Biện pháp quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường trung cấp kỹ thuật công nghiệp tỉnh đồng nai (tt)

38 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH CỦA HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP TỈNH ĐỒNG NAI .... Thực trạng quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các

BỘ GIÂO DỤC VĂ ĐĂO TẠO

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

VÕ THỊ NGỌC QUỲNH

BIỆN PHÂP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC HĂNH CỦA HỌC SINH

Ở CÂC TRƯỜNG TRUNG CẤP KỸ THUẬT

CÔNG NGHIỆP TỈNH ĐỒNG NAI

CHUYÍN NGĂNH: QUẢN LÝ GIÂO DỤC

MÃ SỐ: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÂO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS TRẦN THỊ HƯƠNG

Huế, năm 2015

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu ghi trong luận văn là trung thực, và chƣa từng công bố trong bất kỳ một công trình nào khác

Tác giả luận văn

Võ Thị Ngọc Quỳnh

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Sau đại học, Khoa Tâm lý - giáo dục trường Đại học Sư phạm - Đại học Huế và quý Thầy,

Cô giáo đã trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Thầy Cô giáo trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp Đồng Nai, Trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp Nhơn Trạch đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi nghiên cứu đề tài và hoàn thành khóa học

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Trần Thị Hương - người hướng dẫn khoa học đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, gia đình đã động viên, ủng hộ, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Xin trân trọng cảm ơn

Tác giả luận văn

Võ Thị Ngọc Quỳnh

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 4

DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ 5

MỞ ĐẦU 6

1 Lý do chọn đề tài 6

2 Mục đích nghiên cứu 7

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 8

4 Giả thuyết khoa học 8

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 8

6 Phạm vi nghiên cứu 8

7 Phương pháp nghiên cứu 8

8 Cấu trúc luận văn 9

NỘI DUNG 10

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP 10

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 10

1.1.1 Ngoài nước 10

1.1.2 Trong nước 13

1.2 Các khái niệm cơ bản 14

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 14

1.2.2 Quản lý hoạt động dạy học 18

1.2.3 Quản lý hoạt động thực hành của học sinh 19

1.3 Hoạt động thực hành của học sinh ở trường Trung cấp chuyên nghiệp 21

1.3.1 Vai trò, mục tiêu hoạt động thực hành ở trường trung cấp chuyên nghiệp 21

1.3.2 Nội dung, chương trình hoạt động thực hành ở trường trung cấp chuyên nghiệp 23

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.3.3 Hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động thực hành ở trường trung cấp

chuyên nghiệp 24

1.3.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động thực hành của học sinh ở trường trung cấp chuyên nghiệp 28

1.4 Quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở trường Trung cấp chuyên nghiệp 31

1.4.1 Nội dung quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở trường trung cấp chuyên nghiệp 31

1.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp 37

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 38

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH CỦA HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP TỈNH ĐỒNG NAI 39

2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu 39

2.1.1 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội và nhân lực tỉnh Đồng Nai 39

2.1.2 Khái quát về các trường Trung cấp kỹ thuật công nghiệp tỉnh Đồng Nai 41

2.1.3 Mẫu khảo sát và cách thức xử lý số liệu khảo sát 44

2.2 Thực trạng hoạt động thực hành của học sinh ở các trường Trung cấp kỹ thuật công nghiệp tỉnh Đồng Nai 46

2.2.1 Thực trạng nhận thức về vai trò, mục tiêu hoạt động thực hành (HĐTH) 46

2.2.2 Thực trạng thực hiện nội dung chương trình hoạt động thực hành của học sinh 49

2.2.3 Thực trạng về hình thức, phương pháp hoạt động thực hành của học sinh 51

2.2.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động thực hành của học sinh 55

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường Trung cấp kỹ thuật công nghiệp tỉnh Đồng Nai 57

2.3.1 Quản lý mục tiêu hoạt động thực hành 57

2.3.2 Quản lý kế hoạch, nội dung chương trình thực hành 58

2.3.3 Thực trạng quản lý hoạt động thực hành của học sinh trong hoạt động dạy học môn học 61

2.3.4 Thực trạng quản lý hoạt động thực hành trong các cơ sở thực hành nghề 63

2.3.5 Quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động thực hành 65

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.4 Nguyên nhân của thực trạng quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các

trường Trung cấp kỹ thuật công nghiệp tỉnh Đồng Nai 66

2.4.1 Đánh giá chung thực trạng 66

2.4.2 Nguyên nhân của thực trạng 69

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 71

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH CỦA HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP TỈNH ĐỒNG NAI 73

3.1 Nguyên tắc xác lập biện pháp 73

3.1.1 Đảm bảo tính kế thừa 73

3.1.2 Đảm bảo tính hệ thống và toàn diện 73

3.1.3 Đảm bảo tính thực tiễn 73

3.1.4 Đảm bảo tính hiệu quả 74

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường Trung cấp kỹ thuật công nghiệp tỉnh Đồng Nai 74

3.2.1 Nâng cao nhận thức về hoạt động thực hành của học sinh 74

3.2.2 Tăng cường quản lý kế hoạch, nội dung chương trình thực hành 76

3.2.3 Đổi mới quản lý hoạt động thực hành của học sinh trong hoạt động dạy học môn học 79

3.2.4 Đổi mới quản lý hoạt động thực hành trong các cơ sở thực hành nghề 82

3.2.5 Đảm bảo các điều kiện hỗ trợ hoạt động thực hành 84

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 86

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 87

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 93

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 94

1 KẾT LUẬN 94

2 KHUYẾN NGHỊ 96

TÀI LIỆU THAM KHẢO 98 PHỤ LỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ

Trang

BẢNG

Bảng 2.1 Thực trạng nhận thức về vai trò hoạt động thực hành của học sinh 46

Bảng 2.2 Thực trạng nhận thức mục tiêu hoạt động thực hành 48

Bảng 2.3 Thực trạng về thực hiện nội dung chương trình hoạt động thực hành 49

Bảng 2.4 Thực trạng về thực hiện hình thức của hoạt động thực hành 51

Bảng 2.5 Thực trạng về phương pháp tổ chức hoạt động thực hành của học sinh 53

Bảng 2.6 Thực trạng về thực hiện kiểm tra, đánh giá hoạt động thực hành 55

Bảng 2.7 Thực trạng về quản lý mục tiêu hoạt động thực hành tại trường 57

Bảng 2.8 Thực trạng về quản lý kế hoạch hoạt động thực hành tại trường 58

Bảng 2.9 Thực trạng về quản lý nội dung chương trình hoạt động thực hành tại trường 59

Bảng 2.10 Quản lý hoạt động thực hành của học sinh trong hoạt động dạy học môn học 61

Bảng 2.11 Quản lý hoạt động thực hành trong các cơ sở thực hành nghề 63

Bảng 2.12 Thực trạng về quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động thực hành 65

Bảng 2.13 Những yếu tố thuận lợi 69

Bảng 2.14 Những yếu tố khó khăn 70

Bảng 3.1 Tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường Trung cấp kỹ thuật công nghiệp tỉnh Đồng Nai 87

SƠ ĐỒ Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức các trường 42

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đã và đang trở thành một xu thế phát triển tất yếu Qúa trình hội nhập quốc tế mang tới những cơ hội nhưng cũng mang đến nhiều thách thức lớn đối với giáo dục Giáo dục đóng vai trò chủ yếu trong việc nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, đặt nền tảng cho sự đổi mới và phát triển khoa học công nghệ của đất nước đồng thời tác dụng mạnh mẽ đến tiến trình phát triển quốc gia Giáo dục phải đi trước một bước, giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, tạo nên sự phát triển nhanh và bền vững cho mỗi quốc gia Do vậy bất cứ nước nào, dù lớn hay nhỏ, dù giàu hay nghèo, phát triển hay đang phát triển, bao giờ cũng phải quan tâm đến giáo dục, mà trong đó trước hết là quản lý giáo dục

Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành nước công nghiệp hóa vào năm

2020 Đào tạo nghề đóng vai trò trung tâm trong mục tiêu này: nhu cầu về lao động lành nghề tăng đều đặn do nền kinh tế của đất nước đang tiếp tục tăng trưởng và yêu cầu tăng khả năng cạnh tranh trong khu vực và trên toàn cầu Hiện tại, Việt Nam còn thiếu công nhân lành nghề và kỹ thuật viên đã qua đào tạo mặc dù có khoảng 1,4 triệu người gia nhập thị trường lao động mỗi năm Chỉ khoảng 27% lao động hiện đang được đào tạo phù hợp với công việc họ đảm nhiệm, trong khi chỉ 15% đã hoàn thành đào tạo nghề chính thức Do đó, Chính phủ Việt Nam đã coi hoạt động đào tạo nghề và thúc đẩy việc làm là trọng tâm trong các mục tiêu phát triển Đồng thời, với mong muốn điều chỉnh hoạt động đào tạo nghề cho phù hợp với nhu cầu của cộng đồng doanh nghiệp, chính phủ đang thúc đẩy việc mở rộng đào tạo nghề

và cải tiến chất lượng đào tạo theo định hướng nhu cầu Thực tế đó đã đặt ra cho giáo dục và đào tạo nhiều yêu cầu đối với việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao Do vậy, công tác giáo dục - đào tạo nghề đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc trang bị các kiến thức, kỹ năng và thái độ cho đội ngũ lao động tương lai

Trong chương trình giáo dục - đào tạo nghề thì hoạt động thực hành của học sinh đóng vai trò chủ đạo, nó góp phần tạo ra sản phẩm là những công nhân, kỹ thuật viên vừa có trình độ vừa có tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp

Demo Version - Select.Pdf SDK

Đồng Nai là tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, là một trong những địa phương đi đầu trong cả nước về xây dựng và phát triển khu công nghiệp,

vì vậy để đáp ứng yêu cầu đào tạo và cung ứng công nhân, kỹ thuật viên có trình độ trung cấp và sơ cấp nghề, trong những năm qua việc ưu tiên phát triển hệ thống các trường trung cấp nghề, cao đẳng, trung tâm đào tạo nghề nhận được nhiều sự quan tâm, ủng hộ của chính quyền và xã hội tỉnh Đồng Nai Riêng đối với sự quản lý của

Sở Giáo dục - Đào tạo Đồng Nai thì hệ thống các trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp đã được xây dựng và phát triển và đã đạt được nhiều kết quả trong công tác đào tạo nghề

Với mục tiêu và sản phẩm chính của đào tạo nghề hệ Trung cấp chuyên nghiệp là đào tạo ra những công nhân đáp ứng được các yêu cầu của người sử dụng lao động, đáp ứng được các thay đổi liên tục của công nghệ mới, các quy trình sản xuất công nghiệp hiện đại Chính vì đánh giá được tầm quan trọng của hoạt động thực hành trong quá trình đào tạo do đó trong khung chương trình được ban hành năm 2014 của hệ Trung cấp chuyên nghiệp được phân chia theo tỉ lệ tối thiểu dành 2/3 thời lượng của chương trình học cho hoạt động thực hành, thực tập sản xuất tại xưởng thực tập tại trường, thực tế sản xuất tại công ty, xí nghiệp Tuy nhiên trên thực tế do sự cứng nhắc của chương trình khung, sự chậm trễ, lỗi thời của việc biên soạn và triển khai đề cương chi tiết các môn học, đưa những môn học không phù hợp với thực tiễn vào trong chương trình đào tạo….đã làm giảm đi rất nhiều sự hiệu quả của hoạt động thực hành, ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo Trong đó việc quản lý hoạt động dạy học thực hành tại hệ thống các trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp Đồng Nai đã lộ rõ những hạn chế, bất cập làm ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng đào tạo

Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Biện

pháp quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Đồng Nai”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp

Demo Version - Select.Pdf SDK

tỉnh Đồng Nai nhằm góp phần nâng cao chất lượng quản lý, đào tạo nghề ở các trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Đồng Nai

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý hoạt động thực hành ở trường Trung cấp chuyên nghiệp

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường Trung cấp

Kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Đồng Nai

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Công tác quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường Trung cấp

Kỹ thuật Công nghiệp hiện nay còn nhiều hạn chế và bất cập trong các nội dung và chức năng quản lý Nếu đề xuất được những biện pháp quản lý hoạt động thực hành đảm bảo tính đồng bộ với quá trình quản lý dạy học và quản lý đào tạo của nhà trường, có tính thực tiễn, phù hợp với điều kiện của trường thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy thực hành trong nhà trường

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở trường Trung cấp chuyên nghiệp

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động thực hành của học sinh

ở các trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Đồng Nai

5.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường Trung cấp kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Đồng Nai

6 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đề tài tập trung khảo sát thực trạng và đề xuất biện pháp quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Đồng Nai

Các trường khảo sát:

+ Trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp Đồng Nai

+ Trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp Nhơn Trạch

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu, phân loại tài liệu nhằm xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

Demo Version - Select.Pdf SDK

7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Tiến hành trưng cầu ý kiến (sử dụng phiếu điều tra) ở các đối tượng là cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh nhằm khảo sát thực trạng của vấn đề nghiên cứu

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Phỏng vấn học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý nhằm tìm hiểu sâu hơn về hoạt động thực hành và công tác quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường trung cấp kỹ thuật công nghiệp

7.2.3 Phương pháp quan sát

Quan sát hoạt động thực hành của học sinh ở các trường trung cấp kỹ thuật công nghiệp trong giờ thực hành chính khóa, trong giờ tự học

7.2.4 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

Tham khảo ý kiến các chuyên gia là các nhà quản lý, nhà giáo nhằm tìm hiểu sâu hơn về hoạt động thực hành và công tác quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở các trường trung cấp kỹ thuật công nghiệp

7.3 Nhóm các phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý các số liệu thu được qua khảo sát thực trạng

8 CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Mở đầu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở

trường Trung cấp chuyên nghiệp

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở

các trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Đồng Nai

Chương 3: Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động thực hành của học sinh ở

các trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Đồng Nai

Kết luận và kiến nghị

Danh mục tài liệu tham khảo

Phụ lục

Demo Version - Select.Pdf SDK