Một số biện pháp giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm trong dạy học môn hóa học ở trường THPT (tt)

i ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM --- LÊ THỊ HUYỀN MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG DẠY HỌC MÔN HÓA HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LUẬN

Trang 1

i

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

-

LÊ THỊ HUYỀN

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀ

VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG DẠY HỌC MÔN HÓA HỌC

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hóa học

Mã số: 60 14 01 11

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Xuân Trường

Thừa Thiên Huế, năm 2016 Demo Version - Select.Pdf SDK

Trang 2

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất

kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

Lê Thị Huyền Demo Version - Select.Pdf SDK

Trang 3

iii

Lời Cảm Ơn

Tác giả.

Lê Thị Huyền

Demo Version - Select.Pdf SDK

Trang 4

MỤC LỤC

Trang

Bìa phụ i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

Mục lục 1

Danh mục các từ viết tắt 6

Danh mục các bảng, biểu, đồ thị 7

MỞ ĐẦU 7

1 Lý do chọn đề tài 7

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 7

3 Phạm vi, giới hạn của đề tài nghiên cứu 8

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 8

5 Giả thuyết khoa học 8

6 Phương pháp nghiên cứu 9

7 Dự kiến đóng góp của đề tài 9

NỘI DUNG 10

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 10

1.1 TỔNG QUAN VỀ MÔI TRƯỜNG VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM 10

1.1.1 Vấn đề môi trường 10

1.1.2 Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm 15

1.2 BÀI TẬP HÓA HỌC 22

1.2.1 Khái niệm về bài tập Hoá học (BTHH) 22

1.2.2 Ý nghĩa, tác dụng của bài tập Hóa học 23

1.2.3 Phân loại bài tập Hoá học 25

1.2.4 Xây dựng bài tập Hóa học 25

1.2.5 Cách sử dụng bài tập Hóa học ở trường Trung học phổ thông 26

1.3 TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN TRONG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ 26

1.3.1 Phương pháp trắc nghiệm khách quan 26

1.3.2 So sánh trắc nghiệm khách quan với trắc nghiệm tự luận 27

1.4 DẠY HỌC TÍCH HỢP VÀ VIỆC GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG, VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 28

1.4.1 Khái niệm tích hợp 28

Trang 5

2

1.4.2 Quan niệm về dạy học tích hợp 28

1.4.3 Các đặc trưng của dạy học tích hợp 29

1.4.4 Các kiểu tích hợp 29

1.4.5 Thực tiễn dạy học tích hợp 29

1.4.6 Tác dụng của dạy học tích hợp 25

1.4.7 Các khả năng giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm thông qua môn Hoá học 31

1.4.8 Các nguyên tắc cơ bản khi tích hợp giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm thông qua môn Hoá học ở trường phổ thông 32

1.5 THỰC TRẠNG DẠY HỌC HÓA HỌC CÓ NỘI DUNG LIÊN QUAN ĐẾN GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 32

1.5.1 Mục đích điều tra 32

1.5.2 Nội dung điều tra 33

1.5.3 Đối tượng điều tra 33

1.5.4 Phương pháp điều tra 33

1.5.5 Kết quả điều tra 33

1.5.3 Đánh giá kết quả điều tra 36

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 37

CHƯƠNG 2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀ AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG DẠY HỌC MÔN HÓA HỌC THPT 38

2.1 CÁC NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CÓ LIÊN QUAN ĐẾN GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM 38

2.1.1 Chương trình Hóa học lớp 10 38

2.2 BIỆN PHÁP 1: SƯU TẦM, XÂY DỰNG NGUỒN TƯ LIỆU CUNG CẤP THÔNG TIN PHỤC VỤ GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG, VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC PHỔ THÔNG 42

2.2.1 Hoá học và những vấn đề trong đời sống 42

2.2.2 Hoá học và vấn đề môi trường 45

Trang 6

2.3 BIỆN PHÁP 2: XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BTHH TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC

PHẨM Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 53

2.3.1 Nguyên tắc xây dựng 53

2.3.2 Quy trình xây dựng bài tập Hóa học có nội dung giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm 54

2.3.3 Một số ví dụ 55

2.3.4 Hệ thống bài tập Hóa học có nội dung giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm ở trường THPT 58

2.3.5 Một số bài tập trắc nghiệm (Phụ lục 9) 67

2.3.6 Sử dụng hệ thống các bài tập Hóa học có nội dung giáo dục môi

trường và vệ sinh an toàn thực phẩm trong dạy học môn Hóa học 67

2.4 BIỆN PHÁP 3: THIẾT KẾ MỘT SỐ GIÁO ÁN CÓ TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 71

2.4.1 Hợp chất có oxi của clo – Bài 32 Hóa học 10 Nâng cao 72

2.4.2 Ozon và hidro peroxit – Bài 42 Hóa học 10 Nâng cao 79

2.4.3 Hợp chất có oxi của lưu huỳnh – Bài 45 Hóa học 10 Nâng cao 83

2.4.4 Ancol: Tính chất hóa học, điều chế và ứng dụng – bài 54, Hoá học 11 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 92

CHƯƠNG 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 93

3.1 MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM 93

3.2 NHIỆM VỤ THỰC NGHIỆM 93

3.3 PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM 93

3.3.1 Chọn mẫu thực nghiệm 93

3.3.2 Chọn GV dạy thực nghiệm 94

3.3.3 Phương pháp kiểm tra và xử lý kết quả thực nghiệm 94

3.4 KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 96

3.4.1 Xử lí kết quả các bài kiểm tra sau thực nghiệm 96

3.4.2 Phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm 98

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 100

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 101

TÀI LIỆU THAM KHẢO 104 PHỤ LỤC

Trang 7

4

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

THPT Trung học phổ thông

BTHH Bài tập Hóa học

TNKQ Trắc nghiệm khách quan

Trang 8

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, ĐỒ THỊ

Trang

Bảng 1.1: Kết quả điều tra tần suất sử dụng bài tập Hóa học có nội dung liên

quan với thực tiễn đối với giáo viên THPT 34 Bảng 1.2: Kết quả điều tra việc sử dụng những nội dung hoá học liên quan đến giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm đối với giáo viên THPT 34 Bảng 1.3: Kết quả sử dụng loại bài tập có nội dung liên quan với giáo dục

môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm 34 Bảng 1.4: Kết quả về sử dụng dạng bài tập giáo dục môi trường và vệ sinh an

toàn thực phẩm 35 Bảng 1.5: Kết quả về ý kiến sử dụng bài tập Hóa học có nội dung liên quan

đến thực tiễn đối với giáo viên THPT 35 Bảng 1.6: Kết quả điều tra về nội dung liên quan với thực tiễn, HS thích 35 Bảng 1.7: Kết quả điều tra về hứng thú khi học về những nội dung liên quan

đến môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm 35 Bảng 1.8: Kết quả về điều tra thái độ của học sinh với bài tập có nội dung liên quan đến giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm 35 Bảng 1.9: Kết quả điều tra ý kiến học sinh về việc sử dụng bài tập Hóa học có nội dung liên quan đến giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm 36 Bảng 1.10: Kết quả điều tra ý kiến học sinh về sự cần thiết của bài tập Hoá

học có nội dung liên quan đến thực tiễn 36 Bảng 2.1: Nguồn gốc và ảnh hưởng của một số khí gây ô nhiễm trong khí quyển 48 Bảng 2.2: Nguồn gốc và ảnh hưởng của một số kim loại gây ô nhiễm trong khí quyển 48 Bảng 2.3: Giới hạn nồng độ chất độc hại cho phép trong khí quyển nơi làm

việc và khu dân cư ( ở các nước SNG) 50 Bảng 2.4: Một số giới hạn nồng độ ô nhiễm cho phép trong nước thải công nghiệp 51 Bảng 2.5: Tiêu chuẩn nước sạch 51

Trang 9

6

Bảng 3.1: Bảng thống kê điểm kiểm tra sau thực nghiệm 96

Bảng 3.3: Phần trăm HS đạt khá giỏi, trung bình, yếu kém 98

Bảng 3.4: Điểm trung bình và độ lệch chuẩn 98

Bảng 3.5: Bảng tổng hợp các tham số đặc trưng 98

Hình 3.1: Đường luỹ tích so sánh kết quả kiểm tra trường THPT Thừa Lưu 97

Hình 3.2: Đường luỹ tích so sánh kết quả kiểm tra trường THPT Nguyễn Đình Chiểu 97

Trang 10

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngành Hóa học cùng các ngành khoa học khác đã đóng góp rất lớn vào sự phát triển kinh tế, xã hội, góp phần làm cho cuộc sống vật chất, tinh thần của con người ngày càng phong phú, chất lượng cuộc sống được cải thiện và nâng cao Mặt khác, cũng chính sự phát triển ấy đã tạo ra những ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng đối với môi trường và an toàn thực phẩm

Hiện nay ở Việt Nam, cùng với sự cố gắng trong việc thực hiện chính sách và pháp luật về bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, chương trình giáo dục phổ thông cũng đã lồng ghép các nội dung nói trên nhằm giúp học sinh hình thành ý thức bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường Mục đích là nhằm vận dụng những kiến thức và kỹ năng vào gìn giữ, bảo tồn, sử dụng môi trường, thực phẩm và lao động theo cách thức bền vững cho cả thế hệ hiện tại và tương lai

Tuy nhiên, việc giáo dục môi trường và an toàn thực phẩm trong trường phổ thông hiện nay còn gặp nhiều khó khăn như: học sinh chưa hứng thú với những nội dung mang tính lý thuyết về môi trường, nhà trường chưa có đủ điều kiện cơ sở vật chất để ứng dụng nội dung giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm trong các bài giảng trên lớp, nguồn tư liệu để giáo viên sử dụng trong việc lồng ghép nội dung giáo dục môi trường, an toàn thực phẩm rất nhiều nhưng thiếu tính hệ thống,

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi đã chọn đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG DẠY HỌC MÔN HÓA HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG, nhằm mục đích xây dựng ý thức bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực

phẩm của các em học sinh, đồng thời cung cấp nguồn tư liệu có hệ thống giúp giáo viên dễ dàng hơn trong việc lồng ghép nội dung giáo dục môi trường và an toàn thực phẩm vào giảng dạy

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trang 11

Xây dựng một số biện pháp giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường THPT

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu những kiến thức về môi trường, an toàn thực phẩm có thể áp dụng trong chương trình Hóa học THPT

- Xây dựng hệ thống bài tập và thiết kế các giáo án thuộc chương trình Hoá học THPT có nội dung giáo dục môi trường, an toàn thực phẩm

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá hiệu quả của hệ thống bài tập đã xây dựng

- Vận dụng kiến thức đo lường, đánh giá kết quả học tập để phân tích kết quả thực nghiệm

3 Phạm vi, giới hạn của đề tài nghiên cứu

3.1 Phạm vi nghiên cứu

Nội dung và biện pháp giáo dục giáo dục môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm trong chương trình Hóa học THPT

3.2 Giới hạn của đề tài nghiên cứu

Tiến hành nghiên cứu và thực nghiệm trong học kì II năm học 2015 – 2016

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy và học Hóa học ở trường THPT

4.2 Đối tượng nghiên cứu: Giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm trong chương trình Hóa học THPT

5 Giả thuyết khoa học

Nếu xây dựng được giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm thì có thể giúp giáo viên dễ dàng hơn khi lồng ghép các kiến thức về giáo dục môi trường, an toàn thực phẩm trong trường THPT, góp phần nâng cao hiệu quả của việc dạy và học theo hướng hình thành và phát triển những hiểu biết, thái độ, kỹ năng giáo dục môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm cho học sinh

Trang 12

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Đọc và nghiên cứu tài liệu có liên quan đến đề tài

- Phương pháp phân tích và tổng hợp

- Phương pháp phân loại, hệ thống hoá

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát, điều tra

- Phương pháp chuyên gia: học hỏi kinh nghiệm của giáo viên có nhiều năm đứng lớp

- Thực nghiệm sư phạm

6.3 Phương pháp xử lý thống kê toán học: Xử lý kết quả thực nghiệm sư phạm bằng toán học thống kê

7 Dự kiến đóng góp của đề tài

- Xây dựng nguồn tư liệu cung cấp thông tin phục vụ giáo dục môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm trong chương trình Hóa học phổ thông

- Xây dựng hệ thống bài tập trắc nghiệm và tự luận có nội dung dục môi trường

và vệ sinh an toàn thực phẩm trong chương trình Hóa học phổ thông

- Thiết kế một số giáo án có tích hợp nội dung giáo dục về bảo vệ môi trường và

vệ sinh an toàn thực phẩm

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	492,21 KB