Nghiên cứu sự thay đổi các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 20112016 (Luận văn thạc sĩ)

Nghiên cứu sự thay đổi các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 20112016 (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu sự thay đổi các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 20112016 (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu sự thay đổi các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 20112016 (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu sự thay đổi các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 20112016 (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu sự thay đổi các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 20112016 (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu sự thay đổi các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 20112016 (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu sự thay đổi các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 20112016 (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu sự thay đổi các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 20112016 (Luận văn thạc sĩ)

u do chính tôi th c hi n Các s

li p và k t qu nghiên c u trong lu n án là trung th c ai công

b trong b t c công trình nào khác

Lâm Thái Nguyên.

D

L i

L I C ii

M C L C iii

DANH M C CÁC T VI T T T v

DANH M C CÁC B NG vi

DANH M C CÁC HÌNH vii

M U 1

1 Tính c p thi t c tài 1

2 M c tiêu nghiên c u 2

c và th c ti n c tài 3

T NG QUAN TÀI LI U 4

1.1 Tình hình nghiên c u s d n t nông nghi p trên th gi i và Vi t Nam 4

1.1.1 Tình hình nghiên c u s d t nông nghi p trên th gi i 4

1.1.2 Tình hình nghiên c u s d t nông nghi p t i Vi t Nam 7

1.2 Khái quát v s d t nông nghi p 11

t nông nghi p 11

1.2.2 Các y u t n s d t nông nghi p 14

u qu s d t nông nghi p 16

1.3 Nghiên c u lo i hình s d t nông nghi p 19

1.3.1 Khái ni m v lo i hình s d t nông nghi p 19

1.3.2 L a ch n lo i hình s d t 20

1.4 Khái quát v u ki n t nhiên, kinh t - xã h i xã Cây Th , huy ng H , t nh Thái Nguyên 21

u ki n t nhiên 21

u ki n kinh t - xã h i 22

. 24

ng và ph m vi nghiên c u 24

ng nghiên c u 24

2.1.2 Ph m vi nghiên c u 24

2.1.3 Th m nghiên c u 24

2.2 N i dung nghiên c u 24

i s d t s n xu t nông nghi p t i xã Cây Th , huy n ng H , t nh Thái Nguyên 24

2.2 u t n s i các lo i hình s d t s n xu t nông nghi a bàn xã Cây Th 25

xu t và gi i pháp s d t trong s n xu t nông nghi p t ng b n v ng 25

u 25

u tra, thu th p s li u 25

ng kê, x lý s li u 26

u qu lo i hình s d t 26

K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 28

i s d t s n xu t nông nghi p t i xã Cây Th , huy n ng H , t nh Thái Nguyên 28

n tr ng s d t s n xu t nông nghi a xã Cây Th 28

n tr ng các lo i hình s d t s n xu t nông nghi 2016 c a xã Cây Th 30

3.1.3 S i các lo i hình s d t s n xu t nông nghi p c a xã Cây Th t 49

3.2 Y u t n s i lo i hình s d t s n xu t nông nghi a bàn xã Cây Th n 2011 - 2016 58

3.2.1 Y u t u ki n t nhiên 58

3.2.2 Y u t u ki n kinh t - xã h i 60

3.2.3 Ho ng khai thác khoáng s n 61

3.2.4 Nguyên nhân khác 64

xu t và gi i pháp s d t trong s n xu t nông nghi ng b n v ng 66

xu t m t s lo i hình s d t s n xu t nông nghi p b n v ng 66

3.3.2 M t s gi i pháp nâng cao hi u qu s d t s n xu t nông nghi p 68

K T LU N VÀ KI N NGH 70

TÀI LI U THAM KH O 72

LUT Land Use Type - Lo i hình s d t

LUTs Land Utilization Type - Ki u s d t

OECD Organization for Economic Cooperation and Development

- T ch c H p tác và Phát tri n Kinh tPTNT Phát tri n nông thôn

B ng 3.1 Hi n tr ng s d t s n xu t nông nghi p xã Cây Th 29

Hình 3.1 B hi n tr ng s d a bàn xã Cây Th 28Hình 3.2 u di t s n xu t nông nghi p t i xã Cây Th 29

Th - 2016 53

i v i m i sinh v

t n t i và phát tri n c i, là ngu n g c c a m i s s t Các

u ki n không th thi s n xu u s n xu n trong nông,

i không th ti n hành s n xu t ra c a c i v t ch duy trì cu c s ng

và duy trì nòi gi n ngày nay Tr i qua m t quá trình l ch s i chi m h i bi m t s n v t t nhiên thành m t tài s n c a c ng

ng, c a m t qu c gia Ngay t khi Lu c C ng hoà xã

u s n xu c bi t, là thành ph n quan tr u c ng s ng, là

i, cung c p th t nuôi, cung c p nguyên v t li u cho công nghi p

ch bi S quan tâm chú tr c trong qu n lý và s d t hi u qu

h tr thành nh ng lo t có v và mu n s d

c n ph c i t o r t t n kém và trong nhi ng h p vi

ch c thành công

Trong n n kinh t th ng phát tri n hi n nay, s n xu t nông nghi p t cung

t c p và s n xu t hàng hóa nh l không còn phù h p n c tiêu nâng cao hi u qu các lo i hình s d t nông nghi p nh m t o ra giá tr l n v kinh

Xã Cây Th là m t xã trung du mi n núi n m c huy ng

H , có t ng di n tích t nhiên là 4.054,89 t nông nghi p chi

93,69% t ng di n tích t nhiên Cây Th là m t xã thu u ki n kinh t xã

c bi t là vi c chuy t khai thác khoáng s

s d ng các lo i hình s d t s n xu t nông nghi p có hi u qu và b n v ng

a bàn là m t v c c p chính quy n h t s c quan tâm

hình s d t s n xu t nông nghi p h p lý, nâng cao hi u qu s d ng t

Xu t phát t th c ti n trên, tôi ti n hành nghiên c Nghiên c u s

i các lo i hình s d t s n xu t nông nghi p t i xã Cây Th , huy n

ng H , t nh Thái Ngu n 2011 - 2016

- hi n tr ng và hi u qu các lo i hình s d t s n xu tnông nghi p trong vùng nghiên c u

2011 - 2016; xá c các y u t n vi c s d t s n xu t nông nghi p

- xu t gi i pháp nâng cao hi u qu và b n v ng v các lo i hình s d ng

t s n xu t nông nghi p a bàn xã Cây Th

1.1 Tình hình

1.1.1 Tình hình

L ch s c a th gi ng minh b t k c nào dù là phát tri

phát tri n thì s n xu t nông nghi p u có v tr quan tr ng trong n n kinh t qu c dân, t o ra s nh xã h i và m c qu c gia S n xu t nông

ng và 13.251 tri t không ph t th gi i hi n nay

c chia thành: 20% vùng quá l nh, 20% vùng quá khô, 20% vùng quá d c, 10% có t t m ng, 10% vùng tr ng tr c, 20% có th là ng c t

tr ng tr t chi m t l th t cao (14%), trung bình (28%)

và th p (58%) (ngu n FAO- t trên th gi i phân b không

t x u nhi t t t ít

Nh ng h n ch làm ng cho vi c s n xu t nông nghi t quá

nhi m, b phá ho i do nh ng ho ng s d t không h p lý c

Di t có kh còn kho ng 3.030 tri u ha, hi n con i

m t canh tác; trên th gi i hi n có 2.000 tri u ha

i c a th gi i hi n nay ch còn kho ng 0,23ha,

i núi l i chi ng di n tích Ti t tr ng tr t nh

i là khá l n, kho ng 407 tri p x 282 tri

c tr ng tr t và 100 tri u ha ch y u n m trong vùng nhi i m c

Á Ph n l n di n tích khu v c này là t d c và chua, kho - 60 tri u ha

n là r ng t nhiên che ph n nay do b khai thác c n ki t nên

i u cho khoa h c công ngh , nh t là công ngh sinh

h t o ra nhi u gi ng cây tr ng, v t cao, ch ng t t mang

l i giá tr xu t kh u l n T i cu c tri n lãm nông nghi p th gi

nhi c ph i kinh ng c v i nh ng gi ng cây tr

hàng t qu , gi có qu kh ng l Ngày nay, nhi c, nh ng l i th

c công ngh , nh t là công ngh sinh h c Ti n b khoa

h c công ngh v sinh h c s t o ra nh ng b gi ng cây tr ng v t nuôi có kh

thích nghi v i th i ti t, khí h u kh c nghi t cao, ch ng t t

c, 2002) [16]

T i Nh t B n có r t nhi u các nhà khoa h c nghiên c u v hi u qu s d ng

t nông nghi p và h cho r ng: quá trình phát tri n c a h th ng nông nghi p nói chung và h th ng cây tr ng nói riêng là s phát tri ng ru n

ng ru ng và t ng y u t quy nh c a h th ng nông nghi p là

s i v k thu t, kinh t - xã h i Các nhà khoa h c Nh t B th ng tiêu chu n hi u qu s d th ng cây tr t canh tác: là s ph i h p gi a các cây tr ng tr t và

ng, v ch c s n xu t, s n ph m làm ra, tính

ch t hàng hóa c a s n ph m

Còn kinh nghi m c a Trung Qu c cho th y, vi c khai thác và s d

là y u t quy phát tri n kinh t - xã h i nông thôn toàn di n Chính ph

h t cho nông dân s d ng, thi t l p h th ng trách nhi m và tính ch ng sáng t o c a nông dân trong s n xu t Th c hi n h th ng trách nhi m và tính ch

ng sáng t o c a nông dân trong s n xu t Th c hi n ch t ly

y phát tri n kinh t - xã h i nông thôn phát tri n toàn di n và

phân tích t ng h nghiên c u các y u t n hi u qu

t canh tác trong nông nghi p Trung Qu c, k t qu ch ra r ng cùng v i s

gi m trong t ng di t canh tác; ho ng sáng t ng hóa s n xu t và

v c ngoài là nh ng yêu t có m t m i quan h tích c v i

hi u qu s d t canh tác trong nông nghi p Trung Qu c

c M c có ngành nông nghi p tân ti n, hi i nh t th gi i, lao

ng nông nghi p ch chi m kho ng 1% trong t ng s dân 322 tri i

chi m 18,1% Theo th ng kê c a B Nông nghi p M tháng 02/2014, M có 2.109.363ha t ng s các nông tr i, trung bình m i nông tr i có di n tích 174ha

Xu t nh p kh u nông s n, M c d n d u th gi c tính chi m 18% th

th i các s n ph m nông nghi p, ví d t kh u nông s n

t 149,5 t ng kim ng ch xu t kh u t t

c M có nh ng chính sách h tr hi u qu cho vi c phát tri n nông nghi p c a Chính ph ; phát huy tính t ch và sáng ki n c i nông dân trong s n xu t nông nghi p; áp d n và k thu t hi i trong s n xu t nông nghi p

nh ng lý do trên, ngành nông nghi p M c nh ng thành t u to l

vai trò quan tr ng trong n n kinh t M , v i các th c ph m d i dào v i giá r , t o thêm công c làm cho các ngành ch bi n, s n xu c bi t d ch

v xu t kh u nông ph m kh p th gi i

1.1.2 Tình hình

Vi t Nam có t ng di n tích t nhiên là 33.096.731 ha, di t nông

t nông nghi p khác là 20.190 ha (B ng, [2]

nông dân l i r t th p và manh mún dang là m t tr ng i l n T ng di n tích nông

này ch y u di n ra trong nh t canh tác duy trì

i u này cho th y r ng h u h t canh tác có th khai thác

c s d ng trong tr ng tr t, n u mu i th c hi n

t, m c dù m t hi n nay c a Vi t cao

phi nông nghi p có giá tr s d thành th và khu công nghi p) Vi c

lên bão hòa v i các ng d ng phân bón và tính trung bình, t

Các c i cách kinh t nói chung và ngành nông nghi p nói riêng, bao g m t p

u ki n cho vi ng nhanh v i v i nhu c

các hàng hóa qu c t t qu là s n xu t nông nghi p

th canh tranh chính t i Châu Á Tuy nhiên, các ngành phi nông nghi ng

, làm gi m t tr ng c a ngành nông nghi p (bao g m c th y s n

và lâm nghi p) trong GDP và vi t trong nh ng lý do chính d n

Lúa g o v n là hàng hóa r t quan tr ng, chi m kho ng 35% t ng giá tr s n

tr u s n xu t t các lo c thi t y u sang các m t hàng khác,

l u này ph ng xu kh u m nh các lo i s n ph m c a cây tr ng

i s thích c i tiêu dùng sang các s n ph m giá tr

hàng hóa nông nghi p th gi i, v i b ki m soát ch t ch b i Chính ph

ng 9,6 tri u h nông dân s d ng ph t còn l i; m i h có trung bình

ng phân thành 4 m nh không li n k Trong khi quá trình tích t ru ng

t ít các th a ru ng phát tri 2 ha tr lên

ng kinh t nhanh chóng, k t h p v và m r ng s n

xu t nông nghi c ép l i v ng Vi c phá r m

r ng t nông nghi p trong nh c kh c ph c ph n nào qua n

nguyên sinh ti p t c bi n m t Nông nghi p t

vi c s d ng quá nhi u phân bón, thu c tr sâu và hóa ch t khác, ngành nông nghi n làm suy thoái ch ng ngu t Vi t Nam n m

c có kh ng nh t b i bi i khí h u và có

th ng m nh vào n n nông nghi c ta (OECD, 2015) [25]

Nh m nâng cao hi u qu s d t s n xu t nông nghi p và t o nhi u m t hàng nông s ng nhu c u xã h i, hi n nay co nhi u mô hình luân canh 3 - 4

, cây th c ph m cao c p, hoa cây c

lo i hình s d t thi u h p lý ho c công th c luân canh không phù h

gây ra hi ng thoái t d c trung du mi n núi phía B c mà

ng th p l i không luân canh v i cây h u càng d tr nên b

Theo Hoàng Tu n Hi p (2001), vùng Trung du mi n núi phía B c có nhi u

B c Giang; m n M c Châu, B c K n; d Cao B ng; cam Hà

nghi p b o qu n ch bi n tiêu có hi u qu n tình tr ng s n ph m không

u khi b n, tình tr c mùa m t giá nhi u khi di t trong nh ng lý do d n vi c s d ng

t nông dân không có b n v ng

n nông nghi p sinh thái b n v ng Nông nghi p h phì và

gi c, gi phân và cung c ng xuyên các ch ng cho cây tr ng

tri n h vi sinh v t Nông nghi p h n x lý s ng s n

xu t và dân sinh, t o nên m t n n nông nghi p sinh thái s ch và an toàn M t s

bi n pháp k thu t canh tác h ng tích c n s n xu t và nâng cao hi u

là ng , l c ph i v i h th ng s n xu t cây công

a hình cao (700 - 800m tr lên) có th phát tri c s i v i

h th khu v c trung du, núi th p chú tr ng thâm canh và bán thâm

n c i t o ch ng gi ng V i h th ng lâm nghi ng phát tri n khoanh nuôi ph c v r ng t nhiên, các h th ng r ng s n xu t g n v i yêu

c u nâng cao ch ng d ng trang b k thu t v gi ng, thâm canh,

i m i công ngh ch bi n g , s n ph m phi g nh ng yêu c u c nh tranh

th ng [16]

t th p là m t tr ng i to l n trong quá trình phát tri t qua, phát tri n m t n n nông nghi s c cung c

th c th c ph m cho toàn dân và có m t ph n xu t kh u c n bi t cách khai thác h p

n tri t ti t ki m, s d t có hi u qu phát tri n

m t n n nông nghi p b n v ng

u ki n cho các nhà nghiên c u, nhà khoa h c tìm hi u v t và tài nguyên

t, gi ng cây tr ng, v t nuôi thích nghi v i t ng vùng mi t

r c d t nuôi tr ng th y s t làm mu t nông nghi p khác [7]

t s n xu t nông nghi t nông nghi p s d ng vào m n xu t

- t tr t chuyên tr ng các lo i cây có th i gian sinh

ng t khi gieo tr ng t i khi thu ho ch không quá m c t s

c i t o s d ng vào m

- t tr t tr ng các lo i cây có th ng trên

m khi gieo tr ng t i khi thu ho ch, k c lo i cây có th i gian sinh

ch trong nhichu i, d t tr t tr ng cây công nghi p lâu

ng c i trong quá trình s n xu a, x có môi

ng t t cho sinh v t phát tri n

n xu t nông nghi p V i sinh v t

ng s ng, mà còn là ngu n cung c ng cho cây

tr t cây tr ng, v t nuôi ph thu c r t nhi u vào ch

Quá trình s n xu t nông nghi p có liên quan ch t ch v t, ph thu c nhi u

phì nhiêu và các quá trình sinh h c t nhiên c Th Lan, 2007)[9] Vì v y, vi c qu n lý, s d t nông nghi p nói riêng m ng, có hi u qu s góp ph

nh p, nh kinh t , chính tr - xã h i

các ho ng gi i trí, nuôi tr ng th y s các ngu n gen quý hi m

xói l b bi n, nh m c ng m cho ngu n s n xu t nông nghi p, tích

c ng a các loài chim, phát tri n du l (Ph m Vân 8]

- t nông nghi p c c s d ng có hi u qu kinh t cao:

t qu c a nguyên t c th nh t trong s d t nông nghi p Nguy n t t nông nghi n khi m c s n ph m thu thêm trên

- t nông nghi p c c qu n lý và s d ng m t cách b n v ng:

S b n v ng trong s d t nông nghi s ng và ch ng

t nông nghi p ph c b o t n không nh ng m c m t

h mai sau S b n v ng c t nông nghi p g n li n v u ki n sinh thái môi

ng Vì v y, c n áp d c s d t nông nghi p k t h p hài hòa v i l Kim Chung, 2000) [16]

- T n d ng tri các ngu n l c thu n l i, khai thác l i th so sánh v khoa

h c - k thu ng qua liên k phát tri n cây tr ng, v t

- m phát tri n h th ng nông nghi p, th c hi n s d n t nông nghi ng t p trung chuyên môn hóa, s n xu ng ngành hàng, nhóm s n ph m, th c hi n thâm canh toàn di n và liên t c Thâm canh cây

tr ng, v t nuôi v m b o nâng cao hi u qu kinh t s d t nông nghi p

v m b o phát tri n m t n n nông nghi p nh Th Lan, 2007) [9]

- Nâng cao hi u qu s d t nông nghi th c hi

hình th c s h u, t ch c s d t nông nghi ng hóa cây tr ng v t nuôi, chuy u cây tr ng v t nuôi phù h p v i sinh thái và b o v ng

- Nâng cao hi u qu s d t nông nghi p g n li n v i chuy n d c u

s d t và quá trình t p trung ru t nh m gi i phóng b ng sang các

ho ng phi nông nghi p khác (Ph ình, 1997) [8]

d t Vì v y trong th c ti n s d t c n tuân th quy lu t t nhiên, t n

d ng các l i th nh t hi u qu cao nh t v kinh tê, xã h ng

u ki n t nh cây tr ng, v t nuôi phù h

Bao g m các y u t xã h i, dân s ng, thông tin và qu n

kinh t u kinh t và phân b s n xu u ki n v nông nghi p,

p, giao thông, s phát tri n c a khoa h c k thu qu n lý, s

d ng lao ng, áp d ng khoa h c k thu t vào s n xu t

tr ng, v t nuôi nh m t o nên s hài hòa gi a các y u t c a các quá trình s n xu t

t hi u qu kinh t cao Trên nghiên c u các quy lu t t nhiên c a sinh

v l a ch ng k thu t, l a ch n ch ng lo i và cách s d u vào

nh c các m c tiêu kinh t ra

Tuy nhiên, vi c ng d ng các bi n pháp k thu t ti n b trong canh tác còn

ph thu c r t l kinh t , h t ng trong nông nghi p

ng th hi n s hi u bi t sâu s c v ng s n xu t, v th i

ti t, v u ki ng Theo Frank Ellis và Douglass C.Nanh, c phát tri n, khi c ng tích c c c a k thu t, gi ng m i, th y l i, phân bón t i

d ng công ngh s n xu t ti n b là m m b o v t ch t cho kinh t nông nghi p

n gi a th k XXI, trong nông nghi c ta quy trình

nâng cao hi u qu s d t

k t qu u c a vi c làm mang l i (Trung tâm t n ngôn ng )

l i vi t qu mà còn ph ng các ho ng s n xu t

giá hi u qu

S d t nông nghi p có hi u qu cao thông qua vi c b u cây

tr ng, v t nuôi phù h p là m t trong nh ng v b c xúc hi n nay c a h u h t

c trên th gi i Nó không ch thu hút s quan tâm c a các nhà khoa h c, các nhà ho nh chính sách, các nhà kinh doanh nông nghi p mà là s mong

mu n c a nông dân, nh i tr c ti p tham gia vào quá trình s n xu t nông nghi p (FAO, 1990) [24]

Ngày nay, nhi u nhà khoa h c h c cho r m, b n

ch t hi u qu s d t ph i xu t phát t lu m tri t h c c a Mác và nh ng

nh n th c lý lu n c a lý thuy t h th u qu ph c xem xét trên

ba m t: hi u qu kinh t , hi u qu xã h i và hi u qu ng

* Hi u qu kinh t :

Theo Các Mác quy lu t kinh t s n xu t t ng th là quy

lu t ti t ki m th i gian và phân ph i m t cách có k ho ch th ng theo các ngành s n xu t khác nhau Theo các nhà khoa h c Stenien và c ng s

1995, cho r ng u qu kinh t là ch tiêu so sánh m ti t ki m chi phí trong

m k t qu h u ích và m t qu h u ích c a ho ng s n xu t v t

ch t trong m t th i k , góp ph i ích c a xã h

ng chi phí b ra trong ho ng s n xu t kinh doanh K t qu c

là ph n giá tr c c a s n ph ng chi phí b ra là ph n giá tr c a các ngu n l u vào M n xét c v ph n so sánh tuy i và

* Hi u qu xã h i:

Ph n ánh m a k t qu c v m t xã h i mà s n xu t mang l i v i các chi phí s n xu t xã h i b ra Lo i hi u qu y u

- ng l i ích mang l i và b t c p thông qua vi c s d ng

t nông nghi p v các v xã h i quy t vi c làm, nâng cao thu nh p, dân trí, quá trình s n xu t v i t p quán canh tác c t

có các bi n pháp giúp chính quy a ph i dân b ng s n

xu h t ng phù h p

- ng c a ho ng s n xu t nông nghi n môi

Lo i hình s d t (Land Use Types - LUT) là b c tranh mô t th c tr ng

s d t c a m i vùng v i nh c s n xu t và qu u

ki n t nhiên, kinh t - xã h i và k thu nh Nói cách khác, lo i hình

s d t là m t ho c m t nhóm cây tr c b trí s n xu u ki n tnhiên, kinh t hi n hành (c th ) (Nguy n Th ng, 2013) [6]

Li t kê các LUT hi n t i theo th t n tr ng: Các LUT có ý

n xu t c a vùng; các LUT có tri n v ng c a vùng và các vùng lân c n có

u ki n t nhiên, kinh t - xã h i; các LUT có tri n v ng theo kinh nghi m c a các nông dân, các nhà khoa h c - k thu t trong vùng nghiên c u; các LUT có tri n v ng theo các k t qu th nghi m t vi c nghiên c u khoa h c hay khuy n nông Vi c l a ch n, ch t l c các LUT d a trên k t qu

hi u qu s d t c a các LUT

1 t

1.3.2.1.

Hi n tr ng s d t c a m i vùng s n xu t nông nghi ng bi u th s

hi n di n c a các lo i cây tr ng Khi ti t m t khu v c

n ph i ti u tra hi n tr t c tranh mô t th c

tr ng s d t c a vùng nghiên c u này r t c n thi t cho s l a ch n và

mô t các lo i hình s d t (Nguy n Th ng, 2013) [6]

Trên th c t t t c các xã trong toàn qu c, t t c s n xu t nông

chúng ta c n ph i tham kh o các b c nghiên c u

Vi n tr ng s d t cho chúng ta nh ng thông tin:

- Các lo i hình s d t: Các lo i cây tr ng hi c s n xu t c a vùng/khu v c

- S phân b và di n tích s n xu t c a chúng trong vùng/khu v c

- Hi u qu kinh t - xã h i - ng c a các LUT

1.3.2.2.

Trên th c t s n xu t trong các khu v c nghiên c u có nhi u LUT khác nhau,

u ki n s n xu t c a m i LMU khác nhau và hi u qu s d ng các LUT khác

ng th i m c tiêu c a vi a các khu v

m a vi c l a ch n các LUT là nh m giúp lo i tr nh ng LUT không liên

t ph i d a trên các nguyên t c sau:

- u ki n t nhiên phù h p v i yêu c u sinh lý, sinh thái c a cây tr ng

- Phù h p v u ki n phát tri n kinh t và t p quán canh tác c

a FAO, vi c mô t các thu c tính c a các lo i s d t là r t quan

tr ng Mu n v t h p mô t các thu i phân tích h

th ng canh tác s tính toán theo cách h th ng hóa, có th c tính các ti i và các h n ch trong vi c s d t c a n i nông dân Các thu c tính v quy nh và chính sách kinh t - xã h

r t quan tr ng trong vi c l a ch n các LUT (Nguy n Th ng, 2013) [6]

- Phía Tây ti p giáp v Nam Hòa huy ng H

- Phía Nam ti p giáp v i TT Tr i Cau, huy ng H

- p giáp v i xã Tân L i và xã H p Tiên huy ng H

Xã Cây Th là m t xã thu n nông c a huy ng H , n m cách trung tâm

r ng chi n t l l n; n m trong vùng nhi a làm hai mùa nóng l nh rõ r t, nhi trung bình mùa nóng t 25-30oC, mùa l nh 12-150C

Hình 1.1 V trí xã Cây Th , huy ng H , t nh Thái Nguyên

c l n nh theo các tr ng xã

ng nh a là tr c giao thông chính c a xã, còn các tuy ng liên xóm ch yêu

ng bê tông do h tr c a các d t u ki i thu n l i

xu ng c p nghiêm tr ng do ho ng v n chuy n kh ng l n các nguyên

v t li , c i, cát s c bi t là ho ng v n chuy n qu ng s t kh i

trong vi i, v n chuy n hàng hóa, v t li u xây d ng, nh t là m

dân, t o thu n l i cho vi i và phát tri n kinh t - xã h i c

V th y l i là xã n a trung du mi i th p xen phù sa c , phân

b a hình ph c t c b p b i sông C u k t h p m t s kênh,

ng nhu c u v i cho s n xu t nông nghi p mang

l i hi u qu trong s n xu t

i s ng c a nhân dân trong xã nh n i n

c phát tri n m nh (UBND xã Cây Th , 2016) [21]

* Nh n xét chung v t ng quan tài li u nghiên c u:

Qua phân tích t ng quan tài li n v c n nghiên c c

- Nhu c u xã h i và s ngày càng cao, trong khi nh ng di n

p cho s n xu t nông nghi p ngày càng b thu h

- Các lo i hình s d t s n xu t nông nghi p.

- Ph m vi không gian: Xã Cây Th , huy ng H , t nh Thái Nguyên

- Ph m vi th i gian: Các s li u th ng kê thu th c l y t 1 n

- i v di n tích các lo i hình s d t s n xu t nông nghi n 2011 - 2016.

- i v hi u qu các lo i hình s d t s n xu t nông nghi n 2011 2016

ng, Phòng nông nghi p và phát tri n nông thôn, tr m Khuy n nông và y ban nhân dân xã Cây Th

- Thu th p các s li u v u ki n t nhiên, kinh t - xã h i

các lo i hình s d t c a xã Cây Th

- Thu th p s li u v tình hình s d t

Ngoài ra, còn thu th p s li u, tài li u có s n t i h c Nông lâm Thái

tài nghiên c u khoa h c có liên quan

* u tra nhanh có s tham gia c i dân:

; d a vào s hi u bi t, kinh nghi m và nguy n v ng c a nông dân v i lãnh

thu th p s li p v tình hình s d t nông nghi p và

3.1

xã

Hình 3.1 B hi n tr ng s d t a bàn xã Cây Th

T ng di n tích t nhiên c a xã Cây Th n cu ha,

t nông nghi p là 3798,84 ha, chi m 93,69% t ng di n tích tnhiên Di t s n xu t nông nghi p là 545,7 ha, chi m 14,36% t ng di n tích

t nông nghi p, còn so v i t ng di t t nhiên toàn xã ch chi m m t di n tích nh là 13,45% r t th t s n xu t nông nghi p bao g t tr ng cây hàng

6,88% t ng di t nông nghi p, c th hi n t i b

B ng 3.1 Hi n tr ng s d t s n xu t nông nghi p xã Cây Th

Qua hình trên ta th y, trong các lo t s n xu t nông nghi t

tr ng lúa chi m t tr ng l n nh t là 32,07%, r i t tr ng cây công nghi p là 26,47% Hai lo t này chi m di i l n trong phát tri n s n xu t nông nghi p t i xã Cây Th , cho th c ngoài vi c phát tri n cây tr ng chính là cây lúa thì tr ng cây công nghi c khuy n khích nhân r ng di n tích

tr ng cây rau màu, tr ng , tr ng chè, tr k t h p v i tr ng các cây công nghi p ng n ngày u ki n t nhiên và do các lý do khác v t p quán canh tác, v thu t, kh s n ph m nông nghi

gi a các khu v c a bàn xã khác nhau khi l a ch n các lo i hình s

d t s n xu t nông nghi p canh tác

2 2 lúa - 1 màu (LUT2) 8,0 Lúa xuân Lúa mùa

-14,7 Lúa xuân Lúa mùa

35,5