Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Việt 1 theo phương án công nghệ giáo dục ở các trường tiểu học huyện Lâm Thao, Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)

Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Việt 1 theo phương án công nghệ giáo dục ở các trường tiểu học huyện Lâm Thao, Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Việt 1 theo phương án công nghệ giáo dục ở các trường tiểu học huyện Lâm Thao, Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Việt 1 theo phương án công nghệ giáo dục ở các trường tiểu học huyện Lâm Thao, Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Việt 1 theo phương án công nghệ giáo dục ở các trường tiểu học huyện Lâm Thao, Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Việt 1 theo phương án công nghệ giáo dục ở các trường tiểu học huyện Lâm Thao, Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Việt 1 theo phương án công nghệ giáo dục ở các trường tiểu học huyện Lâm Thao, Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Việt 1 theo phương án công nghệ giáo dục ở các trường tiểu học huyện Lâm Thao, Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ LAN THANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG VIỆT 1 THEO PHƯƠNG ÁN

CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC

HUYỆN LÂM THAO, PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ LAN THANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG VIỆT 1 THEO PHƯƠNG ÁN

CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC

HUYỆN LÂM THAO, PHÚ THỌ

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TSKH NGUYỄN KẾ HÀO

THÁI NGUYÊN - 2015

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/ i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chƣa hề đƣợc sử dụng trong bất cƣ́ mô ̣t công trình nào

Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã đƣợc cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc

Thái Nguyên, tháng 7 năm 2015

Tác giả luận văn

Phạm Thị Lan Thanh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/ ii

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm trân trọng và lòng biết ơn sâu sắc, cho phép được gửi lời cảm ơn

đến Ban giám hiệu, Khoa sau đại học, khoa Tâm lý - Giáo dục và các thầy cô giáo

trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã tham gia quản lý, giảng dạy, tư

vấn và giúp đỡ em trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu

Em xin trân trọng cảm ơn thầy giáo PGS TSKH Nguyễn Kế Hào - người đã tận

tình chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Xin chân thành cảm ơn Phòng Giáo dục và Đào tạo Lâm Thao, Ban giám hiệu,

thầy cô giáo và các em học sinh trường tiểu học Cao Mại và các trường tiểu học huyện

Lâm Thao, Phú Thọ đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình tôi

điều tra thực trạng, thu thập thông tin, số liệu phục vụ luận văn

Dù đã có nhiều cố gắng, song do điều kiện và thời gian hạn chế nên trong

luận văn của em chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót Em rất mong nhận được

sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo để luận văn của em được

hoàn chỉnh hơn

Thái Nguyên, tháng 7 năm 2015

Tác giả

Phạm Thị Lan Thanh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/ iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

BẢNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 5

3 Giả thuyết và nhiệm vụ nghiên cứu 5

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

4 Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu 5

5 Phương pháp nghiên cứu 6

6 Cấu trúc luận văn 8

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG VIỆT 1 THEO PHƯƠNG ÁN CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC 9

1.1 Lược sử nghiên cứu các vấn đề 9

1.1.1 Phong trào xóa nạn mù chữ 9

1.1.2 Cuộc cải cách giáo dục lần 3: 11/1979 10

1.1.3 Đổi mới giáo dục năm 2001 - 2002 12

1.1.4 Sự ra đời của công nghệ giáo dục 13

1.2 Các khái niệm công cụ 21

1.2.1 Khái niệm quản lý 21

1.2.2 Chức năng của quản lý 22

1.2.3 Vai trò của quản lý 24

1.2.4 Quản lý giáo dục 25

1.2.5 Quản lý hoạt động dạy học 26

1.3 Một số lý luận về dạy học Tiếng Việt 1 theo phương án công nghệ giáo dục 34

1.3.1 Nghiên cứu và chuyển giao công nghệ giáo dục cấp tiểu học 34

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/ iv

1.3.2 Bản chất của dạy và học tiếng Việt lớp 1 theo phương án CGD 36

1.4 Một số vấn đề lý luận về quản lý dạy học Tiếng Việt 1 - công nghệ giáo dục 42

1.4.1 Mục tiêu 42

1.4.2 Nội dung 42

Kết luận chương 1 45

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC TIẾNG VIỆT LỚP 1 THEO PHƯƠNG ÁN CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN LÂM THAO, TỈNH PHÚ THỌ 47

2.1 Một số nét về các trường Tiểu học tại Phòng giáo dục huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ 47

2.1.1 Khái quát về đặc điểm địa lý, tình hình kinh tế - xã hội huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ 47

2.1.2 Tình hình giáo dục và giáo dục tiểu học huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ 48

2.2 Thực trạng dạy học môn Tiếng Việt 1 CGD ở các trường tiểu học huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ 48

2.2.1 Thực trạng năng lực giảng dạy môn Tiếng Việt 1 CGD của giáo viên 48

2.2.2 Thực trạng học tập môn Tiếng Việt 1 CGD của học sinh 50

2.3 Thực trạng quản lý dạy học môn Tiếng Việt 1 CGD tại các trường tiểu học huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ 52

2.3.1 Khái quát quá trình điều tra 52

2.3.2 Kết quả điều tra 53

2.4 Đánh giá chung về công tác quản lý dạy học môn Tiếng Việt 1 CGD tại các trường tiểu học huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ 66

2.4.1 Những ưu điểm 66

2.4.2 Những hạn chế 67

2.4.3 Nguyên nhân 68

Kết luận chương 2 70

Chương 3 ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 1 THEO PHƯƠNG ÁN CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC 71

3.1 Các nguyên tắc để đề xuất biện pháp 71

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/ v

3.1.1 Đảm bảo tính kế thừa và phát triển 71

3.1.2 Đảm bảo tính khả thi 71

3.1.3 Đảm bảo tính lợi ích 71

3.2 Đề xuất các biện pháp 71

3.2.1 Biện pháp 1: Tăng cường năng lực quản lý cho đội ngũ hiệu trưởng; nâng cao năng lực giảng dạy Tiếng Việt 1 CGD cho đội ngũ giáo viên 71

3.2.2 Biện pháp 2: Chỉ đạo thực hiện đúng phương pháp dạy học môn Tiếng Việt 1 CGD 77

3.2.3 Biện pháp 3: Tăng cường quản lý việc học tập Tiếng Việt 1 CGD của học sinh tiểu học 80

3.2.4 Biện pháp 4: Tăng cường đầu tư và phát huy tác dụng của cơ sở vật chất, thiết bị trong dạy học môn Tiếng Việt 1 CGD 83

3.2.5 Biện pháp 5: Đẩy mạnh phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để tạo điều kiện tốt nhất cho hoạt động dạy học môn Tiếng Việt 1 CGD 85

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 89

3.4 Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất 90

3.4.1 Quy trình khảo nghiệm 90

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm 91

3.4.3 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất 94

Kết luận chương 3 97

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 98

1 Kết luận 98

2 Khuyến nghị 99

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102 PHỤ LỤC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/ iv

BẢNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT

CBQL : Cán bộ quản lý CGD : Công nghệ giáo dục CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

CP : Chính phủ CSVC : Cơ sở vật chất ĐHSP : Đại học sư phạm

GD ĐH : Giáo dục đại học GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo HĐDH : Hoạt động dạy học KTDH : Kỹ thật dạy học KT-XH : Kinh tế, xã hội

NC : Nghiên cứu NSNN : Ngân sách nhà nước PPDH : Phương pháp dạy học QLGD : Quản lý giáo dục THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông TTCGD : Trung tâm công nghệ giáo dục UBND : Ủy ban nhân dân

VNEN : Mô hình trường học mới Việt Nam

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/ v

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Kết quả điều tra về năng lực giảng dạy Tiếng Việt 1 CGD của GV 49

Bảng 2.2 Thống kê kết quả học tập môn Tiếng Việt 1 CGD năm học 2012-2013; 2013 - 2014 của học sinh huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ 50

Bảng 2.3 Kết quả điều tra thái độ của học sinh đối với môn Tiếng Việt 1 CGD 51

Bảng 2.4 Kết quả điều tra về điều kiện học tập của học sinh 51

Bảng 2.5 Kết quả điều tra về quản lý công tác giảng dạy của giáo viên 55

Bảng 2.6 Kết quả điều tra về quản lý học tập của học sinh 61

Bảng 2.7 Kết quả điều tra về quản lý tác động của môi trường đến dạy học Tiếng Việt 1 CGD 64

Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lýđề xuất 91

Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất 92

Bảng 3.3 Mối tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý dạy học môn Tiếng Việt 1 CGD tại các trường tiểu học huyện Lâm Thao - Phú Thọ 95

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/ vi

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Chức năng của quản lý 24

Sơ đồ 3.1 Quan hệ giữa các biện pháp quản lý dạy học môn Tiếng Việt 1

CGD tại các trường tiểu học huyện Lâm Thao, Phú Thọ 89Biểu đồ 3.1 Biểu diễn tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp quản lý đề xuất 96

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/ 1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục là một hoạt động xã hội rộng lớn có liên quan trực tiếp đến lợi ích, nghĩa vụ và quyền lợi của mọi người dân, đồng thời có liên quan đến nhiều mặt của đời sống kinh tế - xã hội về thể chế chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá, khoa học và công nghệ,… và qua đó tác động mạnh mẽ đến quá trình phát triển nhanh hay chậm của một quốc gia Do đó bất cứ quốc gia nào dù lớn hay nhỏ, dù đang phát triển hay phát triển bao giờ cũng phải quan tâm đến giáo dục

Giáo dục được coi là nền móng của sự phát triển khoa học kỹ thuật và đem lại thịnh vượng cho nền kinh tế quốc dân, vì lẽ đó có thể nói giáo dục đồng nghĩa với sự phát triển và có thể khẳng định rằng không có giáo dục thì không có bất cứ sự phát triển nào đối với con người, đối với kinh tế, văn hoá xã hội Hiến pháp nước cộng hoà

xã hội chủ nghĩa (CHXHCN) Việt Nam tại điều 35 quy định: "Giáo dục Đào tạo là

quốc sách hàng đầu" Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đảng ta khẳng định

“Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự

nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững” [16] Tiếp

theo đó, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã xác định: “Nâng cao chất

lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, nội dung, phương pháp dạy và học; thực hiện “chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”, "chấn hưng nền giáo dục Việt Nam”

[18] Đại hội đã đặt ra những nhiệm vụ cụ thể cho ngành giáo dục và đào tạo, trong đó

đổi mới công tác quản lý giáo dục và đào tạo được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng của giáo dục và đào tạo Mặc dù vậy Giáo dục Việt Nam trong những năm gần đây tuy đã đạt được một số thành quả nhất định nhưng vẫn còn nhiều hạn chế.Trong báo cáo nghị quyết TW 9 khoá X (2009) đánh giá về giáo dục trong thời

gian gần đây nêu rõ “Chương trình, nội dung phương pháp dạy và học còn lạc hậu,

trình độ ngoại ngữ, tin học, khả năng tư duy độc lập, sáng tạo, khả năng thực hành, kỹ năng giao tiếp yếu, sau 5 năm giáo dục Việt Nam tụt 9 bậc, đứng vị trí 79/129 quốc gia được phân loại ” [19]

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/ 2

Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2011 - 2020 nhận định: “Phương pháp

giáo dục từ mầm non đến phổ thông đã được đổi mới nhưng còn bộc lộ nhiều hạn chế… Phương pháp dạy học về cơ bản vẫn theo lối truyền thụ một chiều, đòi hỏi người học phải ghi nhớ máy móc, không phát huy được tư duy phê phán, tư duy sáng tạo và tinh thần tự học ở người học” [4]

Trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, nguồn lực con người Việt Nam trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước Giáo dục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Việc chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN), sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, nhu cầu học tập ngày càng tăng của nhân dân, xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt trong điều kiện nước ta đã gia nhập WTO, vừa là thời cơ, vừa tạo ra thách thức to lớn đối với giáo dục nước ta.Trong bối cảnh đó, giáo dục phải được đổi mới mạnh

mẽ, phải không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo ở các bậc học, trong đó có bậc học tiểu học

Ngày nay, với sự phát triển của khoa học xã hội, khối lượng kiến thức mà người học cần tiếp thu không chỉ tăng theo cấp số cộng mà tăng theo cấp số nhân,việc học tập

và lĩnh hội kiến thức không chỉ từ người dạy mà có thể từ nhiều kênh khác như internet, sách, báo, tivi,… do đó đòi hỏi mỗi cá nhân ngoài việc trang bị cho mình kiến thức phổ thông, kiến thức về chuyên môn còn phải trang bị cho mình các kĩ năng khác như tính năng động, sáng tạo, tự học, tự nghiên cứu và có thể thích nghi với mọi hoàn cảnh,… điều đó buộc phương pháp dạy học phải được xem xét, đổi mới Học vấn mà nhà trường phổ thông trang bị không thể thâu tóm được mọi tri thức mong muốn, vì vậy phải coi trọng việc dạy cách đi tới kiến thức của loài người, trên cơ sở đó tiếp tục học tập suốt đời Xã hội đòi hỏi người có học vấn hiện đại không chỉ có khả năng lấy ra

từ trí nhớ các tri thức dưới dạng có sẵn, đã lĩnh hội ở nhà trường phổ thông mà còn phải có năng lực chiếm lĩnh, sử dụng các tri thức mới một cách độc lập; khả năng đánh giá các sự kiện, hiện tượng mới, các tư tưởng một cách thông minh, sáng suốt khi gặp trong cuộc sống, trong lao động và trong quan hệ với mọi người Phương pháp dạy học

Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full