Nghiên cứu nuôi thằn lằn bóng đuôi dài eutropis longicaudatus (hallowell, 1856) và thằn lằn bóng hoa eutropis multifasciatus (kuhl, 1820) trong điều kiện bán tự nhiên ở đồng nai (tt)

i ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM PHẠM THỊ HỒNG DUNG NGHIÊN CỨU NUÔI THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI Eutropis longicaudatus Hallowell, 1856 VÀ THẰN LẰN BÓNG HOA Eutropis multifasciatus Ku

Trang 1

i

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ HỒNG DUNG

NGHIÊN CỨU NUÔI THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI

Eutropis longicaudatus (Hallowell, 1856)

VÀ THẰN LẰN BÓNG HOA Eutropis multifasciatus

(Kuhl, 1820) TRONG ĐIỀU KIỆN BÁN TỰ NHIÊN

Ở ĐỒNG NAI

Chuyên ngành: Động vật học

Mã số: 60 42 01 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ SINH HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

GS.TS NGÔ ĐẮC CHỨNG

TS NGÔ VĂN BÌNH

Thừa Thiên Huế, Năm 2017

Demo Version - Select.Pdf SDK

Trang 2

LỜI CAM ĐOAN

Nội dung của đề tài luận văn là do tôi thực hiện các thí nghiệm

và phân tích mà có Đó là những số liệu trung thực Kết quả chưa được công bố và chỉ có trong luận văn này

Tôi xin cam đoan rằng, những nội dung trình bày trong luận văn là đúng và xin chịu trách nhiệm những lời cam đoan của mình

Huế, tháng 10 năm 2017

Tác giả luận văn

Phạm Thị Hồng Dung

Trang 3

iii

Tôi xin chân hành cảm ơn Thầy giáo GS.TS Ngô Đắc Chứng, Thầy giá TS Ng Văn Bình đã ận âm chỉ dẫn, bồi dưỡng chuyên môn

và hỗ rợ để luận văn của ôi hoàn hành đ t yêu cầu khoa học.

Tôi xin chân thành cảm ơn quí Thầy cô trong khoa Sinh học trường Đại học Sư phạm Huế, phòng Đào ạo Sau đ i học rường Đại học Sư Phạm Huế, quý Thầy cô huộc các rường khác đã giảng dạy và tạo điều kiện cho ôi trong suốt thời gian học ập và nghiên cứu.

Xin cảm ơn gia đình ôi đã luôn động viên, giúp đỡ, đồng hành cùng tôi trong quá rình học ập và hực hiện đề ài

Trong suốt quá rình học ập, bản hân ôi còn nhận được sự giúp

đỡ, chia s của quý hầy cô giáo rường THPT Long Khánh, các bạn học viên lớp Cao học K24 Tôi xin ghi nhận và cảm ơn ất cả sự giúp đỡ quý báu đ

Huế, tháng 11 năm 2017 Phạm Thị Hồng Dung

iii

Trang 4

MỤC LỤC

Trang

MỤC LỤC 1

DANH MỤC BẢNG 4

DANH MỤC HÌNH 6

MỞ ĐẦU 7

1 Lí do chọn đề tài 7

2 Mục đích nghiên cứu 8

3 Ý nghĩa của đề tài 8

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 9

1.1 Lịch sử nghiên cứu Thằn lằn bóng 9

1.1.1 Lịch sử nghiên cứu Thằn lằn bóng trên thế giới 9

1.1.2 Lịch sử nghiên cứu Thằn lằn bóng ở việt nam 10

1.2 Khái quát điều kiện tự nhiên và xã hội vùng nghiên cứu 13

1.2.1 Vị trí địa lí 13

1.2.2 Địa hình 13

1.2.3 Khí hậu 13

1.2.4 Đặc điểm thủy văn 15

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 16

2.1 Đối tượng nghiên cứu 16

2.1.1 Loài Eutropis longicaudatus (Hallowell, 1856) 16

2.1.2 Loài Eutropis multifasciatus (Kuhl, 1820) 17

2.2 Phương pháp nghiên cứu 18

2.2.1 Thời gian nghiên cứu 18

2.2.2 Địa điểm nghiên cứu 18

2.2.3 Thiết kế chuồng nuôi 18

2.2.4 Thu thập nguồn giống 19

2.2.5 Phương pháp lấy số liệu 20

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 25

Trang 5

2

3.1 Đặc điểm môi trường sống của Thằn lằn bóng trong điều kiện nuôi ở Đồng Nai

25

3.1.1 Nhiệt độ 25

3.1.2 Độ ẩm 26

3.1.3 Ánh sáng 27

3.2 Đặc điểm dinh dưỡng của Thằn lằn bóng trong điều kiện nuôi ở Đồng Nai 28

3.2.1 Đặc điểm dinh dưỡng của Thằn lằn bóng đuôi dài 28

3.2.2 Đặc điểm dinh dưỡng của Thằn lằn bóng hoa 31

3.3 Đặc điểm sinh trưởng của Thằn lằn bóng trong điều kiện nuôi ở Đồng Nai 34

3.3.1 Sự sinh trưởng của Thằn lằn bóng đuôi dài 34

3.3.2 Sự sinh trưởng của Thằn lằn bóng hoa 39

3.4 Đặc điểm sinh sản của Thằn lằn bóng trong điều kiện nuôi 49

3.4.1 Đặc điểm sinh sản của Thằn lằn bóng đuôi dài 49

3.4.2 Đặc điểm sinh sản của Thằn lằn bóng hoa 50

3.5 Một số tập tính của Thằn lằn bóng trong điều kiện nuôi ở Đồng Nai 52

3.5.1 Tập tính của Thằn lằn bóng đuôi dài 52

3.5.2 Tập tính của Thằn lằn bóng hoa 54

3.6 Đề xuất quy trình nuôi Thằn lằn bóng 56

3.6.1 Nguồn giống 56

3.6.2 Chuồng nuôi 56

3.6.3 Đặc điểm dinh dưỡng 57

3.6.4 Đặc điểm sinh sản 58

3.6.5 Cách chăm sóc 58

3.6.6 Một số bệnh lý thường gặp trong điều kiện nuôi 59

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 60

Kết luận 60

Kiến nghị 61

TÀI LIỆU THAM KHẢO 62 PHỤ LỤC

Trang 6

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

SVL : Chiều dài thân

HL : Chiều dài đầu

HW : Chiều rộng đầu

HH : Chiều cao đầu

RB : Chiều rộng bụng (nơi rộng nhất của bụng)

TL : Chiều dài đuôi

PTĂ : Khối lượng thức ăn

CT : Cá thể

P : Sinh trưởng tích lũy theo khối lượng

ΔP : Sinh trưởng tuyệt đối theo khối lượng

ΔL : Sinh trưởng tuyệt đối theo chiều dài thân ΔHW : Sinh trưởng tuyệt đối chiều rộng đầu

ΔHH : Sinh trưởng tuyệt đối chiều cao đầu

TB : Trung bình

STT : Số thứ tự Demo Version - Select.Pdf SDK

Trang 7

4

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Số giờ nắng trung bình (giờ) theo mùa khí hậu một số khu vực của tỉnh

Đồng Nai 14

Bảng 3.1 Trung bình nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa môi trường sống của Thằn lằn

bóng 25 Bảng 3.2 Nhiệt độ ẩn nấp, nhiệt độ hoạt động của Thằn lằn bóng 26

Bảng 3.3 Khối lượng thức ăn, nhu cầu thức ăn và tỉ lệ gia tăng khối lượng trên đơn

vị thức ăn của Thằn lằn bóng đuôi dài 30

Bảng 3.4 Khối lượng thức ăn, nhu cầu thức ăn, tỉ lệ gia tăng khối lượng cơ thể trên

đơn vị thức ăn của Thằn lằn bóng hoa 33

Bảng 3.5 Sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối và sinh trưởng tương đối theo

khối lượng của Thằn lằn bóng đuôi dài 35

Bảng 3.6 Sinh trưởng tích lũy chiều dài thân và sinh trưởng tuyệt đối theo chiều dài

thân của Thằn lằn bóng đuôi dài 36

Bảng 3.7 Sinh trưởng tích lũy chiều rộng đầu, sinh trưởng tuyệt đối chiều rộng đầu

Thằn lằn bóng đuôi dài 37

Bảng 3.8 Sinh trưởng tích lũy chiều cao đầu và sinh trưởng tuyệt đối chiều cao đầu

của Thằn lằn bóng đuôi dài 37

Bảng 3.9 Sinh trưởng tích lũy chiều dài đầu và sinh trưởng tương đối chiều dài đầu

Thằn lằn bóng đuôi dài 38

Bảng 3.10 Sinh trưởng tích lũy và sinh trưởng tuyệt đối và sinh trưởng tương đối

theo khối lượng Thằn lằn bóng hoa 39

Bảng 3.11 Sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối và sinh trưởng tương đối theo

chiều dài thân của Thằn lằn bóng hoa 43

Bảng 3.12 Sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối chiều rộng đầu của Thằn lằn

bóng hoa 44

Bảng 3.13 Sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối chiều cao đầu của Thằn lằn

bóng hoa 45

Bảng 3.14 Sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối chiều dài đầu của Thằn lằn

bóng hoa 46

Trang 8

Bảng 3.15 Sinh trưởng khối lượng con non Thằn lằn bóng hoa 47 Bảng 3.16 Sự sinh trưởng các chỉ số hình thái của con non đẻ ngày 7/1/2017 48 Bảng 3.17 Khối lượng con sơ sinh Thằn lằn bóng hoa 51

Trang 9

6

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.1 Thằn lằn bóng đuôi dài Eutropis longicaudatus (Hallowell, 1856) 16 Hình 2.2 Thằn lằn bóng hoa Eutropis multifasciatus (Kuhl, 1820) 17

Hình 2.3 Mô hình chuồng gồm 4 ô nuôi Thằn lằn bóng 19 Hình 3.1 Nhiệt độ trung bình và độ ẩm trung bình của chuồng nuôi Thằn lằn bóng

27 Hình 3.2 Sự sinh trưởng tích lũy theo chiều dài thân, chiều dài đầu, chiều rộng đầu,

chiều cao đầu của Thằn lằn bóng đuôi dài 38 Hình 3.3 Sinh trưởng tuyệt đối theo khối lượng của Thằn lằn bóng hoa 40 Hình 3.4 Quan hệ hồi quy tuyến tính giữa nhiệt độ và sinh trưởng tuyệt đối của

Thằn lằn bóng hoa 41 Hình 3.5 Quan hệ hồi quy tuyến tính giữa tỉ lệ gia tăng khối lượng trên đơn vị thức

ăn và sinh trưởng tương đối theo khối lượng của Thằn lằn bóng hoa 42 Hình 3.6 Quan hệ hồi quy tuyến tính giữa nhiệt độ với tỉ lệ gia tăng khối lượng trên

đơn vị thức ăn Thằn lằn bóng hoa 42 Hình 3.7 Quan hệ hồi quy tuyến tính giữa tỉ lệ gia tăng khối lượng trên đơn vị thức

ăn với sinh trưởng tương đối theo chiều dài thân Thằn lằn bóng hoa 44 Hình 3.8 Sinh trưởng tích lũy theo chiều dài thân, chiều dài đầu, chiều rộng đầu,

chiều cao đầu của Thằn lằn bóng hoa 46 Hình 3.9 Sinh trưởng tuyệt đối theo khối lượng con non Thằn lằn bóng hoa 48 Hình 3.10 Sự sinh trưởng các chỉ số hình thái của con non Thằn lằn bóng hoa đẻ

ngày 7/1/2017 49

Trang 10

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Bò sát là lớp động vật có xương sống chính thức ở cạn, rất phổ biến ở vùng cận nhiệt đới và nhiệt đới Ở Việt Nam, trong lớp Bò sát (Reptilia), họ Thằn lằn

bóng (Scincidae) có 5 loài Trong đó, Thằn lằn bóng đuôi dài Eutropis

longicaudatus (Hallowell,1856) và Thằn lằn bóng hoa Eutropis multifasciatus

(Kuhl, 1820) là những đối tượng gần gủi và quen thuộc với con người

Thằn lằn bóng đuôi dài và Thằn lằn bóng hoa có mặt nhiều nơi trên đất nước

ta, là những loài động vật có giá trị Về mặt sinh thái học, Thằn lằn bóng ăn các loại thức ăn động vật và thực vật, đồng thời cũng là thức ăn của các loài động vật khác, nên chúng là mắt xích quan trọng trong chuỗi và lưới thức ăn của tự nhiên Chúng góp phần chuyển hóa vật chất và năng lượng, đảm bảo cân bằng trong hệ sinh thái Nguồn đạm từ Thằn lằn bóng đuôi dài và Thằn lằn bóng hoa có thể được dùng làm thức ăn cho con người, vật nuôi hoặc được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất thức

ăn cho vật nuôi Đối với nhân dân ta, chúng còn là một vị thuốc chữa được bệnh hen suyển, gầy yếu cho trẻ em Ngoài ra, về mặt khoa học Thằn lằn bóng đuôi dài phổ biến và gần gủi với con người nên chúng được chọn làm đối tượng đại diện cho lớp

Bò sát để đưa vào giảng dạy Sinh học ở bậc trung học cơ sở hoặc dùng làm mẫu vật

để thực hành thí nghiệm về bò sát từ bậc trung học đến đại học

Ở Việt Nam, trong vài năm gần đây, thị trường Thằn lằn bóng trở nên rất sôi động, chúng nhanh chóng trở thành món ăn phổ biến trong nước và xuất khẩu Hiện nay, các quần thể của Thằn lằn bóng đang suy giảm mạnh do săn bắt quá mức, mất hoặc suy thoái môi trường sống Vì vậy, việc nghiên cứu về sinh học và sinh thái học của Thằn lằn bóng trong điều kiện nuôi là cần thiết, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học

Đồng Nai có điều kiện thuận lợi cho Thằn lằn bóng sinh sống, đồng thời tình hình nuôi Thằn lằn bóng làm thương phẩm đang phát triển Ở Đồng Nai đến nay chưa có nghiên cứu nào về đối tượng này Do đó, việc nghiên cứu nuôi thử nghiệm Thằn lằn bóng ở Đồng Nai là cần thiết cung cấp các số liệu về khoa học, quy trình

Trang 11

8

nuôi hiệu quả cũng như góp phần bảo vệ nguồn gen của chúng Xuất phát từ những

thực tế trên chúng tôi chọn đề tài “Nghiên cứu nuôi Thằn lằn bóng đuôi dài

Eutropis longicaudatus (Hallowell, 1856) và Thằn lằn bóng hoa Eutropis multifasciatus (Kuhl, 1820) trong điều kiện bán tự nhiên ở Đồng Nai”

2 Mục đích nghiên cứu

Nuôi thử nghiệm để đánh giá khả năng thích nghi với các điều kiện môi trường, xác định các đặc điểm dinh dưỡng và sinh sản cũng như các hoạt động khác,

từ đó đưa ra quy trình nuôi hai loài Thằn lằn bóng hoa và Thằn lằn bóng đuôi dài ở Đồng Nai

3 Ý nghĩa của đề tài

- Về mặt khoa học và bảo tồn: Bổ sung thông tin khoa học về các đặc điểm dinh dưỡng, sinh trưởng, sinh sản và tập tính của Thằn lằn bóng đuôi dài và Thằn bóng hoa trong điều kiện nuôi Góp phần bảo tồn nguồn gen của loài Thằn lằn bóng

đuôi dài và Thằn bóng hoa

- Về kinh tế: Cung cấp các thông tin về quy trình nuôi hiệu quả đối với Thằn

lằn bóng đuôi dài và Thằn lằn bóng hoa

- Về giáo dục: Nội dung luận văn là một tài liệu có giá trị tham khảo tốt trong

nghiên cứu, giảng dạy

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	494,6 KB