m, k$ năng đ! t mình và cùng tp th! đ3a ra nhEng gi5i pháp nh'm gi5i quyFt vn đ1 môi tr37ng tr3c mt c#ng nh3 lâu dài ( B Giáo d6c và Đào t8o, Ch3ng trình Phát tri!n Liên HCp Quc, 1998)

Tham gia tích cc và tìm ra gi5i pháp là yêu cDu quan tr9ng ca GDMT

GDMT là s nghi4p ca toàn nhân lo8i gn vi trách nhi4m ca m?i quc gia, m?i con ng37i c6 th!

1.5.2 S7 cBn thit ca giáo dFc môi tr4ng

Mi quan h4 giEa môi tr37ng và phát tri!n đang A trong tình tr8ng gây cn giEa khát v9ng mun c5i thi4n cuc sng hôm nay và duy trì ngu n tài nguyên môi tr37ng cho thF h4 mai sau

S phát tri!n đã làm cho tình tr8ng môi tr37ng A thF k2 XXI ch"a đDy mâu thu<n Mt bên là t8o ra hàng lo8t c5nh quan văn hóa có giá tr Mt bên là nhEng cánh rng nguyên thy b tàn phá, nhEng vùng bi!n b váng dDu và ch"a cht th5i đc h8i, đa d8ng sinh h9c b nghèo đi, tDng ozon b thng A Nam cc, nhi4t đ trái đt ngày càng tăng lên Môi tr37ng ca chúng ta đã b đ<y đFn b7 vc ca hai hi!m h9a ln đó là c8n ki4t tài nguyên và ô nhi&m Trong hàng thF k2 qua, con ng37i đã có nhEng ho8t đng không m4t mõi nh'm c5i t8o t nhiên, nâng cao cht l3Cng cuc sng ca mình Con ng37i là mt b phn ca t nhiên – ho8t đng ca con ng37i đã tham gia vào s thay đBi vt cht và năng l3Cng trong t nhiên, kFt qu5 tt yFu là làm biFn đBi t nhiên theo chi1u h3ng tiêu cc C6 th! là hàng năm ho8t đng ca con ng37i trong các l>nh vc công nghi4p, giao thông vn t5i, khai thác khoáng s5n,…đã gây ra nhi1u hu qu5 xu đi vi môi tr37ng Đó chính là tt c5 nhEng gì đ! tr5 l7i câu h%i t8i sao cDn ph5i giáo d6c môi tr37ng

M6c đích ca GDMT là nh'm vn d6ng nhEng kiFn th"c, k$ năng vào gìn giE, b5o

t n, s d6ng môi tr37ng theo cách th"c b1n vEng cho c5 thF h4 hi4n t8i và t3ng lai Nó bao hàm c5 vi4c h9c tp cách s d6ng công ngh4 mi nh'm tăng s5n l3Cng và tránh nhEng th5m h9a môi tr37ng, xóa nghèo đói, tn d6ng các c hi và đ3a ra nhEng quyFt đnh khôn khéo trong s d6ng tài nguyên Hn nEa, nó bao hàm c5 vi4c đ8t đ3Cc nhEng k$ năng, có nhEng đng lc và cam kFt hành đng, dù vi t3 cách cá nhân hay tp th!, đ! gi5i quyFt nhEng vn đ1 môi tr37ng hi4n t8i và phòng nga nhEng vn đ1 mi n5y sinh

1.5.3 GDMT trong giEng dAy  tr4ng ph thông

1.5.3.1 Vai trò ca GDMT  tr56ng ph thông

5 Vi4t Nam, GDMT đ3Cc coi là mt b phn ca s nghi4p giáo d6c nói riêng và là mt s nghi4p ca toàn dân nói chung GDMT là mt phDn bt buc trong ch3ng trình Giáo d6c – Đào t8o và ph5i thc hi4n trong kF ho8ch d8y h9c – giáo d6c hi4n hành, t8o ta c hi bình đAng cho m9i ng37i h9c 5 tr37ng phB thông c#ng nh3 A các cp bc h9c khác, nhEng vn đ1 môi tr37ng đ3Cc d8y thông qua nhi1u môn h9c

Đ3a GDMT vào ho8t đng nhà tr37ng là mt cách thích hCp Vi môi tr37ng tr37ng h9c, nhEng vn đ1 tr9ng tâm ca GDMT ph5i liên quan trc tiFp đFn môi tr37ng ca đa bàn nhà tr37ng và ni h9c sinh c3 trú GDMT làm cho ng37i h9c và ng37i d8y nhn thy giá tr ca môi tr37ng đi vi cht l3Cng cuc sng, s"c kh%e con ng37i

Tri!n khai GDMT b'ng các ho8t đng mà h9c sinh là ng37i thc hi4n b'ng nhEng ho8t đng ca chính mình mà thu đ3Cc hi4u qu5 thc ti&n ThDy giáo là ng37i tB ch"c các ho8t đng GDMT da trên ch3ng trình quy đnh và tìm cách vn d6ng cho phù hCp vi đa ph3ng GDMT cung cp nhEng kiFn th"c thc tF v1 môi tr37ng, 5nh h3Ang ca con ng37i lên môi tr37ng, tha nhn trách nhi4m ca con ng37i ph5i chăm sóc, b5o v4 và giE gìn môi tr37ng vì s phát tri!n b1n vEng ca cá nhân, xã hi ca toàn nhân lo8i

Tóm l8i, hình th"c GDMT A nhà tr37ng phB thông chiFm v trí rt quan tr9ng, vì nhà tr37ng phB thông là ni đào t8o thF h4 tr=, nhEng ch nhân t3ng lai ca đt n3c s; biFt s d6ng các ngu n tài nguyên mt cách hi4u qu5 và khoa h9c, đ ng th7i biFt giE gìn và b5o v4 môi tr37ng BAi vy, giáo d6c môi tr37ng cho thF h4 tr= là vi4c làm có tác d6ng rng ln nht, sâu sc và lâu b1n nht

1.5.3.2 Nhi4m v2 ca GDMT  tr56ng ph thông

GDMT nh'm làm cho giáo viên và h9c sinh đ8t đ3Cc các m6c tiêu sau:

1/ Có ý th"c th37ng xuyên và luôn nh8y c5m đi vi m9i khía c8nh ca môi tr37ng

và nhEng vn đ1 liên quan đFn môi tr37ng

2/ Thu nhn đ3Cc nhEng thông tin và nhEng kiFn th"c c b5n v1 môi tr37ng và s ph6 thuc ln nhau giEa ho8t đng ca con ng37i vi môi tr37ng, v1 quan h4 ca con ng37i vi môi tr37ng

3/ Phát tri!n k$ năng b5o v4 và gìn giE môi tr37ng, k$ năng d đoán, phòng tránh và gi5i quyFt nhEng vn đ1 môi tr37ng nãy sinh

4/ Tham gia tích cc vào ho8t đng khôi ph6c, b5o v4 và giE gìn môi tr37ng

5/ Có ý th"c v1 tDm quan tr9ng ca môi tr37ng trong s8ch đi vi s"c kh%e con ng37i, v1 cht l3Cng cuc sng ca con ng37i, t đó hình thành thái đ tích cc đi vi môi tr37ng

1.5.3.3 GDMT là m1t yu t chính th7c trong h4 thng giáo trình gi3ng dBy quc gia

Giáo d6c môi tr37ng là mt quá trình, không ph5i là môn h9c nên GDMT có c hi thc hi4n qua tt c5 các môn h9c, khác hAn vi vi4c coi GDMT là mt môn h9c riêng bi4t

M9i ng37i đ1u có quy1n đ3Cc hi!u biFt, phân tích và t% thái đ tr3c nhEng tình hung, s c môi tr37ng bAi đó là nhEng vn đ1 gn bó máu tht vi h9 sut đ7i Vì thF, m9i ng37i cDn đ3Cc trao quy1n tiFp nhn thông tin đúng đ! có đ b5n l>nh và có hi4u lc khi ra nhEng quyFt đnh quan tr9ng đi vi c chF c#ng nh3 cht l3Cng cuc sng ni mà h9 sng

và làm vi4c Khi đó tt c5 m9i ng37i cDn đ3Cc trang b nhEng k$ năng mi và nhEng k$ năng này ph5i đ3Cc c5i tiFn liên t6c nh'm làm công c6 hEu hi4u cho các quyFt đnh ca h9 Mun đ3Cc nh3 thF, m9i ng37i cDn có mt mi quan tâm chung, mt tiFng nói chung và mt cam kFt chung đ! có th! tham gia hi4u qu5 GDMT

1.5.4 Các nguyên tc chung đi v5i GDMT

Giáo d6c môi tr37ng là mt quá trình liên t6c, sut đ7i, bt đDu t cp h9c mDm non, tiFp di&n thông qua nhEng giai đo8n chính th"c và không chính th"c Nó mang tính liên thông giEa các môn h9c trong m9i cách đt vn đ1, ly ra ni dung c6 th! A tng môn h9c nh'm đ8t đFn mt tri!n v9ng hài hòa

Khi kh5o sát nhEng vn đ1 môi tr37ng, chúng ta cDn kh5o sát ch yFu t quan đi!m đa ph3ng, quc gia, khu vc và quc tF đ! ng37i h9c có th! hi!u rõ b5n cht ca các đi1u ki4n môi tr37ng trong nhEng đi1u ki4n đa lý khác nhau Đc bi4t, giáo d6c môi tr37ng ph5i tp trung vào nhEng tình hung môi tr37ng đang ti1m tàng hi4n nay và tính đFn c5 nhEng vi&n c5nh lch s Bên c8nh đó, giáo d6c môi tr37ng còn đ1 cao các giá tr, s cDn thiFt ca quá trình hCp tác đa ph3ng, quc gia và quc tF trong vi4c ngăn chn và tìm gi5i pháp đi vi s c môi tr37ng Đ ng th7i, xem xét k$ l3ng các khía c8nh v1 môi tr37ng trong kF ho8ch tăng tr3Ang và phát tri!n

Không ch2 vy, giáo d6c môi tr37ng ph5i luôn t8o đi1u ki4n cho ng37i h9c có mt vai trò trong vi4c ho8ch đnh kinh nghi4m h9c tp ca mình, cho h9 c hi ra quyFt đnh và chu trách nhi4m Đ! đ8t đ3Cc hi4u qu5 trong vi4c giáo d6c môi tr37ng, chúng ta cDn ph5i gn s nh8y c5m, nhn th"c v1 môi tr37ng, các k$ năng gi5i quyFt vn đ1, các giá tr đi vi tng đ tuBi, đc bi4t là nhEng năm đDu nên nhn m8nh s nh8y c5m môi tr37ng trong cng đ ng ca cá nhân ng37i h9c T đó, giáo d6c môi tr37ng s; giúp ng37i h9c phát hi4n nhEng du hi4u, nguyên nhân thc s ca các s c môi tr37ng và nhn m8nh tính ph"c t8p ca các vn đ1 môi tr37ng, hình thành li suy ngh> phân tích, phán xét và k$ năng gi5i quyFt vn đ1

Ngoài ra, quá trình giáo d6c môi tr37ng ph5i tn d6ng các môi tr37ng h9c tp đa d8ng và các cách đt vn đ1 đi vi vi4c d8y và h9c v1 môi tr37ng, thông qua môi tr37ng, trong đó nhn m8nh các ho8t đng thc ti&n và nhEng kinh nghi4m trc tiFp

1.5.5 Các bi8n pháp ch yu nhm th7c hi8n GDMT

Đ! GDMT chúng ta ph5i đ3a GDMT vào tt c5 các cp bc h9c: mDm non, ti!u h9c, trung h9c c sA, trung h9c phB thông và các bc h9c khác Đ ng th7i, GDMT ph5i đ3Cc thc hi4n b'ng ph3ng pháp hi4n đ8i đt tr9ng tâm A ng37i h9c và cách tiFp cn h9c b'ng vi4c làm

Quá trình tiFn hành GDMT cDn cung cp kiFn th"c v1 môi tr37ng và rèn luy4n k$ năng b5o v4 môi tr37ng Đ ng th7i, các tr37ng cDn tB ch"c và tích cc tham gia cùng vi cng đ ng các ho8t đng b5o v4 môi tr37ng trong và ngoài nhà tr37ng T đó h3ng h9c sinh có thái đ đúng và tinh thDn trách nhi4m cao đi vi vi4c b5o v4 môi tr37ng

GDMT không ch2 là cung cp hi!u biFt v1 môi tr37ng, mà còn đ3Cc thc hi4n trong môi tr37ng, vi thái đ và tình c5m v1 môi tr37ng

1.5.6 Nhng vn đ GDMT cBn t p trung

Trong khuôn khB ca vi4c GDMT thông qua các môn h9c A nhà tr37ng, GDMT là mt quá trình t8o dng cho ng37i h9c nhEng nhn th"c, mi quan tâm đFn môi tr37ng Vì vy GDMT cDn tp trung vào các vn đ1 sau:

1/ NhEng nguyên nhân chính gây ra các vn đ1 môi tr37ng

2/ NhEng hu qu5 v1 môi tr37ng đang tác đng đFn con ng37i nh3: ô nhi&m không khí, đt, n3c, suy gi5m tDng ozon, biFn đBi khí hu toàn cDu,

3/ KiFn th"c v1 môi tr37ng, nhn th"c v1 môi tr37ng, ý th"c v1 môi tr37ng, k$ năng

và hành đng trong môi tr37ng, trách nhi4m cá nhân, trách nhi4m công đ ng và chính ph

Mc dù có s quan h4 mt thiFt giEa các vn đ1 môi tr37ng toàn cDu và đa ph3ng, nh3ng các ho8t đng GDMT nên xut phát t các tình hung t8i chB, ni mà h9c sinh đã tng trãi nghi4m trong quá trình tr3Ang thành ca mình Trong hoàn c5nh đó, nhEng quan tâm và thái đ ca các em đi vi vn đ1 môi tr37ng có c hi bc l mt cách thành thc,

và t đó nhu cDu c5i thi4n hi4n tr8ng s; n5y sinh mt cách t nhiên

1.5.7 Kt quE ca vi8c GDMT

KFt qu5 ca vi4c GDMT là mt thc th! mang tính xuyên sut trong các môn h9c, GDMT mang l8i cho ng37i h9c c hi khám phá môi tr37ng và hi!u biFt v1 các quyFt đnh ca con ng37i liên quan đFn môi tr37ng

Các ho8t đng GDMT đ3Cc thiFt kF và thc hi4n nh'm giúp h9c sinh biFt đ3Cc giá tr ca môi tr37ng, vai trò ca cá nhân mình trong vi4c gìn giE môi tr37ng cho hôm nay và ngày mai Đi1u này khích l4 h9c sinh có mt thái đ và hành vi tích cc đi vi môi tr37ng,

có th! nhìn thy qua các bi!u hi4n sau:

- BiFt đánh giá, quan tâm và lo lng đFn môi tr37ng t nhiên và đi sng ca các sinh vt

- Có ý th"c phê phán và thay đBi nhEng thái đ không đúng đn v1 môi tr37ng

- Có mong mun tham gia vào vi4c gi5i quyFt các vn đ1 môi tr37ng, các ho8t đng c5i thi4n môi tr37ng và tuyên truy1n ý th"c b5o v4 môi tr37ng trong cng đ ng

Đ! gi5i quyFt các đ1 môi tr37ng cDn có s nB lc và trách nhi4m ca tng cá nhân, cng đ ng và chính ph Thông th37ng m?i con ng37i s; thy mình có trách nhi4m đi vi các vn đ1 môi tr37ng khi h9 hi!u r'ng h9 có th!, dù mt chút nào đó tác đng đFn quá trình

ra các quyFt đnh gi5i quyFt các vn đ1 môi tr37ng GDMT t8o đi1u ki4n cho h9 thy đ3Cc h9 có th! làm đ3Cc đi1u đó và thc s h9 s; làm đ3Cc

Mt ch3ng trình GDMT đ3Cc xem là thành công khi ni dung và ph3ng pháp ho8t đng đ8t đ3Cc nhEng m6c đích c6 th! t nhn th"c ti k$ năng và cam kFt thc hi4n thông qua vi4c nâng cao ý th"c trách nhi4m ca m?i cá nhân, tp th! c#ng nh3 ca chính ph trong vi4c gi5i quyFt các vn đ1 môi tr37ng hi4n nay

1.6 Các hình thc giáo d%c môi tr-ng qua môn hóa h1c 2 tr-ng trung h1c ph3 thông

1.6.1 Đc đim ca ni dung giáo dFc môi tr4ng

Giáo d6c môi tr37ng có tính liên ngành rng, do ph5i xem xét môi tr37ng nh3 mt tBng th! hCp thành bAi nhi1u thành phDn: thiên nhiên, công ngh4, kinh tF, văn hóa, xã hi…

Ni dung giáo d6c môi tr37ng nh'm hình thành cho h9c sinh thái đ, cách "ng x và hành đng tr3c các vn đ1 môi tr37ng Ng37i h9c không nhEng ch2 biFt kiFn th"c lý thuyFt phù hCp vi trình đ mà c5 nhEng tri th"c c6 th!, k$ năng thc hành, ph3ng pháp làm vi4c đ! h9 có th! hành đng đc lp hoc cùng cng đ ng, nh'm phòng nga, x lý các vn đ1 môi tr37ng mt cách có hi4u qu5

Giáo d6c môi tr37ng ph5i giúp ng37i h9c nm bt các vn đ1 môi tr37ng và s phát tri!n b1n vEng v1 môi tr37ng ca đa ph3ng, vùng, quc gia, khu vc và quc tF trong hi4n t8i và c5 t3ng lai

1.6.2 Ph4Cng pháp GDMT qua môn hóa hc  tr4ng ph thông

GDMT là giáo d6c tBng th! nh'm trang b nhEng kiFn th"c v1 môi tr37ng cho h9c sinh thông qua môn hóa h9c sau cho phù hCp vi tng đi t3Cng và tng cp h9c Vi4c đ3a kiFn th"c GDMT vào môn hóa h9c thun lCi và hi4u qu5 nht là hình th"c tích hCp, l ng ghép

Tích hCp là kFt hCp mt cách có h4 thng các kiFn th"c hóa h9c vi kiFn th"c GDMT sao cho hài hòa, thng nht làm cho tiFt h9c trA nên sinh đng và gây n t3Cng, h"ng thú cho vi4c h9c ca h9c sinh

L ng ghép là th! hi4n s lp ghép ni dung bài h9c v1 mt cu trúc đ! có th! đ3a vào bài h9c mt đo8n, mt m6c, mt s câu h%i có ni dung GDMT

1.6.3 Mt s hình thc ph bin t chc các hoAt đng GDMT

Môn hóa h9c A tr37ng phB thông ngoài m6c tiêu trang b cho h9c sinh nhEng kiFn th"c c b5n v1 hóa h9c phB thông mà còn đ1 cp đFn mi quan h4 giEa con ng37i vi thiên nhiên Cung cp nhEng k$ năng c b5n v1 b5o v4 môi tr37ng, nhn thy đ3Cc vn đ1 và biFt cách "ng x tích cc đi vi nhEng vn đ1 môi tr37ng c6 th! Xây dng cho h9c sinh nhEng kiFn th"c c b5n v1 môi tr37ng đ! m?i h9c sinh trA thành tuyên truy1n viên tích cc trong gia đình, nhà tr37ng và đa ph3ng

1.6.3.1 Ph5ng pháp GDMT thông qua gi6 hc trên lFp hay trong phòng thí nghi4m

KiFn th"c GDMT đ3Cc tích hCp và l ng ghép vào ni dung bài gi5ng theo các m"c đ khác nhau Tùy đi1u ki4n có th! s d6ng mt s ph3ng pháp sau:

1/ Phân tích nhEng vn đ1 môi tr37ng trong bài h9c

2/ Khai thác thc tr8ng môi tr37ng trong n3c, đc bi4t là t8i đa ph3ng đ! xây dng bài h9c GDMT

3/ Xây dng bài tp t kiFn th"c môn h9c nh3ng gn li1n vi thc tF đa ph3ng 4/ S d6ng có hi4u qu5 các ph3ng ti4n d8y h9c đ3Cc trang b tt, hi4n đ8i đ! thuyFt ph6c, lôi cun h9c sinh t tìm tòi, khám phá kiFn th"c v1 môi tr37ng

5/ S d6ng tt tài li4u tham kh5o, th37ng xuyên cp nht thông tin mi, chính xác đ! làm rõ thêm các vn đ1 môi tr37ng

6/ Thc hi4n các tiFt h9c có ni dung gDn g#i vi môi tr37ng A ngay chính trong mt đa đi!m thích hCp ca môi tr37ng

7/ Vn d6ng ph3ng pháp th5o lun, nêu và gi5i quyFt vn đ1 mt cách hi4u qu5 nht 8/ Khai thác nhEng kiFn th"c v1 GDMT t bài thc hành, làm thí nghi4m trong phòng thí nghi4m

9/ Giúp h9c sinh thy đ3Cc tác nhân gây ô nhi&m môi tr37ng đa s đ1u có liên quan đFn hóa h9c

1.6.3.2 Ph5ng pháp GDMT thông qua hoBt đ1ng ngoài gi6 lên lFp

Trong nhà tr37ng phB thông, ho8t đng ngoài gi7 lên lp đ! GDMT là hình th"c rt

có hi4u qu5, phù hCp vi tâm lý tuBi tr= S giáo d6c ca thDy, s tiFp thu ca trò rt nh nhàng và sâu sc

Ph3ng pháp hành đng c6 th! trong các ho8t đng theo tng ch đ1 đ3Cc tB ch"c A trong nhà tr37ng hay A đa ph3ng Thông qua thc tF giúp h9c sinh hi!u biFt đ3Cc tình hình môi tr37ng ca đa ph3ng, v1 tác đng ca con ng37i đFn môi tr37ng T đó giáo d6c ý th"c b5o v4 môi tr37ng trong m?i h9c sinh

Ph3ng pháp hCp tác và liên kFt giEa nhà tr37ng và cng đ ng đa ph3ng trong các ho8t đng GDMT

Thông qua ho8t đng ngoài gi7 lên lp rèn luy4n cho các em mt s k$ năng và ph3ng pháp tích cc tham gia vào công tác GDMT

Ni dung GDMT trong các ho8t đng ngoài gi7 lên lp có th! theo các hình th"c sau:

- Câu l8c b: câu l8c b môi tr37ng sinh ho8t theo các ch đ1 v1 ăn, ung, s d6ng năng l3Cng, rác th5i,…

- Ho8t đng tham quan theo ch đ1: nhà máy, ni x lý rác, các b5o tàng, các loài tài nguyên

- TB ch"c nghe báo cáo chuyên đ1 v1 b5o v4 môi tr37ng ca các nhà khoa h9c, giáo viên chuyên môn hay do chính h9c sinh ghi nhn

- Ho8t đng tr ng cây, xanh hóa nhà tr37ng: tB ch"c nhân dp tFt tr ng cây, ngày thành lp Đoàn 26/ 3, ngày môi tr37ng thF gii 5/ 6

- TB ch"c tìm hi!u v1 môi tr37ng: thi v;, thi báo t37ng, thi k! chuy4n v1 các ch đ1 môi tr37ng

- TB ch"c chuyFn dch truy1n thông, tuyên truy1n b5o v4 môi tr37ng A nhà tr37ng và đa ph3ng

- Theo dõi di&n biFn môi tr37ng A đa ph3ng (x lý rác th5i, n3c th5i, v4 sinh công cng,…)

- TB ch"c thi tái chF, tái s d6ng

- TB ch"c tri!n lãm, bi!u di&n văn ngh4…

1.7 Khai thác ni dung giáo d%c môi tr-ng t4 sách giáo khoa đ5 gi.ng d'y hóa h1c 2 tr-ng trung h1c ph3 thông

GDMT không có ngh>a là ch2 gi5ng d8y đn thuDn đnh ngh>a, các khái ni4m cho tt c5 ng37i h9c thuc m9i l"a tuBi mà nh'm t8o ra các ho8t đng dn ti s hình thành và phát tri!n các khái ni4m này phù hCp vi tng cp h9c Đi vi vi4c gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng phB thông, các khái ni4m này ph5i phù hCp vi ch3ng trình gi5ng d8y hi4n hành và có liên h4 gn bó vi các kiFn th"c hóa h9c đ3Cc hình thành cho h9c sinh A các cp lp

Quá trình khai thác các c hi GDMT cDn ph5i đ5m b5o 3 nguyên tc sau:

- Không làm thay đBi tính đc tr3ng môn h9c, không biFn bài h9c b môn thành bài GDMT

- Khai thác ni dung GDMT có ch9n l9c, có tính tp trung vào ch3ng, m6c nht đnh, không lan tràn tùy ti4n

- Phát huy cao đ các ho8t đng tích cc nhn th"c ca h9c sinh và kinh nghi4m thc

tF các em đã có, tn d6ng ti đa m9i kh5 năng đ! h9c sinh tiFp xúc trc tiFp vi môi tr37ng

N1i dung GDMT qua môn hóa hc:

PhDn đ8i c3ng: bao g m nhEng kiFn th"c v1 các khái ni4m, các quá trình biFn hóa, các hi4u "ng mang tính cht hóa h9c ca môi tr37ng nh3: môi tr37ng là gì, ch"c năng ca môi tr37ng, hóa h9c môi tr37ng, b5n cht hóa h9c trong sinh thái, h4 sinh thái, tính đa d8ng sinh h9c, môi tr37ng và phát tri!n, quan h4 giEa con ng37i và môi tr37ng, ô nhi&m môi tr37ng

PhDn ni dung ô nhi&m môi tr37ng: phân tích đ3Cc b5n cht hóa h9c ca s ô nhi&m môi tr37ng: đt, n3c, không khí B5n cht hóa h9c v1 hi4u "ng nhà kính, l? thng tDng ozon, khói quang h9c, m3a axit Hi4u "ng hóa sinh ca NOx, H2S, SO2,…, các kim lo8i nng

và mt s đc t khác, tác đng ca chúng đFn môi tr37ng Vn d6ng các nguyên tc chung, ph3ng pháp hóa h9c đ! x lý ô nhi&m môi tr37ng

PhDn GDMT và b5o v4 môi tr37ng qua môn hóa h9c A nhà tr37ng cDn vn d6ng các nguyên tc v1 s b5o t n năng l3Cng và năng l3Cng thay thF, tiFt ki4m năng l3Cng, b'ng ph3ng pháp s3 ph8m đ! truy1n t5i, biFn tri th"c ca giáo viên thành tri th"c ca ng37i h9c

1.8 L6ng ghép ni dung giáo d%c sc kh7e vào GDMT trong gi.ng d'y hóa h1c

2 tr-ng trung h1c ph3 thông

Môi tr37ng ngày càng b ô nhi&m nghiêm tr9ng, dn đFn hàng lo8t b4nh tt, 5nh h3Ang rt ln đFn s"c kh%e con ng37i, khiFn cho s"c kh%e nhi1u ng37i b rút ngn, có ng37i thm chí còn rt tr= đã chFt My năm gDn đây, khi nghiên c"u mt s căn b4nh th37ng gp trong cuc sng, ng37i ta không ngng phát hi4n rt nhi1u b4nh tr3c đây không rõ nguyên nhân nh3ng thc ra không ph5i do vi khu<n mà là do môi tr37ng sng b ô nhi&m gây nên Đi1u này ch"ng t% s"c kh%e ca con ng37i có liên quan cht ch; vi môi tr37ng đa lý ni

mà h9 sinh sng

Ngày nay môi tr37ng mà con ng37i sinh sng đang phát sinh nhi1u biFn đBi to ln, môi tr37ng đã b ô nhi&m nghiêm tr9ng Ho8t đng s5n xut và đ7i sng ca con ng37i đã sinh ra mt l3Cng ln cht ô nhi&m nh3: thy ngân, chì, cadimi, asen, phenol, bezen, thuc b5o v4 thc vt,…đã làm ô nhi&m bDu không khí, n3c, đt đai xung quanh chúng ta, r i xâm nhp vào c th! con ng37i, gây tác h8i rt ln đFn s"c kh%e con ng37i T đó có th! thy môi tr37ng có vai trò vô cùng quan tr9ng đi vi s"c kh%e và tuBi th9 con ng37i Vì vy, đ1 tài này ngoài sa cha và bB sung các video clip ph5n ánh các vn đ1 môi tr37ng còn thiFt kF các video clip ph5n ánh tác h8i ca nhEng cht đc h8i t n t8i trong môi tr37ng đi vi s"c kh%e con ng37i, dùng đ! giáo d6c s"c kh%e cho h9c sinh trong vi4c b5o v4 môi tr37ng, b5o v4 s"c kh%e cho b5n thân và nhEng ng37i xung quanh

1.9 Cách l6ng ghép ni dung GDMT vào bài gi.ng hóa h1c

1.9.1 Thit k mô đun GDMT:

Ni dung giáo d6c môi tr37ng đ3Cc đ3a vào bài gi5ng b'ng hình th"c mô đun Mô đun là mt phDn hay mt b phn trong mt tBng th!, mt h4 thng nh3ng nFu tách riêng thì

nó vn có th! t vn đng đ! thc hi4n các ch"c năng riêng ca mình Mô đun d8y h9c là mt đn v trong ch3ng trình d8y h9c mang tính đc lp t3ng đi

Mô đun GDMT ph5i th! hi4n đ3Cc s hài hòa giEa các vi4c làm GDMT và ni dung bài gi5ng Nói mt cách khác, mô đun GDMT là mt chu?i các vi4c làm đ3Cc thiFt kF nh'm khai thác các ni dung bài gi5ng đ! đ8t đ3Cc m6c tiêu GDMT đ1 ra trong khi vn tuân th nhEng tiFn trình ca mt bài gi5ng thông th37ng

Mt mô đun GDMT có 4 đc tr3ng c b5n đó là mt tp hCp nhEng công vi4c GDMT đ3Cc thiFt kF xoay quanh mt ni dung có sAn trong sách giáo khoa; có m6c tiêu rõ ràng, d& đánh giá và giám sát; có s thng nht trong ho8t đng d8y, h9c và ki!m tra đánh giá; có tính m1m d=o, thích "ng vi nhi1u cách tiFp thu khác nhau nh3ng đi1u đi m6c tiêu chung

1.9.2 Ni dung ca mô đun

Ch3ng trình sách giáo khoa hóa h9c lp 10, 11, 12 (ban c b5n và ban nâng cao) hi4n hành ca B GD & ĐT có rt nhi1u ni dung có th! đ3Cc vn d6ng đ! đ3a vào các mô đun GDMT Vì vy, trong quá trình thiFt kF các mô đun, ni dung ca các mô đun ch yFu tp trung khai thác các vn đ1 môi tr37ng có liên quan đFn kiFn th"c hóa h9c trong sách giáo khoa

Các vn đ1 môi tr37ng có th! đ3Cc khai thác trong ch3ng trình hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông:

V/n đ môi tr-ng Các ni dung c% th5 v GDMT Ch)ng trình SGK

S thay đBi khí hu trái đt Hóa (11)

NhEng vn đ1 chung v1

môi tr37ng toàn cDu S suy gi5m tDng ozon Hóa (10,11)

Năng l3Cng h8t nhân Hóa (10)

Không khí và ô nhi&m

không khí

Ô nhi&m không khí: Các cht gây

ô nhi&m, s lng đ9ng axit,…Hu qu5 và các con đ37ng phòng nga, ngăn chn

Hóa (11,12)

Ô nhi&m n3c Ô nhi&m n3c mt trên đt li1n, ô

nhi&m n3c ngDm, ô nhi&m n3c bi!n Các ngu n, hi4n tr8ng và bi4n pháp ngăn chn

Hóa (10,11)

Đt đai và khoáng s5n Các ho8t đng đi vi đt và suy

thoái đt nông nghi4p, hy ho8i đt rng

Hóa (12)

Tái s d6ng, tái chF phF th5i, tái chF các s5n ph<m nhôm, giy, plastic

Hóa (12)

Mt s cht th5i đc h8i Hóa (11)

Cht th5i đc h8i và cht

th5i rn

NhEng ph3ng th"c t8o ra cht th5i ít ô nhi&m hn

Hóa (10,11,12)

Quan đi!m, đ8o lý môi tr37ng toàn cDu và phát tri!n b1n vEng Hóa (12) Môi tr37ng và xã hi

Kinh tF và môi tr37ng Hóa (12)

1.9.3 Ph4Cng ti8n th hi8n ni dung GDMT:

Ô nhi&m môi tr37ng là mt quá trình di&n ra h'ng ngày, h'ng gi7 xung quanh chúng

ta, đ3Cc gây ra bAi nhi1u nguyên nhân khác nhau và đ! l8i nhi1u hu qu5 rt nghiêm tr9ng Tt c5 nhEng đi1u đó lí thuyFt sách vA không th! ph5n ánh hFt Đ! tăng tính hi4u qu5 ca giáo d6c môi tr37ng và tăng tính thuyFt ph6c cho các mô đun thì có rt nhi1u ph3ng ti4n th! hi4n ni dung giáo d6c môi tr37ng nh3 là: tranh 5nh, thông tin, th5o lun ni dung,…và đc bi4t là các video clip Các video clip không ch2 mang l8i tính thc tF, sinh đng mà còn phát huy tính tích cc, ch đng ca h9c sinh trong h9c tp Đ ng th7i, các video clip còn là ngu n tài li4u tham kh5o cung cp nhEng thông tin v1 ô nhi&m môi tr37ng có ngu n gc hóa h9c T đó h9c sinh có th! biFt đ3Cc tình tr8ng ô nhi&m môi tr37ng hi4n nay đ! có nhEng thái đ và hành đng hi4u qu5 nh'm b5o v4 môi tr37ng

2 TH(C NGHIAM:

2.1 M%c tiêu hoàn ch+nh, b3 sung các video clip và câu h7i th.o luFn cho t4ng ni dung giáo d%c môi tr-ng trong gi.ng d'y hóa h1c lp 10, 11, 12

Hoàn ch2nh th3 vi4n phim 5nh dùng đ! giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c

A tr37ng trung h9c phB thông s; bB sung vào các mô đun đã đ3Cc thiFt kF sBn và các mô đun va đ3Cc thiFt kF nhEng đo8n video clip hoàn ch2nh, ph5n ánh các vn đ1 môi tr37ng có liên quan đFn hóa h9c NhEng đo8n video clip ch9n l9c đ3Cc thuyFt minh kèm theo h4 thng các câu h%i th5o lun có ni dung phù hCp liên quan đFn hóa h9c trong sách giáo khoa, giúp h9c sinh thy đ3Cc mi quan h4 giEa hóa h9c và các vn đ1 môi tr37ng, hi!u đ3Cc các nguyên nhân gây ô nhi&m, thy đ3Cc hu qu5 ca vi4c ô nhi&m môi tr37ng và t đó đ3a ra nhEng bi4n pháp khc ph6c

2.2 Ni dung công vic:

2.2.1 Xây d7ng ni dung cho các video clip:

Các video lip đ3Cc thiFt kF nh'm m6c đích minh h9a đ! làm tăng tính thuyFt ph6c cho các mô đun giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y môn hóa h9c A bc phB thông Do đó khi thiFt kF các video clip cDn đ5m b5o các ni dung sau:

1/ Các video clip ph5i phù hCp vi ni dung bài h9c trong sách giáo khoa hóa h9c hi4n hành

2/ Các video clip ph5n ánh đ3Cc các vn đ1 môi tr37ng nóng b%ng mang tính toàn cDu, mang tính đa ph3ng thc tF ni h9c sinh đang sinh sng Đc bi4t chú ý là các vn đ1 môi tr37ng ph5i có liên quan đFn hóa h9c

3/ Câu h%i th5o lun đt ra cho các video clip ph5i có ni dung phù hCp liên quan đFn hóa h9c H9c sinh ch2 cDn vn d6ng kiFn th"c hóa h9c trong bài kFt hCp vi vi4c xem các video clip là có th! gi5i thích đ3Cc nguyên nhân, hu qu5 ca các vn đ1 v1 môi tr37ng

4/ Các video clip ph5i đ1 ra đ3Cc các bi4n pháp c6 th! đ! khc ph6c, h8n chF ô nhi&m môi tr37ng

2.2.2 Ph4Cng pháp tin hành:

a Ph5ng ti4n:

- Máy vi tính

- Sách tham kh5o:

Sách giáo khoa hóa h9c lp 10, 11, 12

Các lun văn tt nghi4p: “ThiFt kF mô-đun giáo d6c môi tr37ng cho ch3ng trình hóa h9c 10 ban khoa h9c t nhiên”, “ThiFt kF mô-đun giáo d6c môi tr37ng cho ch3ng trình hóa h9c 11 ban khoa h9c t nhiên”, và “ThiFt kF mô-đun giáo d6c môi tr37ng cho ch3ng trình hóa h9c 12 ban khoa h9c t nhiên”, “Xây dng th3 vi4n phim 5nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A bc trung h9c phB thông”

Các video clip đ3Cc thiFt kF theo các b3c:

B3c 1: Ch9n la các mô đun đã đ3Cc thiFt kF sAn và thiFt kF thêm mt s mô đun B3c 2:

- S3u tp các video clip trên các trang web th7i s, các trang web môi tr37ng

- S3u tp các hình 5nh và các thông tin trên các bài báo

- So8n các câu h%i th5o lun cho các video clip có ni dung liên quan đFn hóa h9c B3c 3: S d6ng phDn m1m Total Video Converter đ! chuy!n các file có d8ng mp4, flv, 3gp… thành các file d8ng avi

B3c 4: S d6ng phDn m1m Windows Movie Maker đ! thiFt kF l8i các video clip theo mong mun g m các giai đo8n:

1/ ThiFt kF hình 5nh:

- T nhEng video clip s3u tp, l3Cc b% đi nhEng đo8n không cDn thiFt

- T nhEng hình 5nh s3u tp đ3Cc t các bài báo, la ch9n các hình 5nh phù hCp, đi1n thông tin lên mt s 5nh cDn thiFt

- KFt hCp nhi1u video clip có sBn và nhEng hình 5nh đã đ3Cc ch9n l9c t8o thành mt video clip hoàn ch2nh phù hCp vi ni dung giáo d6c môi tr37ng ca các mô đun

2/ ThiFt kF âm thanh:

- Xóa b% nhEng phDn thuyFt minh không phù hCp

- T8o nh8c n1n cho các video clip

- ViFt và thu âm l7i thuyFt minh

3/ Đt ta đ1 cho các video clip

2.3 Kt qu.:

Đ1 tài đã xây dng hoàn ch2nh 60 video clip có đDy đ l7i thuyFt minh và h4 thng các câu h%i th5o lun có ni dung phù hCp liên quan đFn hóa h9c đ3Cc thiFt kF da trên 170 video clip thu thp đ3Cc (trên các trang web, các video clip ca đài truy1n hình BFn Tre, t quay) có th! s d6ng l ng ghép cho 41 mô đun giáo d6c môi tr37ng Trong đó có 56 video clip dành cho gi5ng d8y hóa h9c trên lp và 4 video clip dành cho các ho8t đng ngo8i khóa

Đ1 tài c#ng đã thiFt kF đ3Cc mt s video clip có l ng ghép ni dung giáo d6c s"c kh%e vào giáo d6c môi tr37ng

Ngoài ra, đ1 tài còn thiFt kF đ3Cc 12 mô đun mi đ! đ3a vào các vn đ1 môi tr37ng

mà các đ1 tài tr3c ch3a ph5n ánh đ3Cc

2.3.1 Các video clip dùng cho giEng dAy hóa hc trên l5p

Bài 3, ch5ng I, sách giáo khoa hóa hc 10

Video clip 1.1A : Cht phóng x8 và s c h8t nhân

Câu h%i th5o lun:

- Nêu các "ng d6ng ca đ ng v phóng x8?

- Hãy cho biFt các nguyên nhân gây nhi&m phóng x8?

- *nh h3Ang ca cht phóng x8 đi vi môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Bi4n pháp phòng nga tác h8i ca cht phóng x8?

Bài 9, ch5ng II, sách giáo khoa hóa hc 10

Video clip 2.1A : Nhi&m đc chì

Câu h%i th5o lun:

Nhi&m đc chì gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đi vi s"c kh%e con ng37i?

Bài 30, ch5ng V, sách giáo khoa hóa hc 10

Video clip 3.1A : Hóa cht dùng x lý n3c sau mùa l#

Câu h%i th5o lun:

- Hóa cht nào dùng đ! x lý n3c b ô nhi&m sau mùa l#? Cht nào d& b5o qu5n và s d6ng có hi4u qu5 hn? Gi5i thích?

- CDn l3u ý gì khi x lý n3c b'ng các hóa cht trên?

Bài 34, ch5ng V, sách giáo khoa hóa hc 10

Video clip 4.1A : Khí CFC gây thng tDng ozon

Câu h%i th5o lun:

- Vai trò ca tDng ozon?

- Khi tDng ozon b thng thì s; có tác h8i gì?

- Bi4n pháp h8n chF tình tr8ng suy gi5m tDng ozon?

Video clip 4.2A : Ch5o chng dính

Câu h%i th5o lun:

- Nêu nguyên nhân gây 5nh h3Ang đFn s"c kh%e con ng37i ca ch5o chng dính?

- Bi4n pháp h8n chF tác h8i ca ch5o chng dính?

Bài 43, ch5ng VI, sách giáo khoa hóa hc 10

Video clip 6.1A : Đt rác th5i nha gây ô nhi&m môi tr37ng

Câu h%i th5o lun:

- Các cht đc h8i đ3Cc sinh ra trong quá trình đt rác th5i nha?

- Đt rác th5i nha gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đi vi môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Nêu các bi4n pháp x lý rác th5i nha hi4u qu5 mà không gây ô nhi&m môi tr37ng?

Bài 44, ch5ng VI, sách giáo khoa hóa hc 10

Video clip 7.1A : Khí hiđrosunfua

Câu h%i th5o lun:

- Hãy cho biFt các ngu n gc sinh ra khí H2S trong t nhiên?

- Khí H2S gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Nêu các gi5i pháp nh'm làm gi5m l3Cng khí H2S trong t nhiên?

Bài 45, ch5ng VI, sách giáo khoa hóa hc 10

Video clip 8.1A : Các ho8t đng th5i ra khí SO2

Câu h%i th5o lun:

- Các ho8t đng nào th5i ra khí SO2?

- Làm thF nào đ! h8n chF l3Cng khí SO2 trong các ho8t đng trên?

Video clip 8.2A :M3a axit

Câu h%i th5o lun:

- Hãy cho biFt các cht gây ra m3a axit?

- Tác h8i ca m3a axit?

- Con ng37i cDn ph5i làm gì tr3c tình tr8ng m3a axit ngày càng gây 5nh h3Ang nghiêm tr9ng?

Bài 9, ch5ng II, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 1.1B : *nh h3Ang ca asen đi vi môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i Câu h%i th5o lun:

- Nguyên nhân nào làm cho ngu n n3c b nhi&m asen?

- Tác h8i ca asen đFn s"c kh%e con ng37i và đng, thc vt?

- Bi4n pháp khc ph6c tình tr8ng n3c b nhi&m asen?

Bài 11, ch5ng II, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 2.1B (Rò r2 khí amoniac)

Câu h%i th5o lun:

- NhEng ng37i dân sng A khu vc nào d& b nhi&m đc khí amoniac?

- Rò r2 khí amoniac gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Bi4n pháp h8n chF tác h8i ca khí amoniac đFn s"c kh%e ca con ng37i?

Bài 12, ch5ng II, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 3.1B : Các ho8t đng th5i ra khí NOx

Câu h%i th5o lun:

- Trong thc tF các ho8t đng nào t8o ra khí NOx?

- Nêu bi4n pháp làm gi5m khí NOx trong các ho8t đng trên?

Video clip 3.2B: M3a axit là gì?

Câu h%i th5o lun:

- Hãy cho biFt các cht gây ra m3a axit?

- Tác h8i ca m3a axit?

- Con ng37i cDn ph5i làm gì tr3c tình tr8ng m3a axit ngày càng gây 5nh h3Ang nghiêm tr9ng?

Video clip 3.3B : Mui diêm

Câu h%i th5o lun: Bi4n pháp h8n chF s d6ng các cht có h8i cho s"c kh%e con ng37i trong thc ph<m nói chung và mui diêm nói riêng?

Bài 16, ch5ng II, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 4.1B : S d6ng quá m"c các lo8i phân bón hóa h9c trong s5n xut nông nghi4p

Câu h%i th5o lun:

- Vì sao cDn ph5i s d6ng phân bón hóa h9c trong s5n xut nông nghi4p

- Khi s d6ng quá m"c các lo8i phân bón vô c s; gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Bi4n pháp đ! gi5m s d6ng phân hóa h9c vô c trong s5n xut nông nghi4p nh3ng năng sut cây tr ng vn tăng?

Bài 19, ch5ng III, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 5.1B : Nhi&m đc chì

Câu h%i th5o lun:

- Hãy cho biFt các ngu n gây ô nhi&m và nhi&m đc chì?

- NhEng 5nh h3Ang ca chì đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Nêu các bi4n pháp khc ph6c tình tr8ng nhi&m đc chì?

Bài 20, ch5ng III, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 6.1B : S d6ng than làm nhiên li4u

Câu h%i th5o lun:

- Nêu mt s ho8t đng s d6ng than làm nhiên li4u?

- Thành phDn chính ca than?

- Khi đt than làm nhiên li4u thì các khí nào đ3Cc t8o thành? Các khí này gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng?

- S d6ng than đ! s3Ai m sau khi sinh có tt không?

Video clip 6.2B : Khai thác than

Câu h%i th5o lun:

- Khai thác than gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn cht l3Cng không khí, cây tr ng và s"c kh%e con ng37i?

Bi4n pháp h8n chF tác h8i ca b6i than đi vi công nhân khai thác than và ng37i dân sng gDn khu vc m%?

Bài 21, ch5ng III, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 7.1B : Các ho8t đng t8o ra khí CO

Câu h%i th5o lun:

- Các ho8t đng nào t8o ra khí CO?

- Tác h8i ca khí CO đi vi s"c kh%e con ng37i?

Video clip 7.2B : Hi4u "ng nhà kính

Câu h%i th5o lun:

- Hu qu5 ca vi4c tăng các khí nhà kính quá m"c nh3 hi4n nay?

- Bi4n pháp h8n chF l3Cng khí th5i gây hi4u "ng nhà kính? Gi5i thích hi4u qu5 ca các bi4n pháp?

Bài 22, ch5ng III, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 8.2B : Khai thác đá

Câu h%i th5o lun:

- Khai thác đá gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Bi4n pháp h8n chF tác h8i ca vi4c khai thác đá?

Bài 23, ch5ng III, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 9.1B : Quá trình s5n xut g8ch gây ô nhi&m môi tr37ng

Câu h%i th5o lun:

- Gi5i thích nguyên nhân ca vi4c s5n xut g8ch gây ô nhi&m môi tr37ng?

- Khói b6i ca nhà máy s5n xut g8ch gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Bi4n pháp khc ph6c?

Video clip 9.2B : Khí th5i ca các nhà máy s5n xut xi măng gây ô nhi&m không khí Câu h%i th5o lun:

- Hãy cho biFt các lo8i khí th5i ca nhà máy s5n xut xi măng gây ô nhi&m không khí?

- Khói, b6i ca nhà máy s5n xut xi măng gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn s"c kh%e con ng37i?

- Bi4n pháp đ! gi5m l3Cng khí th5i ra môi tr37ng?

Bài 33, ch5ng V, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 10.1B : Các ho8t đng t8o ra khí metan

Câu h%i th5o lun:

- Trong thc tF khí metan đ3Cc hình thành A đâu?

- Vi4c tăng khí metan ngày càng nhi1u đã gây ra nhEng hu qu5 gì?

- Làm thF nào đ! h8n chF vi4c tăng l3Cng khí metan?

Video clip 10.2B : Khí metan và hu qu5 ca hi4u "ng nhà kính

Câu h%i th5o lun: Hi4u "ng nhà kính gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng? Video clip 10.3B : Tn d6ng khí metan t cht th5i

Câu h%i th5o lun:

- Ng37i ta đã tn d6ng khí metan dùng đ! làm gì ?

- Có lCi ích gì t vi4c tn d6ng khí metan ?

Bài 39, ch5ng VI, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 11.1B : Rác th5i nha có th7i gian phân hy chm

Câu h%i th5o lun:

- Chôn rác th5i nha gây ô nhi&m môi tr37ng nh3 thF nào?

- Bi4n pháp khc ph6c tình tr8ng v"t rác ba bãi hi4n nay?

Video clip 11.3B : Các bi4n pháp x lý rác

Câu h%i th5o lun: 5 n3c ta th37ng x lý rác th5i nha b'ng cách nào? Các bi4n pháp x lý này có ph5i là ti 3u không? Gi5i thích?

Bài 46, ch5ng VII, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 12.1B : Tác h8i ca thuc tr sâu

Câu h%i th5o lun:

- *nh h3Ang ca thuc tr sâu đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- CDn ph5i có nhEng bi4n pháp nào đ! khc ph6c các tác h8i trên?

Video clip 12.2B : Tác h8i ca sn móng tay

Câu h%i th5o lun:

- Các hóa cht th37ng đ3Cc s d6ng trong sn móng tay, n3c ra móng tay?

- Tác h8i ca vi4c th37ng xuyên tiFp xúc và s d6ng các lo8i sn móng tay?

- Bi4n pháp h8n chF các tác h8i trên?

Bài 48, ch5ng VII, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 13.1B : Sp đ37ng ng dn dDu gây ô nhi&m môi tr37ng

Câu h%i th5o lun:

- Tác h8i ca vi4c tràn dDu ra sông, bi!n? Gi5i thích?

Video clip 13.2B : Tái chF dDu th5i gây ô nhi&m môi tr37ng

Câu h%i th5o lun:

- Tái chF dDu th5i t dDu nht b% đi gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Tái chF dDu th5i nh3 thF nào cho đúng cách?

Video clip 13.3B : S d6ng ngu n năng l3Cng thay thF đ! gi5m hi4u "ng nhà kính Câu h%i th5o lun:

- Hãy cho biFt mt s ngu n năng l3Cng mi có th! thay thF nhiên li4u hóa th8ch?

- Ngu n năng l3Cng thay thF có lCi ích gì so vi ngu n năng l3Cng hóa th8ch?

Bài 51, ch5ng VIII, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 14.1B : Khí CFC gây thng tDng ozon

Câu h%i th5o lun:

- Vai trò ca tDng ozon?

- Khi tDng ozon b thng thì s; có tác h8i gì?

- Bi4n pháp h8n chF tình tr8ng suy gi5m tDng ozon?

Bài 53, ch5ng VIII, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 15.1B : S5n xut bia gây ô nhi&m môi tr37ng n3c

Câu h%i th5o lun:

- Các s5n ph<m ph6 trong quá trình lên men r3Cu bia?

- Tác h8i ca các ph6 ph<m khác trong quá trình lên men r3Cu bia?

- Bi4n pháp khc ph6c tình tr8ng ô nhi&m môi tr37ng do s5n xut r3Cu bia?

Bài 55, ch5ng VIII, sách giáo khoa hóa hc 11

Video clip 16.1B : Ô nhi&m do l3u trE và b5o qu5n th3c tr sâu

Câu h%i th5o lun:

- Thuc tr sâu gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Bi4n pháp khc ph6c tình tr8ng ô nhi&m do l3u trE và b5o qu5n thuc tr sâu?

Bài 6, ch5ng II, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 1.1C : Nhà máy chF biFn tinh bt Vedan gây ô nhi&m môi tr37ng

Câu h%i th5o lun:

- Tinh chF tinh bt t sn gây ô nhi&m môi tr37ng nh3 thF nào?

- Bi4n pháp khc ph6c?

Bài 11, ch5ng III, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 2.1C : Hút thuc lá có h8i cho s"c kh%e

Câu h%i th5o lun:

- Hãy cho biFt các cht đc h8i có trong khói thuc lá?

- Tác h8i ca vi4c hút thuc lá đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

Video clip 2.2C : S5n ph<m chF biFn sAn t tht

Câu h%i th5o lun:

- T8i sao cDn ph5i c<n thn vi các s5n ph<m chF biFn sAn t tht?

- B8n ngh> nh3 thF nào v1 tình tr8ng l8m d6ng đ hp quá m"c nh3 hi4n nay?

Video clip 2.3C : C<n thn khi dùng thuc nhum tóc

Câu h%i th5o lun:

- NhEng nguy c tìm <n khi s d6ng thuc nhum tóc?

- Tác h8i ca vi4c s d6ng các ph<m màu trong thc ph<m?

Video clip 2.4C : Ph<m màu đc h8i

Câu h%i th5o lun: Tác h8i ca vi4c s d6ng các ph<m màu trong thc ph<m?

Bài 16, ch5ng IV, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 3.1C : C sA s5n xut cao su gây ô nhi&m môi tr37ng

Câu h%i th5o lun: S5n xut cao su gây ô nhi&m môi tr37ng nh3 thF nào? Hãy cho biFt các cht gây ô nhi&m có trong n3c th5i?

Video clip 3.2C : Gi5i quyFt vn đ1 rác th5i nói chung, rác th5i nha nói riêng

Câu h%i th5o lun:

- Làm thF nào đ! gi5i quyFt vn đ1 ô nhi&m cht d=o phF th5i?

- Ngoài các bi4n pháp x lý rác th5i nh3 đã nêu trong đo8n phim còn có bi4n pháp nào khác không? Nêu 3u và nh3Cc đi!m ca tng bi4n pháp?

Bài 17, ch5ng IV, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 4.1C : Rác th5i nha phân hy chm gây ô nh&m môi tr37ng

Câu h%i th5o lun: *nh h3Ang ca rác th5i nilon đFn môi tr37ng?

Video clip 4.2C : Chôn lp rác có là bi4n pháp tt không?

Câu h%i th5o lun: Chôn lp rác có là bi4n pháp tt không?

Video clip 4.3C : Phân lo8i rác sau khi s d6ng

Câu h%i th5o lun: Nêu nhEng vi4c làm c6 th! đ! tái chF rác th5i nilon?

Bài 18, ch5ng V, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 5.1C : S5n xut mui kim lo8i gây ô nhi&m môi tr37ng

Câu h%i th5o lun: Gi5i thích nguyên nhân gây ô nhi&m môi tr37ng ca c sA s5n xut mui kim lo8i?

Bài 19, ch5ng V, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 6.1C : Tn thu vàng t các qung th5i vàng gây ô nhi&m môi tr37ng

Câu h%i th5o lun:

- Trong các qung th5i vàng có ch"a các cht đc h8i nào gây ô nhi&m môi tr37ng?

- Bi4n pháp khc ph6c tình tr8ng ô nhi&m môi tr37ng do tn thu vàng t các qung th5i vàng?

Bài 22, ch5ng V, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 7.1C : C sA m8 đi4n gây ô nhi&m môi tr37ng

Câu h%i th5o lun:

- Các hóa cht đc h8i đ3Cc th5i ra trong quá trình m8 đi4n?

- Quá trình m8 đi4n gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng?

- Nêu các bi4n pháp khc ph6c tình tr8ng ô nhi&m môi tr37ng trên?

Bài 23, ch5ng V, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 8.1C : N3c ô nhi&m do đ37ng ng b ăn mòn

Câu h%i th5o lun:

- T8i sao đ37ng ng dn n3c b ăn mòn?

- Tình tr8ng ngu n n3c sinh ho8t ô nhi&m do đ37ng ng b ăn mòn gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn ng37i dân? Nêu các gi5i pháp h8n chF hi4n t3Cng ăn mòn đi4n hóa làm đ6c ngu n n3c?

Bài 28, ch5ng VI, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 9.1C : Hàn the b cm s d6ng trong ph6 gia thc ph<m

Câu h%i th5o lun:

- Hãy cho biFt tên và công th"c hóa h9c ca hàn the?

- T8i sao hàn the l8i b cm dùng làm ph6 gia thc ph<m?

- Có th! thay hàn the b'ng cht nào khác không?

Bài 33, ch5ng VI, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 10.1C : Khai thác và chF biFn qung bôxit

Câu h%i th5o lun:

- Hãy cho biFt thành phDn hóa h9c ca bôxit? K! tên các cht th5i phát sinh trong quá trình khai thác và chF biFn qung?

- Khai thác và chF biFn qung bôxit gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

Bài 34, ch5ng VI, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 11.1C : Đ dùng t nhôm phF li4u

Câu h%i th5o lun:

- S d6ng các d6ng c6 đun nu, ch"a đng thc ph<m b'ng nhôm gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn s"c kh%e con ng37i?

- Bi4n pháp h8n chF nhEng tác h8i trên?

Bài 42, ch5ng VII, sách giáo khoa hóa hc 12

Video clip 12.1C : S5n xut gang thép

Câu h%i th5o lun:

- Nêu các cht th5i và khí th5i đc h8i đ3Cc sinh ra trong quá trình s5n xut gang thép?

- S5n xut gang, thép gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đFn môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

- Làm thF nào khc ph6c tình tr8ng ô nhi&m môi tr37ng do s5n xut gang, thép gây ra?

2.3.2 Các video clip dùng cho hoAt đng ngoAi khóa

Video clip 1-NK : Ô nhi&m môi tr37ng không khí

Câu h%i th5o lun: Trình bày nguyên nhân, tác h8i và bi4n pháp khc ph6c ô nhi&m không khí

Video clip 2-NK : Ô nhi&m môi tr37ng n3c

Câu h%i th5o lun: Trình bày nguyên nhân, tác h8i và bi4n pháp khc ph6c ô nhi&m môi tr37ng n3c?

Video clip 3-NK : Đt ta đ1 và viFt l7i thuyFt minh cho đo8n video clip

Video clip 4-NK : Các ngu n năng l3Cng t nhiên thay thF năng l3Cng hóa th8ch Câu h%i th5o lun: Các ngu n năng l3Cng nào đ3Cc s d6ng đ! thay thF cho năng l3Cng hóa th8ch?

PH6N BA: K!T LUN VÀ KI!N NGH"

1 K!T LUN

1.1 M8t tích cc

Đ1 tài “Hoàn ch2nh th3 vi4n phim 5nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông” đã đ8t đ3Cc m6c tiêu đ1 ra là sa chEa và bB sung các video clip hoàn ch2nh có ni dung ph5n ánh các vn đ1 môi tr37ng có liên quan đFn hóa h9c Ngoài ra, đ1 tài còn thiFt kF đ3Cc các video clip ph5n ánh tác h8i ca nhEng cht đc h8i t n t8i trong môi tr37ng đi s"c kh%e con ng37i, dùng đ! giáo d6c s"c kh%e cho h9c sinh trong vi4c b5o v4 môi tr37ng, b5o v4 s"c kh%e cho b5n thân và m9i ng37i xung quanh Trong quá trình hoàn ch2nh các video clip, đ1 tài đã thiFt kF đ3Cc 12 mô đun mi đ! đ3a vào các vn đ1 môi tr37ng mà các đ1 tài tr3c ch3a ph5n ánh đ3Cc

Đ1 tài đã hoàn ch2nh đ3Cc 60 video clip có đDy đ l7i thuyFt minh và h4 thng các câu h%i th5o lun có ni dung phù hCp liên quan đFn hóa h9c, có th! s d6ng l ng ghép cho

41 mô đun giáo d6c môi tr37ng Trong đó có 56 video clip dành cho gi5ng d8y hóa h9c trên lp và 4 video clip dành cho các ho8t đng ngo8i khóa Vi các video clip đ1 tài xây dng đ3Cc đã t8o ra mt th3 vi4n phim 5nh hoàn ch2nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A tr37ng trung h9c phB thông T đó, giáo viên có th! s d6ng th3 vi4n phim 5nh này đ! minh h9a các vn đ1 môi tr37ng nh'm làm tăng tính thuyFt ph6c ca các mô đun, nâng cao hi4u qu5 ca giáo d6c môi tr37ng nói chung và giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c nói riêng Không ch2 vy, vi nhEng h3ng dn c6 th! trong đ1 tài, giáo viên c#ng có th! tiFp t6c thiFt kF, đ! bB sung vào th3 vi4n phim 5nh nhEng video clip phù hCp vi các vn đ1 môi tr37ng thc tF A tng đa ph3ng có liên quan đFn hóa h9c

Vi nhEng kiFn th"c hóa h9c đ3Cc cung cp trong sách giáo khoa, các mô đun cùng vi các video clip s; giúp cho h9c sinh hoàn thi4n thêm các kiFn th"c v1 môi tr37ng nh3 thc tr8ng v1 tình hình ô nhi&m môi tr37ng, nguyên nhân gây ô nhi&m, hu qu5 và bi4n pháp khc ph6c T đó thúc đ<y h9c sinh tham gia tích cc vào các ho8t đng khôi ph6c, b5o v4

và gìn giE môi tr37ng

1.2 M8t h'n ch

Còn mt s vn đ1 môi tr37ng có liên quan đFn hóa h9c ch3a s3u tp đ3Cc đDy đ thông tin và hình 5nh nên ch3a xây dng đ3Cc các video clip đ! đ3a vào th3 vi4n phim 5nh nh3 ô nhi&m môi tr37ng do cht t<y ra tBng hCp, các hóa cht dùng trong công ngh4 thuc da,…

Đ1 tài ch3a thiFt kF đ3Cc nhi1u video clip dùng cho ho8t đng ngo8i khóa đ! làm cho th3 vi4n phim 5nh đ3Cc phong phú và hoàn ch2nh hn

Các video clip ch3a đ3Cc đ3a vào gi5ng d8y thc tF A tr37ng trung h9c phB thông nên ch3a đánh giá đ3Cc hi4u qu5 thc ti&n ca đ1 tài

2 Đ$ NGH"

Nên đ3a các video clip dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c đ3Cc thiFt kF trong th3 vi4n phim 5nh vào thc tF gi5ng d8y, đ! đánh giá hi4u qu5 thc ti&n ca đ1 tài

Cp nht các thông tin và hình 5nh mi nht v1 các vn đ1 môi tr37ng đ! tiFp t6c bB sung vào th3 vi4n phim 5nh đã thiFt kF các video clip có ni dung phù hCp

H3ng nghiên c"u tiFp theo ca đ1 tài là thiFt kF th3 vi4n phim 5nh dùng cho giáo d6c môi tr37ng trong gi5ng d8y hóa h9c A các tr37ng Trung cp, Cao ĐAng và Đ8i h9c đ! hình thành sinh viên có nhEng thái đ tích cc và hành đng đúng đn đ! b5o v4 môi tr37ng

PH6N PHC LCC PHC LCC 1 CÁC MÔ ĐUN S* DCNG K!T H9P VI CÁC VIDEO CLIP Đ19C THI!T

K! CHO CH17NG TRÌNH HÓA H5C LP 10

MÔ ĐUN – 1 Nguyn Trúc Linh ( LuFn văn tt nghip đ'i h1c, Đ'i h1c Cn Th), 2010 )

1 Tên bài: ĐCNG V7 - NGUYÊN T3 KHDI VÀ NGUYÊN T3 KHDI TRUNG BÌNH

( Bài 3, ch3ng I, Hóa h9c lp 10)

2 Tên vic làm: Ô nhi&m phóng x8

3 M%c đích:

- H9c sinh biFt "ng d6ng ca các đ ng v phóng x8

- H9c sinh biFt hu qu5 ca s c h8t nhân và chiFn tranh h8t nhân

- H9c sinh biFt mt s bi4n pháp phòng nga tác h8i ca cht phóng x8

4 H thng các vic làm:

I Đ6ng v,

II Nguyên t: khi và nguyên t: khi trung bình

1 Nguyên t! khi

2 Nguyên t! khi trung bình

Giáo viên gi5i thích cho h9c sinh các khái ni4m:

- S phóng x8: là tính cht ca mt s h8t nhân nguyên t không b1n, có th! t biFn đBi và phát ra b"c x8 h8t nhân (th37ng đ3Cc g9i là các tia phóng x8)

- Nguyên t phóng x8: Các nguyên t có tính phóng x8 g9i là các đ ng v phóng x8, còn các nguyên t không có tính phóng x8 g9i là các đ ng v b1n Các nguyên t ch2 g m các đ ng v phóng x8 (không có đ ng v b1n) g9i là nguyên t phóng x8

- Tia phóng x8 có th! là chùm các h8t mang đi4n d3ng, mang đi4n âm hoc không mang đi4n S biFn đBi nh3 vy ca h8t nhân nguyên t, th37ng g9i là s phân rã phóng x8 hay phân rã h8t nhân

Giáo viên cho h9c sinh xem video clip 1.1A ( Cht phóng x8 và s c h8t nhân)

Câu h%i th5o lun:

Câu 1: Nêu các "ng d6ng ca đ ng v phóng x8?

Đáp án:

- Các cht phóng x8 đ3Cc s5n xut ra nh'm ph6c v6 công nghi4p, nông nghi4p, sinh h9c, thy văn và nghiên c"u khoa h9c Đc bi4t là các đ ng v phóng x8 và d3Cc cht đánh du ph6c v6 chu<n đoán, đi1u tr b4nh

Câu 2: Hãy cho biFt các nguyên nhân gây nhi&m phóng x8?

Đáp án:

- NhEng ng37i th37ng xuyên làm vi4c trong môi tr37ng có tiFp xúc vi cht phóng x8 nh3ng không đ3Cc trang b các d6ng c6 b5o h

- NhEng s c h8t nhân t các nhà máy đi4n h8t nhân

- Các cuc chiFn tranh s d6ng v# khí h8t nhân

- Các cht th5i phóng x8 không đ3Cc x lý nghiêm ngt…

Câu 3: *nh h3Ang ca cht phóng x8 đi vi môi tr37ng và s"c kh%e con ng37i?

vô sinh, h3 h8i giác m8c mt

Tr37ng hCp nhi&m phóng x8 trong th7i gian dài s; gây ra b4nh máu trng, ung th3 x3ng, ung th3 phBi, đ6c thy tinh th!, ri lo8n di truy1n, gi5m tuBi th9…

Câu 4: Bi4n pháp phòng nga tác h8i ca cht phóng x8?

5 Tài liu tham kh.o:

5.1 Hoàng Ngc Liên, NguyAn Đ7c Thi4n, NguyAn Thái Hà, An toàn b"c x8 và an

toàn đi4n trong y tF, Nhà xut b5n khoa h9c và k$ thut, 2003

5.2 B giáo d6c và đào t8o, Sách giáo khoa hóa h9c lp 10, Nhà xut b5n giáo d6c,

2007

Các trang web tham kh5o:

http://www.VnExpress.net

http://www.vietbao.vn

MÔ ĐUN – 2 Nguyn Lê Th.o Nguyên ( LuFn văn tt nghip đ'i h1c, Đ'i h1c Cn Th), 2005 )

1 Tên bài: B*NG TUEN HOÀN CÁC NGUYÊN TD HÓA H(C

(Bài 9, ch3ng II, Hóa h9c lp 10)

2 Tên vic làm: Giáo d6c b5o v4 môi tr37ng lao đng

I Nguyên tc sp xp các nguyên t trong bEng tuBn hoàn

II Cu tAo bEng tuBn hoàn

Giáo viên thuyFt trình:

- Asen và nhEng hCp cht ca asen là nhEng cht rt đc, đc bi4t là khí hiđro asenua (khí asin – H2As) là nhEng khí cc đc th37ng phát sinh bt ng7 trong s5n xut Asen và các hCp cht ca nó xut hi4n trong quá trình x lý qung asen, luyên kim màu, s5n xut thuc b5o v4 thc vt, k$ ngh4 thuc da, thy tinh…Nhi&m đôc asen và các hCp cht ca asen x5y

ra do hít thA không khí có b6i, khói hoc hi ch"a asen, gây kích "ng đ37ng hô hp (ho, khó thA…), gây ri lo8n thDn kinh (nh"t đDu, chóng mt, đau các chi,…), tBn th3ng mt…Do

đó các khu vc làm vi4c vi asen ph5i đ3Cc v4 sinh s8ch s; và ph5i h8n chF đFn m"c thp nht tình tr8ng ô nhi&m asen trong môi tr37ng lao đng Ng37i làm vi4c trong môi tr37ng asen cao ph5i th37ng xuyên ki!m tra s"c kh%e 5 Vi4t Nam, b4nh nhi&m đc asen và các hCp cht ca asen trong môi tr37ng lao đng đ3Cc quy là b4nh ngh1 nghi4p và đ3Cc b5o hi!m

Giáo viên có th! s d6ng video clip 1.1B (*nh h3Ang ca asen đi vi môi tr37ng và

s"c kh%e con ng37i)

Giáo viên cho h9c sinh xem video clip 2.1A (Nhi&m đc chì)

Câu h%i th5o lun:

Câu 1: Nhi&m đc chì gây 5nh h3Ang nh3 thF nào đi vi s"c kh%e con ng37i?

- Thông th37ng, tr= em b tác h8i chì trDm tr9ng hn ng37i tr3Ang thành, đc bi4t là d3i 6 tuBi vì h4 thDn kinh còn non yFu và kh5 năng th5i đc cht ca c th! ch3a hoàn ch2nh Mt s em có th! b nhi&m ngay khi còn trong lòng m hoc do bí sEa m có hàm l3Cng chì cao

- Khi ng đc chì, ng37i ln hay than phi1n đau tê đDn ngón chân, tay; bp tht mõi yFu; nh"t đDu, đau b6ng, tăng huyFt áp, thiFu máu, gi5m trí nh, thay đBi tâm sinh lý, thay đBi tâm tr8ng, s<y thai…

- Lâu ngày, b4nh trA thành mãn tính, đ3a ti suy thn, tBn th3ng thDn kinh ngo8i vi, giuarm ch"c năng não b

Câu 2: Nêu bi4n pháp khc ph6c tình tr8ng nhi&m đc chì?

Đáp án:

Bi4n pháp khc ph6c tình tr8ng nhi&m đc chì:

- Trong ho8t đng giao thông vn t5i:

+ S d6ng xăng không pha chì

+ Tìm cách thay thF chì và hCp cht chì

- Trong các ngh1 tiFp xúc vi chì:

+ C5i tiFn quá trình công ngh4 nh3: h8n chF s khuFch tán ca b6i, khói và hi ca chì, chuy!n t làm th công sang máy móc…

+ Khám s"c kh%e đnh kì hàng năm NhEng ni nào có n ng đ chì cao thì ki!m tra s"c kh%e 6 tháng/ lDn

3 Nhóm nguyên t

5 Tài liu tham kh.o:

5.1 Hoàng Văn Bính, Đc cht h9c công nghi4p, Nhà xut b5n khoa h9c và k$ thut,

2002

5.2 Lê Trung, B4nh nhi&m đc ngh1 nghi4p, Nhà xut b5n Y h9c Hà Ni, 2002

5.3 B giáo d6c và đào t8o, Sách giáo khoa hóa h9c lp 10, Nhà xut b5n giáo d6c,

2007