Dạy Học Theo Chủ Đề Đông Nam Á - Đa Dạng Và Thống Nhất

BẢNG MÔ TẢ CÁC NĂNG LỰC CẦN PHÁT TRIỂN Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao - Dựa vào cáclược đồ 2,3,4SGK kể tênmột số quốc giaĐông Nam Á - Phân tích được Ý nghĩa của

- Giải thích được một số đặc điểm kinh tế của khu vực Đông Nam Á ;

- Phân tích được điều kiện của sự thống nhất và đa dạng của các nước trongkhu vực Đông Nam Á ;

- Trình bày được sự hợp tác khu vực hiện nay và lợi ích chung của các nướctrong khu vực;

1.2 Về kỹ năng

- Có khả năng tìm kiếm tư liệu, viết các báo cáo ngắn;

- Phân tích số liệu thống kê về kiến thức xã hội (KTXH) khu vực ĐôngNam Á

- Phát huy tích tích cực học tập, có khả năng làm việc cá nhân và tập thể

1.3 Về thái độ:

Nhận thức được tầm quan trọng của việc hội nhập, hợp tác và đoàn kếttrong Khu vực trong giai đoạn hiện nay

1.4 Các năng lực cần hình thành

- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, hợp tác giao tiếp sử dụng côngnghệ thông tin trong học tập

- Năng lực của lịch sử và địa lí

Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ: Tư duy xâu chuỗi các nội dung sự kiện lịchsử; Phân tích, đánh giá, nhận xét, liên hệ thực tiễn các nội dung kiến thức; sửdụng số liệu thống kê, bản đồ, biểu đồ, tranh ảnh

II BẢNG MÔ TẢ CÁC NĂNG LỰC CẦN PHÁT TRIỂN

Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao

- Dựa vào cáclược đồ 2,3,4(SGK) kể tênmột số quốc giaĐông Nam Á

- Phân tích được

Ý nghĩa của vịtrí địa lý đối với

sự phát triển KT

- XH

- Nêu đặc điểmchính về dân cưcủa khu vựcĐông Nam Á

- Rút ra điểm giống nhau và khác nhau về điều kiện tự nhiên khu vực Đông Nam Á

- Rút ra những đặc điểm thống nhất và đa dạng trong văn hóa các nước Đông Nam Á

- Sự phát triểncác ngành côngnghiệp, nôngnghiệp, dịch vụ

- Sự chuyển dịch cơ cấu kinhtế

- Xu hướng pháttriển của các ngành kinh tế

- Nhận xét về xuhướng chuyển dịch cơ cấu kinh

tế và sự phát triển ác ngành kinh tế

Liên hệ thựctiễn với các khuvực thế giới

- Nêu rõ những nét thống nhất

và đa dạng trên

- So sánh với các khu vực trênthế giới để thấy

Tự nhiên , cơcấu kinh tế và

sự phát triểnkinh tế

Đông Nam Á cónhiều điểm tương đồng nhưng cũng không ít khác biệt

- Đề ra các phương hướng

để phát huy những điểm tương đồng để tạo nên sức mạnh khu vực

và giải quyết cáckhác biệt

Câu 1: Hãy quan sát bản đồ thế giới và bản đồ các nước Đông Nam Á :

+ Xác định vị trí địa lí khu vực Đông Nam Á ?

+ Kể tên các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á ? Em hãy kể tên thủ đôcủa các quốc gia Đông Nam Á

Câu 2 : Nêu những thuận lợi và khó khăn về tự nhiên của các nước ĐNA Câu 3 : Nêu đặc điểm chính về dân cư của khu vực Đông Nam Á?

Câu 4 : Nêu các cơ chế hợp tác của ASEAN ?

Câu 5: Kể tên các cây công nghiệp và các cây ăn quả được trồng nhiều ởkhu vực ĐNA?

2 Mức độ thông hiểu

Câu 1: Ý nghĩa của vị trí địa lí đối với sự phát triển kinh tế xã hội của cácnước Đông Nam A ?

Câu 2 : Phân tích cơ cấu kinh tế các nước Đông Nam Á?

Câu 3 : Yêu cầu HS đọc thông tin, quan sát lược độ hãy hoàn thành phiếuhọc tập sau về điều kiện tự nhiên các nước Đông Nam Á

Câu 1 : Anh hưởng của địa hình đối với ngành giao thông vận tải của các

nước Đông Nam Á lục địa ? Liên hệ với nước ta

Câu 2 : Đặc điểm dân cư của khu vực Đông Nam Á tác động như thế nàođến sự phát triển kinh tế xã hội của khu vực ? liên hệ với nước ta?

Câu 3 : Nêu các giải pháp để khai thác các tiềm năng về tự nhiên đối vớiquá trình phát triển kinh tế xã hội ĐNA ?

Câu 4 : Lấy ví dụ cụ thể minh họa cho các cơ chế hợp tác để đạt đượcmục tiêu chung cuả ASEAN ?

Câu 5 : Tình trạng đói nghèo ở một bộ phận dân cư sẽ gây ra những trởngại gì trong việc phát triển kinh tế xã hội của một số quốc gia trong khu vựcĐNA Đảng và nhà nước ta đã có những chính sách gì để xóa đói giảm nghèo ?

IV Kế hoạch thực hiện chủ đề:

Nội dung Hình thức

tổ chức dạy học

Thời lượng

Thời điểm Thiết bị

dạy học, học liệu

Bản đồ tựnhiên cácnước Đôngnam Á Cáctranh ảnh

Các hìnhảnh về hoạtđộng của tổchức

ASEAN

Cần chi tiết hóa KH

IV Thiết kế tiến trình dạy học

Hỗ trợ của giáo viên

Kết quả/ sản phẩm dự kiến (tên và yêu cầu của sản phẩm;" tiêu chí đánh giá)

- Hãy cho biết điềukiện tự nhiên, củacác nước Đông

GV nêu tính cấpthiết của chủ đề

và chuyển giaonhiệm vụ cho

HS bằng cáccâu hỏi: Cung

tư liệu, hình ảnh

Học sinh nêuđược những hiểubiết ban đầu cóthể chưa đầy đủ

về khái niệm, quátrình hình thành

và phát triển, các

biểu hiện, nết đặctrưng truyềnthống yêu nướccủa dân tộc ViệtNam

Chuẩn bị kếhoạch thực hiệnchủ đề, phiếuđánh giá sảnphẩm và những

hỗ trợ khác choviệc thực hiệnchủ đề của họcsinh Hỗ trợ họcsinh

Kế hoạch thựchiện chủ đề củanhóm: Phân côngnhiệm vụ, thốngnhất địa điểm vàcách thức tiếnhành:

Thảo luận tổng kếtvấn đề nghiên cứu

Lắng nghe cácnhóm trình bày:

Nêu câu hỏi:

Tiến hành đánhgiá sản phẩmcủa các nhóm:

Nhận xét vàtổng kết hoạtđộng nhóm

Bản thuyết trìnhbáo cáo kết quảtìm hiểu

Bảng đánh giáhoạt động của cánhân trong nhóm;Kết quả đánh giásản phẩm củanhóm

V GIÁO ÁN DẠY HỌCTiết 1: Khởi động và giao nhiệm vụ

- Sử dụng bản đồ để nhận biết và trình bày được vị trí của các nước thành viên,

đặc điểm chung về tự nhiên của khu vực

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG/ MỞ BÀI

1 Mục tiêu:

- Xây dựng được các nội dung cần tìm hiểu

- Thành lập được các nhóm theo sở thích

- Phổ biến nhiệm vụ cho các nhóm

- Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm

2 Nhiệm vụ học tập của học sinh

- Thu thập, tìm hiểu các tư liệu về tự nhiên dân cư, xã hội các nước Đông Nam

Á

3 Cách thức tiến hành hoạt động:

Bước 1: Giáo viên cho học sinh xem 1 video clip các hình ảnh về tự

nhiên, kinh tế - xã hội nổi bật nước Đông Nam Á để tạo hứng thu cho học sinhmuốn tìm hiểu về khu vực này, từ đó xác định nhiệm vụ

- Yêu cầu học sinh tự thu thập, tìm hiểu các tư liệu về tự nhiên dân cư, xãhội các nước Đông Nam Á

Bước 2: Giáo viên và học sinh cùng thảo luận để xác định các nội dung

của dự án:

- Nội dung 1: Điều kiện tự nhiên, dân cư của các nước Đông Nam Á

- Nội dung 2: Đặc điểm kinh tế khu vực Đông Nam Á

- Nội dung 3:Tìm hiểu hiệp hội của các nước Đông Nam Á ( ASEAN)

- Nội dung 4: Hoạt kinh tế đối ngoại các nước Đông Nam Á

Học sinh cũng có thể tự đề xuất những mong muốn của mình tìm hiểu vềnhững vấn đề nào đó của Đông Nam Á Tuy nhiên giáo viên cũng nên địnhhướng những mong muốn cho học sinh cần tìm hiểu đúng trọng tâm của chủ đề.

Các nhóm bầu nhóm trưởng, thư ký

Điều chỉnh các đối tượng học sinh khác nhau

Theo trình độ học sinh Học sinh có năng lực học tập trung bình và yếu: tập

hợp các văn bản đã xử lí, tham gia tìm kiếm thông tintrong SGK, trên mạng Internet

Học sinh có năng lực học tập khá: Tham gia tìm kiếmthông tin trên mạng Internet, tóm tắt các nội dung tìmkiếm được

Học sinh có năng lực học tập tốt: Tóm tắt, chắt lọc vàchỉnh sửa các thông tin tìm kiếm được

Theo năng lực sử dụng

CNTT

Học sinh có năng lực tìm kiếm thông tin trên mạng

Học sinh có năng lực sử dụng Powerpoint và các ứngdụng khác: Chuyển các nội dung lên bản trình bày trênPowerpoint

Bước 4: Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng nhóm, hướng dẫn lập kế hoạch nhóm.

nhiệm vụ

1, 2 Tìm hiểu: Điều kiện tự nhiên của Khu vực Đông Nam Á

- Xác định vị trí địa lí Khu vực Đông Nam Á

- Khu vực Đông Nam Á bao gồm những quốc gia nào,

kể tên thủ đô của các quốc gia Đông Nam Á

- Tìm hiểu các đặc điểm về địa hình, khí hậu, sông ngòi,

khoáng sản của các nước Đông Nam Á lục địa và Đông

Nam Á hải đảo So sánh các đặc điểm tự nhiên của

Đông Nam á lục địa và Đông nam Á biển đảo.Liên hệ

Việt Nam

- Sưu tầm một số tranh ảnh, tư liệu về điều kiện tự nhiên

của khu vực Đông Nam Á

- Nêu đặc điểm chính về dân cư của khu vực Đông Nam

Á Trình bày các thành tựu văn hóa vật chất và tinh thần

của Đông Nam Á

3, 4

- Nhận xét về cơ cấu GDP và xu hướng thay đổi cơ cấu

GDP của một số quốc gia Đông Nam Á Giải thích sự

Tìm hiểu về hiệp hội các nước Đông Nam Á:

- Quá trình hình thành và phát triển của ASEAN

- Mục tiêu, cơ chế hoạt đông

- Thành tựu đạt được

- Liên hệ Việt nam, ảnh hưởng của tổ chức ASAN đối

với nước ta

7, 8

Tìm hiểu về các hoạt động kinh tế đối ngoại của các

nước Đông Nam Á

- Hoạt động xuất nhập khẩu

- Du lịch

-Hợp tác đầu tư

* Bước 4: Phát phiếu học tập định hướng và gợi ý cho học sinh một số

nguồn tài liệu có thể tham khảo giúp hoàn thành nhiệm vụ.

* Bước 5: Ký hợp đồng học tập

4 Sản phẩm:

Thành lập được 8 nhóm học sinh, mỗi nhóm có 5 học sinh Các nhóm đãbầu được nhóm trưởng, thư ký Các nhóm đã tham gia ký kết hợp đồng học tậpvới giáo viên và bước đầu xây dựng kế hoạch và phân công nhiệm vụ

HOẠT ĐỘNG 2 : XÂY DỰNG KẾ HOẠCH LÀM VIỆC

- Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm

- Góp phần hình thành kỹ năng thu thập thông tin, phỏng vấn điều tra thực tế

- Kỹ năng trình bày vấn đề viết báo cáo

2 Thời gian: Tuần 1 - tiết 1

- Viết nhật ký và biên bản làm việc nhóm

- Sắp xếp các nội dung đã tìm hiểu nghiên cứu được

4 Sản phẩm:

- Đề cương chi tiết cho từng chủ đề ở các nhóm

- Bản phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên và thời gian choviệc hoàn thành nhiệm vụ

Ví dụ:

+ Phân công công việc

Nhóm trưởng: ………

Thư ký: ………

Tìm kiếm và thu thập tài liệu

Phân tích và xử lý thông tin

Viết báo cáo

Báo cáo, giới thiệu sản phẩm

Kế hoạch thực hiện:

Tìm kiếm và thu thập tài liệu x

Phân tích và xử lý thông tin x

TỪ TUẦN 1 ĐẾN TUẦN 2 (Học sinh và các nhóm học sinh làm việc ở nhà)

Tiết 2,3 :

HOẠT ĐỘNG 3: THỰC HIỆN DỰ ÁN

1 Mục tiêu:

Học sinh làm việc cá nhân và nhóm theo kế hoạch đề ra

- Tìm kiếm và thu thập thông tin: qua sách báo, tạp chí, tranh ảnh, số liệu(niên giám thống kê) tư liệu địa lí, lịch sử nói về điều kiện tự nhiên, sơ lược lịch

sử, đặc điểm dân cư và văn hóa, cơ cấu kinh tế, sự phát triển các ngành kinh tế ởĐông Nam Á.

- Phân tích và xử lí thông tin, tổng hợp kết quả nghiên cứu của các thànhviên trong nhóm Trong quá trình xử lý thông tin các nhóm phải hướng đến việclàm rõ các vấn đề đặt ra trong đề cương nghiên cứu

- Viết báo cáo kết quả nghiên cứu của nhóm và chuẩn bị trình bày trước lớp

2 Thời gian: Học sinh tự sắp xếp thời gian và thực hiện nhiệm vụ.

4 Sản phẩm:

Các báo cáo, tranh ảnh sưu tầm nói về:

+ Điều kiện tự nhiên của Đông Nam Á

+ Các thời kỳ lịch sử Nét chung và khác biệt giữa lịch sử các quốc giaĐông Nam Á qua các thời kỳ

+ Đặc điểm chính, dân cư, xã hội, văn hóa Đông Nam Á

+ Đặc điểm thống nhất và đa dạng trong văn hóa Đông Nam Á Giải thích.+ Nhận xét về cơ cấu, kinh tế Sự phát triển các ngành kinh tế ở Đông Nam Á

5 Các nhóm hoàn thành sản phẩm:

Chuyển đến tất cả các bạn trong lớp để đọc trước và chuẩn bị các câu hỏi

(có thể chuyển qua Email, coppi hoặc in sẵn) Học sinh nhận được bài trình bàycủa các nhóm, nghiên cứu và chuẩn bị các câu hỏi.

Hoạt động 4 : BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ

1 Mục tiêu:

- Học sinh báo cáo được kết quả làm việc của các nhóm: trình bày báo cáothông qua thuyết trình, thảo luận

- Biết tự đánh giá sản phẩm của nhóm và đánh giá sản phẩm của nhóm khá

- Hình thành được kỹ năng: lắng nghe, thảo luận, nêu vấn đề và thươngthuyết

- Có ý thức học tập về đường lối phát triển dân cư, văn hóa, xã hội, kinh tếcủa các quốc gia trong khu vực và Đông Nam Á

2 Thời gian: Tuần 3 và 4 - tiết 2 và 3.

3 Thành phần tham dự:

- Ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn

- Giáo viên Địa lí, Lịch sử, có thể mời các GV khác quan tâm đến vấn đềnày

4 Nhiệm vụ của HS:

- Báo cáo nội dung theo sự phân công

- Thảo luận và chuẩn bị các câu hỏi cho các nhóm khác

- Tự đánh giá sản phẩm của nhóm mình và tham gia đánh giá sản phẩm củacác nhóm khác

* Bước 2: Các nhóm cử đại diện báo cáo các nội dung chủ đề theo sự phâncông.

Nhóm 1,2:

Nội dung: Điều kiện tự nhiên , dân cư của khu vực Đông Nam Á

(Hình thức báo cáo: thuyết trình + thảo luận)

1 Đại diện nhóm 1 hoặc 2 trình bày

2 Học sinh các nhóm khác lắng nghe thuyết trình và hoàn thành phiếu ghinhận thông tin

3 Sau khi nhóm thuyết trình xong, GV yêu cầu HS các nhóm khác đưa racác câu hỏi

4 HS nhóm báo cáo ghi chép lại các câu hỏi và đưa ra các phương án trảlời

5 Ghi nhận xét về bài thuyết trình của nhóm được báo cáo

+ Nội dung

+ Hình thức

+ Cách trình bày và trả lời câu hỏi của các bạn

6 GV nhấn mạnh về các đặc điểm nổi bật về vị trí địa lý, địa hình, khí hậucủa khu vực Đông Nam Á lục địa và hải đảo

GV có thể đưa ra các câu hỏi khác để HS thảo luận

Câu hỏi 1: ý nghĩa của vị trí địa lí đối với tự nhiên, kinh tế, xã hội Đông Nam Á

Câu hỏi 2: Nêu các điểm giống, điểm khác giữa các nước Đông Nam Á vềđịa hình, khí hậu, sông ngòi, khoáng sản

Nhóm 3,4: Nội dung 2: Đặc điểm kinh tế khu vực Đông Nam Á.

Thuyết trình + thảo luận

- Đại diện nhóm 3 hoặc nhóm 4 trình bày

- HS các nhóm khác lắng nghe bài thuyết trình và hoàn thành tiến phiếu ghinhận thông tin

- Sau khi nhóm thuyết trình xong, GV yêu cầu các HS ở các nhóm khácđưa ra các câu hỏi

- HS nhóm báo cáo ghi chép lại các câu hỏi và đưa ra các phương án trả lời.

- GV nhận xét về bài thuyết trình của nhóm được báo cáo

- GV nhấn mạnh các đặc điểm của Đông Nam Á qua các thời kỳ

GV có thể đưa ra các câu hỏi thảo luận thêm

Nhóm 5,6: Nội dung 3: Tìm hiểu hiệp hội của các nước Đông Nam Á

(ASEAN )

(Quy trình thực hiện giống như trên)

Trong phần này GV có thể đặt các câu hỏi để thảo luận

Câu hỏi 1: Em có nhận xét chung gì về đặt điểm nổi bật về dân cư,

Câu hỏi 2:

Nhóm 7,8: - Nội dung 4: Hoạt kinh tế đối ngoại các nước Đông Nam Á

(Quy trình thực hiện giống như các nhóm trên)

- Trong phần này GV có thể đặt một số câu hỏi để cùng thảo luận:

+ Nhận xét về cơ cấu GDP và xu hướng thay đổi cơ cấu GDP các nướcĐông Nam Á Giải thích sự thay đổi đó

+ Nhận xét gì về sự phát triển công nghiệp dịch vụ Đông Nam Á So sánhvới các khu vực khác

+ Nhận xét về tình hình phát triển nông nghiệp và thương mại

So sánh với các quốc gia khác

* Bước 3: Kết thúc buổi báo cáo, GV nhận xét sơ bộ về kết quả của cácnhóm, GV hướng HS cả lớp rút ra tính thống nhất và đa dạng của Đông Nam Á.Theo dàn ý (tiết học tập)

nhất, đa dạngĐiều kiện tự nhiên

Lịch sử

Kinh tế

Văn hóa

* Bước 4: GV thu các phiếu đánh giá của các đại biểu, giáo viên dự giờ và

HS Thống kê, xử lí các phiếu đánh giá, kết hợp với đánh giá của GV và công bốkết quả đánh giá ở tiết học sau

Sản phẩm của các nhóm được tập hợp lại, trưng bày ở lớp hoặc 1 địa điểm

PHIẾU ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG NHÓM 1, 2

(Dành cho nhóm thiết kế bài trình bày trên Powerpoint và các ứng dụng khác)

Nội dung 1: Điều kiện tự nhiên các nước Đông Nam Á

1 Vị trí địa lý và lãnh thổ:

- Nằm ở phía Đông Nam châu Á

- Có vị trí cầu nối giữa lục địa Á - Âu với lục địa Oxtraylia, cửa ngõ thông thương hàng hải giữa châu Âu với các nước Đông Á

- Là nơi giao thoa giữa các nền văn hóa lớn

- Có lãnh thổ, lãnh hải rộng lớn, gồm 11 quốc gia

2 Đặc điểm tự nhiên: Gồm 2 bộ phận: Đông Nam Á lục địa và Đông nam Á biển đảo

Nội dung 2: Dân cư xã hội

1 Đặc điểm dân cư:

- Đông Nam Á là khu vực đông dân (2009 là 409 triệu người), dân số trẻ, sốngười trong độ tuổi lao động chiếm 50% dân số

- Phân bố dân ở Đông Nam Á không đều, chủ yếu tập trung ở đồng bằng châuthổ, ven biển…

PHIẾU ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG NHÓM 3, 4

(Dành cho nhóm thiết kế bài trình bày trên Powerpoint và các ứng dụng

khác)

Nội dung 2: Cơ cấu kinh tế Sự phát triển các ngành kinh tế

1 Cơ cấu kinh tế:

a Cơ cấu kinh tế ĐNÁ có sự chuyển dịch theo hướng:

- GDP khu vực I giảm rõ rệt (số liệu) dẫn chứng

- GDP khu vực II tăng mạnh (số liệu) dẫn chứng

- GDP khu vực III tăng ở tất cả các nước (số liệu) dẫn chứng

 Thể hiện chuyển đổi từ nền kinh tế thuần nông lạc hậu sang nền kinh tế cócông nghiệp dịch vụ phát triển

b Do có sự phát triển chậm hơn nên sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế thể hiện rõnét ở các nước thuộc ĐNÁ lục địa trong đó có Việt Nam là tiêu biểu

c Tuy đã có sự chuyển dịch cơ cấu GDP một cách rõ rệt, nhưng GDP khu vực Ivẫn còn cao thể hiện vai trò quan trọng của nền nông nghiệp nhiệt đới ở khu vựcĐNÁ

2 Sự phát triển các ngành kinh tế Đông Nam Á

+ Sản xuất dày da, dệt may, tiểu thủ công nghiệp hàng tiêu dùng …

 Xu hướng phát triển: Tăng cường liên danh, liên kết với nước ngoài để tranhthủ nguồn vốn, công nghệ và phát triển thị trường

b Dịch vụ:

- Hướng phát triển:

+ Phát triển cơ sở hạ tầng cho các khu công nghiệp

+ Xây dựng đường sá, phát triển giao thông

+ Hiện đại hóa mạng lưới thông tin, dịch vụ ngân hàng, tín dụng

- Mục đích: Phục vụ đời sống, nhu cầu phát triển trong nước và thu hút vốn đầutư