SKKN MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG TRỰC QUAN TRONG MÔN HỌC MĨ THUẬT THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI Ở TIỂU HỌC ĐẠT HIỆU QUẢ

MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG TRỰC QUAN TRONG MÔN HỌC MĨ THUẬT THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI Ở TIỂU HỌC ĐẠT HIỆU QUẢ A. ĐẶT VẤN ĐỀ I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Bộ môn Mĩ thuật là một trong những môn nghệ thuật. Nếu dạy học là khó, thì dạy nghệ thuật càng khó, cần phải mang tính nghệ thuật cao hơn. Song, khó không có nghĩa là không dạy được, vì học Mĩ thuật đem lại niềm vui cho mọi người, làm cho mọi người nhìn ra cái đẹp, thấy cái đẹp có ở trong mình và xung quanh mình trở nên gần gũi đáng yêu. Đồng thời, Mĩ thuật giúp con người tự tạo ra cái đẹp theo ý mình và thưởng ngoạn nó ngay trong sinh hoạt hàng ngày của mình, làm cho cuộc sống thêm hài hòa, đẹp đẽ hơn. Môn Mĩ thuật ở trong trường tiểu học chiếm một vị trí và vai trò hết sức quan trọng. Bởi lẽ môn Mĩ thuật ở trường tiểu học đào tạo học sinh phát triển hài hòa về nhiều mặt như đức, trí, thể, mỹ. Bên cạnh đó giúp học sinh làm quen, tiếp xúc với các hoạt động Mĩ thuật để các em có hiểu thêm về các yếu tố làm ra cái đẹp và những tiêu chuẩn của cái đẹp từ đó bồi dưỡng thị hiếu tình cảm thẩm mĩ giúp các em có thể cảm thụ vẻ đẹp của tác phẩm hội họa vẻ đẹp của quê hương đất nước, thiên nhiên con người. Ngoài ra dạy Mĩ thuật để bồi dưỡng năng khiếu và khả năng sáng tạo nghệ thuật cho HS ở mức độ bước đầu. Như vậy bộ môn Mĩ thuật chiếm vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp giáo dục. Vì vậy, đòi hỏi mỗi một giáo viên dạy môn Mĩ thuật phải nâng cao được ý thức trách nhiệm trong giảng dạy, phải không ngừng học tập, tìm tòi nghiên cứu để nâng cao chất lượng giảng dạy hơn nữa đáp ứng với nhu cầu và xu thế ngày càng phát triển của xã hội. Dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch luôn là nguồn cảm hứng và giúp cho các Giáo viên Mĩ thuật ở Tiểu học có thể vận dụng linh hoạt phương pháp dạy học mới vào thực tiễn một cách hiệu quả. Phương pháp dạy học mĩ thuật mới Của Đan Mạch đúc kết những kinh nghiệm quý báu từ Vương quốc Đan Mạch và các nền giáo dục nghệ thuật tiên tiến trên thế giới. Những quy trình dạy – học mĩ thuật theo phương pháp mới đều hướng tới mục tiêu: Dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch luôn là nguồn cảm hứng và giúp cho các Giáo viên Mĩ thuật ở Tiểu học có thể vận dụng linh hoạt phương pháp dạy học mới vào thực tiễn một cách hiệu quả. Phương pháp dạy học mĩ thuật mới Của Đan Mạch đúc kết những kinh nghiệm quý báu từ Vương quốc Đan Mạch và các nền giáo dục nghệ thuật tiên tiến trên thế giới. Những quy trình dạy – học mĩ thuật theo phương pháp mới đều hướng tới mục tiêu: Lấy học sinh làm trung tâm; Kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức giúp học sinh có được các khả năng: biểu đạt và giao tiếp thông qua hình ảnh; khám phá và hiểu được văn hóa thông qua nghệ thuật thị giác; hình thành các kĩ năng sống trong lĩnh vực mĩ thuật; yêu thích cái đẹp và biết vận dụng vào cuộc sống sinh hoạt, học tập hàng ngày. Vận dụng triết lý: “Nghe rồi sẽ quên, nhìn rồi sẽ nhớ, chỉ có tự làm mới hiểu”, với phương pháp dạy học này giáo viên có trách nhiệm đặc biệt là tổ chức các quy trình dạy – học mĩ thuật nhằm phát triển Trí tuệ thị giác – không gian và ngôn ngữ thẩm mĩ cho học sinh. Giáo dục mĩ thuật khuyến khích học sinh phát triển các năng lực: Trải nghiệm và trình bày kinh nghiệm của mình thông qua tác phẩm mĩ thuật. Tạo ra những sản phẩm mĩ thuật, hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm trên kênh thông tin đã lựa chọn. Biểu đạt ý kiến, ấn tượng và cảm giác của các em. Phân tích và diễn giải sự lựa chọn của mình trong suốt quy trình. Giao tiếp và đánh giá quy trình, kết quả, tác phẩm mĩ thuật đạt được từ nghệ thuật thị giác. Trong môn học Mĩ thuật theo phương pháp mới luôn lấy Học sinh làm trung tâm, kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức. Để từ đó, các em có thể hình thành và phát triển ba năng lực: Thứ nhất, sáng tạo Mĩ thuật và qua đó biểu đạt bản thân ( suy nghĩ, tình cảm, mong muốn..) Thứ hai, hiểu cảm nhận và phản ánh được hình ảnh của sản phẩm? tác phẩm mĩ thuật ( phân tích, đánh giá được sản phẩm tác phẩm). Thứ ba, giao tiếp trao đổi, tiếp nhận ý tưởng và ý nghĩa thông qua sản phẩm tác phẩm mĩ thuật. Bên cạnh đó, học sinh có thể phát triển các giác quan, các kĩ năng sống, kinh nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề, các năng lực hợp tác, năng lực tự học và tự đánh giá.

MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG TRỰC QUAN TRONG MÔN

HỌC MĨ THUẬT THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI Ở TIỂU HỌC

Môn Mĩ thuật ở trong trường tiểu học chiếm một vị trí và vai trò hết sứcquan trọng Bởi lẽ môn Mĩ thuật ở trường tiểu học đào tạo học sinh phát triển hàihòa về nhiều mặt như đức, trí, thể, mỹ Bên cạnh đó giúp học sinh làm quen, tiếpxúc với các hoạt động Mĩ thuật để các em có hiểu thêm về các yếu tố làm ra cái đẹp

và những tiêu chuẩn của cái đẹp từ đó bồi dưỡng thị hiếu tình cảm thẩm mĩ giúpcác em có thể cảm thụ vẻ đẹp của tác phẩm hội họa vẻ đẹp của quê hương đất nước,thiên nhiên con người Ngoài ra dạy Mĩ thuật để bồi dưỡng năng khiếu và khả năngsáng tạo nghệ thuật cho HS ở mức độ bước đầu

Như vậy bộ môn Mĩ thuật chiếm vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp giáodục Vì vậy, đòi hỏi mỗi một giáo viên dạy môn Mĩ thuật phải nâng cao được ýthức trách nhiệm trong giảng dạy, phải không ngừng học tập, tìm tòi nghiên cứu đểnâng cao chất lượng giảng dạy hơn nữa đáp ứng với nhu cầu và xu thế ngày càngphát triển của xã hội

Dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch luôn là nguồn cảmhứng và giúp cho các Giáo viên Mĩ thuật ở Tiểu học có thể vận dụng linh hoạtphương pháp dạy học mới vào thực tiễn một cách hiệu quả

Phương pháp dạy học mĩ thuật mới Của Đan Mạch đúc kết những kinh nghiệm quýbáu từ Vương quốc Đan Mạch và các nền giáo dục nghệ thuật tiên tiến trên thếgiới.

Những quy trình dạy – học mĩ thuật theo phương pháp mới đều hướng tới mụctiêu:

Dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch luôn là nguồn cảmhứng và giúp cho các Giáo viên Mĩ thuật ở Tiểu học có thể vận dụng linh hoạtphương pháp dạy học mới vào thực tiễn một cách hiệu quả

Phương pháp dạy học mĩ thuật mới Của Đan Mạch đúc kết những kinhnghiệm quý báu từ Vương quốc Đan Mạch và các nền giáo dục nghệ thuật tiên tiếntrên thế giới

Những quy trình dạy – học mĩ thuật theo phương pháp mới đều hướng tới mụctiêu:

- Lấy học sinh làm trung tâm;

- Kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức giúp học sinh

có được các khả năng: biểu đạt và giao tiếp thông qua hình ảnh; khám phá và hiểuđược văn hóa thông qua nghệ thuật thị giác; hình thành các kĩ năng sống trong lĩnhvực mĩ thuật; yêu thích cái đẹp và biết vận dụng vào cuộc sống sinh hoạt, học tậphàng ngày

Vận dụng triết lý: “Nghe rồi sẽ quên, nhìn rồi sẽ nhớ, chỉ có tự làm mới hiểu”,với phương pháp dạy học này giáo viên có trách nhiệm đặc biệt là tổ chức các quytrình dạy – học mĩ thuật nhằm phát triển Trí tuệ thị giác – không gian và ngôn ngữthẩm mĩ cho học sinh Giáo dục mĩ thuật khuyến khích học sinh phát triển các nănglực:

- Trải nghiệm và trình bày kinh nghiệm của mình thông qua tác phẩm mĩ thuật

- Tạo ra những sản phẩm mĩ thuật, hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm trên kênhthông tin đã lựa chọn

- Biểu đạt ý kiến, ấn tượng và cảm giác của các em

- Phân tích và diễn giải sự lựa chọn của mình trong suốt quy trình

- Giao tiếp và đánh giá quy trình, kết quả, tác phẩm mĩ thuật đạt được từ nghệthuật thị giác.

Trong môn học Mĩ thuật theo phương pháp mới luôn lấy Học sinh làm trungtâm, kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức Để từ đó, các

em có thể hình thành và phát triển ba năng lực:

Thứ nhất, sáng tạo Mĩ thuật và qua đó biểu đạt bản thân ( suy nghĩ, tình cảm,mong muốn )

Thứ hai, hiểu cảm nhận và phản ánh được hình ảnh của sản phẩm? tác phẩm

mĩ thuật ( phân tích, đánh giá được sản phẩm/ tác phẩm)

Thứ ba, giao tiếp/ trao đổi, tiếp nhận ý tưởng và ý nghĩa thông qua sản phẩm/tác phẩm mĩ thuật

Bên cạnh đó, học sinh có thể phát triển các giác quan, các kĩ năng sống, kinhnghiệm và khả năng giải quyết vấn đề, các năng lực hợp tác, năng lực tự học và tựđánh giá

Vậy, để giảng dạy môn Mĩ thuật theo phương pháp mới đạt hiệu quả, pháthuy được tính tích cực của học sinh, tính độc lập sáng tạo, độc lập tư duy là biệnpháp sử dụng đồ dùng trực quan Việc giảng dạy môn Mĩ thuật ở trường tiểu họctheo phương pháp mới cũng như những môn học khác, đồ dùng trực quan đóng mộtvai trò quan trọng trong giờ giảng Bởi vì đồ dùng trực quan khi sử dụng có hiệuquả trong tiết giảng sẽ giúp học sinh tìm hiểu, so sánh, nhận xét, phán đoán và ghinhận sự vật dể dàng hiểu sự vật qua con mắt quan sát bằng nét vẽ, hình vẽ, màu sắcmột cách nhanh chóng, nhớ sự vật lâu hơn Trong giảng dạy Mĩ thuật theo phươngpháp cũ thì đồ dùng trực quan ít hơn và chưa có tính sáng tạo cao, thường là các đồdùng tranh, ảnh, các vật mẫu…Còn ở phương pháp dạy học Mĩ thuật theo phươngpháp mới đồ dùng trực quan phong phú hơn, có tính sáng tạo cao hơn, ngoài các đồdùng như tranh, ảnh, vật mẫu… còn có các sản phẩm túi xách, áo, mũ các sảnphẩm được tạo hình 3D như: Hoa, quả, ngôi nhà, ngôi trường, cây cối, con người…

Đồ dùng trực quan trong dạy học theo phương pháp mới nhiều, phong phú, hấp dẫn

và đẹp mắt Nhưng cách sử dung một cách hiệu quả như thế nào phải cần có mộtbiện pháp để sử dụng một cách có hiệu quả thiết thực

Sau một thời gian áp dụng dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới của ĐanMạch, đã thể hiện được tính ưu việt và sự phù hợp với nhu cầu đổi mới về phươngpháp dạy- học Mĩ thuật cấp tiểu học Trong các giờ học Mĩ thuật, Học sinh hứngthú, say mê vơi môn học Mĩ thuật hơn, các bài vẽ sản phẩm của các em phong phúhơn, có tính tư duy và có tính sáng tạo cao Song trên thực tế các bài vẽ và sản

phẩm của các em sẽ phong phú và có tính sáng tạo cao hơn nữa nếu như trong cáctiết dạy Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch sử dụng đồ dùng trực quanmột cách khoa học, hợp lý thì hiệu quả tiết dạy sẽ đạt kết quả cao hơn.

Trong dạy học Mĩ thuật việc sử dụng đồ dùng trực quan còn có nhiềunguyên nhân mà kết quả của dạy học môn mĩ thuật chưa cao đó là:

Nguyên nhân từ Giáo viên, sự nghiên cứu, chuẩn bị nội dung bài dạy cònđơn giản, chưa phong phú ,linh hoạt thay đổi trong phương pháp giảng dạy.Sựchuẩn bị đồ dùng sơ sài chưa hấp dẫn lôi cuốn, có đồ dùng nhưng chưa trọng tâm.Bên cạnh đó, trong hoạt động giảng dạy Mĩ thuật theo phương pháp mới do Thờigian điều tiết chương trình phải phụ thuộc vào thời gian hoạt động chung của toàntrường đối với những môn học khác nên tiết học chưa liền mạch, hiện đang thựchiện dạy 1tiết/tuần, khoảng cách các tiết cách nhau quá xa nên quá trình học mộtchủ đề bị gián đoạn, sản phẩm của các em còn bị bỏ dở gây nên nguồn cảm hứngcủa các em bị gián đoạn

Vì thế mà tôi muốn đề cập đến phương pháp sử dụng đồ dùng trực quantrong giảng dạy môn Mĩ thuật theo phương pháp mới đạt kết quả cao nhất từ đồdùng trực quan và mạnh dạn xây dựng đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “ Một số biệnpháp sử dụng đồ dùng trực quan trong môn học mĩ thuật theo phương pháp mới đạthiệu qủa ở Tiểu học”

II ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh tiểu học - Trường tiểu học đang công tác

2 Phạm vi nghiên cứu

Chương trình giảng dạy Mĩ thuật các chủ đề từ lớp 1 đến lớp 5

III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Giúp các em Học sinh học tốt hơn về phân môn Mĩ thuật Có hứng thú vàđam mê với môn học nghệ thuật Giúp các em bước đầu hình thành thị hiếu tìnhcảm thẩm mĩ và dần hoàn thiện phẩm chất , năng lực của mình Đồng thời bướcđầu giúp cho các có các kiến thức cơ bản ban đầu về Mĩ thuật, có được năng lựcthực tế trải nghiệm trong cuộc sống qua học phân môn Mĩ thuật theo phương phápmới của Đan Mạch

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Thu thập tài liệu

- Lựa chọn biện pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong môn học Mĩ thuật theophương pháp mới ở tiểu học nhằm mang lại hiệu quả trong dạy học.

V GIẢ THIẾT KHOA HỌC

Nếu đưa ra được biện pháp để sử dụng đồ dùng trực quan một cách hiệu quả

giúp cho Giáo viên thành công hơn trong việc giảng dạy thì chất lượng của mônhọc này sẽ được nâng cao và thu hút sự hứng thú, đam mê của học sinh vào việchọc môn Mĩ thuật theo phương pháp mới này

VI ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI

1 Về mặt lí luận:

Bổ sung thêm lí thuyết và biện pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong dạyhọc Mĩ thuật theo phương pháp mới trong bộ môn Mĩ thuật ở Tiểu học

2 Về mặt thực tiễn:

Giới thiệu một số kinh nghiệm, biện pháp sử dụng đồ dùng trực quan của bảnthân đã sử dụng trong giảng dạy môn Mĩ thuật theo phương pháp mới góp phầngây hứng thú, đam mê và hiệu quả cho học sinh

VII THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

Từ học kì 2 của năm 2015 đến hết học kì 1 năm 2016, tại trường Tiểu họcđang công tác

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

Môn mĩ thuật là môn năng khiếu, các nhà chuyên nghiệp cho biết rằng:

”Muốn học tốt môn Mĩ thuật thì người học phải yêu thích và đam mê ”

Trong những năm học vừa qua, tôi được phân công giảng dạy bộ môn Mĩthuật tại trường Tiểu học , tôi thấy hầu hết các em đều thích học vẽ, cảm nhận đượccái hay, cái đẹp được thể hiện từ nội dung và hình thức mỗi khi các em vẽ một bứctranh hay sáng tạo làm được một sản phẩm đẹp Bên cạnh đó còn một số học sinhnhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn nói lên những suy nghĩ của mình, một số em cònchán nản không thích học vẽ Tất cả những vấn đề trên rất đáng lo ngại, ảnh hưởnglớn đến việc học Mĩ thuật của học sinh cho nên tôi đã tiến hành điều tra ở một sốlớp xem có bao nhiêu em thích học vẽ và không thích học vẽ để từ đó tìm ra biệnpháp khắc phục

Chúng ta đã biết việc sử dụng đồ dùng trực quan tốt ở tiết giảng sẽ phát huyđược sự tham gia của nhiều giác quan Hơn nữa, lứa tuổi học sinh tiểu học lại là lứatuổi tư duy còn đang ở độ thấp (tư duy cụ thể), cho nên khi sử dụng đồ dùng trựcquan thì đồ dùng phải sinh động, phải cụ thể để học sinh có được khả năng tự giác

tư duy trừu tượng qua tay sờ, mắt thấy, tai nghe và có được hứng thú học tập, hiểuvấn đề nhanh, nhớ đồ dùng trực quan lâu trong khi vận dụng làm thực hành

Chính vì thế khi nói đến phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong môn

Mĩ thuật là ta phải nghĩ ngay đến một vấn đề có ý nghĩa quan trọng, vấn đề đưa lênhàng đầu trong các phương pháp giảng dạy Mĩ thuật ở tiểu học Như chúng ta đãbiết, một tiết dạy Mĩ thuật có đồ dùng trực quan được khai thác triệt để sẽ bồidưỡng và phát triển cho các em lòng ham thích, say mê học tập và đáp ứng yêu cầu,mục đích của bài Khi các em biết khai thác đồ dùng trực quan độc lập các em sẽnắm được các yếu tố tạo nên vẻ đẹp trong môn Mĩ thuật, ngoài ra còn phát huy óctưởng tượng, tư duy sáng tạo tốt hơn Cho nên việc đổi mới phương pháp sử dụng

đồ dùng trực quan là một nhu cầu tất yếu của quá trình dạy học và cũng là để hoànthành tốt nhiệm vụ của người giáo viên trên bục giảng

Hiện nay ở các trường tiểu học, nhìn chung đã có đủ giáo viên dạy chuyênmôn Mĩ thuật Do vậy trong mỗi bài giảng việc nghiên cứu áp dụng sử dụng đồdùng trực quan luôn là vấn đề mà các giáo viên chuyên Mĩ thuật quan tâm để chochất lượng của môn Mĩ thuật ngày một được nâng cao

Qua nhiều năm thực tế giảng dạy, cùng với nghiên cứu các tài liệu nói vềphương pháp sử dụng đồ dùng trực quan Tôi nhận thấy chất lượng giảng dạy môn

Mĩ thuật nhìn mặt bằng chung là chưa cao Đặc biệt là vấn đề sử dụng đồ dùng trựcquan còn chưa nhiều hoặc có sử dụng đồ dùng trực quan nhưng học sinh lại khôngkhai thác kiến thức cơ bản từ đồ dùng trực quan mà vẫn thụ động quan sát đồ dùng,trong dạy học mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch qua nhiều tiết đi dựgiờ ở các trường khác tôi nhận thấy ở các tiết dạy học Mĩ thuật theo chủ đề, Giáoviên chỉ sử dụng đồ dùng trực quan còn theo phương pháp cũ như các loại tranh,ảnh, vật mẫu còn một số chủ đề ví dụ tiết dạy theo chủ đề: “ Em yêu Trường em” ởlớp 3, Giáo viên chỉ sử dụng đồ dùng tranh ảnh chứ không đưa đồ dùng trực quan

là các sản phẩm các ngôi Trường tạo hình 3D để Học sinh quan sát và có thêmkinh nghiệm trong sáng tạo Tại một số lớp các trường lân cận tôi có dịp được tiếpxúc với các em học sinh và được biết các em rất thích học có đồ dùng trực quan làcác sản phẩm tạo hình 3D Nhưng qua thí điểm dạy cụ thể bằng cácphương pháp sử dụng đồ dùng khác nhau tôi đã nhận thấy việc sử dụng đồ dùngtrong một tiết dạy theo chủ đề mà giáo viên xử lý dữ kiện của bài soạn với đồ dùngkhông đúng, hay thiếu thì đồ dùng đó cũng vô tác dụng và tiết dạy đó chắc chắn cácsản phẩm học sinh làm ra chưa đạt được kết quả như Giáo viên mong đợi Hayviệc sử dụng đồ dùng để minh hoạ cũng vậy, nếu không để học sinh khai thác mộtcách tự nhiên thì cũng không có hiệu quả Vì thế mà tôi muốn đề cập đến một số

biện pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giảng dạy môn Mĩ thuật ở tiểu học saocho bài giảng đạt kết quả cao nhất từ đồ dùng trực quan.

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

1 Đối với giáo viên

Trong phân môn học Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch cóbảy quy trình đó là :

1 Quy trình vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện (vẽ kí họa dáng)

2.Quy trình vẽ biểu cảm (vẽ theo mẫu)

3.Quy trình trang trí và vẽ tranh qua âm nhạc (làm bìa sách, bưu thiếp, giấymời )

4.Quy trình xây dựng cốt truyện (hình ảnh các nhân vật được xé dán, cắt dán,tạo hình 3D để tạo một chủ đề có cốt truyện)

5 Quy trình tạo hình 3D tiếp cận theo chủ đề: Các hình khối được tạo ra từ cácvật tìm được, dây thép, đất nặn, giấy bồi… và được kết nối với nhau trong mộtkhông gian nhất định

6 Quy trình điêu khắc – Nghệ thuật tạo hình không gian (các nhân vật được tạohình từ các vật dụng tìm được và câu chuyện được phát triển theo chủ đề)

7 Quy trình “tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn” (tạo hình các con rối vàtạo ra một buổi trình diễn ấn tượng)

Tất cả các quy trình này luôn luôn là nguồn cảm hứng cho học sinh và Giáoviên, các quy trình này đạt hiệu quả cao trong giờ dạy Mĩ thuật hay không nếu như

sử dụng kết hợp hiệu quả với đồ dùng trực quan

Qua thực tế đã cho thấy nhiều Giáo viên trong giờ dạy Mĩ thuật theo chủ đềdạy học còn qua loa, chuẩn bị đồ dùng dạy học còn sơ sài chưa có sự sáng tạo đổimới đồ dùng để phù hợp với phương pháp dạy học mới, nên dẫn đến tiết học chưađạt được kết quả cao, học sinh tiếp thu bài còn chậm, bài vẽ không đúng và đẹp,Các sản phẩm chưa có tính sáng tạo cao Vì vậy, mỗi giáo viên chúng ta đang trựctiếp giảng dạy bộ môn Mĩ thuật cần chủ động chuẩn bị đồ dùng trực quan tranh,ảnh đặc biệt là các sản phẩm có tính tạo hình cần đầy đủ, khoa học nhằm mục đíchxây dựng cho học sinh tiếp thu bài có hệ thống, khoa học, chủ động và sáng tạo

2 Đối với học sinh

Với học sinh, các em thích học vẽ, bước đầu đã có những cảm nhận, cảm thụđược vẻ đẹp qua môn học Bên cạnh đó còn có một số học sinh không tập trung chú

ý khi vẽ bài hay làm các sản phẩm còn qua loa không đúng chủ đề Trong học Mĩthuật theo phương pháp mới chưa tự giác biểu đạt những kinh nghiệm và thái độcủa bản thân, giao tiếp và đánh giá còn hạn chế chưa mạnh dạn nói lên những suynghĩ của mình, một số em còn chán nản không thích học vẽ Tất cả những vấn đềtrên rất đáng lo ngại, ảnh hưởng lớn đến việc học Mĩ thuật của học sinh cho nên tôi

đã tiến hành điều tra ở một số lớp xem có bao nhiêu em thích học vẽ và không thíchhọc vẽ để từ đó tìm ra biện pháp khắc phục

III THỰC TRẠNG

1 ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH

Mĩ thuật là một môn học thường xuyên phải sử dụng đồ dùng trực quan,song trên thực tế cơ sở vật chất thiết bị dạy học vẫn còn thiếu, lạc hậu và kém hiệuquả rất nhiều Bên cạnh đó, do Giáo viên dạy môn năng khiếu có chuyên môn năngkhiếu, có hoạt động chuyên môn nghiệp vụ độc lập nên việc học tập, rèn luyệnthường xuyên là thiếu, do đó để phát huy yếu tố tích cực sẽ gặp nhiều hạn chế

Một số bộ phận học sinh và phụ huynh học sinh đôi khi vẫn còn coi nhẹ mônhọc này, quan điểm của một số phụ huynh học sinh trong trường chưa có cái nhìntích cực về môn Mĩ thuật nên dẫn đến việc một số học sinh chưa có đầy đủ đồ dùng

Chúng ta đã biết việc sử dụng đồ dùng trực quan tốt ở tiết giảng sẽ phát huyđược sự tham gia của nhiều giác quan Hơn nữa, lứa tuổi học sinh tiểu học lại là lứatuổi tư duy còn đang ở độ thấp (tư duy cụ thể), cho nên khi sử dụng đồ dùng trựcquan thì đồ dùng phải sinh động, phải cụ thể phù hợp với từng chủ đề để học sinh

có được khả năng tự giác tư duy trừu tượng có hứng thú học tập, hiểu vấn đềnhanh, nhớ đồ dùng trực quan lâu trong khi vận dụng làm vẽ bài hay sáng tạo cácsản phẩm

Chính vì thế khi nói đến phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong môn

Mĩ thuật là ta phải nghĩ ngay đến một vấn đề có ý nghĩa quan trọng, vấn đề đưa lênhàng đầu trong dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới ở tiểu học Như chúng ta

đã biết, một tiết dạy Mĩ thuật có đồ dùng trực quan được khai thác triệt để sẽ bồidưỡng và phát triển cho các em lòng ham thích, say mê học tập và đáp ứng yêu cầu,mục đích của bài Khi các em biết khai thác đồ dùng trực quan độc lập các em sẽnắm được các yếu tố tạo nên vẻ đẹp trong môn Mĩ thuật, ngoài ra còn phát huy óctưởng tượng, tư duy sáng tạo tốt hơn Cho nên việc đổi mới phương pháp sử dụng

đồ dùng trực quan là một nhu cầu tất yếu của quá trình dạy học và cũng là để hoànthành tốt nhiệm vụ của người giáo viên trên bục giảng.

Hiện nay ở các trường tiểu học, nhìn chung đã có đủ giáo viên dạy chuyênmôn Mĩ thuật Do vậy trong mỗi bài giảng việc nghiên cứu áp dụng sử dụng đồdùng trực quan luôn là vấn đề mà các giáo viên chuyên Mĩ thuật quan tâm để chochất lượng của môn mĩ thuật ngày một được nâng cao

Dạy Mĩ thuật nói chung góp phần mở rộng môi trường Mĩ thuật cho xã hội

để mọi người đều hướng tới cái đẹp và thưởng thức cái đẹp từ đó giúp cuộc sốngcủa con người phong phú hơn, đẹp hơn

2 NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT

Việc sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ giảng Mĩ thuật theo phương pháp

cũ rất quan trọng., thì trong giảng dạy Mĩ thuật theo phương pháp mới lại càngquan trọng hơn bởi lẽ trong dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới tiếp tục hìnhthành và phát triển lớn hơn về các năng lực khác của học sinh đó là: Năng lực trảinghiệm; năng lực sáng tạo; năng lực biểu đạt; năng lực phân tích và diễn giải; năng

lự giao tiếp và đánh giá Sự chuẩn bị đồ dùng trực quan là yếu tố làm ban đầu, việclàm không thể thiếu đối với người giáo viên chuyên mĩ thuật khi đứng trên bụcgiảng Nó là đặc thù của bộ môn vì thế giáo viên cần phải hết sức quan tâm chútrọng đến sự chuẩn bị đồ dùng trước giờ lên lớp sao cho thật chu đáo, thật đầy đủ

và sát với yêu cầu, mục đích bài soạn Ngoài ra, đồ dùng được chuẩn bị phải có tínhkhoa học, tính thẩm mĩ cao

Từ những vật tĩnh, những vật vô tri, vô giác giáo viên phải thổi vào đó cáihồn của sự vật và phải là người truyền cái hồn của sự vật đến từng học sinh Cónhư vậy thì đồ dùng trực quan khi được đưa ra mới phát huy tác dụng và có sứcthuyết phục đối với học sinh

Giáo viên phải tạo cho lớp học một không khí nghệ thuật bằng kiến thức có ở

đồ dùng trực quan để học sinh thực hành tốt

3 BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

3.1 Phương pháp thiết kế đồ dùng cho mỗi bài giảng:

Trong một giờ học theo chủ đề, việc sử dụng đồ dùng trực quan chiếm một

phần không nhỏ trong giờ học Tùy vào từng chủ đề mà thiết kế đồ dùng cho phùhợp Có chủ đề đưa đồ dùng vào để thay lời giới thiệu bài, đưa đồ dùng vào phầnhọc sinh quan sát và nhận xét, đưa đồ dùng cho học sinh quan sát ở phần cách vẽhay cách làm các sản phẩm, đưa đồ dùng là sản phẩm cho học sinh quan sát trướclúc học sinh thực hành

3.2 Phương pháp chuẩn bị cần thiết cho mỗi bài giảng:

a) Sự chuẩn bị của giáo viên:

Bước 1: Giáo viên phải nghiên cứu kỹ nội dung bài giảng, phải có giáo án

chi tiết trước khi lên lớp, phải tìm phương pháp truyền đạt nhanh nhất, ngắn nhất từtrực quan Bởi đồ dùng trực quan nó phù hợp với đặc điểm môn học, phù hợp vớiđặc điểm tri giác của học sinh (tri giác bằng trực quan cụ thể)

Bước 2: Chuẩn bị đồ dùng trực quan phù hợp với các tiến trình giảng dạy

trong mục đích yêu cầu bài soạn Đồ dùng gồm mẫu vẽ như đồ vật, dụng cụ sinhhoạt, hoa quả, hình khối Tranh, ảnh như các phiên bản tranh của họa sĩ, minh hoạcác bước thực hiện bài vẽ cách sáng tạo làm một sản phẩm, các sản phẩm của Họcsinh đã làm ở các lớp trước… Tất cả phải đáp ứng yêu cầu thẩm mĩ, đúng trọngtâm

Bước 3: Sử dụng trực quan để có hiệu quả thì khi sử dụng đồ dùng trực quan

trong một tiết học vẽ giáo viên cần lấy mẫu , tranh ảnh, sản phẩm mẫu làm trungtâm Lấy mẫu, tranh ảnh thay tiếng giảng giải, thuyết trình của cô Cô chỉ gợi mở

để học sinh tự tư duy, khám phá, khai thác kiến thức từ mẫu Có như vậy phươngpháp trực quan mới được khai thác triệt để, kết quả bài học mới đạt chất lượng cao.Giờ học có không khí nghệ thuật sôi nổi hơn

Qua đó ta thấy phương pháp trực quan sử dụng ở phần mở bài thu hú, lôicuốn học sinh vào bài học Quan sát, nhận xét sẽ phát huy được tác dụng tốt, họcsinh hiểu bài một cách dễ dàng, nhanh, độc lập và hiểu sâu Giáo viên thì làm việc

ít, không phải vất vả mà vẫn gây được hứng thú học tập ở các em

Giáo viên cần nghiên cứu nội dung chương trình, xác định nội dung từngbài Từ đó tìm tư liệu đồ dùng cần thiết phù hợp với bài dạy

Ví dụ:

- Đồ vật thực

- Ảnh chụp các tranh, ảnh, sản phẩm của Học sinh đã làm

- Hình minh họa các quy trình thực hiện

- Bài vẽ, sản phẩm của học sinh năm trước

Việc chuẩn bị đồ dùng dạy học là rất quan trọng không chỉ dạy học Mĩ thuậttheo phương pháp cũ mà dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới cũng vậy Đòihỏi người giáo viên cần phải biết chắt lọc, lựa chọn để đồ dùng trực quan cô đọng,đầy đủ nhưng xúc tích nhằm giúp HS có một cái nhìn tổng thể về bài học

Chuẩn bị đồ dùng trực quan cần phải đẹp, lôi cuốn học sinh.Có đồ dùng trựcquan sẽ giảm bớt được thời gian thị phạm trên bảng của giáo viên.Việc này rất hữu

ích với một bài dạy theo chủ đề trong môn học Mĩ thuật, giáo viên chỉ được sửdụng thời gian giảng lý thuyết ít để tập trung cho thời gian học sinh tích cực chủđộng tiếp thu bài học và tư duy, sáng tạo các sản phẩm đẹp.

3.3 Phương pháp tổ chức một giờ học.

- Để giúp học sinh làm tốt một bài vẽ, sản phẩm trước tiên giáo viên phải trang bịcho học sinh những kiến thức, kỹ năng cơ bản của bài học như hình mảng, màu sắc,

bố cục, đường nét

- Nắm chắc được nội dung của chủ đề

- Đối với giáo viên phải chuẩn bị tốt về giáo án, đồ dùng trực quan

- Khi sử dụng trực quan phải có ngôn ngữ giảng giải, thuyết trình phù hợp với đồdùng trực quan

- Đồ dùng sử dụng không nên dễ dãi, không có chọn lọc hoặc nhiều quá làm chođảo lộn nhận thức của học sinh

- Ví dụ: Chủ đề: EM VÀ NHỮNG NGƯỜI THÂN YÊU ở lớp 2

Giáo viên cần sử dụng đồ dùng trực quan Tranh vẽ, ảnh chụp Các bài vẽcủa Học sinh năm trước để minh họa hướng dẫn Học sinh

Tiến trình dạy học Mĩ thuật một chủ đề Ví dụ: Chủ đề : EM VÀ NHỮNG NGƯỜI THÂN YÊU ( 2 tiết)

CHỦ ĐỀ: EM VÀ NHỮNG NGƯỜI THÂN YÊU

- Tranh chân dung, chân dung biểu cảm

- Bài vẽ HS khóa trước