Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch lễ hội huyện phú vang, tỉnh thừa thiên huế (tt)

Huyện Phú Vang là một huyện ven đầm phá Tam Giang, có tiềm năng về lễ hội truyền thống phục vụ phát triển du lịch.. Việc phát triển du lịch lễ hội ở huyện không những đa dạng hóa loại hì

6.1 Ở Việt Nam 10

6.2 Ở Thừa Thiên Huế 11

7 Những đóng góp chủ yếu của đề tài 12

8 Cấu trúc của luận văn 12

NỘI DUNG 13

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DU LỊCH LỄ HỘI 13

1.1 Cơ sở lí luận 13

1.1.1 Du lịch 13

1.1.1.1 Khái niệm du lịch 13

1.1.1.2 Khái niệm khách du lịch 15

1.1.1.3 Các loại hình du lịch 15

1.1.1.4 Tài nguyên du lịch 17

1.1.2 Lễ hội 18

1.1.2.1 Quan niệm về lễ hội 18

1.1.2.2 Cấu trúc của lễ hội 19

1.1.2.3 Phân loại lễ hội 19

1.1.3 Du lịch lễ hội và lễ hội du lịch 22

1.1.3.1 Khái niệm du lịch lễ hội và đặc điểm của du lịch lễ hội 22

1.1.3.2 Khái niệm lễ hội du lịch và đặc điểm của lễ hội du lịch 23

1.1.4 Mối quan hệ giữa du lịch và lễ hội 24

1.1.4.1 Tác động của lễ hội tới sự phát triển du lịch 24

1.1.4.2 Tác động của du lịch tới lễ hội 26

1.2 Cơ sở thực tiễn 27

1.2.1 Một số kinh nghiệm phát triển du lịch lễ hội trên thế giới 27

1.2.1.1 Ở Singapo 27

1.2.1.2 Ở Thái Lan 28

1.2.2 Một số kinh nghiệm phát triển du lịch lễ hội ở Việt Nam 29

1.2.2.1 Ở các địa phương khác 29

1.2.2.2 Ở Thừa Thiên Huế 30

Demo Version - Select.Pdf SDK

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH LỄ HỘI HUYỆN PHÚ

VANG, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 32

2.1 Khái quát chung về huyện Phú Vang 32

2.1.1 Vị trí địa lí 32

2.1.2 Đặc điểm tự nhiên 34

2.1.3 Đặc điểm kinh tế - xã hội 35

2.1.4 Tài nguyên du lịch 37

2.1.4.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên 38

2.1.4.2 Tài nguyên du lịch nhân văn 39

2.2 Tài nguyên du lịch lễ hội huyện Phú Vang 42

2.2.1 Lễ hội cầu ngư làng Thai Dương Hạ 43

2.2.2 Hội vật làng Sình 44

2.2.3 Lễ hội làng Chuồn 45

2.2.4 Lễ hội cầu ngư làng An Bằng 47

2.2.5 Lễ hội thu tế làng Dương Nỗ 49

2.3 Thực trạng phát triển du lịch lễ hội ở huyện Phú Vang 52

2.3.1 Về quy hoạch phát triển du lịch lễ hội 52

2.3.2 Về đầu tư phát triển du lịch lễ hội 54

2.3.3 Về tổ chức quản lí hoạt động du lịch lễ hội 57

2.3.4 Về cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ du lịch lễ hội 58

2.3.5 Về tình hình khách du lịch và doanh thu du lịch lễ hội 59

2.3.6 Về môi trường du lịch lễ hội 60

2.3.7 Đánh giá thực trạng phát triển du lịch lễ hội ở huyện Phú Vang 61

2.3.7.1 Những kết quả đạt được 61

2.3.7.2 Một số vấn đề đặt ra cho phát triển du lịch lễ hội hiện nay 62

2.3.7.3 Nguyên nhân 63

Chương 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH LỄ HỘI HUYỆN PHÚ VANG, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 64

3.1 Cơ sở đề xuất giải pháp 64

Demo Version - Select.Pdf SDK

3.1.1 Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế định hướng đến

năm 2020 64

3.1.2 Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội huyện Phú Vang đến năm 2020 66

3.1.3 Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch huyện Phú Vang đến năm 2020 67

3.2 Một số giải pháp phát triển du lịch lễ hội ở huyện Phú Vang 68

3.2.1 Giải pháp xây dựng chương trình du lịch lễ hội hấp dẫn 68

3.2.2 Giải pháp bảo tồn và phát huy các giá trị của lễ hội 78

3.2.3 Giải pháp tổ chức quản lí 79

3.2.4 Giải pháp xây dựng cơ sở hạ tầng và vật chất kĩ thuật 79

3.2.5 Giải pháp chính sách 80

3.2.6 Giải pháp vốn đầu tư 81

3.2.7 Giải pháp xúc tiến quảng bá 82

KẾT LUẬN 84

1 Những kết quả đạt được 84

2 Hạn chế của đề tài 84

TÀI LIỆU THAM KHẢO 86 PHỤ LỤC

Phụ lục 1 Về với làng Sình để hiểu hơn hội vật P01 Phụ lục 2 Hình ảnh về du lịch lễ hội trên thế giới và Việt Nam P06 Phụ lục 3 Lễ hội truyền thống ở huyện Phú Vang P09 Phụ lục 4 Các lễ hội tiêu biểu ở tỉnh Thừa Thiên Huế P11 Phụ lục 5 Diện tích, dân số và mật độ dân số huyện Phú Vang phân theo xã,

thị trấn tính đến năm 2015 P12 Phụ lục 6 Cơ sở lưu trú trên địa bàn huyện Phú Vang tính đến năm 2015 P13 Phụ lục 7 Dự báo số lượt khách du lịch đến Phú Vang năm 2020 P15

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay, du lịch phát triển mạnh ở nhiều quốc gia trên thế giới, ngày càng thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của nhiều người trong các lĩnh vực khác nhau Sự phát triển của du lịch mang lại những lợi ích to lớn về kinh tế, góp phần làm tăng thu nhập quốc gia, tạo nhiều cơ hội về việc làm, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng dân cư địa phương, nhất là người dân ở vùng sâu vùng xa nơi

có các cảnh quan thiên nhiên, di tích và các giá trị văn hóa hấp dẫn

Một trong những xu hướng hiện nay là sự phát triển của du lịch văn hóa, trong

đó nổi bật loại hình du lịch lễ hội Du lịch lễ hội trở thành nhịp cầu gắn kết những bất đồng về ngôn ngữ, văn hóa, tôn giáo của các quốc gia và có sức hấp dẫn đối với

du khách Trên thực tế cho thấy, nhiều quốc gia đã rất thành công trong việc bảo tồn, phát triển và khai thác giá trị các lễ hội truyền thống phục vụ cho hoạt động du lịch Một số địa phương ở Việt Nam cũng có nhiều sáng kiến phát triển loại hình du lịch này

Thừa Thiên Huế là một tỉnh có truyền thống lịch sử lâu đời, là nơi giao thoa của các luồng văn hóa Bắc - Nam Nơi đây vào cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX là trung tâm kinh tế chính trị của cả nước với kinh đô Phú Xuân Hiện nay có nhiều lễ hội được bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống Song không ít lễ hội có nguy cơ ngày càng mai một theo thời gian với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội hiện đại

Huyện Phú Vang là một huyện ven đầm phá Tam Giang, có tiềm năng về lễ hội truyền thống phục vụ phát triển du lịch Việc phát triển du lịch lễ hội ở huyện không những đa dạng hóa loại hình du lịch của Thừa Thiên Huế, mở rộng tuyến du lịch về nông thôn mà còn góp phần giải quyết việc làm, cải thiện cuộc sống người dân, đồng thời góp phần bảo tồn giá trị đặc sắc của các lễ hội truyền thống nơi đây

Với những lí do trên tôi chọn đề tài: “Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch lễ hội huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế” để nghiên cứu

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển du lịch lễ hội huyện Phú Vang nhằm góp phần phát triển hoạt động du lịch nói riêng và phát triển kinh tế - xã hội của huyện nói chung

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn về du lịch lễ hội

- Phân tích thực trạng phát triển du lịch lễ hội ở huyện Phú Vang

- Đề xuất giải pháp phát triển du lịch lễ hội ở huyện Phú Vang một cách bền vững

và có hiệu quả

3 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

3.1 Lãnh thổ nghiên cứu

Địa bàn huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế và vùng phụ cận

3.2 Nội dung nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển du lịch các lễ hội truyền thống ở huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế

3.3 Thời gian nghiên cứu

Thời kì 2010 - 2015

4 Quan điểm nghiên cứu

4.1 Quan điểm tổng hợp

Tất cả các sự vật và hiện tƣợng đều nằm trong một tổng thể có mối quan hệ tác động tổng hợp, qua lại và chi phối lẫn nhau

Du lịch là một trong những thành phần cấu thành của nền kinh tế huyện Phú Vang, tất nhiên nó sẽ chịu tác động của các ngành khác và ngƣợc lại Do đó khi nghiên cứu về du lịch lễ hội huyện Phú Vang phải đặt nó trong mối quan hệ tổng hợp với các yếu tố lịch sử, văn hóa, xã hội cùng với các ngành kinh tế khác tác động đến sự phát triển du lịch của huyện

Demo Version - Select.Pdf SDK

4.2 Quan điểm lãnh thổ

Đối tượng nghiên cứu của Địa lý du lịch thuộc hệ thống lãnh thổ du lịch các cấp khác nhau, các kiểu khác nhau và quy mô cũng khác nhau Mỗi hệ thống lãnh

thổ du lịch được quy hoạch thường có nhiều nguồn lực để phát triển với các loại

hình du lịch khác nhau, trong đó có những sản phẩm riêng đặc trưng

Khi nghiên cứu tiềm năng phát triển du lịch lễ hội ở huyện Phú Vang cần chú

ý đến phương diện hành chính lãnh thổ Ngược lại, khi xây dựng các tuyến điểm và tour du lịch lễ hội cần nghiên cứu tổng thể để kết nối tiềm năng du lịch với các vùng phụ cận

4.3 Quan điểm hệ thống

Các hệ thống lãnh thổ du lịch thường tồn tại, phát triển trong mối quan hệ qua lại giữa các thành tố của từng phân hệ cũng như giữa các phân hệ du lịch với nhau trong cùng một hệ thống và môi trường xung quanh Đồng thời, giữa các hệ thống lãnh thổ du lịch cùng cấp và khác cấp, giữa các hệ thống lãnh thổ với hệ thống kinh

tế - xã hội cũng có sự tác động qua lại chặt chẽ

Du lịch lễ hội huyện Phú Vang là một bộ phận nằm trong hệ thống du lịch của tỉnh Thừa Thiên Huế Chính vì vậy khi nghiên cứu tiềm năng du lịch lễ hội huyện Phú Vang sẽ thấy được mối quan hệ giữa động lực thu hút khách đến huyện Ngược lại, những tiềm năng du lịch lễ hội của huyện sẽ làm tăng giá trị và đa dạng hóa hoạt động du lịch của tỉnh Thừa Thiên Huế

4.4 Quan điểm kinh tế - sinh thái

Phát triển bền vững hiện đã trở thành xu hướng, mục tiêu phát triển kinh tế -

xã hội nói chung và của ngành du lịch nói riêng ở nhiều quốc gia trên thế giới cũng như ở Việt Nam Các nguồn lực phát triển du lịch nếu được nghiên cứu, bảo tồn, xây dựng và khai thác hợp lý có thể sử dụng được nhiều lần mà chất lượng vẫn có thể được nâng cao

Việc hình thành và khai thác các tiềm năng để phát triển du lịch lễ hội huyện Phú Vang phải đảm bảo mục tiêu phát triển du lịch bền vững, mang lại hiệu quả

Demo Version - Select.Pdf SDK

kinh tế đi đôi với giữ gìn, bảo vệ tài nguyên môi trường, tránh khai thác theo hướng hủy hoại và làm cạn kiệt tài nguyên

4.5 Quan điểm lịch sử - viễn cảnh

Du lịch là một ngành kinh tế “động” luôn biến đổi không ngừng theo thời gian dưới sự tác động của quy luật tự nhiên và quy luật xã hội

Do vậy, khi nghiên cứu về du lịch lễ hội huyện Phú Vang cần dựa theo quan điểm lịch sử - viễn cảnh để đánh giá đúng đắn sự hình thành và phát triển từ quá khứ đến hiện tại Từ đó, dự báo tương lai để có thể đưa ra các giải pháp hữu hiệu nhằm thúc đẩy sự phát triển du lịch lễ hội nơi đây

4.6 Quan điểm phát triển bền vững

Các hoạt động du lịch phải đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa các mặt kinh tế,

xã hội và môi trường

Phát triển du lịch lễ hội không làm phá vỡ cảnh quan môi trường, không làm thay đổi bản sắc dân tộc, thu hút sự tham gia cộng đồng địa phương, đồng thời phải góp phần bảo tồn và tôn tạo các giá trị văn hóa đặc sắc của lễ hội Vì vậy phải gắn

bó chặt chẽ với quan điểm phát triển bền vững

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp thu thập và xử lý tài liệu

Phương pháp này thực hiện nhằm nghiên cứu, xử lí các tài liệu trong phòng dựa trên cơ sở các số liệu, tư liệu từ các nguồn khác nhau và từ thực tế Tổng quan tài liệu có được cho phép kế thừa các nghiên cứu có trước, sử dụng thông tin đã được kiểm nghiệm, cập nhật những vấn đề trong và ngoài nước Đây là phương pháp thường được sử dụng trước tiên và khá phổ biến, đóng vai trò cơ sở, là điều kiện cần thiết để phục vụ trong các đề tài nghiên cứu khoa học

Dựa trên nguồn tài liệu thu thập liên quan đến đề tài từ Sở Văn hóa - Thể thao

và Du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế, Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Phú Vang, Uỷ ban nhân dân huyện Phú Vang và các khóa luận, luận văn, sách báo, tạp chí… tác giả tiến hành phân tích, so sánh, tổng hợp, nhằm khái quát được cơ sở lý luận và

Demo Version - Select.Pdf SDK

thực tiễn về du lịch lễ hội, đánh giá chính xác nguồn lực và thực trạng phát triển du lịch lễ hội ở huyện

5.2 Phương pháp khảo sát, điều tra thực địa

Phương pháp khảo sát, điều tra thực địa được sử dụng rộng rãi trong Địa lý du lịch để tích lũy tài liệu thực tế về sự hình thành, phát triển và đặc điểm của tổ chức lãnh thổ du lịch Đây là phương pháp quan trọng trong nghiên cứu du lịch, có mối liên hệ chặt chẽ với các phương pháp khác

Phương pháp này được tác giả thực hiện kết hợp với phương pháp thu thập và

xử lí tài liệu Thông qua việc nghiên cứu các văn bản tài liệu đã thu thập được tạo điều kiện dễ dàng để đối chiếu, phân tích, so sánh giữa sách vở và thực tế Trên cơ

sở đó, chỉnh sửa, bổ sung, đánh giá chính xác hơn tiềm năng và thực trạng hoạt động du lịch lễ hội ở huyện Phú Vang để đề ra giải pháp thích hợp

5.3 Phương pháp bản đồ

Bản đồ không chỉ là phương tiện phản ánh những đặc điểm không gian về nguồn tài nguyên, cơ sở hạ tầng và vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch hoặc các thuộc tính riêng của hệ thống lãnh thổ nghỉ ngơi du lịch (tính ổn định, tính thích hợp…),

mà còn là một cơ sở để nhận biết những thông tin mới và vạch ra tính quy luật hoạt động của toàn hệ thống Tính hệ thống của đối tượng mà Địa lý du lịch nghiên cứu đòi hỏi phải phân tích liên hợp các xêri bản đồ

Trong thời gian thực hiện đề tài, tác giả khai thác thông tin từ hệ thống dữ liệu thu thập được Từ quá trình nghiên cứu, tích lũy thêm kiến thức thực tế, tác giả xây dựng

ba bản đồ thể hiện kết quả nghiên cứu:

- Bản đồ hành chính huyện Phú Vang

- Bản đồ tài nguyên du lịch lễ hội huyện Phú Vang

- Bản đồ tuyến du lịch lễ hội huyện Phú Vang

5.4 Phương pháp chuyên gia

Demo Version - Select.Pdf SDK

Phương pháp này được sử dụng nhằm nhận được sự giúp đỡ, ý kiến cũng như nhận định của các chuyên gia am hiểu về các lễ hội truyền thống, du lịch lễ hội ở Thừa Thiên Huế nói chung và huyện Phú Vang nói riêng

Trong quá trình thực hiện đề tài, bản thân dự kiến tìm hiểu và mong muốn sự góp ý của các chuyên gia của Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Phú Vang, những nhà điều hành tour các công ty du lịch lữ hành ở thành phố Huế Đặc biệt là sự góp ý của giảng viên hướng dẫn và quý thầy cô trong khoa Địa lí trường Đại học sư phạm Huế

6 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Du lịch lễ hội là một hình thức du lịch tâm linh tìm hiểu về kho tàng văn hoá, nơi lưu giữ những tín ngưỡng, tôn giáo, những sinh hoạt văn hoá văn nghệ, nơi phản ánh tâm thức con người Việt Nam một cách trung thực Du lịch lễ hội ngày nay đã trở thành một tín ngưỡng của người dân Việt Nam Đó là những khoảnh khắc lưu giữ những nét đẹp văn hoá văn nghệ đặc sắc của từng vùng miền khác nhau Cho đến nay vấn đề về lễ hội nói chung và nghiên cứu lễ hội phục vụ hoạt động

du lịch nói riêng đã được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu:

6.1 Ở Việt Nam

Năm 1984, Đặng Văn Lung và Thu Linh đã công bố công trình “Lễ hội truyền thống và hiện đại” Sau khi nhìn lại mấy vấn đề về quá trình phát triển của lễ hội, hai

tác giả đã dành cả 5 chương còn lại để tìm hiểu Đặc trưng và chức năng của lễ hội (chương 2), Cấu trúc lễ hội (Chương 3), Lễ hội với đời sống (Chương 4), Lễ hội trong thời đại chúng ta (Chương 5), Tìm hiểu phương pháp tổ chức lễ hội (Chương 6) Mặc

dù các tác giả còn đồng nhất hai phạm trù lễ hội truyền thống và lễ hội đương đại, song chuyên luận này được coi là loại công trình được công bố đầu tiên về lễ hội

Ngoài ra, phải kể đến đó là các công trình nghiên cứu tiêu biểu: “Lễ hội truyền thống của các dân tộc Việt Nam khu vực phía bắc” của Hoàng Lương (2002), “Lễ hội dân gian Việt Nam” của tác giả Vương Tuyển (2009), “Lễ hội cổ truyền” (2005),

“Lễ hội Việt Nam” (1992) của Lê Trung Vũ, Luận văn thạc sĩ Địa lý:“Định hướng khai thác lễ hội của dân tộc Chăm, tỉnh Ninh Thuận phục vụ mục đích du lịch” của

Demo Version - Select.Pdf SDK

Trần Ngọc Sơn (2007), Đại học Sư phạm Huế, Luận văn thạc sĩ: “Nghiên cứu lễ

hội truyền thống nhằm phát triển du lịch lễ hội ở An Giang” của Hồ Thị Đào

(2015), Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội, Luận

văn thạc sĩ: “Nghiên cứu du lịch lễ hội Chùa Hương ở huyện Mỹ Đức, Hà Nội”

Vũ Thị Hoài Châu (2014), Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội

Mặt khác đã có những hội thảo nghiên cứu về lễ hội như: “Hội thảo Công tác quản lý lễ hội dân gian” do Thanh tra Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Hội Di sản

văn hóa Việt Nam phối hợp tổ chức ngày 02/06/2010 tại thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương Mục đích của hội thảo là đánh giá thực trạng công tác tổ chức quản lý lễ hội ở nước ta hiện nay, nguyên nhân của những mặt làm được và những mặt hạn chế, tồn tại trong tổ chức và quản lý lễ hội ở nước ta trong thời gian qua, đề xuất kiến nghị những giải pháp góp phần làm tốt hơn nữa công tác tổ chức và quản lý lễ hội trong thời gian tới

6.2 Ở Thừa Thiên Huế

Đối với tỉnh Thừa Thiên Huế đã có một số công trình nghiên cứu ban đầu đề

cập đến lễ hội như: “Lễ hội dân gian Thừa Thiên Huế” của tác giả Tôn Thất Bình (1993), “Tín ngưỡng dân gian Huế” của tác giả Trần Đại Vinh (2006), “Văn hóa Huế xưa đời sống văn hóa làng xã”, “Văn hóa Huế xưa đời sống văn hóa cung đình”

của tác giả Lê Nguyễn Lưu (2006)

Nguyễn Thị Hà (2009), “Định hướng khai thác lễ hội truyền thống trong phát triển du lịch ở Thừa Thiên Huế”, Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Sư phạm Huế, Th.S Dương Thị Hàn Ny (2012), “Nghiên cứu lễ hội truyền thống phục vụ phát triển du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế” qua luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Sư phạm Huế

Như vậy, những nghiên cứu trên chỉ ra rằng du lịch nhân văn phát triển tùy theo từng môi trường chính trị, văn hóa, xã hội của mỗi vùng miền, mỗi đất nước Do đó, không có mô hình duy nhất nào phù hợp cho tất cả các quốc gia, các khu vực và hiển nhiên thế giới này cũng không có được sự đồng thuận về định nghĩa cũng như quy trình phát triển du lịch lễ hội Các nhà nghiên cứu còn đồng ý rằng những lý thuyết và

Demo Version - Select.Pdf SDK