Đấtnước đang chờ những dấu chân ta…Người viết đề tài này không ngoài mục đích: Vậndụng những kiến thức liên môn đã học trong chương trình để thức tỉnh tất cả mọi người, đặc biệt là những
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG TRỊ
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN HUỆ
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
Email: vanphongnhue@gmail.com
Họ và tên: Lê Thị Như Ý Ngày sinh: 02/5/1998 Lớp: 12B4
GV hướng dẫn: Võ Thị Ly Hương -Tổ trưởng tổ Ngữ văn
Trang 2Tên tình huống: “Lời của biển- Tiếng gọi từ trái tim…”
1 Mục tiêu giải quyết tình huống:
- “Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở Làm nên Đất Nước muôn đời…”
(“Đất Nước” trích trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm)
Phải biết, phải biết và phải biết…Cảm ơn tác giả Nguyễn Khoa Điềm, cảm ơn
cô giáo dạy bộ môn Ngữ văn đã tạo trong tôi cảm hứng để đến với đề tài này Khi thựchiện đề tài này, tôi không nghĩ rằng mình đang tham dự một cuộc thi mà cứ nghĩ rằngmình đang trò chuyện với các bạn trẻ cùng trang lứa- đặc biệt là những bạn quanh tôiđang say sưa với thế giới ảo, đang đắm chìm trong những trò chơi vô bổ, đang mải mêtận hưởng những thú vui trong cuộc đời… mà không biết rằng mình sẽ phải làm gìtrong hiện tại và tương lai Chắc hẳn các bạn sẽ không bao giờ nghe được tiếng thìthầm của biển… Mỗi tấc đất quê hương đang ngày đêm bị quân thù nhòm ngó Đấtnước đang chờ những dấu chân ta…Người viết đề tài này không ngoài mục đích: Vậndụng những kiến thức liên môn đã học trong chương trình để thức tỉnh tất cả mọi
người, đặc biệt là những bạn trẻ đang “ngủ say trong một cái nhà hộp bằng sắt không
có cửa sổ” về ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo, bảo vệ Tổ quốc thân yêu!
- Tìm hiểu về chủ quyền lãnh thổ, biển đảo Việt Nam qua các môn Địa lí, Lịch
sử, trong chương trình, xâu chuỗi các kiến thức liên môn để hiểu được vị trí địa lí cácvùng biển nước ta, hiểu được Trường Sa, Hoàng Sa là của Việt Nam Từ đó, cảm phục,
tự hào, biết ơn cha ông ta đã bảo vệ và xây dựng đất nước hôm nay Hơn thế nữa, kiếnthức về biển đảo, về hình ảnh của Tổ quốc thân yêu qua bộ môn Ngữ văn, Âm nhạc,Hội họa… đã khơi gợi trong thế hệ trẻ chúng ta ý thức và trách nhiệm bảo vệ chủquyền biển đảo thiêng liêng của dân tộc
- Tìm hiểu đề tài này, mục đích của người viết còn muốn gửi đến bạn đọc một
bức thông điệp rằng: “Đất nước sẽ vẹn tròn, to lớn” trong tương lai nếu mỗi chúng ta
biết giữ gìn màu xanh của đất nước trong hiện tại!
2 Tổng quan về nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:
* Kiến thức môn Tin học: Tìm kiếm Google
* Kiến thức môn Toán học: Thu thập dữ liệu, tính % trên phiếu khảo sát
Trang 3* Kiến thức môn Địa lí: Ngoài vùng nội thủy, Việt Nam tuyên bố 12 hải lí lãnh hải,
thêm 12 hải lí tiếp giáp lãnh hải, 200 hải lí vùng đặc quyền kinh tế và cuối cùng làthềm lục địa
Việt Nam là quốc gia ven biển nằm bên bờ Tây của Biển Đông, có địa hìnhchính trị và địa hình kinh tế rất quan trọng không phải bất kỳ quốc gia nào cũng có
+ Nước ta giáp với biển Đông ở hai phía Đông và Nam Vùng biển Việt Nam làmột phần Biển Đông, bờ biển dài 3.260km, từ Móng Cái (Quảng Ninh) đến Hà Tiên(Kiên Giang)
+ Theo Công ước của Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982 thì nước ta códiện tích biển khoảng 1 triệu km2, gấp 3 lần diện tích đất liền, chiếm gần 30% diện tíchBiển Đông (cả Biển Đông gần 3,5 triệu km²) Vùng biển nước ta có khoảng 4.000 hònđảo lớn, nhỏ và 2 quần đảo xa bờ là Hoàng Sa và Trường Sa được phân bố khá đềutheo chiều dài bờ biển của đất nước, có vị trí đặc biệt quan trọng như một tuyến phòngthủ tiền tiêu để bảo vệ sườn phía Đông đất nước
Trang 4* Kiến thức môn Lịch sử: Biển đảo Việt Nam trong đó có hai quần đảo Hoàng Sa và
Trường Sa là của người Việt Nam Điều này đã được chứng minh bằng lịch sử và cáctài liệu khoa học Từ thời Lý đã thiết lập những Trang, thời Trần đã thiết lập nhữngTrấn, Thời Lê (1426) đã đặt Tuần Kiểm ở các xứ cửa biển, cồn, đảo,… để quản lývùng biển nước ta Đặc biệt từ thời Nguyễn (thế kỉ XVII) đến triều Nguyễn (nửa đầuthế kỉ XIX) đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình xác lập và thực thi chủ quyền biển đảo Tổquốc một cách hòa bình và liên tục
Trong 14 cuộc chiến tranh xâm lược của kẻ thù đối với nước ta, thì có 10 cuộcbắt đầu từ hướng biển, ông cha ta đã bảo vệ được chủ quyền Quốc gia nhờ những trậnthủy chiến oanh liệt như: Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng(938), Lê Hoàn đánh tan quân Tống xâm lược với trận Bạch Đằng lần thứ hai (981),quân dân nhà Trần chống quân xâm lược Nguyên Mông trên sông Bạch Đằng lần thứ
ba (1288), đường huyền thoại Hồ Chí Minh trong kháng chiến chống Mỹ… Mới đâyngười dân huyện đảo Lý Sơn đã tìm thấy một sắc chỉ của vua triều Nguyễn năm 1835
cử dân binh ra canh giữ đảo Hoàng Sa
* Kiến thức môn Âm nhạc: Những bài hát về biển đảo Việt Nam và người lính
hải quân như:“Gần lắm Trường Sa”,”Nơi đảo xa”,“Lính đảo đợi mưa”,“Bâng
khuâng Trường Sa”, “Tổ quốc nhìn từ biển”, “Tổ quốc gọi tên mình”…
Trang 5* Kiến thức môn hội họa: Nhiều bức tranh về biển đảo và chiến sỹ hải quân
* Kiến thức môn Giáo dục quốc phòng: Rèn luyện thể chất và ý thức bảo vệ
Tổ quốc
* Kiến thức về kỹ năng sống: Kỹ năng tự nhận thức bản thân, kĩ năng xử lí
tình huống, kĩ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng giao tiếp…
* Kiến thức môn Ngữ văn:
- Kỹ năng tạo lập văn bản
- Nhiều bài thơ nói về chủ quyền biển đảo như: “Tiếng nói Việt Nam ở Trường
Sa”, “Tình yêu lính đảo”, “Tổ Quốc nhìn từ biển”,…và những tác phẩm được học gần
đây nhất trong chương trình Ngữ văn lớp 12 như: “Tuyên ngôn độc lập” của Hồ Chí Minh hay “Đất nước” của Nguyễn khoa Điềm và nhiều tác phẩm khác… đã thức dậy
trong chúng em vai trò, trách nhiệm của thanh niên đối với Tổ quốc Đặc biệt là những
đề văn mở của cô giáo: “Từ đoạn thơ của Nguyễn Khoa Điềm:
Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn đời…
Em hãy viết một bài văn nghị luận trình bày vai trò, trách nhiệm của thanh niênđối với việc giữ gìn và bảo vệ chủ quyền biển đảo trong thời kì hiện nay”
Hay đề văn: “Cảm nghĩ của em về biển đảo và chiến sĩ hải quân” Sau đây là
bài làm của bạn Nguyễn Thị Minh Anh - Lớp 10B3 trường chúng em Bài văn đã được
cô giáo cho điểm 10 tròn trịa, đọc mẫu cho nhiều lớp nghe để học tập Bài làm đã được
cô giáo lưu tại Thư viện nhà trường Bài làm như sau:
Bài làm:
Người ta thường nói: Viết về những gì khi mình đang ở trong cuộc thì bao giờcũng cảm xúc, cũng hay, cũng thật và cũng dễ đi vào lòng người Nhưng với tôi, khôngnhất thiết là vậy Chưa một lần được khoác áo lính thủy, chưa một lần được vượt sóng
ra khơi để giữ gìn sự bình yên cho Tổ quốc nhưng hình ảnh biển đảo và chiến sĩ hảiquân đã trở thành máu thịt trong trái tim mình
“Ôi biển Việt Nam, ôi sóng Việt Nam! Qua bao nhiêu thăng trầm mà chiều nay vẫn dịu dàng Vùi sâu dưới đáy những gì đau thương Biển lại hát tình ca, biển kể chuyện quê hương…” Vâng!
Trang 6Sóng cứ vỗ và thời gian cứ trôi…
Biển không thôi dào dạt Biển vẫn đang kể những câu chuyện thầm lặng về quêhương đất nước Việt Nam yêu dấu của mình Câu chuyện thuở vua Hùng mang gươm
đi mở nước, câu chuyện Lạc Long Quân - Âu Cơ và rất nhiều câu chuyện khác để hôm
nay ta có dáng hình Tổ quốc thân yêu “từ mũi Cà Mau đến địa đầu Móng Cái”; để
hôm nay ta có lòng biển mẹ bao la ôm dải lụa mềm cong cong hình chũ S Đất biển đảo tuy hai mà một Nhưng lạ quá! Bao giờ tôi cũng cứ có cảm giác mình đanggiành lấy hết cái phần hạnh phúc cho mình và cho tất cả mọi người được sống trên đấtliền để bao khổ ải, gian lao cho những con người lênh đênh trên sóng nước Đúng vậy!
liền-Người ta thường nói: “Nơi đầu sóng ngọn gió” là nơi nguy hiểm nhất Tự hào về biển
đảo bao nhiêu ta càng thương những chiến sĩ hải quân bấy nhiêu Cuộc sống gian lao,vất vả từ vật chất đến tinh thần…
Gian lao là thế nhưng trên mỗi con thuyền nhỏ bé kia, ngọn lửa tình người vẫnluôn tỏa sáng Có thể các anh thiếu đi những bữa cơm gia đình đầm ấm, những món ăn
mà trên đảo không bao giờ có được cùng với tiếng cười đùa vui vẻ của vợ trẻ, conthơ…nhưng các anh vẫn có trong tim hình ảnh Tổ quốc mình Nơi đó vẫn ngập trànniềm yêu thương, ngập tràn những giọt hồng hạnh phúc trong vòng tay ấm áp củađồng đội để canh giữ từng tấc đất quê nhà Nơi hải đảo xa xôi, các anh lấy tiếng sónglàm nhạc, mượn cánh chim và mây trời dệt nên những trang thơ, góp đá san hô xâynên tượng đài Tổ quốc
Sóng cứ vỗ và thời gian cứ trôi…
Trên hai hòn đảo ấy, các anh vẫn đứng đó “sừng sững kiên trung giữa pháo đài
giữ đảo” để có hôm nay đất nước vẹn tròn Những câu chuyện về biển mà chúng ta
nghe được từ các kênh thông tin như vô tuyến truyền hình hay mạng internet, đó lànhững câu chuyện tình cảm động về cuộc đời của chiến sĩ hải quân Tôi còn nhớ như
in một câu chuyện kể rằng: Có một chiến sĩ hải quân khi tạm biệt gia đình ra đảo đãkịp để lại giọt máu của mình ở chốn quê nhà Đứa bé chưa chào đời đã được bố đặt
cho một cái tên thấm vị mặn mòi, lấp lánh của biển khơi: “Sao Biển” cùng với lời hứa:
“ Ngày anh trở về sẽ là ngày hạnh phúc nhất của gia đình ba chúng ta”… Khi đứa bé
lên 5, bức tranh đầu tiên ở trường mẫu giáo của em vẽ về hình ảnh một chiến sĩ hải
quân đang cầm súng giữ đảo với nhan đề thật đáng yêu: “ Con yêu bố!” Nhưng khi
đứa bé hoàn thành tác phẩm nghệ thuật vụng về đầu tay của mình cũng là lúc một tin
Trang 7dữ truyền về từ đảo xa: Người chiến sĩ ấy đã hi sinh…Lời hứa năm nào của anh chỉcòn lại trong hồi ức long lanh kỉ niệm của người vợ trẻ và ước mơ về một mái nhàhạnh phúc dang dở của đứa con thơ… Các anh vội vã lên đường rồi ra đi mãi mãi chưamột lần chứng kiến cuộc “vượt cạn” của người vợ trẻ, chưa một lần được nghe tiếngkhóc chào đời của đứa con đầu lòng…Quặn thắt một niềm đau chôn giấu lặng thầm…
Sóng cứ vỗ và thời gian cứ trôi…
Nơi đảo xa ấy, các anh cố chôn chặt trong tim mình vết xước của thời gian.Những dòng thư viết vội, những cái nhìn lưu luyến, những nụ hôn cuối cùng trước khitàu rời bến…để biển mẹ dang rộng vòng tay yêu thương đón các anh vào lòng… Hồncác anh nhập vào hồn thiêng sông núi để mãi mãi bất tử! Sóng biển đã tấu lên mộtkhúc nhạc trầm hùng để tiễn những linh hồn ấy tới một cõi vĩnh hằng cho đất nướcmãi bình yên Tên các anh đã trở thành tên Tổ quốc Có thể nói: Không có ngôn từ nàoghi hết được cái quá khứ bi tráng, hào hùng và lòng tiếc thương vô hạn Cả dân tộc sẽ
nhắc mãi tên anh: “Thân trong nước, tên trong trí nhớ”… Máu và hoa, nước mắt và vị
mặn của biển hòa thành một dòng chảy tâm linh dạt dào sóng nước tuổi đôi mươi…
Sóng cứ vỗ và thời gian cứ trôi…
Biển yên ả, hiền hòa nhưng cũng không thôi ào ạt Những bóng đen của quânthù hắc ám luôn rình rập trên vùng biển khơi xa Giàn khoan HD 981, rồi những contàu khổng lồ có sẵn những vũ khí tối tân, hiện đại Chúng phun vòi rồng về phía cácanh Chúng đâm thẳng vào thuyền ngư dân trên biển… Lắng nghe tiếng gọi của Trungương Đảng, Chính phủ, các anh mãi mãi ngày đêm kêu gọi hòa bình mặc cho kẻ thùkhông thôi khiêu chiến Xem những thước phim này, hàng triệu triệu con tim luôn
hướng về biển đảo Chúng em chẳng biết làm gì ngoài việc “góp đá xây Trường Sa”.
Một vài tin nhắn thôi cũng đủ ấm lòng người chiến sĩ Những lá thư viết thâu đêmcùng với những dòng nước mắt của chúng em ở chốn quê nhà gửi đến các anh như mộtlời tri ân trong sâu thẳm trái tim mình Chúng em vẫn luôn luôn hiểu rằng: Trong góckhuất của trái tim anh bao giờ cũng thổn thức niềm đau khi nghĩ về gia đình và nhữngngười thân Nơi ấy ngấn mắt lệ mờ của mẹ dõi theo con trông ngóng từng ngày…Nơi
ấy dáng vợ hiền ngày đêm đếm từng mối chỉ, đường kim, ngắm từng tờ lịch rơi trôngđợi…Nơi ấy ánh mắt trẻ thơ khát khao mong ngày gặp bố…Có nỗi đau nào hơn thếchăng?
Sóng cứ vỗ và thời gian cứ trôi…
Trang 8Biển giấu vào lòng nỗi đau thầm lặng, vô biên Các anh vẫn kiên trì đứng đó đểbọt biển phả vào lòng hòa muối mặn vào tim kết tràng hoa chiến thắng Chúng em vẫnhàng ngày, hàng giờ ru mình vào khúc ca tự hát Mãi hát những khúc ca về chiến sĩ hảiquân anh dũng, kiên cường! Mãi hát khúc ca về biển đảo quê hương! Bài ca yêuthương, bài ca tranh đấu!
Sóng cứ vỗ và thời gian cứ trôi…
Mỗi lần đứng trước biển, nhìn từng con sóng ngày đêm vỗ vào ghềnh đá, ta lạithấy thấp thoáng trong gió biển nụ cười, ánh mắt toát lên ý chí, quyết tâm, quyết tử
cho Tổ quốc quyết sinh: “Anh ở ngoài này trong đội ngũ
Triệu người xông tới sức vươn tươi Quyết làm cả nước thơm hoa đỏ Cho những nôi con vẹn tiếng cười”
(Trích bài thơ “Thư nhà”- Phan Duy Nhân)
Bởi lẽ, chính sự hi sinh thầm lặng không khoa trương đó đã làm nên dáng hình
xứ sở, quê hương Đúng như nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã từng viết: “Không ai nhớ
mặt đặt tên nhưng họ đã làm nên đất nước” Và không phải lúc nào những nốt thanh
cao vút cũng làm nên cái hay cho bản nhạc mà đôi khi chính những nốt trầm lặng lẽ ấylại neo giữ dư âm của những giai điệu làm say đắm lòng người… Tự hào thay ngườichiến sĩ hải quân!
Sóng cứ vỗ và thời gian cứ trôi…
Hàng ngàn con thuyền vẫn ngày đêm ra khơi đánh cá đem lại sự giàu có cho quêhương Họ vẫn luôn tự tin rằng nơi ấy đã có các anh! Tổ quốc ta ngày càng giàu đẹpbiển bạc, đồng xanh, những con thuyền lắm tôm, lắm cá, những cánh đồng vàng nhiều
vụ bội thu… sẽ là hậu phương vững chắc cho các anh được yên tay súng Hoàng Sa,
Trường Sa - hai hòn ngọc Việt sẽ là niềm tự hào trong mỗi chúng ta! “Không xa đâu
Trường Sa ơi! Vẫn gần bên em vì Trường Sa luôn bên anh, vẫn gần bên anh vì Trường
Sa luôn bên em!”
Sóng cứ vỗ và thời gian cứ trôi…
Trong bài học ngày hôm nay của chúng em có hình hài của biển, của sóng nướcmây trời, của cánh chim hải âu bay về hòn đảo nhỏ, của những con thuyền chôngchênh giữa sóng nước khơi xa… Gắng học lên bạn ơi! Để góp một phần nhỏ bé củamình dựng xây đất nước, để đôi chân cứng cáp sẵn sàng vượt sóng ra khơi, đừng cúi
Trang 9đầu trước giông tố… Vững vàng lên bạn nhé! Tất cả những gì của hôm nay là của
ngày mai… Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã từng nói: “Ngày xưa ta có đêm, có rừng.
Ngày nay ta có ngày, có trời, có biển Bờ biển nước ta dài, tươi đẹp Ta phải biết giữ gìn và phát huy nó.” Học tốt bộ môn Lịch sử, Địa lí và Ngữ văn cũng là cách để chúng
ta hiểu sâu hơn về chủ quyền biển đảo, là cách để ta nhận ra rằng: Không có con
đường nào đi đến vinh quang và hạnh phúc khi không có đấu tranh Đúng! “Hạnh
phúc là đấu tranh!” Mục tiêu phía trước của chúng ta là học tập vì ngày mai lập
nghiệp nhưng nếu đất nước có chiến tranh, ta sẵn sàng thay áo, sẵn sàng xếp bút
nghiên lên đường đi chiến đấu: “Nếu Tổ quốc chọn ta làm điểm tựa
Vui gì hơn làm người lính đi đầu Trong đêm tối tim ta là ngọn lửa”
Mỗi con người Việt Nam phải góp phần giữ gìn từng tấc đất Việt Nam! Hãy siếtchặt tình đoàn kết! Hãy chung tay vì sự bình yên của Tổ quốc!
Sóng cứ vỗ và thời gian cứ trôi…
Biển cứ mãi xanh cho đẹp thêm dáng hình đất nước Biển cứ mãi ru êm những
ca khúc dịu dàng vào ghềnh đá, ru mãi hồn người trong tiếng vọng đêm đêm để tiếngcười, tiếng nói, tiếng học bài ê a của các em còn vang trên đảo, để tiếng súng thôi rềntrên bầu trời Tổ quốc, để ánh bình minh rực sáng mỗi ngày, để mãi bình yên cho từngtấc đất quê hương
Khi viết những dòng cảm xúc này về biển đảo và chiến sĩ hải quân, tôi khôngbao giờ nghĩ rằng ngày mai cô giáo sẽ cho mình mấy điểm mà cứ nghĩ rằng mình
đang đứng trước biển ngắm nhìn những con sóng “dữ dội và dịu êm; ồn ào và lặng
lẽ”, ngắm nhìn ngọn hải đăng, ngắm nhìn biển đảo xa xôi, trò chuyện cùng với
những chú hải âu trong tít tắp mây trời và trò chuyện cùng các anh… những lời tri ânchân thành nhất!
Sóng cứ vỗ và thời gian cứ trôi…
Trang 104 Giải pháp giải quyết tình huống:
+ Tuyên truyền cho người dân và đặc biệt là thế hệ trẻ có ý thức trách nhiệm,nhận thức được tầm quan trọng của chủ quyền Quốc gia; có ý chí, quyết tâm, hànhđộng thiết thực để bảo vệ chủ quyền biển đảo
+ Học tập thật tốt bộ môn Lịch sử sẽ giúp chúng ta hiểu thêm về truyền thốnglịch sử hào hùng của dân tộc trong công cuộc dựng nước và giữ nước
+ Học tập tốt bộ môn Địa lí sẽ giúp học sinh nắm được vị trí địa lí, chủ quyềnbiển đảo của Tổ quốc nhằm nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam
+ Từ những tác phẩm văn học, những đề văn mà thầy cô giáo yêu cầu làm bài
và những bài văn tự làm của chính mình cũng như những bài văn hay của các bạn…cũng là cách để mỗi học sinh tự ý thức được vai trò, trách nhiệm của bản thân mìnhtrong công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo
+ Sưu tầm những bài hát về biển đảo
+ Vận dụng kỹ năng sống để tổ chức những buổi sinh hoạt lớp với chủ đề biển đảo+ Làm báo bảng, vẽ tranh về biển đảo
+ Tổ chức chương trình: “Chung tay xây dựng Thư viện, thường xuyên đọc nhiều sách hay” để giới thiệu những cuốn sách về biển đảo như: “Trường Sa, Hoàng