lý thuyết tài chính tiền tệ tài chính công

Nhà nước Thuế,Phí,… Giáo dục, Quốc phòng,… thu chi TÀI CHÍNH CÔNG I NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH CÔNG: 1 Sự phát triển của tài chính công: HỆ THỐNG TÀI CHÍNH NGHIỆP TÀI C

Nhà nước Thuế,Phí,…

Giáo dục, Quốc phòng,…

thu

chi

TÀI CHÍNH CÔNG

I) NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH CÔNG:

1) Sự phát triển của tài chính công:

HỆ THỐNG TÀI CHÍNH

NGHIỆP

TÀI CHÍNH HỘ GIA ĐÌNH VÀ CÁC TỔ CHỨC XÃ HỘI

TÀI CHÍNH CÔNG

TÀI CHÍNH CÔNG CỔ ĐIỂN

Hoàn cảnh: nền kinh tế tự do cạnh

tranh

Mục đích: cung cấp nguồn lực để

tài trợ cho hoạt động Nhà nước

TÀI CHÍNH CÔNG HIỆN ĐẠI

Hoàn cảnh: nền kinh tế có sự can thiệp của Nhà nước

Mục đích: là công cụ để Nhà nước huy động nguồn lực lẫn can thiệp vào các hoạt động kinh tế

2) Khái niệm tài chính công:

3) Đặc điểm của tài chính công:

_ Thuộc sở hữu Nhà nước (Nhà nước toàn quyền định đoạt và áp đặt mọi hoạt

động của tài chính công)

_Phục vụ cho các hoạt động phi lợi nhuận ( sẽ đề cập trong phần vai trò)

_Tạo ra hàng hóa công ( như cầu đường, cao tốc, công viên,…)

_ Đòi hỏi sự công khai minh bạch trong quản lý tài chính công

TÀI CHÍNH CÔNG

Bản chất: là các hoạt động thu chi bằng tiền

do Nhà nước tiến hành Phản ánh: các quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ công Mục đích: phục vụ các chức năng Nhà nước

và đáp ứng nhu cầu, lợi ích toàn xã hội

4) Vai trò của tài chính công:

_ Đảm bảo chi tiêu của Nhà nước ( nhờ thu thuế, phí,…)

_Là công cụ để Nhà nước can thiệp vào các hoạt động kinh tế: ( chỉ trình bày dòng này vào pp)

- Ổn định kinh tế - xã hội : để ổn định giá cả, chính phủ có thể tác động vào cung, cầu trên thị trường hàng hóa, chính sách chi tiêu công, phát hành trái phiếu, các công cụ tài chính …

- Đầu tư tăng trưởng và điều chỉnh cơ cấu kinh tế như chi đầu tư cơ

sở hạ tầng như đường sá, cảng, sân bay, điện, kênh đào, viễn thông, trường học …

- Thực hiện công bằng xã hội :Tài chính công thực hiện phân phối lại (thông qua thuế hoặc ưu đãi tín dụng, trợ cấp, phúc lợi ), điều tiết thu nhập giữa các ngành nghề, các khu vực, các giai cấp và tầng lớp

xã hội để khắc phục tình trạng phân phối thu nhập không hợp lý, tạo chênh lệch quá đáng giữa các ngành và các tầng lớp trong xã hội (khắc phục những khuyết tật của nền kinh tế thị trường) ]

_ Vai trò kiểm tra: ( chỉ thêm dòng này)

Các bộ phận tài chính khác đều phải làm nghĩa vụ với bộ phận tài chính công, đồng thời được tài trợ và hỗ trợ của tài chính công dưới những hình thức khác nhau hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp nên sự ổn định hay không của tài chính công tác động sâu sắc tới tính ổn định hay không của các hoạt động tài chính khác

II) NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC:

1) Khái niệm :

Ngân sách: là tổng các khoản thu chi của một đơn vị trong thời gian nhất định Nếu chủ thể của Ngân sách là Nhà nước thì đó là ngân sách Nhà nước

2) Bản chất :

Ngân sách Nhà Nước là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình phân phối các nguồn tài chính để tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm thực hiện chức năng của Nhà nước

3) Nội dung hoạt động của Ngân sách Nhà Nước:

a) Thu ngân sách Nhà nước:

Thu NSNN là việc Nhà nước dùng quyền lực để tập trung một phần tài chính nhằm thỏa mãn các nhu cầu của Nhà nước

THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

THUẾ

Hình thức đóng góp theo nghĩa vụ đối

với Nhà Nước

Do các cá nhân , tổ chức tham gia các

hoạt động pháp lý thực hiện

Nhằm đáp ứng chi tiêu Nhà nước

Theo tính chất

kinh tế

Theo đối tượng đánh thuế

Thuế trực

thu

Là loại thuế

Nhà nước

thu trực tiếp

vào các cá

nhân, tổ

chức khi có

thu nhập và

tài sản được

quy định

nộp thuế

Thuế gián thu

Là loại thuế Nhà nước đánh vào việc tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ trên thị trường

Thuế đánh vào tiêu dùng

Thuế đánh vào thu nhập

Thuế đánh vào tài sản

Phí và lệ phí

Các khoản thu bắt buộc

Có tính đối giá ( khi nộp phí, người dân sẽ nhận lại được 1 giá trị gì đó từ nhà nước)

Các khoản thu khác

Thu từ tiền phạt Vay nợ và viện trợ Chính phủ

Viện trợ Quốc tế

CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

tích lũy

Chi đầu tư phát triển Chi trả nợ và viện trợ

b) Chi NSNN:

Là quá trình phân phối và sử dụng quỹ ngân sách nhằm thực hiện chức năng của

Nhà nước theo thời kì

HỆ THỐNG NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

ĐỊA PHƯƠNG

NGÂN SÁCH CẤP TỈNH HOẶC THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG

NGÂN SÁCH CẤP THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TỈNH

NGÂN SÁCH CẤP THỊ XÃ

NGÂN SÁCH CẤP HUYỆN

NGÂN SÁCH CẤP XÃ, PHƯỜNG,

THỊ TRẤN

4) Tổ chức hệ thống NSNN – phân cấp quản lý NSNN ở Việt Nam:

4.1 Tổ chức hệ thống NSNN:

a) Khái niệm: Hệ thống NSNN là tổng thể các cấp ngân sách gắn

bó hữu cơ với nhau trong quá trình thực hiện thu, chi, quản lý mỗi ngân

sách

b) Nguyên tắc: thống nhất, tập trung, công khai, minh bạch

c) Sơ đồ:

4.2 Phân cấp quản lý NSNN:

a) Khái niệm: Phân cấp quản lý NSNN là giải quyết các mối quan hệ giữa chính quyền với các cấp địa phương trong xử lý các vấn đề về NSNN

b) Nội dung:

_ Giải quyết các mối quan hệ quyền lực

_ Giải quyết các mối quan hệ vật chất

_ Giải quyết các mối quan hệ thực hiện chu trình NSNN

c)Nguyên tắc:

_ Phù hợp với năng lực quản lý mỗi cấp

_ Đảm bảo vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương

_ Đảm bảo công bằng

4.3 Quản lý chu trình NSNN:

_ Chu trình ngân sách: để chỉ toàn bộ hoạt động của một ngân sách từ khi hình

thành cho tới khi chuyển sang ngân sách mới

_ 3 khâu trong chu trình ngân sách:

+ Lập dự toán

+ Phê chuẩn dự toán

+ Công bố