Theo cách hiểu thông thường quảng cáo là hình thức tuyên truyền, giới thiệu thông tin về sản phẩm, dịch vụ công ty hay ý tưởng, quảng cáo là hoạt động truyền thông phi trực tiếp giữa ngư
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Mssv: 5062291 Lớp: Luật Tư Pháp1
Cần Thơ, tháng 4 năm 2010
Trang 2
Trang 3
Trang
LỜI NÓI ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 1
3 Lịch sử nghiên cứu đề tài 1
4 Phương pháp nghiên cứu và kết cấu của đề tài 2
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUẢNG CÁO VÀ HOẠT ĐỘNG QUẢNG CÁO 3
1.1 Khái niệm và đặc điểm của quảng cáo 3
1.1.1 Khái niệm của quảng cáo 3
1.1.2 Đặc điểm của quảng cáo 5
1.2 Vai trò và chức năng của quảng cáo 6
1.2.1 Vai trò của quảng cáo 6
1.2.2 Chức năng của quảng cáo 8
1.3 Các loại hình quảng cáo 9
1.3.1 Quảng cáo ngoài trời 9
1.3.2 Quảng cáo trên mạng viễn thông và Internet 10
1.3.3 Các loại hình quảng cáo khác 10
1.4 Lịch sử hình thành và phát triển của ngành quảng cáo 12
1.4.1 Lịch sử hình thành và phát triển ngành quảng cáo thế giới 12
1.4.2 Lịch sử hình thành và phát triển ngành quảng cáo ở Việt Nam 16
CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC QUẢNG CÁO 18
2.1 Nguyên tắc quản lý Nhà nước trong lĩnh vực quảng cáo 18
2.1.1 Nguyên tắc quản lý Nhà nước về quảng cáo bằng pháp luật 18
2.1.2 Nguyên tắc bình đẳng 19
2.1.3 Nguyên tắc chịu trách nhiệm trước pháp luật 20
2.1.4 Nguyên tắc tôn trọng lợi ích của Nhà nước, lợi ích của người tiêu dùng 20
2.2 Chủ thể quản lý Nhà nước về quảng cáo 21
2.2.1 Cơ quan quản lý chung 21
2.2.2 Cơ quan quản lý trực tiếp 21
2.3 Các chủ thể tham gia hoạt động quảng cáo 24
2.3.1 Quyền và nghĩa vụ của người quảng cáo, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo 24
2.3.2 Quyền và nghĩa vụ của người phát hành quảng cáo 26
2.3.3 Quyền và nghĩa vụ của người cho thuê phương tiện quảng cáo 27
2.4 Nội dung quản lý Nhà nước về quảng cáo 27
Trang 42.4.3 Hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo 34
2.5 Xử lý vi phạm pháp luật về quảng cáo 38
2.5.1 Vi phạm các quy định về giấy phép hoạt động quảng cáo 38
2.5.2 Vi phạm các quy định về nội dung và hình thức quảng cáo 40
2.5.3 Vi phạm các quy định về địa điểm vị trí đặt quảng cáo 43
2.5.4 Vi phạm các quy định về quảng cáo trong lĩnh vực báo chí và hoạt động văn hóa, thể thao 44
CHƯƠNG 3: THỰC TIỂN CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG QUẢNG CÁO 46
3.1 Thực trạng công tác quản lý hoạt động quảng cáo ở Việt Nam 46
3.2 Hướng hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước về quảng cáo 52
KẾT LUẬN 55
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 56
Trang 5
MỤC LỤC
Trang
LỜI NÓI ĐẦU: 3
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUẢNG CÁO VÀ HOẠT ĐỘNG QUẢNG CÁO 5
1.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA QUẢNG CÁO 5
1.1.1 Khái niệm về quảng cáo 5
1.1.2 Đặc điểm của quảng cáo 7
1.2 VAI TRÕ VÀ CHỨC NĂNG CỦA QUẢNG CÁO 8
1.2.1 Vai trò của quảng cáo 8
1.2.2 Chức năng của quảng cáo 10
1.3 CÁC LOẠI HÌNH QUẢNG CÁO 11
1.3.1 Quảng cáo ngoài trời 11
1.3.2 Quảng cáo trên mạng viễn thông và Internet 12
1.3.3 Các loại hình quảng cáo khác 12
1.4 LƯỢC SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NGÀNH QUẢNG CÁO 14
1.4.1 Lược sử hình thành và phát triển ngành quảng cáo trên thế giới 14
1.4.2 Lược sử hình thành và phát triển ngành quảng cáo ở Việt Nam 18
CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC QUẢNG CÁO 20
2.1 NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC QUẢNG CÁO 20
2.1.1 Quản lý nhà nước về quảng cáo bằng pháp luật 20
2.1.2 Nguyên tắc bình đẳng 21
2.1.3 Nguyên tắc chịu trách nhiệm trước pháp luật 22
2.1.4 Nguyên tắc tôn trọng lợi ích của Nhà nước, lợi ích của người tiêu dùng 22
2.2 CHỦ THỂ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUẢNG CÁO 23
2.2.1 Cơ quan quản lý chung 23
Trang 62.2.2 Cơ quan quản lý trực tiếp 23
2.3 CÁC CHỦ THỂ THAM GIA HOẠT ĐỘNG QUẢNG CÁO 26
2.3.1 Quyền và nghĩa vụ của người quảng cáo, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo 26
2.3.2 Quyền và nghĩa vụ của người phát hành quảng cáo 28
2.3.3 Quyền và nghĩa vụ của người cho thuê phương tiện quảng cáo 29
2.4 NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUẢNG CÁO 29
2.4.1 Quy định về nội dung và hình thức của quảng cáo 29
2.4.2 Các hành vi bị cấm trong hoạt động quảng cáo 33
2.4.3 Hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo 36
2.5 XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ QUẢNG CÁO 40
2.5.1 Vi phạm các quy định về giấy phép hoạt động quảng cáo 40
2.5.2 Vi phạm các quy định về nội dung và hình thức quảng cáo 43
2.5.3 Vi phạm các quy định về địa điểm vị trí đặt quảng cáo 45
2.5.4 Vi phạm các quy định về quảng cáo trong lĩnh vực báo chí và hoạt động văn hóa, thể thao 46
CHƯƠNG 3: THỰC TIỂN CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG QUẢNG CÁO 48
3.1 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG QUẢNG CÁO Ở VIỆT NAM 48
3.2 HƯỚNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUẢNG CÁO 54
KẾT LUẬN 57
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 58
Trang 7LỜI NÓI ĐẦU:
1 Tính cấp thiết của đề tài:
Quảng cáo là một lĩnh vực cần được quan tâm đúng mức Pháp lệnh về quảng cáo được ban hành năm 2001 được ban hành đã lâu và chưa có văn bản nào thay thế Hiện nay, vẫn còn trong quá trình xây dựng dự thảo Luật quảng cáo nên còn nhiều quan hệ phát sinh trong lĩnh vực quảng cáo mà Pháp lệnh không phù hợp Trong khi
đó, các bên tham gia vào hoạt động quảng cáo không ngừng tăng lên về số lượng và nâng cao về chất lượng Họ lợi dụng kẻ hở hoặc cố tình vi phạm các quy định của pháp luật để trục lợi bất chấp hậu quả Từ những hoạt động quảng cáo không lành mạnh đã gây nhiều hệ quả xấu Như quảng cáo gian dối, hay các hoạt động quảng cáo vi phạm pháp mà không bị xử lý kịp thời đã làm giảm ý thức tôn trọng pháp luật trong hoạt động này Các quảng cáo rầm rộ không chú ý đến các quy định của pháp luật Do hoạt động quảng cáo còn chứa nhiều sai phạm so sánh không lành mạnh dẫn đến khó khăn cho người tiêu dùng khi chọn lựa Gây nhầm lẫn làm thiệt hại về vật chất thậm chí là sức khỏe và tính mạng của người tiêu dùng Vì vậy, cơ quản lý nhà nước cần vào cuộc
để lập lại trật tự cho hoạt động này Góp phần tìm hiểu bản chất các khó khăn trong công tác quản lý hoạt động quảng cáo Và tìm hướng khắc phục khó khăn, giải pháp hoàn thiện pháp luật quảng cáo cho phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế Nên người viết chọn đề tài “Quản lý nhà nước trong lĩnh vực quảng cáo lý luận và thực tiễn” để làm luận văn tốt nghiệp của mình
2 Mục đích nghiên cứu:
Trong đề tài này người viết chủ yếu nghiên cứu về công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động quảng cáo cụ thể là quyền và nghĩa vụ của các bên than gia quảng cáo, yêu cầu của một quảng cáo trước khi đến với công chúng và xảy ra sai phạm thì
xỷ lý như thế nào? Đề tài nghiên cứu trên phương diện pháp lý và thực tiển của vấn đề
đã đặt ra Từ đó đưa ra những giải pháp cho việc hoàn thiện pháp luật về quảng cáo
3 Lịch sử nghiên cứu đề tài:
Trong lĩnh vực quảng cáo có nhiều nghiên cứu khoa học với các góc độ khác nhau tác giả Phi Vân của sách Quảng cáo ở Việt Nam của nhà xuất bản trẻ, đặc biệt tác giả Phi Vân là Giám đốc công ty Gloria Jeans Coffees VietNam trình bày về bức tranh hiện thời của nền quảng cáo ở Việt Nam Cuốn sách cũng đưa ra không ít gợi ý thực tế nhất về quá trình xây dựng nền tảng quảng cáo ở một đất nước đang chập chững trên đường hội nhập quốc tế
Trang 8Bên cạnh đó quảng cáo còn là đề tài nghiên cứu luận văn tốt nghiệp của các khóa trước như: “Pháp luật về khuyến mại và quảng cáo thương mại” của Lê Thị Cẩm Thúy khóa 2003 – 2007 nghiên cứu về quy định pháp luật trong lĩnh vực quảng cáo với mục tiêu củng cố kiến thức pháp luật và thực tiển áp dụng pháp luật Đề tài “Pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động quảng cáo và khuyến mại” của Nguyễn Lâm Duy Linh, nội dung nghiên cứu về sự tác động của quảng cáo đối với cạnh tranh không lành mạnh trong thương mại, biện pháp khắc phục Và đề tài “Quản
lý Nhà nước về lĩnh vực quảng cáo – lấy thực tiển từ Thành phố Cần Thơ” của Nguyễn Thị Trúc Phương khóa 2005 – 2009, nội dung nghiên cứu về công tác quản lý Nhà nước đối với từng loại hình quảng cáo và cụ thể là thực trạng quản lý tại Cần Thơ Các
đề tài trên nghiên cứu những khía cạnh khác nhau về quảng cáo nhưng đều có điểm chung là tìm hiểu về vị trí vai trò của quảng cáo trong xã hội hiện nay, những vướng mắc khó khăn tồn tại trong hoạt động quảng cáo để tìm ra giải pháp khắc phục
4 Phương pháp nghiên cứu và Kết cấu của đề tài:
Bằng phương pháp phân tích các quy định của pháp luật hiện hành về quảng cáo và thực hiện các phương pháp tiếp cận ngành quảng cáo so sánh đối chiếu số liệu nhằm hướng đến mục đích nghiên cứu của đề tài giải quyết các vấn đề đã đặt ra Đề tài nghiên cứu có nội dung chính gồm ba chương:
Chương 1: Khái quát chung về quảng cáo và hoạt động quảng cáo
Chương 2: Quy định pháp luật trong lĩnh vực quảng cáo
Chương 3: Thực tiển công tác quản lý hoạt động quảng cáo
Với Chương 1 người viết giới thiệu sơ lược về khái niệm, đặc điểm các loại hình quảng cáo, lược sử hình thành và phát triển ngành quảng cáo trên thế giới và ở Việt Nam Tiếp đến Chương 2 phân tích nội dung các quy định pháp luật về hoạt động quảng cáo những thuận lợi khó khăn do các quy định đem lại Cuối cùng là Chương 3 nêu lên thực trạng của công tác quản lý Nhà nước về quảng cáo và đưa ra phương hướng khắc phục khó khăn trong công tác này Trong quá trình nghiên cứu đề tài do kiến thức bản thân còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những sai sót; rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô để bài luận văn được hoàn thiện hơn
Người viết xin gửi lời cám ơn đến thầy Võ Duy Nam đã nhiệt tình hướng dẫn trong quá trình nghiên cứu đề tài
Trang 9CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUẢNG CÁO VÀ HOẠT ĐỘNG
QUẢNG CÁO
1.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA QUẢNG CÁO
1.1.1 Khái niệm về quảng cáo
Tùy theo cách tiếp cận khác nhau mà định nghĩa quảng cáo được hiểu theo từng góc độ tiếp cận trong lĩnh vực đó Hiện nay có khá nhiều định nghĩa khác nhau về quảng cáo Theo cách hiểu thông thường quảng cáo là hình thức tuyên truyền, giới thiệu thông tin về sản phẩm, dịch vụ công ty hay ý tưởng, quảng cáo là hoạt động truyền thông phi trực tiếp giữa người với người mà trong đó người muốn truyền thông tin phải trả tiền cho các phương tiện truyền thông đại chúng để đưa thông tin đến thuyết phục hay tác động đến người nhận thông tin
Quảng cáo là những nổ lực nhằm tác động đến hành vi, thói quen mua hàng của người tiêu dùng hay khách hàng bằng cách cung cấp những thông điệp bán hàng theo cách thuyết phục về sản phẩm hay dịch vụ của người bán
Nghiên cứu dưới góc độ ngôn ngữ học thì quảng cáo là thông báo, giới thiệu thông tin rộng rãi Tuy nhiên, quảng cáo không chỉ là thông báo, giới thiệu đơn thuần nữa mà nó còn gây sự chú ý, gợi ý hướng dẫn và thuyết phục người tiếp nhận
Theo Đại từ điển tiếng việt thì quảng cáo là tuyên truyền, giới thiệu bằng nhiều hình thức về hàng hóa, dịch vụ hay về hãng kinh doanh những hàng hóa đó nhằm hấp dẫn và thuyết phục người mua để đẩy mạnh việc tiêu thụ hàng hóa
Về góc độ kinh tế thì quảng cáo được xem là phương tiện phổ biến thông tin chủ yếu trong thương mại dùng để giới thiệu hàng hóa đến người tiêu dùng, tuyên truyền về hàng hóa trong nhân dân do các xí nghiệp và các cơ quan sản xuất, thương nghiệp, văn hóa tiến hành Các phương tiện quảng cáo là các áp phích, bảng hiệu hoặc đăng báo, phát thanh, truyền hình, điện ảnh Quảng cáo là thông báo phải trả tiền, được thực hiện qua thông tin đại chúng với nhiều loại hình khác nhau
Nghiên cứu quảng cáo trên phương diện văn hóa thông tin: Quảng cáo là hoạt động truyền đạt thông tin đến đối tượng nhận thông tin Quảng cáo không phải là một ngành khoa học mà là sản phẩm của văn hóa Hoạt động quảng cáo nói chung là một
Trang 10hoạt động có yếu tố kinh tế nhưng lại mang tính chất văn hóa rõ nét Hình thức trình bày và nội dung thể hiện qua câu chữ trong quảng cáo đều thuộc phạm trù văn hóa
Định nghĩa quảng cáo dưới góp độ luật học:
Quảng cáo được định nghĩa chính thức trong luật ở nước ta từ khi nghị định 194/1994/ NĐ–CP ngày 31/12/1994 Quy định cụ thể tại Điều 1: “Hoạt động quảng cáo bao gồm giới thiệu và thông báo rộng rãi về doanh nghiệp, hàng hóa dịch vụ, nhãn hiệu, tên gọi, biểu tượng theo nhu cầu hoạt động của các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ” Trong giai đoạn này nền kinh tế thị trường ở nước ta chưa phát triển mạnh và
rõ rệt như hiện nay Quảng cáo vẩn là hoạt động khá mới, đây là bước đầu tiên tiếp cận với hoạt động quảng cáo Nên còn mang nhiều hạn chế như không bao quát hết các hoạt động quảng cáo trên thực tế vì việc quảng cáo ngoài nội dung là hàng hóa, dịch
vụ, nhãn hiệu, tên gọi, biểu tượng theo nhu cầu hoạt động của các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ, thì một ý tưởng kinh doanh, giới thiệu về chương trình lễ kỷ niệm, hội nghị, hội thảo vẫn được xem là hoạt động quảng cáo
Đến Luật thương mại năm 1997 được ban hành thì quảng cáo được định nghĩa trên phương diện là hoạt động quảng cáo thương mại Được quy định tại Điều 186:
“Quảng cáo thương mại là hành vi của thương nhân nhằm giới thiệu hàng hóa dịch vụ
để xúc tiến thương mại” Theo nội dung của quy định này thì quảng cáo chỉ mang mục đích thương mại và các cá nhân, tổ chức không phải là thương nhân thực hiện thì không được xem là hoạt động quảng cáo thương mại và không chịu sự điều chỉnh của pháp luật quảng cáo thương mại
Còn theo Pháp lệnh quảng cáo ban hành năm 2001 đã nêu ra thêm mục đích của quảng cáo và không giới hạn chủ thể thực hiện quảng cáo ở trong định nghĩa : Quảng cáo là giới thiệu đến người tiêu dùng về hoạt động kinh doanh, hàng hóa, dịch vụ, bao gồm dịch vụ có mục đích sinh lời và dịch vụ không có mục đích sinh lời
Theo Luật thương mại hiện hành thì quảng cáo là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân để giới thiệu với khách hàng về hoạt động kinh doanh hàng hóa dịch vụ của mình Phân biệt giữa quảng cáo thương mại và các hoạt động không mang mục đích lợi nhuận như: hoạt động, thông tin tuyên truyền, cổ động mang tính chính
Trang 11trị, xã hội do cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức xã hội thực hiện, thông báo
về thông tin cá nhân không mục đích sinh lời
Do sự phát triển mạnh của nền kinh tế kéo theo nhiều hình thức quảng cáo ra đời và quy định của pháp lệnh quảng cáo có nhiều điểm đã không còn phù hợp nữa
Và Ủy ban thường vụ quốc hội đã soạn dự thảo Luật quảng cáo đang trong quá trình lấy ý kiến Trong dự thảo có hai định nghĩa về quảng cáo ý kiến thứ nhất định nghĩa Quảng cáo là giới thiệu đến công chúng về hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ Còn ý kiến thứ hai thì giữ nguyên định nghĩa như trong Pháp lệnh quảng cáo năm
2001 Nếu như giữ lại định nghĩa về quảng cáo theo quy định của Pháp lệnh này thì quảng cáo thì về mặt câu chữ không phù hợp lắm vì không phải quảng cáo chỉ giới thiệu riêng cho người tiêu dùng mà còn đến nhiều đối tương khác trong xã hội Như đối với quảng cáo không có mục đích sinh lời thì đối tương chính đâu phải là người tiêu dùng, và trong hoạt động kinh doanh thì doanh nghiệp này cần hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp kia để phục vụ cho nhu cầu kinh doanh của mình Theo định nghĩa mới xây dựng trong dự thảo thì đối tượng tác động của quảng cáo rộng hơn là giới thiệu đến công chúng nhưng cần bổ sung thêm mục đích sinh lời và không có mục đích sinh lời vào để nội dung định nghĩa rõ ràng hơn
1.1.2 Đặc điểm của quảng cáo
Quảng cáo có tính thông tin một chiều từ phía người ra thông báo với mục tiêu
đã định là thái độ ứng xử cuối cùng của khách hàng
Quảng cáo là hoạt động mang tính thương mại là chủ yếu Tuy nhiên, quảng cáo
có những đặc điểm khác biệt để nhận biết so với hoạt động thương mại khác Ví dụ: Quảng cáo và lời chào hàng có điểm giống nhau là thông tin từ một chiều, một bên giới thiệu về sản phẩm, dịch vụ của mình bên còn lại không cần hành động gì trước khi nhận thông tin đó Và điểm khác nhau giữa hai hoạt động này là đối với lời chào hàng phải được gởi tới một khách hàng cụ thể, nêu rõ giá bán hoặc cách tính giá đối với sản phẩm mà mình giới thiệu Trong lời chào hàng còn ghi thời hạn trả lời chấp nhận hay
từ chối và khi chấp nhận thì các bên có nghĩa vụ thực hiện lời chào hàng như một hợp đồng hợp pháp Còn đối với một quảng cáo thì đối tượng được thông báo rộng rãi đến
Trang 12mọi người Và không xem quảng cáo và một hợp đồng trong mọi trường hợp Quảng cáo là để thu hút được chú ý của khách hàng, thuyết phục họ về lợi ích, sự hấp dẫn của sản phẩm làm tăng lòng tin về sản phẩm
Ngoài ra quảng cáo còn có các đặc điểm sau: Quảng cáo là hoạt động tự giới thiệu, tự đề cao mình Nội dung quảng cáo nhằm thuyết phục hoặc tạo ảnh hưởng tác động vào khách hàng Thông điệp quảng cáo có thể được chuyển đến khách hàng bằng nhiều phương tiện truyền thông khác nhau và người quảng cáo phải trả tiền cho công việc đó
1.2.1 Vai trò của quảng cáo
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt Bằng nhiều phương pháp khác nhau để có thể đứng vững trên thương trường Nhưng phương pháp quảng cáo được sử dụng nhiều nhất hiện nay Hầu hết các doanh nghiệp nào mới thành lập hoặc ra một dòng sản phẩm mới đều quảng cáo rầm rộ với nhiều hình thức khác nhau Trên cơ sở đó doanh nghiệp xây dựng thương hiệu cho sản phẩm của mình về lâu dài, thúc đẩy kinh tế phát triển Vì vậy, quảng cáo có vai trò rất quan trọng trong kinh doanh thương mại và thúc đẩy mua sắm, sử dụng dịch vụ,và quảng cáo ngày càng được sử dụng rộng rãi, ngày càng phát triển mạnh hơn
+ Quảng cáo thúc đẩy việc bán hàng và xây dựng thương hiệu:
Quảng cáo trước tiên là trợ giúp tăng tốc trong việc bán hàng và giúp doanh nghiệp tạo dựng thương hiệu để đứng vững trên thị trường Nhiệm vụ cần thiết nhất
mà doanh nghiệp đặt ra khi thực hiện quảng cáo là cải thiện doanh thu từ bán hàng Mục đích của việc viết thông điệp quảng cáo là truyền đạt, giới thiệu những tiện ích, công dụng của sản phẩm hay dịch vụ tới khách hàng hiện tại và khách hàng tiềm năng Mục đích cuối cùng là thuyết phục khách hàng mua sản phẩm, từ đó gia tăng lợi nhuận trong ngắn hạn
Tuy nhiên, quảng cáo không trực tiếp làm tăng doanh thu bán hàng, thông qua việc tiếp nhận thông tin từ các chương trình quảng cáo người tiêu dùng sẽ hiểu rõ hơn các loại hàng hóa góp phần quan trọng vào quyết định mua hàng và cách thức mua hàng Cuối cùng khách hàng sẽ quyết định mua loại hàng hóa mà mình biết nhiều thông tin và cảm thấy tin tưởng nhất
Trang 13Do áp lực cạnh tranh, các doanh nghiệp nổ lực tạo mọi điều kiện thực hiện quảng cáo sao cho thật ấn tượng với khách hàng Và khi có nhu cầu về sản phẩm đó thì người tiêu dùng sẽ tìm đến
Quảng cáo là một trong những công cụ tốt nhất để khơi gợi mối quan tâm và đưa mọi người hướng tới sản phẩm và doanh nghiệp Quảng cáo hay và được xuất hiện trên nhiều phương tiện truyền thông dễ gây ấn tượng mạnh cho khách hàng Nhưng muốn doanh thu bán hàng tăng một cách bền vững thì chất lượng sản phẩm là yếu tố quyết định Khách hàng chưa từng sử dụng sản phẩm thì không biết đươc chất lượng như thế nào Vì vậy, có nhiều quảng cáo đưa ra ý kiến về tốt sản phẩm do người đã sử dụng phát biểu và nó dễ gây lòng tin hơn Ngoài ra, các doanh nghiệp còn chứng minh chất lượng sản phẩm bằng cách mời các chuyên gia để đánh giá tốt cho sản phẩm của mình Ví dụ như nhãn hiệu sữa dành cho trẻ em thì mời bác sĩ nhi khoa giới thiệu sản phẩm,hiệu quả bán hàng sẽ tăng cao hơn
Quảng cáo còn góp phần xây dựng thương hiệu cho sản phẩm thông qua sự quen thuộc của khách hàng khi tiếp xúc quảng cáo và sau khi sử dụng cảm thấy tốt Từ
đó, uy tín của doanh nghiệp và lòng tin về sản phẩm sẽ tăng dần, khách hàng luôn có khuynh hướng mua những mặt hàng mình hiểu biết nhiều và đang có uy tín trên thị trường nhằm giảm rủi ro khi sử dụng Vì vậy, thương hiệu là tài sản vô hình của doanh nghiệp nhưng nó mang lại lợi nhuận mang tính lâu dài ổn định
Ví dụ, nhãn hiệu Chinsu- food có uy tín hơn các sản phẩm khác cùng loại vì nhãn hiệu được quảng cáo rầm rộ trong một thời gian dài bằng nhiều phương tiện khác nhau Ngoài ra các sản phẩm này đều giới thiệu đã được qua kiểm định chất lượng theo quy định của Bộ y tế nên được khách hàng tin tưởng hơn
+ Vai trò của quảng cáo trong việc tác động đến người tiêu dùng:
Trước tiên, quảng cáo đưa ra các thông tin của sản phẩm đến người tiêu dùng, khơi gợi sự tò mò muốn hiểu biết nhiều hơn và muốn sử dụng thử xem chất lượng của sản phẩm như thế nào? Riêng một số sản phẩm nếu không quảng cáo thì người tiêu dùng sẽ không dám mua về sử dụng như thuốc hay các thiết bị y tế Quảng cáo có vai trò rất lớn trong việc tìm hiểu công dụng lợi ích có được từ các sản phẩm tạo thuận lợi
Trang 14hơn cho việc chọn lựa, sử dụng sản phẩm Ngoài ra, quảng cáo còn có vai trò thúc đẩy việc việc mua sắm, định hướng, hướng dẫn người tiêu dùng
+ Quảng cáo góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển:
Trong thời kỳ kinh tế bao cấp ở nước ta vai trò của quảng cáo không thể hiện rõ
và hoạt động quảng cáo rất ít thực hiện trong giai đoạn này Từ khi nước ta thực hiện công cuộc đổi mới đến nay và đã gia nhập vào tổ chức thương mại quốc tế WTO thì nước ta đã mở rộng hợp tác kinh tế với nhiều nước trên thế giới Vì vậy, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt Quảng cáo thương mại có ý nghĩa quan trọng trong sự tăng trưởng của nền kinh tế vì nó đóng góp một khoản thu nhập lơn cho các doanh nghiệp và các doanh nghiệp này thực hiện nghĩa vụ đóng thuế, từ đó góp phần vào sự tăng thu nhập quốc dân Quảng cáo là hoạt động được các doanh nghiệp quan tâm nhất vì nó góp phần giới thiệu sản phẩm, thương hiệu của Việt Nam vào thị trường thế giới Hoạt động quảng cáo dưới vai trò thúc đẩy sự mua sắm, xây dựng thương hiệu và góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển Vì sự phát triển của quảng cáo thương mại kéo theo phát triển một số ngành nghề khác như: ngành thiết kế mỹ thuật, in ấn, sản xuất bao bì… góp phần giải quyết việc làm thúc đẩy phát triển kinh tế
đa dạng về ngành nghề
Do quảng cáo có những vai trò quan trọng trên mà cần quan tâm tạo điều kiện
để quảng cáo phát triển hơn nữa, nhưng phải kết hợp hài hòa giữa lợi ích của doanh nghiệp, người tiêu dùng và đảm bảo trật tự an toàn xã hội
1.2.2 Chức năng của quảng cáo
Chức năng chính của quảng cáo là thông tin, phổ biến hàng hóa, dịch vụ, nâng cao nhu cầu lưu thông hàng hóa thúc đẩy phát triển sản xuất Nên chức năng kinh tế của quảng cáo được thể hiện rõ nhất
+ Chức năng kinh tế của quảng cáo:
Quảng cáo là một hoạt động kinh doanh thương mại nên sự phát triển của quảng cáo sẽ kéo theo sự phát triển của nền kinh tế Nhờ quảng cáo mà giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng thực hiện những mong muốn của mình, một bên muốn sản phẩm được nhiều người biết đến và doanh số bán hàng nhờ đó tăng lên, một bên muốn biết thông
Trang 15tin sản phẩm để chọn lựa Vì vậy, nền kinh tế càng phát triển thì hoạt động quảng cáo không thể thiếu
+ Chức năng xã hội của quảng cáo:
Chức năng này được thể hiện rõ trong việc quảng cáo phát triển kéo theo nhiều ngành nghề khác phát triển tạo công việc làm cho lao động Đây là chức năng khá quan trọng trong xã hội vì thiếu việc làm sẽ kéo theo nhiều hệ quả xấu như tệ nạn xã hội, tội phạm gia tăng Đặc biệt, quảng cáo còn góp phần giới thiệu các nét văn hóa truyền thống của dân tộc và gắn kết tình cảm gia đình Ví dụ, trong thông điệp quảng cáo của bột nêm Aji-ngon của công ty Ajinomoto giới thiệu truyền thống về quê ăn tết của người Việt Ngoài ra, những quảng cáo chứa những hình ảnh cha mẹ chăm sóc lẫn nhau, trẻ con vâng lời ông bà, cha mẹ tạo ra không gian ấm cúng trong một gia đình truyền thống
+ Chức năng giáo dục của quảng cáo:
Quảng cáo ngoài mục đích thương mại còn hướng đến cộng đồng như tuyên truyền giáo dục về an toàn giao thông, an toàn vệ sinh thực phẩm v.v Ngoài ra, ngành quảng cáo phát triển cần có đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp về quảng cáo đòi hỏi phải có trường lớp có khả năng đào tạo đội ngũ này cho xã hội
1.3.1 Quảng cáo ngoài trời
Đây là loại hình quảng cáo xuất hiện lâu đời nhất và tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau, ví dụ như: biển quảng cáo, tờ rơi, áp phích, băng đrôn v.v
Hiện nay, với sự phát triển không ngừng của khoa học và công nghệ loại hình này càng phát da dạng hơn như: biển quảng cáo kỹ thuật số, quảng cáo bằng đèn quang nhấp nháy.Ưu điểm của loại hình quảng cáo này là được theo dõi thường xuyên và tồn tại trong một thời gian nhất định Và loại hình quảng cáo này tạo cho người ta có cảm giác là bước ra đường là nhìn thấy quảng cáo ngay Vì vậy, loại hình này được tận dụng triệt để và sáng tạo thêm các hình thức khác như treo cờ phướng dọc theo hàng cây hay cột đèn, cột điện, chạy xe diễu hành trên đường phố, dán quảng cáo trên xe v.v
Trang 161.3.2 Quảng cáo trên mạng viễn thông và Internet
Đây là loại hình quảng cáo khá mới và chỉ phát triển trong vài năm nay Từ khi điện thoại di động và mạng internet được sử dụng rộng rãi
Quảng cáo trên mạng viễn thông chủ yếu là qua cách phát tán tin nhắn trên điện thoại di động Và chuyên môn hơn nữa là xây dựng các tổng đài tin nhắn chuyên quảng cáo Cùng với nhu cầu sử dụng điện thoại di động phát triển với tốc độ mạnh, ngành quảng cáo đã tìm được thị trường đầy tiềm năng là quảng cáo trên điện thoại di động Bởi vì, điện thoại di động là vật bất ly thân đối với mọi người sử dụng dịch vụ viễn thông này Đây là điều kiện thích hợp để doanh nghiệp tiếp cận đến từng người tiêu dùng
Quảng cáo trên internet có nhiều hình thức như quảng cáo trên wedsite, thư điện
tử, quảng cáo trên blog Trên wedsite đặt các banner, logo với các hình động thể hiện nội dung quảng cáo và có video clip quảng cáo trên đó Loại hình quảng cáo này có xu hướng thu hút giới trẻ nhiều hơn và hiện nay rất có tiềm năng phát triển Ngoài việc thuyết phục khách mua hàng thì quảng cáo trên internet người tiêu dùng còn dễ dàng tìm hiểu thông tin và giá cả sản phẩm mình cần mua
1.3.3 Các loại hình quảng cáo khác
+ Quảng cáo trên báo:
Báo được mọi người đọc hằng ngày nên các doanh nghiệp tận dụng hình thức này để quảng cáo có hiệu quả hơn Quảng cáo trên báo có lợi thế là người đọc còn giữ báo khi cần có thể tìm đến hoặc giới thiệu cho bạn bè, người thân biết về thông tin sản phẩm Và theo thói quen của người tiêu dùng thì sản phẩm nào được đăng báo sẽ đáng tin cậy hơn
+ Quảng cáo trên đài phát thanh và truyền hình:
Các khách hàng và khách hàng tiềm năng thường bị cuốn vào thế giới truyền thanh và truyền hình Vì vậy sự lựa chọn quảng cáo trên đài truyền thanh và truyền hình là cách tiếp cận khách hàng mang lại hiệu quả cao Người ta có thể ngồi nghe quảng cáo trên đài truyền thanh mọi nơi như đang lái xe, đi dạo, hay thư giãn trong phòng Đây là phương tiện hữu ích cho một xã hội năng động, người tiêu dùng ngày
Trang 17càng có ích thời gian dành cho những phương tiện truyền thông cố định Nhưng khuyết điễm lớn nhất của đài truyền thanh là không cho khách hàng xem được sản phẩm một cách trực quan sinh động và khả năng thuyết phục khách hàng vì thế bị giảm đi
Đối với đài truyền hình thì có lợi thế thuyết phục khách hàng hơn đài truyền thanh Sự gia tăng của truyền hình cáp và truyền hình địa phương tất cả các đài này đều cần doanh thu từ quảng cáo để hoạt động Vì vậy việc thực hiện quảng cáo trên truyền hình thực hiện dễ dàng và phổ biến hơn Quảng cáo trên truyền hình liên quan nhiều đến nghe nhìn nên khách hàng sẽ nhớ các chương trình quảng cáo này và có ấn tượng lâu hơn
+ Quảng cáo trên các xuất bản phẩm bao gồm quảng cáo trên bìa vở học sinh
nhưng chỉ được quảng cáo có nội dung phục vụ cho việc học tập Phim, băng đĩa hình, băng đĩa âm thanh và các phương tiện ghi tin khác cũng dùng để quảng cáo
+ Quảng cáo trong các chương trình hoạt động văn hóa, thể thao, hội chợ, triển
lãm Loại hình quảng cáo này hiện nay rất phổ biến người quảng cáo xuất hiện với tư
cách là nhà tài trợ cho các chương trình này Các chương trình hoạt động văn hóa như
ca nhạc, trình diễn thời trang, ca cổ cải lương, chiếu phim đều lồng ghép vào chương trình quảng cáo vì sẽ gây được nhiều sự chú ý hơn, tiếp cận đến người tiêu dùng có hiệu quả Hằng năm đều có các sự kiện thi đấu thể thao từ khu vực cho đến phong trào thể thao toàn quốc nên các doanh nghiệp cũng dựa vào đặc điểm này để giới thiệu hàng hóa, dịch vụ của mình Hội chợ, triển lãm được tổ chức ngày càng quy mô và chuyên nghiệp hơn trước đây là nơi các doanh nghiệp trao đổi kinh nghiệm, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ của mình để thu hút sự quan tâm của khách hàng với chương trình này khách hàng có thể nhìn thấy và nhận xét về sản phẩm một cách chủ động vì có nhiều mặc hàng tham gia vào chương trình này
Ngành quảng cáo ngày nay không ngừng phát triển và các loại hình quảng cáo
đa dạng hơn Gần đây có ý tưởng quảng cáo trên sách giáo khoa nhằm giảm gánh nặng chi phí in ấn cho Bộ giáo dục và đào tạo Sự sáng tạo trong hoạt động quảng cáo là yếu
tố quan trọng để thu hút sự chú ý của công chúng về hàng hóa, dịch vụ của doanh
Trang 18nghiệp vì vậy các loại hình quảng cáo trong tương lai sẽ tăng lên và cách thể hiện
quảng cáo cũng đa dạng hơn để đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế phát triển
1.4.1 Lƣợc sử hình thành và phát triển ngành quảng cáo trên thế giới
Từ cả ngàn năm trước, con người đã biết cách làm quảng cáo Mục đích quảng cáo là để bán hàng, hoặc để tác động vào đám đông, tạo ra các lợi thế về uy tín cá nhân, các mục đích chính trị quân sự Kênh truyền thông chủ yếu là dựa vào tin đồn truyền miệng
Ngành quảng cáo chỉ thật sự phát triển khi cuộc các mạng công nghiệp bùng nổ vào thế kỷ 19 Máy móc được chế tạo ra giúp sản xuất hàng hóa nhanh và rẻ hơn, dễ dàng hơn Sự cạnh tranh xuất hiện khi có nhiều nhà sản xuất làm ra cùng một loại hàng hóa khiến cung vượt cầu Muốn bán được hàng thì phải quảng cáo là điều tất yếu
Ngành quảng cáo bắt đầu bắt đầu phát triển mạnh vào giai đoạn cuối thế kỷ XIX cho đến nay ngành quảng cáo đã đi được một chặng đường dài cùng với sự xuất hiện của nhiều kênh thông tin mới và các phương pháp quảng cáo mới
Lịch sử phát triển của quảng cáo từ cuối thế kỷ XIX tới nay có thể chia thành 5 giai đoạn, gắn liền với sự ra đời của các chiến lược quảng cáo như sau:
1/ Quảng cáo chân thật – Story-telling advertising: Giai đoạn từ thế kỷ XIX đến giữa thế kỷ XX
Đây là quảng cáo vào thời kỳ đầu tiên, nói về sản phẩm một cách hấp dẫn và chân thật, giúp giành được sự chú ý và cảm tình của một người đối với sản phẩm và thương hiệu Quảng cáo chân thật giúp miêu tả, định nghĩa về sản phẩm hay nhãn hiệu
và nêu các lợi ích của sản phẩm đến người tiêu dùng Kỷ thuật thể hiện thường dùng là
kể một câu chuyện, hay một tình huống độc đáo, rất thu hút và khéo léo lồng ghép ích lợi của sản phẩm vào trong cốt truyện
Điểm quan trọng của chiến lược này làm sau thể hiện được khách hàngả năng đáp ứng của một nhu cầu cụ thể nào đó của khách hàng ở mức cao nhất và độc đáo nhất theo tiêu chí: “Hãy nói cho khách hàng biết họ được cái gì, thay vì chỉ giới thiệu
là mình có cái gì”
Trang 192/ Quảng cáo điểm mạnh của sản phẩm
Để tạo ra sự vượt trội hay điểm khác biệt so với đối thủ cạnh tranh, thương hiệu phải có một điểm mạnh khác biệt Quảng cáo điểm mạnh của sản phẩm giúp thuyết phục người tiêu dùng nhanh hơn Vào những năm 40 thế kỷ XX, Rosser Reeves – người đồng sáng lập ra công ty quảng cáo Ted Bates & Company sau nay đổi tên thành Bates Worldwide Advertising đã đưa ra khái niệm về quảng cáo điểm mạnh của sản phẩm và chiến lược này đã trở thành tiêu chí chủ đạo cho tất cả các quảng cáo của công ty Bates Điểm cốt lõi trong chiến lược quảng cáo này là: “Nếu muốn bán được hàng, mẫu quảng cáo phải chỉ ra, phải nêu lên được một điểm mạnh vượt trội, độc đáo của sản phẩm” Nếu sản phẩm không có gì đặc sắc thì chúng ta cần phải tìm và tạo ra cho nó một giá trị độc đáo nào đó phù hợp để có thể đáp ứng được những nhu cầu mới của người tiêu dùng và để cho họ một lý do mua hàng Ví dụ: Dầu gội Dove - Có 1/4 hàm lượng kem dưỡng da, Sữa bột Anlene – Loại sữa giàu can-xi tốt cho xương
3/ Quảng cáo xây dựng hình ảnh thương hiệu
Một thương hiệu mạnh luôn gắn liền với những hình ảnh, những biểu tượng đặc trưng - tạo nên sự khác biệt và tạo ấn tương mạnh về thương hiệu Việc dùng quảng cáo để tạo ra một nhân vật, hoặc một biểu tượng đại điện cho thương hiệu đã giúp tạo nên nhiều thương hiệu ngày nay như: Chàng Cow Boy của Marlboro, Chú sư tử của Kem Wall, Chàng hề Ronan của McDonald’s, Chuột Mickey của WalDisney
Tại thị trường Việt Nam đã áp dụng chiến lược này để tạo dựng thành công một
số thương hiệu như Bé Bino cho tã giấy BINO, gia đình đậu nành cho sữa đậu nành SOMILK, ông đầu bếp cho nước tương CHINSU,…
David Ogilvy cùng với Leo Burnett được coi là những người đầu tiên xác lập nên cách quảng cáo này Dưới đây là các mẫu quảng cáo cho áo sơ mi Hathaway do David Ogilvy thực hiện và đã được ghi vào lịch sử ngành quảng cáo Hình ảnh người đàn ông với miếng che mắt đã trở thành biểu tượng cho phương pháp quảng cáo tạo dựng hình ảnh thương hiệu
Bản chất của chiến lược quảng cáo này là xây dựng nên một nhân vật, một biểu tượng đại diện cho thương hiệu và tạo được các ấn tượng cần thiết cho người tiêu
Trang 20dùng
Bên dưới đây là một ví dụ khác về chiến lược quảng cáo tạo dựng hình ảnh thương hiệu: Chiến dịch quảng cáo cho Marlboro nổi tiếng do nhà quảng cáo huyền thoại Leo Burnett thực hiện, giúp tạo dựng nên thương hiệu thuốc lá lớn nhất thế giới Marlboro Trong lịch sử ban đầu của mình, Marlboro được quảng cáo như là một loại thuốc lá dành cho phụ nữ và không mấy thành công
Khi nhận lời làm quảng cáo cho thương hiệu này, Leo Burnett đã đề nghị thay đổi cách thức quảng cáo và đối tượng khách hàng Ông sử dụng một anh chàng Cowboy làm nhân vật đại diện cho thương hiệu, để tạo nên một thương hiệu có những tính cách rất nam tính, rất phong trần và mạnh mẽ
Chiến dịch quảng cáo này đã mang lại những thành công lớn và được áp dụng liên tục trong hơn 50 năm trời Các quảng cáo của Marlboro không chỉ tạo nên một thương hiệu trị giá hơn 20 tỉ Đô-la Mỹ mà còn tạo ra cả một hình ảnh nước Mỹ tuyệt vời, một nước Mỹ trong mơ với các chàng cao bồi phong trần, hào hùng và rất lịch lãm
4/ Quảng cáo Định vị thương hiệu
Sau một thời gian dài tăng trưởng, tốc độ phát triển của ngành quảng cáo bị chựng lại vào những năm 70 của thế kỷ XX Khi tất cả các công ty lớn đều liên tục tăng ngân sách cho quảng cáo tiếp thị và bành trướng ra thị trường quốc tế Người tiêu dùng bắt đầu bị dội bom quảng cáo và đã phản ứng lại bằng một cơ chế sàng lọc thông tin, bỏ qua các thông điệp quảng cáo tương tự nhau
Hiệu quả của quảng cáo giảm sút mạnh trong khi chi phí lại tăng không ngừng Quảng cáo dựa trên chiến lược định vị thương hiệu chính là giải pháp, là lối thoát duy nhất cho ngành quảng cáo trong tình thế này
Khi một thương hiệu mạnh thực sự thì tên thương hiệu sẽ là định nghĩa thỏa mãn cho một nhu cầu cụ thể của người tiêu dùng Tại Ấn Độ, người ta dùng chữ Colgate để thay cho chữ “kem đánh răng”, ở Việt Nam, trong một thời gian dài, người dân Miền Nam dùng chữ Honda để chỉ bất kỳ loại xe máy nào – “Hon da” có nghĩa là
“xe gắn máy”
Trang 21Chiến lược định vị thương hiệu thực chất là một mức phát triển cao hơn của chiến lược quảng cáo điểm mạnh của sản phẩm Hai tác giả Al Ries và Jack Trout đã trình bày các khái niệm về kỹ thuật này rất thú vị trong cuốn sách của họ viết vào đầu thập kỷ 80 thế kỷ XX “Positioning: The battle for your mind”
Định vị thương hiệu chính là xây dựng cho thương hiệu một vị trí riêng biệt trong đầu người tiêu dùng, tượng trưng cho một nhu cầu cụ thể mà thương hiệu sẽ đáp ứng được một cách hoàn hảo nhất Trong giai đoạn này thì ngoài mục đích quảng cáo
để bán hàng thì việc tạo thương hiệu có uy tín trên thị trường cũng mang ý quan trọng không kém Các hàng hóa, dịch vụ luôn kèm theo một tên nhãn hiệu nổi tiếng, và một loại hàng hóa lại kèm theo một khẩu hiệu riêng, công dụng ưu thế hơn so với sản phẩm cùng loại Đây cũng là giai đoạn trên thị trường xuất hiện nhiều loại hàng hóa, dịch vụ cạnh tranh với nhau hơn và luôn cố gắng giới thiệu về sản phẩm mình tốt hơn sản phẩm khác và khẳng định vị trí thương hiệu của hàng hóa, dịch vụ uy tín doanh nghiệp trong một khoảng thời gian dài
Ví dụ: Double Mint là loại kẹo cao su làm hơi thở thơm tho, chứ không phải là ngon, hay nhai cho vui miệng, Close Up là loại kem đánh răng làm trắng răng thơm miệng, Colgate là loại kem đánh răng giúp răng chắc – bảo vệ răng Còn quảng cáo trên đây nhấn mạnh về định vị của quần Jean Levi’s như một loại quần siêu bền – Bền như nồi đồng cối đá Quảng cáo định vị của bút Bic - loại bút có thể viết được rất lâu vẫn không hết mực, viết đến vô tận
5/ Chương trình quảng cáo qua Internet và mạng viễn thông kết hợp
Trong tình hình hiện nay, việc xây dựng thương hiệu bằng quảng cáo là chưa
đủ Do lượng thông tin người tiêu dùng phải ghi nhận mỗi ngày đã quá tải, cơ hội để một quảng cáo trên báo hay Tivi có đủ ấn tượng nhằm tác động và thuyết phục người tiêu dùng trở nên rất thấp Theo những nghiên cứu của Viện Gallup (Hãng nghiên cứu thị trường lớn nhất của Mỹ): vào năm 1965, chỉ cần chạy một quảng cáo tivi 3 lần trong 3 ngày liên tục vào giờ cao điểm trên một kênh truyền hình quốc gia, thì có thể đạt được mức độ nhận biết thương hiệu của nhóm các bà nội trợ là 90% Vào năm
2002, số lần chạy quảng cáo cần thiết để đạt được mức nhận biết 90% là 137 lần vào
Trang 22giờ cao điểm Hiệu quả của các kênh truyền thông đã giảm sút, trong khi đó chí phí để đăng quảng cáo lại tăng cao đến mức khó có thể đem lại lợi nhuận được Do vậy, nếu chỉ chạy đơn thuần quảng cáo là chưa đủ, và cũng khó có thể mang lại hiệu quả cần thiết Vì thế, việc xây dựng một chương trình quảng cáo mới phù hợp với xã hội năng động là cấp thiết Mạng Internet và viễn thông được sử dụng ngày càng phố biến hơn
và đây là phương tiện truyền thông đến người tiêu dùng nhanh và mang lại hiệu quả tốt1
1.4.2 Lƣợc sử hình thành và phát triển ngành quảng cáo ở Việt Nam
Việt Nam hoạt động quảng cáo trải qua các giai đoạn sau:
Thời kỳ kinh tế tập trung bao cấp các thành phần kinh tế tư nhân, tư bản đều bị xóa bỏ chỉ tồn tài chủ yếu là thành phần kinh tế Nhà nước và tập thể Hầu hết các hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa đều thực hiện theo chỉ tiêu, kế hoạch của Nhà nước nên không có sự cạnh tranh Các hoạt động quảng bá sản phẩm chỉ dừng lại ở các hình thức đơn giản như: treo biển quảng cáo, áp phích, tờ rơi, và lĩnh vực này không được quan tâm, chú trọng
Đến thời kỳ đổi mới, chuyển sang nền kinh tế thị trường tạo cơ chế cho các thành phần kinh tế phát triển Với chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước, các hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng mở rộng và sự cạnh tranh trong lĩnh vực này càng trở nên gay gắt Vì vậy các doanh nghiệp đều muốn bán chạy sản phẩm mình sản xuất nên thúc đẩy hoạt động quảng cáo phát triển mạnh Ngành quảng cáo non trẻ của Việt Nam mới chỉ đơn giản tập trung ở quảng cáo ngoài trời với các panô quảng cáo lớn, các mẫu biển ngoài cửa hàng và cũng chỉ xuất hiện một vài gương mặt như: Quảng cáo Trẻ, Quảng cáo Sài Gòn, Vinataf Nhiều công ty quảng cáo được nâng cấp lên từ các cửa hàng, đơn vị in ấn, vẽ quảng cáo Trong suốt quá trình đổi mới đến nay ngành quảng cáo tại Việt Nam trãi qua các giai đoạn đáng nhớ như: năm 1992: Quảng cáo trên tivi bắt đầu Năm 1993: VAC - một trong những công ty quảng cáo đầu tiên được thành lập Năm 1994: Quảng cáo đầu tiên của Pepsi bắt đầu xuất hiện trên tivi Năm 1995: Những công ty quảng cáo nước ngoài mở văn phòng đại diện tại Việt Nam
1
Trang 23P&G thâm nhập thị trường Việt Nam Năm 1996: Unilever thâm nhập thị trường Việt Nam Năm 1997: Siêu thị phát triển ở TP.HCM Năm 1999: Mẫu quảng cáo Biti’s thu hút được sự quan tâm và bình luận Năm 2002: Quảng cáo ngoài trời được kiểm soát chặt chẽ tại TP.HCM, nhiều công ty quảng cáo 100% vốn nước ngoài được hoạt động
Và sự kiện quan trọng là Việt Nam chính thức tham gia vào tổ chức thương mại thế giới WTO vào ngày 01/01/2007 Quá trình cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn Và
để quảng bá sản phẩm một cách hiệu quả, nhanh chóng thì quảng cáo là hình thức mà doanh nghiệp ưu tiên lựa chọn Quảng cáo ngày một phát triển mang tính chuyên nghiệp hơn, sáng tạo hơn và thu hút người tiêu dùng hiệu quả hơn Hòa mình vào nền kinh tế thế giới nên thị trường hàng hóa tại Việt Nam càng ngày đa dạng Và tất yếu là các hình thức của quảng cáo phát triển không ngừng từ quảng cáo trên báo chí, đài phát thanh, truyền hình đến bảng quảng cáo kỷ thuật số, internet, và nhiều hình thức khác được sáng tạo nhằm phục vụ cho hoạt động quảng cáo
Tóm lại quảng cáo hình thành và phát triển trên thế giới từ khi Nhà nước và nền kinh tế thị trường xuất hiện Ở Việt Nam tuy quảng cáo xuất hiện muộn hơn nhưng đến nay ngành quảng cáo cũng đã bắt kịp nhịp độ phát triển của ngành quảng cáo thế giới Loại hình quảng cáo ngày càng phong phú hơn và đóng vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế xã hội Vì vậy sự quản lý của Nhà nước là cần thiết để hoạt động quảng cáo phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa Đây là nhiệm vụ cần thiết trước tình trạng phát triển một cách tự phát của ngành quảng cáo hiện nay
Trang 24CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC QUẢNG
+ Quản lý Nhà nước về quảng cáo bằng pháp luật
+ Nguyên tắc bình đẳng
+ Nguyên tắc chịu trách nhiệm trước pháp luật
+ Nguyên tắc tôn trọng lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, lợi ích của người tiêu dùng
2.1.1 Quản lý nhà nước về quảng cáo bằng pháp luật
Mọi hoạt động kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục đều chịu sự điều chỉnh của pháp luật và quản lý của Nhà nước Theo Điều 12 Hiến Pháp nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam quy định: “ Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, không ngừng tăng cường pháp chế xã hội” Nghĩa là các Nhà nước quản lý các quan hệ trong
xã hội bằng pháp luật Trong lĩnh vực quảng cáo thì quy định pháp luật là cơ sở để phát triển đúng hướng và sự công bằng trong cạnh tranh đối với các doanh nghiệp
Cơ quan quản lý Nhà nước có nhiệm vụ tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi để hoạt động quảng cáo phát triển phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế hiện đại Đảm bảo mọi hoạt động quảng cáo đều dưới sự điều chỉnh của pháp luật Tránh khi xãy ra tranh chấp, người tiêu dùng bị xâm phạm quyền lợi do hoạt động quảng cáo gây ra mà không có văn bản pháp luật để áp dụng giải quyết Và cơ quan quản lý cũng dựa vào quy định của pháp luật để thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình trong quá trình quản
lý Ví dụ, trong việc kiểm tra xử phạt, cấp giấy phép quảng cáo v.v thì phải dựa vào các quy định của pháp luật chứ không sử dụng quyền hạn một các tùy tiện Ngoài ra, pháp luật còn điều chỉnh về nội dung và hình thức của quảng cáo, cách thức tổ chức chương trình quảng cáo Đảm bảo cho tất cả hoạt động đều chịu sự điều chỉnh của pháp luật Pháp lệnh Quảng cáo ban hành ngày 16 tháng 11 năm 2001 ra đời tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý hoạt động quảng cáo thuận lợi hơn so với giai đoạn trước đây
Sự cần thiết phải điều chỉnh bằng pháp luật đối với hoạt động quảng cáo: Sự phát triển của quảng cáo tác động đến các ngành nghề khác trong xã hội như ngành thiết kế mỹ thuật, mẫu mả, in ấn, sản xuất bao bì… Góp phần quan trọng trong giải
Trang 25quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, đóng góp nguồn thu cho ngân sách Nhà nước Giúp cho doanh nghiệp tiêu thụ hàng hóa, xây dựng thương hiệu Quảng cáo thương mại là một quá trình phát đi thông tin đến công chúng nhằm hỗ trợ người tiêu dùng có nhu cầu tìm được hàng hóa, dịch vụ mình cần và tác động trở lại đối với thông tin quảng cáo theo hướng tích cực hoặc tiêu cực Ngoài ra, quảng cáo còn giúp cho các doanh nghiệp trong nước giới thiệu hàng hóa, dịch vụ ra nước ngoài mở rộng thị trường tiêu thụ và thu hút đầu tư nước ngoài Bên cạnh đó những tiêu cực mà quảng cáo đem lại cũng không nhỏ cho nền kinh tế - xã hội bởi sự lợi dụng của doanh nghiệp vào quảng cáo để thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh quảng cáo gian dối, sai sự thật, quảng cáo so sanh nhằm làm giảm uy tín, danh dự của doanh nghiệp khác, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của người tiêu dùng, doanh nghiệp khác
Vai trò của pháp luật rất quan trọng trong việc định hướng sự phát triển ngành quảng cáo Việc mở rộng hay giới hạn lại hoạt động quảng cáo phụ thuộc nhiều vào pháp luật Sự phát triển của ngành quảng cáo trong giai đoạn hiện nay rất mạnh và sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn Do mở cửa tham gia hợp tác kinh tế thế giới Để hòa mình vào nền kinh tế thế giới Việt Nam cần xây dựng khung pháp lý tạo thuận lợi hơn cho ngành quảng cáo phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa
2.1.2 Nguyên tắc bình đẳng
Nguyên tắc bình đẳng là nguyên tắc cơ bản trong một Nhà nước pháp quyền và đảm bảo sự bình đẳng trước pháp luật là điều cần thiết để tạo lòng tin của công dân vào Đảng, Nhà nước Khi nguyên tắc này được thực hiện tốt sẽ tạo nên một nền kinh
tế, chính trị, xã hội ổn định Nguyên tắc bình đẳng là các chủ thể bình đẳng với nhau trong mối quan hệ, sự bình đẳng giữa các chủ thể tham gia quảng cáo và sự bình đẳng với chủ thể quản lý trước pháp luật và đảm bảo chủ thể nào vi phạm đều bị xử lý, gây thiệt hại phải chịu bồi thường và bên bị xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp phải được pháp luật bảo vệ Không vì lý do nào mà có sự phân biệt đối xử giữa các chủ thể
Trong tất cả mối quan hệ pháp luật đều cần sự bình đẳng và trong hoạt động quảng cáo sự bình đẳng càng có ý nghĩa quan trọng hơn để các doanh nghiệp tham gia hoạt động này yên tâm, tin tưởng vào sự quản lý của Nhà nước ý thức chấp hành pháp luật được nâng cao Nội dung nguyên tắc quy định tại Điều 5 Bộ Luật Dân Sự 2005
“Trong quan hệ dân sự, các bên đều bình đẳng, không được lấy lý do khác biệt về dân tộc, giới tính, thành phần xã hội, hoàn cảnh kinh tế, tín ngưỡng tôn giáo, trình độ văn hóa, nghề nghiệp để đối xử không bình đẳng với nhau” Điều luật này quy định chung cho tất cả các quan hệ mang tính chất dân sự Trong hoạt động kinh doanh thương mại
Trang 26thì nguyên tắc bình đẳng được ghi nhận tại Điều 10 Luật Thương Mại 2005 “Thương nhân thuộc mọi thành phần kinh tế bình đẳng trước pháp luật trong hoạt động thương mại” Hoạt động quảng cáo là một trong các hoạt động kinh doanh thương mại Việc thực hiện nguyên tắc bình đẳng trong lĩnh vực quảng cáo trên nhiều phương diện như bình đẳng giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, giữa người tiêu dùng với doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với Nhà nước
2.1.3 Nguyên tắc chịu trách nhiệm trước pháp luật
Để quy định của pháp luật đi vào thực tế cuộc sống và được chấp hành nghiêm chỉnh thì chủ thể có dấu hiệu vi phạm đều phải chịu trách nhiệm của mình trước pháp luật nếu không sẽ bị Nhà nước cưỡng chế Nếu các chủ thể chọn cách xử sự trái với ý chí của Nhà nước thể hiện trong quy phạm pháp luật (không lựa chọn cách xử sự mà Nhà nước cho phép hoặc buộc phải thực hiện trong trường hợp đó) Thì chủ thể phải chịu trách nhiệm về việc làm của mình, phải chịu trách nhiệm pháp lý
Cơ sở của trách nhiệm pháp lý là hành vi vi phạm pháp luật, mọi hành vi vi phạm đều có hại cho xã hội vì nó phá vỡ trật tự pháp luật, có nguy cơ gây ra những thiệt hại vật chất, tinh thần cho các nhân, tổ chức, xâm hại đến các quan hệ xã hội mà pháp luật bảo vệ Trong hoạt động quảng cáo các chủ thể vi phạm pháp luật mà không
tự khắc phục và chịu trách nhiệm với hành vi của mình thì bị truy cứu trách nhiệm pháp lý Mục đích của truy cứu trách nhiệm pháp luật là trừng phạt đối với chủ thể vi phạm, buộc họ phải chịu các biện pháp cưỡng chế được quy định trong chế tài của quy phạm pháp luật Ngoài ra, truy cứu trách nhiệm pháp lý còn có mục đích phòng ngừa, cải tạo, giáo dục các chủ thể vi phạm Tác động đến các chủ thể khác khiến họ phải kiềm chế, giữ mình không vi phạm vì sợ chịu các chế tài Từ đó ý thức chấp hành pháp luật được nâng cao tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh thúc đẩy sự phát kinh tế
2.1.4 Nguyên tắc tôn trọng lợi ích của Nhà nước, lợi ích của người tiêu dùng
Trong các quan hệ pháp luật các bên tham gia thường quan tâm đến lợi ích của mình nên lợi của Nhà nước ít khi các bên quan tâm đến Và khi tham gia vào hoạt động quảng cáo chiếm phần lớn là vì mục đích lợi nhuận Các doanh nghiệp chỉ tính toán và đưa lợi ích của mình lên hàng đầu Vì thế, trong mối quan hệ này lợi ích của Nhà nước, lợi ích của người tiêu dùng cần được quan tâm hơn Để lợi lợi ích của người tiêu dùng được bảo đảm thì quy định của pháp luật tạo điều kiện để họ đòi quyền lợi chính đáng của mình Lợi ích của Nhà nước cũng cần được đặt ra vì sự thiệt hại này rất khó nhận biết và lợi ích đó chẳng của riêng một ai nên khi có vi phạm cũng không ai đứng ra khiếu nại Trong Bộ Luật Dân Sự năm 2005 nguyên tắc bảo vệ lợi
Trang 27ích của Nhà nước được quy định tại Điều 10 “Việc xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự không được xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác” Và theo quy định về nguyên tắc cơ bản trong Luật Thương Mại năm 2005 quy định tại Điều 14 Nguyên tắc bảo vệ lợi ích chính đáng của người tiêu dùng Tuy nguyên tắc này được cụ thể hóa bằng các điều luật trên nhưng trong thực tế thì còn xảy ra nhiều bất cập cần nghiên cứu thực tế để tìm hướng giải quyết một cách hài hòa lợi ích của các bên tham gia quảng cáo
2.2 CHỦ THỂ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUẢNG CÁO
2.2.1 Cơ quan quản lý chung
Quốc hội là cơ quan quản lý chung bằng cách ban hành văn bản pháp luật quy định nhiệm vụ cụ thể của các cơ quan trong hoạt động quản lý quảng cáo Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa X thông qua Pháp lệnh quảng cáo gồm 7 chương, 35 điều Nhiệm vụ của Quốc hội chỉ dừng lại ở việc giao nhiệm vụ cho các cơ quan và kiểm tra, giám sát các cơ quan này có thực hiện đúng pháp luật về quảng cáo Nếu văn bản pháp luật về quảng cáo không còn phù hợp với thực tiển thì Ủy ban thường vụ có nhiệm vụ yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bãi bỏ hoặc sữa đổi, bổ sung, soạn thảo văn bản mới Ngoài ra, Ủy ban thường vụ Quốc Hội còn có nhiệm vụ trình dự thảo Luật để Quốc hội thông qua khi cần ban hành Luật mới
Chính phủ là cơ quan chịu trách nhiệm trực tiếp với Quốc hội về hoạt động quản lý Nhà nước về quảng cáo trong cả nước Chính phủ duyệt quy hoạch, kế hoạch chính sách về hoạt động quảng cáo do Bộ Văn hóa – Thông tin trình lên Chính phủ ban hành theo thầm quyền các văn bản quy phạm pháp luật về quảng cáo
2.2.2 Cơ quan quản lý trực tiếp
Bộ Văn hóa – Thông tin nay là Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch chịu trách
nhiệm về cấp, sửa đổi, bổ sung, thu hồi giấy phép thực hiện quảng cáo, tổ chức chỉ đạo việc đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, quản lý trong hoạt động quảng cáo; thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động quảng cáo2 Các biểu mẩu như: Đơn Đăng ký thực hiện quảng cáo trên thông tin máy tính, Đơn xin thực hiện quảng cáo, Giấy phép thực hiện quảng cáo, Giấy tiếp nhận hồ sơ xin phép thực hiện quảng cáo, sổ theo dõi cấp giấy phép thực hiện quảng cáo, Đơn đề nghị và giấy phép thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện của tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo nước ngoài tại Việt Nam được Bộ Văn hóa –Thông tin ban hành kèm theo
2
Trang 28Thông tư số 43/ 2003/TT-BVHTT ngày 16 tháng 7 năm 2003 Bộ Văn hóa, thể thao và
du lịch có trách nhiệm chỉ đạo các Sở Văn hóa, thể thao và du lịch thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình là thanh tra, kiểm tra hoạt động quảng cáo trên các phương tiện bảng, biển, pa-nô trên địa bàn
Bên cạnh đó các Bộ khác tùy theo chuyên ngành của mình cùng phối hợp với
nhau quản lý Nhà nước về quảng cáo: Bộ Thương mại phối hợp với Bộ Văn hóa –
Thông tin quản lý Nhà nước về quảng cáo hàng hóa, dịch vụ thương mại; xây dựng và trình Chính phủ ban hành danh mục hàng hóa, dịch vụ thương mại cấm quảng cáo Bộ
Y tế quản lý Nhà nước về quảng cáo thuốc, nguyên liệu làm thuốc, mỹ phẩm, vắc xin, sinh phẩm miễn dịch, dụng cụ, trang thiết bị về y tế và quảng cáo thực phẩm; xây dựng
và trình Chính phủ ban hành danh mục thuốc cấm quảng cáo Ngày 1/9/2009, Bộ Y tế
đã ban hành Thông tư số 13/2009/TT-BYTquy định về điều kiện thông tin, quảng cáo thuốc, hồ sơ, thủ tục đăng ký thông tin, quảng cáo thuốc; thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm thông tin quảng cáo thuốc tại Việt Nam
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý quảng cáo về sản phẩm sinh
học phục vụ trồng trọt, chăn nuôi, thức ăn gia súc, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, chế phẩm phân bón, giống cây trồng, vật nuôi Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý Nhà nước về quảng cáo có liên quan đến đối tượng sở hữu trí tuệ Bộ Kế hoạch
và Đầu tư có trách nhiệm thẩm định đối với dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực quảng cáo Bộ Tài chính có nhiệm vụ quản lý về chế độ thu, nộp, sử dụng lệ phí cấp giấy phép chung trong cả nước Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Văn hóa- Thông tin thực hiện quản lý Nhà nước về quảng cáo
Cơ quan thanh tra Nhà nước về văn hóa thông tin thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về quảng cáo thực theo quy định của pháp luật về Thanh tra, Pháp lệnh quảng cáo và các quy định pháp luật khác có liên quan Cơ quan thanh tra có quyền xử phạt khi phát hiện vi phạm ưu điểm của quyền này là có thể giải quyết, xử lý
vi phạm kịp thời có tính răn đe lớn do tính chất công việc là thanh tra bất ngờ các cơ sở thực hiện quảng cáo
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện các nhiệm vụ cấp, sửa đổi, bổ sung, thu hồi giấy phép thành lập Văn phòng đại diện của tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo nước ngoài Dựa vào các điều kiện để cấp phép được Bộ Văn hóa – Thông tin quy định Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ chỉ đạo Sở Văn hóa-Thông tin ra quyết định cấp phép cho cơ sở kinh doanh có nhu cầu Ủy ban nhân dân cấp tỉnh báo cáo định kỳ
Trang 29với Bộ Văn hóa-Thông tin về việc cấp giấy phép thực hiện quảng cáo, quy hoạch, thanh tra, kiểm tra, hoạt động quảng cáo tại địa phương Cấp kinh phí xây dựng và triển khai quy hoạch quảng cáo; Bổ sung nhân lực, cơ sở vật chất cho bộ phận cấp phép và lực lượng thanh tra; Chỉ đạo các Sở có liên quan như Sở Xây dựng, Sở Y tế,
Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Giao thông vận tải, Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp quản lý hiệu quả hoạt động quảng cáo trên địa bàn Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về hoạt động quảng cáo
Sở Văn hóa-Thông tin thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có nhiệm vụ: quy hoạch hoạt động quảng cáo; quy hoạch các khu vực, đường phố, địa điểm được phép quảng cáo Trong việc tiếp nhận hồ sơ và chuyển giao hồ sơ đề nghị cấp phép thực hiện quảng cáo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan đầu mối tiếp nhận và trả kết quả hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thực hiện quảng cáo Sở chỉ có nhiệm vụ và quyền hạn về hoạt động quảng cáo ở địa phương (cấp tỉnh): cấp giấy phép thực hiện quảng cáo theo quy định Chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan cấp giấy phép theo cơ chế một cửa Sau khi cấp giấy phép, Sở Văn hóa, Thể thao và du lịch gửi bản sao giấy phép cho Ủy ban nhân dân cấp huyện và cấp xã nơi có quảng cáo để cùng kiểm tra, giám sát và xử lý theo thẩm quyền
Sở Quy hoạch kiến trúc phối hợp, cung cấp đầy đủ thông tin quy hoạch kiến trúc và các nội dung theo yêu cầu của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm định Quy hoạch quảng cáo phù hợp với quy hoạch tổng thể của địa phương Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Sở Văn hóa quản lý Nhà nước về hoạt động: Thẩm định trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch quảng cáo; các dự án; đề án theo phương thức xã hội hóa kết hợp quảng cáo Sở Giao thông vận tải phối hợp xây dựng, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch chi tiết một số loại hình quảng cáo Thỏa thuận bằng văn bản về địa điểm, vị trí lắp dựng bảng quảng cáo tấm lớn theo quy hoạch tại hè phố, các tuyến đường phố trong phạm vi quản lý của mình Sở Xây dựng chỉ đạo Thanh tra Xây dựng các cấp tiến hành thanh tra, kiểm tra
xử lý các sai phạm về quy định chuyên ngành xây dựng công trình biển quảng cáo tấm lớn theo thẩm quyền Sở Y tế hướng dẫn danh mục thuốc chữa bệnh cho người bán theo đơn của thầy thuốc; thuốc chưa được cấp đăng ký hoặc hết hạn đăng ký đã loại ra khỏi danh sách thuốc cho phép sử dụng; thuốc đã đăng ký nhưng bị đình chỉ lưu hành; các thiết bị dụng cụ y tế cho sử dụng, chưa cho sử dụng tại Việt Nam Sở Nông nghiệp
và Phát triển Nông thôn có nhiệm vụ hướng dẫn các hành vi bị cấm trong lĩnh vực
Trang 30Nông nghiệp Ngoài ra, các Sở trên còn có nhiệm vụ phối hợp với nhau để thực hiện quản lý và thỏa thuận với nhau thực hiện cơ chế một cửa
Cục Văn hoá cơ sở có nhiệm vụ: Thực hiện kế hoạch kiểm tra việc cấp phép thực hiện quảng cáo của các Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Tích cực đôn đốc, hướng dẫn các địa phương hoàn thành việc xây dựng và triển khai thực hiện quy hoạch quảng cáo Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về hoạt động quảng cáo Đối với việc xử phạt hành chính các hành vi vi phạm trong hoạt động quảng cáo: Ủy ban nhân dân các cấp, cơ quan thanh tra chuyên ngành, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Cảnh sát nhân dân, cơ quan Quản lý thị trường và các cơ quan này xử phạt theo thẩm quyền của mình đúng với quy định của pháp luật Do nhiều cơ quan tham gia quản lý hoạt động quảng cáo vì vậy cần quy định rõ giới hạn quyền lực, trách nhiệm của từng cơ quan cụ thể Tránh việc quản lý chồng chéo gây khó khăn cho các cá nhân, tổ chức tham gia hoạt động quảng cáo
2.3 CÁC CHỦ THỂ THAM GIA HOẠT ĐỘNG QUẢNG CÁO
2.3.1 Quyền và nghĩa vụ của người quảng cáo, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo
Người quảng cáo là tổ chức, cá nhân có nhu cầu quảng cáo về hoạt động
kinh doanh, hàng hóa, dịch vụ của mình3 Do đối tượng của quảng cáo có thể là hàng hóa, dịch vụ sinh lời hoặc thông tin, dịch vụ không sinh lợi nên người quảng cáo có thể
là thương nhân hoặc không phải là thương nhân Đây là các doanh nghiệp hoặc cá nhân kinh doanh các loại hàng hóa, dịch vụ hay tổ chức, cá nhân hoạt động xã hội không mang mục đích lợi nhuận, khi có nhu cầu cần thiết mới tham gia vào hoạt động quảng cáo Họ có thể tự thực hiện chương trình quảng cáo cho sản phẩm của mình hoặc thuê lại các doanh nghiệp chuyên kinh doanh về lĩnh vực quảng cáo thực hiện Tuy nhiên, người quảng cáo vẫn là chủ thể tham gia thường xuyên vào hoạt động quảng cáo, khi sản phẩm của họ được quảng bá trên thị trường thì họ phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của nội dung quảng cáo và chất lượng sản phẩm, tính hợp pháp của loại hàng hóa, dịch vụ đó
Trong lĩnh vực quảng cáo quyền, nghĩa vụ của người quảng cáo có các quyền sau đây: Quảng cáo về hoạt động kinh doanh, hàng hóa, dịch vụ của mình; Lựa chọn người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, người phát hành quảng cáo, phương tiện và hình thức quảng cáo; Người quảng cáo thể hiện quyền này bằng cách đặt ra kế hoạch quảng cáo với nhiều hình thức phương tiện khác nhau trong khuôn khổ pháp luật cho phép và
3
Trang 31việc thuê lại một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ quảng cáo khác là tự họ được quyền lựa chọn Trong quá trình quảng cáo, sản phẩm quảng cáo của doanh nghiệp có quyền đăng ký bảo hộ nếu sản phẩm mang tính sáng tạo và chưa được ai đăng ký bảo
hộ Người quảng cáo có thể thực hiện một hoặc toàn bộ các quyền năng mình có được chứ không được thực hiện vượt qua các quyền này mà gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức khác
Nghĩa vụ của người quảng cáo: Quảng cáo phải phù hợp với nội dung của giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh Doanh nghiệp đăng ký loại hình kinh doanh gì, sản xuất hàng hóa, dịch vụ nào thì khi quảng cáo nội dung của nó phải phù hợp, không được quảng cáo sai lệch gây hiểu lầm cho khách hàng Đảm bảo nội dung quảng cáo phải trung thực, chính xác Khi quảng cáo về chức năng, công dụng của sản phẩm thì
sự trung thực, chính xác đòi hỏi phải đảm bảo Dùng phương pháp, cách thức nào để thực hiện quảng cáo thì các doanh nghiệp không được phóng đại lên các công dụng của sản phẩm, dịch vụ mình đem lại
Người kinh doanh dịch vụ quảng cáo là tổ chức, cá nhân thực hiện một, một
số hoặc tất các công đoạn của quá trình hoạt động quảng cáo nhằm mục đích sinh lời4.Dịch vụ quảng cáo là một loại dịch vụ thương mại mà thương nhân được khai thác
để kinh doanh Người kinh doanh dịch vụ quảng cáo là tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động kinh doanh bằng cách thực hiện công đoạn quảng cáo sản phẩm cho doanh nghiệp khác và từ đó thu được lợi nhuận Các cá nhân, tổ chức này tham gia thường xuyên vào hoạt động quảng cáo Tổ chức, cá nhân muốn kinh doanh dịch vụ quảng cáo phải có giấy chứng nhận đắng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật Thương nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo có quyền đặc chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại các tỉnh, thành phố khác Khi mở chi nhánh, văn phòng đại diện thương nhân phải thông báo cho Phòng đăng ký kinh doanh cấp tỉnh và sở văn hóa – thông tin nơi đặt chi nhánh, văn phòng đại diện Sau khi được Phòng đăng ký kinh doanh cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động thì thương nhân được phép bắt đầu kinh doanh dịch vụ quảng cáo Sự xuất hiện của người kinh doanh dịch vụ quảng cáo là kết quả của sự phân công lao động trong quá trình hoạt động quảng cáo
Quyền của người kinh doanh dịch vụ quảng cáo: Lựa chọn hình thức, lĩnh vực kinh doanh dịch vụ quảng cáo Yêu cầu người quảng cáo cung cấp thông tin trung thực, chính xác về nội dung quảng cáo Đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với
4