Sông Châu hiện lên trong bài văn của tôi sẽ là một dòng sông nên thơ với làn nước mát lành trong quá khứ hay sẽ là dòng sông của hiện tại đang ngày đêm phải hứng chịu những tác động tiêu
Trang 1BÀI VIẾT DỰ THI
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
Năm học 2015- 2016
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO: Hà Nam
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO: Duy Tiên
TRƯỜNG : THCS Yên Bắc
ĐỊA CHỈ : Xã Yên Bắc- Huyện Duy Tiên- Tỉnh Hà Nam
ĐIỆN THOẠI: 03513.830684
EMAIL: truongthcsyenbac684@gmail.com
TÊN TÌNH HUỐNG: Giới thiệu về dòng sông quê hương em.
MÔN HỌC CHÍNH ĐƯỢC VẬN DỤNG ĐỂ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG : Ngữ văn
CÁC MÔN HỌC TÍCH HỢP: Lịch sử, Địa lí, Hóa học Giáo dục công dân…
HỌ VÀ TÊN: ỨNG THỊ CHÂM ANH
NGÀY SINH: 11/04/2002 LỚP: 8B
Trang 21.TÊN TÌNH HUỐNG:
Trong một lần giao bài tập về nhà, cô giáo yêu cầu chúng tôi làm một bài văn thuyết
minh “ Giới thiệu dòng sông quê hương em” Nghĩ tới dòng sông Châu quê mình,tôi cứ
trăn trở mãi không biết nên giới thiệu như thế nào? Sông Châu hiện lên trong bài văn của tôi sẽ là một dòng sông nên thơ với làn nước mát lành trong quá khứ hay sẽ là dòng sông của hiện tại đang ngày đêm phải hứng chịu những tác động tiêu cực từ phía con người ?
Sông Châu xưa và nay…Sông Châu ngày ấy…bây giờ… quá khứ - hiện tại…tất cả như cùng ùa về trong tâm trí của tôi
2 MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
- Bài viết phải đảm bảo các yêu cầu về:
+ nguồn gốc
+ vị trí địa lí, địa hình
+ giá trị lịch sử, văn hóa
+ giá trị về kinh tế, giao thông…
+ thực trạng của dòng sông
- Vận dụng kiến thức liên môn để giúp mọi người có thể hiểu rõ hơn về những giá trị lịch
sử, văn hóa cũng như giá trị kinh tế mà sông Châu đem lại
Càng tự hào về dòng sông “lịch sử - văn hóa” chúng ta càng thấy rõ hơn trách nhiệm của mình đối với dòng sông trong hiện tại Tạo thành cuộc tuyên truyền rộng lớn thông qua nhà trường, trên mạng xã hội để rèn kĩ năng sống nâng cao ý thức cho mỗi học sinh
và toàn cộng đồng góp phần thiết thực giảm thiểu sự ô nhiễm nguồn nước, trả lại sự trong lành cho dòng sông Châu
3.TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Kết hợp các tri thức khách quan ở địa phương:
Tìm hiểu tổng thể về dòng sông Châu: từ nguồn gốc lịch sử , địa lí, văn hóa; những điều kiện thuận lợi về giao thông, thủy lợi mà sông Châu đem lại trong chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh nhà Thực trạng ô nhiễm tại dòng sông, những giải pháp khắc phục
Trang 34 GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Vận dụng kiến thức đã học ở các môn học và những kiến thức có được trong thực
tế để giải quyết tình huống:
- Ngữ văn: Kĩ năng viết một bài văn thuyết minh: Tìm hiểu và kết hợp các tri thức khách quan trong bài viết Sử dụng các phương thức biểu đạt phù hợp
- Địa lí: đặc điểm địa lí, địa hình; nguồn lợi về kinh tế
- Lịch sử: lịch sử dựng nước, lịch sử đấu tranh,những nét văn hóa truyền thống tiêu biểu gắn với dòng sông
- Giáo dục công dân: Bài học về lòng yêu quê hương; giáo dục ý thức bảo tồn những giá trị về lịch sử, văn hóa; giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
- Hóa học : Tìm hiểu những chất độc hại có trong nguồn nước sông để đưa ra những biện pháp làm giảm thiểu sự ô nhiễm
5 THUYẾT MINH TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
- Quá trình thực hiện: Viết các các ý chính Sưu tầm tài liệu,tranh ảnh, tìm hiểu thực tế, trao đổi thảo luận với cô giáo và các bạn và sau đó viết thành bài văn
- Tư liệu sử dụng: sách địa phương về lịch sử, địa lí ; các hình ảnh về dòng sông và liên quan tới dòng sông
- Ứng dụng công nghệ thông tin: mạng Internet
Trang 4
Tôi sinh ra và lớn lên trên quê hương Hà Nam- mảnh đất giàu truyền thống lịch
sử, văn hóa Núi Đọi, Sông Châu từ lâu đã trở thành biểu tượng của Hà Nam Mỗi khi nhắc đến sông Châu , bất cứ người con quê hương Hà Nam nào cũng không thể quên hình ảnh một dòng sông bình lặng, hiền hòa, gắn với cuộc sống thanh bình, yên ả của những người dân quê cần cù, chất phác
Biểu tượng: Núi Đọi, sông Châu
Dòng nước mát lành ,chảy trôi êm đềm của sông Châu đã trở thành hình ảnh không thể phai trong lòng người dân Hà Nam Mỗi khi nhắc đến dòng sông, kí ức tuổi thơ tôi lại
ùa về Có lẽ chăng, chính dòng nước mát lành đã gạt bỏ lớp bụi thời gian để tôi được trở
về với quá khứ tuổi thơ đẹp đẽ Mỗi lần đứng ngắm dòng sông, nhất là vào những buổi hoàng hôn, trong tôi lại trào dâng một cảm xúc khó tả- có một cái gì đó vừa gần gũi, vừa thân thương, một cảm giác bình yên thanh thản đến vô cùng Dòng nước cứ chảy trôi, thời gian cứ nhạt nhòa nhưng sẽ chẳng bao giờ tôi quên được những kỉ niệm với dòng sông Đơn giản, bởi không phải ai cũng có được những kỉ niệm tuổi thơ trong sáng, ngọt ngào với dòng sông yêu quý ấy
Trang 5Sông Châu Giang còn được gọi là sông Phủ Lý, là con sông thuộc hệ thống sông Hồng- sông Thái Bình của miền Bắc Việt Nam Sông có chiều dài 35 km, nằm trọn trong địa phận tỉnh Hà Nam Sông là tuyến đường nối hai tỉnh Hà Nội và Nam Định, đi qua và làm ranh giới tự nhiên giữa các địa phương trong tỉnh như Duy Tiên, Phủ Lí, Bình Lục,
Lí Nhân.Sông có một vị trí quan trọng trong lưu vực sông Nhuệ - Đáy Sông là một phân lưu cũ của sông Hồng , nối với sông Hồng bằng hai cửa: cửa Yên Lệnh- Hòa Mạc và cửa Hữu Bị Trước đây khi đường bộ chưa phát triển , sông là đường giao thông cho cả vùng châu thổ sông Hồng
Sông còn là nơi ghi lại những dấu ấn lịch sử trọng đại của dân tộc Sông là con đường thủy mà vua Lí Công Uẩn đã đi từ Hoa Lư , qua sông Đáy để ngược sông Hồng về thành Đại La, từ đó dời kinh đô về đất Thăng Long năm 1010 Thời Trần, sông còn được gọi là sông Thiên Mạc, một đường huyết mạch giữa Thăng Long và Tức Mặc( Nam Định) kinh đô thứ hai của triều Trần Trong các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên -Mông, nơi đây đã có nhiều trận đánh lịch sử trên sông của các tướng lĩnh như Trần Hưng Đạo, Trần Nhật Duật, đã để lại nhiều di tích như đền Trần Thương thuộc xã Nhân Đạo, huyện Lí Nhân
Đền Trần Thương(xã Nhân Đạo, huyện Lí Nhân)
Trang 6Và chúng ta không thể quên khúc tráng ca nơi thành phố ven sông: tại xã Lam Hạ ( thành phố phủ Lý) có 10 nữ dân quân đã chiến đấu quên mình và ngã xuống mảnh đất quê hương trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ leo thang phá hoại miền Bắc
Đài tưởng niệm 10 cô gái Lam Hạ
Sông Châu không chỉ là nơi ghi lại những dấu ấn lịch sử thời kì dựng nước và giữ nước, mà nó còn mang đậm nét văn hóa truyền thống của quê hương Hà Nam- nơi ta nhắc đến đó chính là ngã ba sông Móng
Ngã ba sông Móng là địa danh nằm trên lưu vực sông Châu, nơi tiếp giáp 3 xã thuộc 3 huyện trong tỉnh: Bình Nghĩa, Văn Lý, Tiên Phong mang đặc trưng của nền văn hóa lúa nước, nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải và cũng là nơi sản sinh ra những làn điệu dân ca mượt mà, đằm thắm Những câu hát dân ca giao duyên trên vùng ngã ba sông Móng đã trở thành làn điệu dân ca tiêu biểu cho cư dân nông nghiệp Hà Nam Chất trữ tình trong các làn điệu dân ca được lấy cảm hứng từ môi trường sinh hoạt, lao động Con thuyền , xóm bãi, dòng sông Châu với những luống rau, ngô tươi tốt đã trở thành những hình ảnh gần gũi, thân thương trong nhiều làn điệu Sinh ra ở vùng ngã ba sông Móng, rất nhiều nhạc sĩ đã gắn bó trọn đời mình với những câu hát dân ca trên dòng sông quê
Trang 7hương, người dân ở làng Móng cho rằng : người Hà Nam thì phải biết hát và thuộc dân
ca Hà Nam Hát dân ca trên dòng sông quê hương chính là bày tỏ tình yêu lao động và tình yêu cuộc sống
Nặng lòng với ngã ba sông Móng
Đã có rất nhiều lễ hội diễn ra trên dòng sông Châu Hình ảnh những liền anh, liền chị ngồi trên thuyền hát những làn điệu dân ca thật không thể nào quên được! Những khúc hát giao duyên trên sông như một mối duyên ngầm sâu nặng, thủy chung của con người đối với quê hương, một tình cảm cội nguồn không dễ gì dứt bỏ
Hát giao duyên vùng ngã ba sông Móng
Trang 8Không chỉ có giá trị về lịch sử, văn hóa, sông Châu còn góp phần quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế , nâng cao đời sống của người dân Hà Nam
Vào đầu thế kỉ XX, người Pháp đã cho đắp đê sông Hồng chặn các cửa sông lại nên còn được gọi là Tắc Giang Theo chiều dài sông, người ta cho đắp ba con đập ở Phúc Hạ Quan Trung và Vĩnh Trụ, chia sông thành bốn đoạn khác nhau và nối với nhau một cách hạn chế.Từ đó đến nay, sông Châu là túi đựng nước được bơm ra từ các khu vực ngập úng về mùa mưa Một công trình thủy lợi lớn đã được xây dựng trên sông Châu Giang
-đó là cụm công trình đầu mối Tắc Giang Công trình thủy lợi này đã giúp cho việc tăng cường mực nước , điều tiết lũ, chất lượng nước được cải thiện, phục vụ tưới tiêu trong sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt cho nhân dân
Cụm công trình đầu mối Tắc Giang
Đặc biệt, năm 2013, Bộ Giao thông vận tải đã ra quyết định chuyển đoạn tuyến đường thủy nội địa địa phương sông Châu Giang đoạn từ Phủ Lý đến âu Tắc Giang Sau khi được nâng cấp kết hợp với nạo vét mở rộng luồng , tuyến đường thủy nội địa Quốc gia Phủ Lý- Tắc Giang sẽ thúc đẩy giao thông và vận tải đường thủy trên địa bàn tỉnh phát triển, mở đường cho các phương tiện thủy qua lại từ trung tâm tỉnh Hà Nam nối liền với một số tỉnh bạn Với vị trí hết sức quan trọng , tuyến đường thủy nội địa Phủ Lý- Tắc Giang là điều kiện để Hà Nam phát triển hệ thống vận tải đường thủy, thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội của địa phương
Trang 9Còn nhớ trước đây, khi kinh tế chưa phát triển , giao thông đi lại gặp nhiều khó khăn, người dân hai bờ sông Châu qua lại chủ yếu bằng phà hoặc bằng những con đò ngang nhỏ
bé Để thuận lợi cho việc đi lại, giao lưu buôn bán của nhân dân, nhiều cây cầu đã được dựng lên, nối đôi bờ sông Châu như cầu Hòa Mạc, cầu Câu Tử.Và mới đây, cầu Châu Giang- một công trình trọng điểm của thành phố Phủ Lý đã được xây dựng Cầu Châu Giang hoàn thành đã nối nhịp hai bờ Bắc và Nam Châu Giang, tạo động lực cho quá trình phát triển mạng lưới giao thông đô thị, tạo tiền đề cho quá trình xây dựng và phát
Trang 10triển đô thị về phía Bắc và Đông Bắc thành phố Phủ Lý.
Cầu Châu Giang- Phủ Lý
Trang 11Nhưng ,giờ đây cùng với dòng chảy của cuộc sống hiện đại, nước sông Châu
đã không còn được trong lành như xưa
Dòng nước ô nhiễm bắt nguồn từ Hà Nội đã đổ ra các sông trên địa bàn Hà Nam- trong đó có sông Châu Giang Nước sông không được lưu thông, lại nhận một phần nước thải của sông Nhuệ từ các làng nghề, khu công nghiệp nên đã bị ô nhiễm nặng, hàm lượng asen trong nước vượt nhiều lần chỉ số cho phép Những đoạn chảy qua một số
xã thuộc huyện Duy Tiên, Bình Lục, Lý Nhân bị ô nhiễm , bốc mùi hôi thối, ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân trong khu vực Và một điều nghiêm trọng hơn đó là nguồn nước ngầm, ao, hồ cũng bị nhiễm asen Bởi vậy, Hà Nam là địa phương có nguồn nước ngầm nhiễm asen cao nhất cả nước Một số xã thuộc các huyện Thanh Liêm, Bình Lục,
Lí Nhân và Duy Tiên có nguồn nước ngầm bị ô nhiễm rất cao, có nơi vượt tiêu chuẩn cho phép của tổ chức Y tế Thế giới(WHO) tới 73,3 lần
Sông Châu Giang bị ô nhiễm nặng ảnh hưởng không nhỏ tới người dân
Trang 12Ở xã Tiên Phong( Duy Tiên) là xã đầu tiên lĩnh chịu hậu quả nặng nề nhất Dòng nước ô nhiễm này chảy đến đâu là lập tức “xóa sổ” tôm cá tới đó
Cá chết hàng loạt trên sông Châu
Sông Châu không chỉ “ oằn mình” gánh chịu nguồn nước ô nhiễm mà hàng ngày, hàng giờ nó còn được con người “tô điểm” bởi hàng trăm loại rác thải sinh hoạt
Trang 13Rác vứt vương vãi ven sông Châu
Rác thải trôi nổi trên sông
Sông Châu đang bị “ bức tử” “ Hãy cứu lấy dòng sông”- đó là lời khẩn cầu của
chính bản thân tôi và cũng là lời kêu cứu của hàng ngàn hộ dân sống hai bên bờ sông
Có lẽ chăng, thời gian qua chúng ta đã quá lỏng lẻo với các quy định về bảo vệ môi trường, tạo kẽ hở cho những kẻ thiếu ý thức tha hồ ra tay “ làm hại” dòng sông” một cách “không thương tiếc” Một câu hỏi lớn được đặt ra cho tất cả chúng ta đó là: làm thế nào để khắc phục sự ô nhiễm môi trường nói chung và các dòng sông nói riêng( trong đó
có sông Châu)?
Trước hết, chúng ta phải ý thức được rằng: Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của
cả cộng đồng; hãy biến những lời nói suông, sự hô hào bằng những hành động việc làm
cụ thể; Nhà nước và các cơ quan có trách nhiệm cần đưa ra những quy định nghiêm ngặt đối với việc bảo vệ môi trường
Cụ thể, để khắc phục sự ô nhiễm của các dòng sông cần phải:
Tuyên truyền vận động, nâng cao ý thức cộng đồng, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường: mỗi người dân không xả rác bừa bãi , cần để rác vào đúng nơi quy định
Trang 14Ngăn chặn tất cả các nguồn xả từ nhà máy, phân xưởng, khu công nghiệp Nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư phải qua xử lí trước khi xả ra sông
Hạn chế dùng các loại phân bón và hóa chất độc hại dùng trong nông nghiệp , thay thế bằng các loại thân thiện với môi trường, nguồn gốc sinh học
Tích cực trồng cây xanh, không để tình trạng xói lở, rửa trôi các tạp chất , xác bã động thực vật từ đồi núi vùng cao xuống đồng bằng
Lập các hệ thống mương sinh thái , làm vườn sinh thái để giữ nước
Nghiêm trị các loại tội phạm môi trường và kiểm soát chặt chẽ ý thức thực hiện việc bảo vệ môi trường
Nên thả có quy hoạch các loại cỏ và cây hoa thủy sinh khác để tạo cảnh quan và hấp thụ các kim loại nặng, dinh dưỡng, tạp chất để làm sạch nước sông
Trên đây chỉ là một trong số vô số những biện pháp mà con người đưa ra nhằm giảm thiểu sự ô nhiễm nguồn nước sông Nhưng theo tôi, điều quan trọng nhất vẫn chính là cách hành xử hàng ngày, hàng giờ của chúng ta đối với các dòng sông
Chúng ta vẫn biết, ngày 14/3 hàng năm là Ngày Quốc tế hành động vì các dòng
sông ?Vậy tại sao TÔI- BẠN- CHÚNG TA lại không thể có được một ngày “hành động
vì sông Châu”? Có lẽ, câu hỏi ấy sẽ mãi trong hành trình đi tìm lời giải đáp nếu chúng ta vẫn giữ thói quen “thờ ơ”, “mặc kệ”, “ ngoảnh mặt làm ngơ” trước thực trang ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm nguồn nước sông Châu nói riêng
Nhưng dù cho thế nào thì tôi vẫn tin, vẫn mơ trong một tương lai không xa – hai bên bờ dòng sông hiền hòa ấy sẽ mọc lên một thị xã sông Châu - xanh sạch đẹp - tiềm năng - phát triển Với những giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa , với vẻ đẹp tự nhiên vốn có cùng với bàn tay chăm sóc, cải tạo của con người, rất có thể sông Châu sẽ trở thành một thắng cảnh, một địa điểm du lịch sông nước vô cùng hấp Và cùng với Núi Đọi- sông Châu sẽ luôn một biểu tượng đẹp của quê hương Hà Nam
Trang 156 Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG.
Vận dụng kiến thức liên môn để giúp mọi người có thể hiểu rõ hơn về những giá trị lịch
sử, văn hóa cũng như giá trị kinh tế mà sông Châu đem lại
Từ đó, giáo dục học sinh ý thức giữ gìn những giá trị lịch sử ,văn hóa truyền thống của quê hương , có thái độ đúng đắn và cái nhìn tích cực trong việc bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường
Tạo thành cuộc tuyên truyền rộng lớn thông qua nhà trường, trên mạng xã hội để rèn
kĩ năng sống nâng cao ý thức cho mỗi học sinh và toàn cộng đồng góp phần thiết thực giảm thiểu sự ô nhiễm nguồn nước, trả lại sự trong lành cho dòng sông Châu