Biện pháp quản lý công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh ở các trường trung học phổ thông ở huyện trảng bom, tỉnh đồng nai (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM LÊ VĂN ANH BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG CÁCH MẠNG ĐỊA PHƯƠNG CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ VĂN ANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG CÁCH MẠNG ĐỊA PHƯƠNG CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS TS NGUYỄN VĂN ĐỆ

Huế, năm 2015

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực , đƣợc các đồng tác giả cho phép sử dụng và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ một công trình nào khác

Tác giả luận văn

Lê Văn Anh

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành nhất, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Sau đại học, Khoa Tâm lý Giáo dục cùng toàn thể Quý thầy giáo, cô giáo Trường Đại học Sư Phạm Huế đã nhiệt tình giảng dạy, truyền đạt cho tôi những kiến thức lý luận quý báu, tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập

Đặc biệt, tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS TS Nguyễn Văn Đệ, Hiệu trưởng trường Đại Học Đồng Tháp, đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin trân trọng cám ơn Ban Giám hiệu, cán bộ, GV và nhân viên trường THCS&THPT Bàu Hàm luôn chia sẻ, động viên, tạo điều kiện cho tôi cả về tinh thần và vật chất trong suốt quá trình học tập

Tôi xin trân trọng cám ơn đến các đồng chí lãnh đạo Sở GD&ĐT Đồng Nai; các đồng chí trong BGH, giáo viên và học sinh các Trường THPT Ngô Sĩ Liên; Thống Nhất A; THCS&THPT Bàu Hàm, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai đã tạo điều kiện giúp tôi thực hiện khảo sát, nghiên cứu để hoàn thành luận văn này

Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, bản thân tôi đã hết sức

nổ lực, song chắc chắn còn nhiều thiếu sót, khiếm khuyết Tôi kính mong nhận được nhiều sự đóng góp, chỉ dẫn của hội đồng khoa học cũng như các thầy cô giáo, bạn

bè, đồng nghiệp để đề tài nghiên cứu của tôi được hoàn thiện hơn

Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè và người thân đã động viên, giúp đỡ tôi trong cuộc sống, học tập và công tác

Đồng Nai, tháng 3 năm 2015

Tác giả

Lê Văn Anh

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 5

DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ 6

MỞ ĐẦU 7

1 Lý do chọn đề tài 7

2 Mục đích nghiên cứu 10

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 10

4 Giả thiết khoa học 10

5 Nhiệm vu ̣ và pha ̣m vi nghiên cứu 10

6 Phương pháp luâ ̣n và phương pháp nghiên cứu 11

7 Những đóng góp của đề tài 11

8 Kế hoạch và tiến độ nghiên cứu 11

9 Cấu trú c của đề tài 11

NỘI DUNG 13

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG CÁCH MẠNG ĐỊA PHƯƠNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 13

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 13

1.1.1 Một số nghiên cứu ở nước ngoài 13

1.1.2 Một số nghiên cứu ở trong nước 14

1.2 Các khái niệm liên quan đến đề tài 17

1.2.1 Khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 17

1.2.2 Khái niệm truyền thống, truyền thống cách ma ̣ng, truyền thống cách mạng địa phương 22

1.2.3 Khái niệm quản lý công tác giáo dục truyền thống 24

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.3 Cơ sở lý luận củ a công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho

học sinh trung ho ̣c phổ thông 25

1.3.1 Vai trò của việc giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh trung ho ̣c phổ thông 25

1.3.2 Hình thức giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh trung học phổ thông 26

1.3.3 Nội dung giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh trung học phổ thông 28

1.3.4 Quản lý công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phuơng cho học sinh trung ho ̣c phổ thông 28

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh trung ho ̣c phổ thông 32

1.4.1 Các yếu tố ảnh hưởng từ xã hội 32

1.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng từ nhà trường 32

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng từ gia đình 33

1.4.4 Các yếu tố ảnh hưởng từ bản thân học sinh 33

Tiểu kết chương 1 34

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG CÁCH MẠNG ĐỊA PHUƠNG CHO HỌC SINH CÁC TRUỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở HUYỆN TRẢNG BOM , TỈNH ĐỒNG NAI 35

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giáo dục Trung học phổ thông của huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 35

2.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên huyện Trảng Bom 35

2.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội huyện Trảng Bom 35

2.1.3 Giáo dục trung học phổ thông của huyện Trảng Bom 38

2.2 Khái quát quá trình khảo sát thực trạng 42

2.2.1 Mục đích khảo sát 42

2.2.2 Nội dung khảo sát 42

2.2.3 Phương pháp khảo sát 42

2.2.4 Đối tuợng khảo sát (Kênh khảo sát) 42

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.3 Thực trạng về công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học

sinh ở các trường trung ho ̣c phổ thông huyện Trảng Bom , tỉnh Đồng Nai 43

2.3.1 Thực tra ̣ng về di tích li ̣ch sử đi ̣a phương Đồng Nai 43

2.3.2 Nhận thức về tầm quan trọng của công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh ở các trường trung ho ̣c phổ thông huyện Trảng Bom , tỉnh Đồng Nai 46

2.3.3 Về nội dung giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh 49

2.3.4 Về hình thức, tổ chức công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh 53

2.4 Thực trạng về quản lý công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh ở các trường trung ho ̣c phổ thông huyện Trảng Bom , tỉnh Đồng Nai 54 2.4.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh trung ho ̣c phổ thông 54

2.4.2 Thực trạng công tác tổ chức, chỉ đạo giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh trung ho ̣c phổ thông 56

2.4.3 Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh 57

2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh ở các trường trung ho ̣c phổ thông huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 58

2.5.1 Mặt mạnh 58

2.5.2 Mặt yếu, hạn chế 59

2.5.3 Nguyên nhân 60

Tiểu kết chương 2 61

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG VỀ CÔNG TÁC GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG CÁCH MẠNG ĐỊA PHƯƠNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI 63

3.1 Nguyên tắc đề xuất các giải pháp 63

3.1.1 Đảm bảo tính mục đích 63

Demo Version - Select.Pdf SDK

3.1.2 Đảm bảo tính khoa học và thực tiễn 63

3.1.3 Đảm bảo tính hiệu quả và tính khả thi 64

3.1.4 Đảm bảo tính toàn diện 65

3.1.5 Phát huy được tiềm năng của xã hội, phát huy được tính tích cực tự giác của các lực lượng xã hội 66

3.2 Các biện pháp quản lý công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh trung ho ̣c phổ thông huyện Trảng Bom , tỉnh Đồng Nai 66

3.2.1 Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên về công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh 66

3.2.2 Tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho giáo viên chủ nhiệm và cán bô ̣ Đoàn 70

3.2.3 Kế hoạch hóa - Đa dạng hóa nội dung, chương trình giáo dục truyền thống cách mạng địa phuơng cho học sinh trong nhà truờng 73

3.2.4 Tổ chức phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội nhằm giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh 75

3.2.5 Tăng cường các điều kiện hỗ trợ và công nghệ thông tin trong quá trình giáo dục truyền thống cách mạng địa phương 78

3.2.6 Kiểm tra, đánh giá, xử lý trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh 80

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 83

3.4 Khảo nghiệm về sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất 84

Tiểu kết chương 3 88

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 90

1 Kết luận 90

2 Khuyến nghị 91

TÀI LIỆU THAM KHẢO 93 PHỤ LỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

3 CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

13 HĐ GDNGLL Hoạt động ngoài giờ lên lớp

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ

Bảng 2.1: Quy mô phát triển giáo dục THPT công lập trong 5 năm gần đây 40

Bảng 2.2: Kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm 3 năm gần đây của học sinh THPT huyện Trảng Bom 41

Bảng 2.3: Thống kê phiếu điều tra của các đơn vị ở 3 trường THPT huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai 43

Bảng 2.4: Bảng tổng hợp về nhâ ̣n thức và sự cần thiết của công tác giáo du ̣c truyền thống cách mạng đi ̣a phương cho HS THPT 47

Bảng 2.5: Ý kiến đánh giá về thực hiện các nội dung GD truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh THPT 50

Bảng 2.6: Tổng hợp nhận thức và hiểu biết của học sinh về truyền thống cách mạng địa phương 52

Bảng 2.7: Các hình thức giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh 53

Bảng 2.8: Tổ chức và cá nhân xây dựng kế hoạch giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh 55

Bảng 2.9: Thực tra ̣ng tổ chức, chỉ đạo công tác giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh 56

Bảng 2.10: Thực tra ̣ng công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục truyền thống cách mạng địa phuơng cho học sinh 58

Bảng 3.1: Đối tượng khảo sát 84

Bảng 3.2: Sự cần thiết của các biê ̣n pháp 85

Bảng 3.3: Tính khả thi của các biê ̣n pháp 86

SƠ ĐỒ Sơ đồ 3.1 Sơ đồ phối hợp Nhà trường - Gia đình - Xã hội 78

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong buổi bình minh của lịch sử, đạo đức là phương thức chủ yếu điều chỉnh hành vi của con người Xã hội càng phát triển càng có nhiều phương thức điều chỉnh hành vi của con người song đạo đức nói chung, đạo đức truyền thống cách mạng nói riêng vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo trật tự xã hội

Dù xã hội văn minh đến trình độ nào thì con người vẫn cần đến đạo đức - đạo đức truyền thống cách mạng như là một công cụ nhân văn nhất, công cụ mang tính người nhất Có thể nhìn vào đạo đức của một dân tộc, đặc biệt là đạo đức truyền thống cách mạng của thế hệ thanh niên, HS của dân tộc đó để đánh giá, dự đoán được tương lai, vận mệnh của quốc gia

Truyền thống cách mạng là tài sản tinh thần của một dân tộc, do nhiều thế hệ

kế tiếp nhau làm nên và trao lại cho nhau, như truyền thống trong lao động, trong đấu tranh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Mỗi một lĩnh vực hoạt động, mỗi đối tượng

xã hội có những truyền thống chung của dân tộc và có những truyền thống riêng…Tất cả tạo ra những giá trị tinh thần thể hiện đặc điểm, sức mạnh của cả dân tộc, của mỗi cộng đồng và cá nhân Giáo dục truyền thống cách mạng có một ý nghĩa rất lớn đối với việc giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, giáo dục lòng nhân nghĩa, xây dựng quan hệ thầy trò, quan hệ bạn bè nói riêng, quan hệ XH nói chung, đồng thời còn giúp cho học sinh xây dựng được động cơ thái độ đúng đắn trong học tập và hoạt động XH GD truyền thống cách mạng là góp phần duy trì, phát triển nội lực của chiến lược phát triển giáo dục, khai thác nguồn lực con người của thời kỳ CNH, HĐH đất nước

Giáo dục truyền thống cách mạng cho nhân dân nói chung và thanh niên, học sinh THPT nói riêng là một trong những nhiệm vụ hết sức quan trọng của Đảng và nhà nước ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Mục đích của việc giáo dục truyền thống cách mạng nhằm giáo dục tinh thần yêu nước, yêu chế độ CNXH, tinh thần bất khuất, kiên cường trong đấu tranh chống

Demo Version - Select.Pdf SDK

giặc ngoại xâm, cũng như tinh thần hiếu học, cần cù sáng tạo trong lao động của dân tộc ta cho các em học sinh

Hiện nay, nước ta đang trong quá trình hội nhập, chúng ta vừa đón nhận những thời cơ thuận lợi để phát triển nhanh về kinh tế - xã hội, đẩy nhanh tiến độ CNH, HĐH đất nước, nhằm sớm đưa nước ta thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu, kém phát triển trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020

Bên cạnh đó, chúng ta còn gặp nhiều khó khăn, thử thách như một số bộ phận dân cư còn nghèo, trình độ dân trí thấp, tư tưởng còn lạc hậu, dễ bị kẻ xấu kích động, lợi dụng để chống phá cách mạng, đi ngược lại lợi ích của toàn dân tộc Do mặt trái của cơ chế thị trường tác động, nên một bộ phận không nhỏ thanh niên, có

xu hướng chạy theo lối sống thực dụng, ham hưởng thụ vật chất, lười lao động, không có chí tiến thủ, bị sa ngã trước những cám dỗ vật chất tầm thường, ý thức coi thường pháp luật, sa vào các tệ nạn xã hội, thờ ơ với những giá trị truyền thống của dân tộc, ít quan tâm đến vận mệnh của đất nước, đến tương lai của thế hệ trẻ

Trong những năm qua, đất nước ta chuyển mình rõ rệt từ mô ̣t nền kinh tế tâ ̣p trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế nhiều thành phần vâ ̣n hành theo cơ chế thi ̣

trường có sự quản lý của nhà nước Đồng thời trong xu thế hội nhập, phát triển toàn cầu hoá ngày càng mạnh mẽ , chúng ta đã gặt hái được nhiều thành tựu to lớn rất

đáng tự hào về phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa - giáo dục Tuy nhiên, sự tác động của xu thế toàn cầu hóa đã ảnh hưởng tiêu cực không nhỏ đến sự nghiê ̣p giáo dục, trong đó sự suy thoái về đa ̣o đức và những giá tri ̣ nhân văn là vấn đề toàn xã hô ̣i

quan tâm Đánh giá thực tra ̣ng giáo du ̣c , đào ta ̣o: Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá X khi nói về những yếu kém của sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo đã nêu lên 6 yếu kém Trong yếu kém về “chất lượng và hiệu quả của Giáo dục và Đào tạo còn thấp” có nêu rõ: “Đặc biệt đáng lo ngại là một bộ phận trong HS, sinh viên có tình trạng suy thoái đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước”[11, tr.384]

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến việc bồi dưỡng cho thế hệ này Văn kiện Đại hội X của Đảng chỉ rõ: “Chăm lo giáo dục, bồi dưỡng, đào tạo phát

Demo Version - Select.Pdf SDK

triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, văn hóa, sức khỏe, nghề nghiệp; giải quyết việc làm, phát triển tài năng và sức sáng tạo, phát huy vai trò xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [11, tr.126] Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ X đã chỉ rõ: “Tăng cường bồi dưỡng lòng yêu nước và ý thức công dân, lý tưởng và đạo đức cách mạng, bản lĩnh chính trị và văn hóa cho thanh thiếu nhi; tích cực chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên; phát huy tiềm năng to lớn của thế hệ trẻ Việt Nam xung kích “Sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển”, phấn đấu cùng toàn Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi CNH, HĐH đất nước vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” [11, tr.271]

Do vậy, việc giáo dục truyền thống cách mạng cho thanh niên, HS hiện nay

là việc làm cần thiết, cấp bách đặt ra cho toàn xã hội phải quan tâm trong đó có ngành giáo dục, nhằm nâng cao tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý thức tự lực tự cường, tích cực học tập, lao động sáng tạo, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì CNXH

Đồng Nai là quê hương giàu truyền thống, truyền thống cách mạng, nơi có truyền thống hiếu học, cần cù trong lao động , anh dũng hy sinh trong chiến đấu đã

đóng góp nhiều sức người , sức của trong công cuộc giải phóng dân tộc trước đây , cũng như trong công cuộc xây dựng CNXH hiện nay Truyền thống tốt đe ̣p rất đáng trân tro ̣ng và tự hào ấy đ ang có nguy cơ bi ̣ lãng quên ở thế hê ̣ trẻ vì chưa được đưa

vào giáo dục một cách thường xuyên và liên tục ở các trường THPT Trên thực tế chưa có công trình nào nghiên cứu mô ̣t cách quy mô về công tác giáo du ̣c truyền thống cách mạng ở địa phương cho thế hệ trẻ của các trường THPT huyện Trảng

Bom, tỉnh Đồng Nai Do đó , bản thân tôi l à một cán bộ quản lý giáo dục trên quê

hương Đồng Nai với mong muốn tìm ra một số giải pháp quản lý công tác giáo dục

truyền thống cách mạng cho học sinh THPT nhằm góp phần lưu giữ, phát huy những giá trị truyền thống cách ma ̣ng tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu nền văn minh mới với những giá trị đạo đức tinh hoa của thời đại mới, chúng tôi chọn đề tài

“BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG CÁCH MẠNG ĐỊA PHƯƠNG CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI” làm đề tài nghiên cứu

Demo Version - Select.Pdf SDK