Quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện triệu phong, tỉnh quảng trị (tt)

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM PHẠM THỊ HOA LÝ QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRIỆU PHONG, TỈNH QUẢNG TRỊ LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌ

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ HOA LÝ

QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN TRIỆU PHONG, TỈNH QUẢNG TRỊ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THEO ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU

Thừa Thiên Huế, năm 2017

Demo Version - Select.Pdf SDK

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ HOA LÝ

QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRIỆU PHONG, TỈNH QUẢNG TRỊ

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THEO ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS TRẦN VĂN HIẾU

Thừa Thiên Huế, năm 2017

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu

và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, đƣợc các đồng tác giả cho phép sử dụng và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ một công trình nào khác

Tác giả luận văn

Phạm Thị Hoa Lý

Demo Version - Select.Pdf SDK

Với những tình câm chân thành, tôi xin bày tô lòng biết ơn đến toàn thể quý thæy cô giáo đã nhiệt tình giâng däy, hþớng dẫn và chia sẻ kinh nghiệm cho chúng tôi trong suốt thời gian qua

Tôi xin chân thành câm ơn:

- Ban giám hiệu, Khoa Tâm lý - Giáo dýc, Phòng đào täo sau đäi học cûa trþờng Đäi học Sþ phäm - Đäi học Huế;

- Lãnh đäo UBND, Phòng GD&ĐT huyện Triệu Phong đã täo điều kiện cho tôi đþợc tham gia học tập cüng nhþ trong quá trình nghiên cứu;

- Ban giám hiệu, quý Thæy (Cô) giáo các trþờng Tiểu học và Trung học cơ sở, Trung học cơ sở, Phổ thông cơ sở, các cán bộ chuyên viên Phòng

GD & ĐT huyện Triệu Phong, tỉnh Quâng Trị; các cơ quan, đoàn thể xã hội trên địa bàn đã nhiệt tình cộng tác, cung cçp thông tin, số liệu, täo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu luận văn;

- Đặc biệt, tôi xin bày tô lòng biết ơn såu sắc đến PGS.TS Trần Văn Hiếu,

ngþời hþớng dẫn khoa học, đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn không thể tránh khôi những thiếu sót, tôi rçt mong nhận đþợc những lời chỉ dẫn cûa thæy giáo, cô giáo, ý kiến đóng góp trao đổi cûa các bän đồng nghiệp để luận văn đþợc hoàn thiện hơn

Xin chân thành câm ơn!

Huế, tháng 10 năm 2017

Tác giả luận văn

Phạm Thị Hoa Lý

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC LỤC

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

Mục lục 1

Danh mục các chữ viết tắt 4

Danh mục bảng 5

MỞ ĐẦU 6

PHẦN MỞ ĐẦU 7

1 Lý do chọn đề tài 7

2 Mục đích nghiên cứu 9

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 9

4 Giả thuyết khoa học 9

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 9

6 Phương pháp nghiên cứu 9

7 Phạm vi nghiên cứu 10

8 Cấu trúc luận văn 10

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 11

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 11

1.2 Các khái niệm cơ bản 14

1.2.1 Quản lý 14

1.2.2 Quản lý giáo dục 14

1.2.3 Quản lý nhà trường 16

1.2.4 Trường chuẩn quốc gia 16

1.3 Lý luận về xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 17

1.3.1 Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân 17

1.3.2 Các văn bản, chiến lược xây dựng trường chuẩn quốc gia 18

1.3.3 Nội dung xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 21

1.4 Quản lý việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn Quốc gia 25

1.4.1 Mục đích quản lý 25

1.4.2 Các chức năng quản lý 25

1.4.3 Nội dung quản lý xây dựng trường trung học cơ sở đạt CQG 27

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 32

1.5.1 Yếu tố khách quan 32

1.5.2 Yếu tố chủ quan 33

Tiểu kết chương I 34

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRIỆU PHONG, TỈNH QUẢNG TRỊ 35

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, giáo dục và đào tạo huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị 35

2.1.1 Về điều kiện tự nhiên 35

2.1.2 Về kinh tế - xã hội 35

2.1.3 Về giáo dục và đào tạo 36

2.2 Khái quát về quá trình khảo sát 40

2.2.1 Mục đích khảo sát 40

2.2.2 Nội dung khảo sát 40

2.2.3 Đối tượng khảo sát 41

2.2.4 Thời gian khảo sát 41

2.2.5 Phương pháp khảo sát và xử lý số liệu 41

2.3 Thực trạng xây dựng trường THCS theo 5 tiêu chuẩn trường chuẩn Quốc gia trên địa bàn huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị 42

2.3.1 Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý nhà trường 42

2.3.2 Tiêu chuẩn 2: Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên 45

2.3.3 Tiêu chuẩn 3: Chất lượng giáo dục 47

2.3.4 Tiêu chuẩn 4: Tài chính, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học 50

2.3.5 Tiêu chuẩn 5: Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội 54

2.3.6 Đánh giá chung về thực hiện 5 tiêu chuẩn của các trường THCS huyện Triệu Phong 55

2.4 Thực trạng quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị 56

2.4.1 Nhận thức của CBQL, giáo viên và nhân viên về xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia 56

2.4.2 Thực trạng thực hiện các chức năng quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 56

2.4.3 Quản lý xây dựng các tiêu chí về tổ chức và quản lý nhà trường 58

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.4.4 Quản lý xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội

ngũ CBQL, GV, nhân viên đáp ứng yêu cầu trường chuẩn quốc gia 59

2.4.5 Quản lý hoạt động dạy và học nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện 60

2.4.6 Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học 62

2.4.7 Quản lý công tác xã hội hóa giáo dục 63

2.5 Đánh giá chung 65

2.5.1 Thành tựu đạt được 65

2.5.2 Những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân 66

Tiểu kết chương 2 67

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRIỆU PHONG, TỈNH QUẢNG TRỊ 68

3.1 Các nguyên tắc xác lập biện pháp 68

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu 68

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn 68

3.1.3 Đảm bảo tính khả thi 68

3.1.4 Đảm bảo tính kế thừa 69

3.2 Các biện pháp quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn Quốc gia trên địa bàn huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị 69

3.2.1 Nâng cao nhận thức về công tác xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 69

3.2.2 Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho CBQL, GV và NV nhà trường đáp ứng yêu cầu trường chuẩn quốc gia 72

3.2.3 Sử dụng, khai thác có hiệu quả các nguồn tài chính, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu trường chuẩn quốc gia 75

3.2.4 Quản lý có hiệu quả hoạt động dạy và học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện 77

3.2.5 Tăng cường công tác xã hội hóa giáo dục trong việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia 80

3.2.6 Thực hiện chức năng quản lý của hiệu trưởng khoa học, sáng tạo 83

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 85

3.4 Khảo nghiệm nhận thức về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp 87

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 87

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 87

Demo Version - Select.Pdf SDK

3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 87

3.4.4 Khách thể khảo nghiệm 87

3.4.5 Kết quả khảo nghiệm về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp 87

Tiểu kết chương 3 90

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91

1 Kết luận 91

1.1 Về lí luận 91

1.2 Về thực tiễn 91

1.3 Kết quả khảo nghiệm 92

2 Khuyến nghị 93

2.1 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị 93

2.2 Đối với UBND huyện Triệu Phong 93

2.3 Đối với Phòng GD & ĐT Triệu Phong 93

2.4 Đối với CBQL, GV và NV các trường THCS huyện Triệu Phong 94

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95 PHỤ LỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BGH: Ban giám hiệu CB: Cán bộ

CBQL: CBQL CNTT: Công nghệ thông tin ĐTB: Điểm trung bình GD: Giáo dục

GD & ĐT: Giáo dục và đào tạo GV: Giáo viên

GVDG: Giáo viên dạy giỏi HT: Hiệu trưởng KT-XH: Kinh tế xã hội MN: Mầm non NV: Nhân viên Nxb: Nhà xuất bản PHT: Phó hiệu trưởng QL: Quản lý

TH: Tiểu học THCS: Trung học cơ sở THPT: Trung học phổ thông

TH & THCS: Tiểu học và trung học cơ sở TL: Tỷ lệ

TTBDH: Trang thiết bị dạy học TW: Trung ương

UBND: Ủy ban nhân dân

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Bảng thống kê các trường THCS đạt chuẩn quốc gia 40

Bảng 2.2: Tình hình trường lớp và số phòng học năm học 2016- 2017 42

Bảng 2.3: Tình hình trường lớp, học sinh các trường THCS 43

Bảng 2.4: Bảng tổng hợp kết quả tiêu chuẩn 1 44

Bảng 2.5: Tình hình cán bộ quản lý 45

Bảng 2.6: Tổng hợp trình độ đội ngũ giáo viên 46

Bảng 2.7: Tổng hợp kết quả tiêu chuẩn 2 47

Bảng 2.8: Tổng hợp chất lượng hai mặt trong 4 năm qua 47

Bảng 2.9: Tổng hợp tiêu chuẩn 3 49

Bảng 2.10: Bảng tổng hợp các trường THCS có Phòng bộ môn, thư viện đạt tiên tiến, đạt chuẩn 01 51

Bảng 2.11: Bảng tổng hợp tiêu chuẩn 4 52

Bảng 2.12: Tổng hợp tiêu chuẩn 5 54

Bảng 2.13: Tổng hợp kết quả thực hiện 5 tiêu chuẩn 55

Bảng 2.14: Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên về xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia 56

Bảng 2.15: Đánh giá thực trạng thực hiện các chức năng quản lý 56

Bảng 2.16: Thống kê mức độ thực hiện tổ chức và quản lý nhà trường 58

Bảng 2.17: Thống kê mức độ thực hiện tiêu chuẩn về CBQL, GV và NV 59

Bảng 2.18: Thống kê mức độ thực hiện quản lý hoạt động dạy và học, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện 60

Bảng 2.19:Thống kê mức độ thực hiện quản lý CSVC, TTBDH 62

Bảng 2.20: Thống kê mức độ thực hiện quản lý công tác xã hội hóa giáo dục 63

Bảng 3.2: Bảng tổng hợp nhận thức tính cấp thiết của các biện pháp 87

Bảng 3.3: Bảng tổng hợp nhận thức tính tính khả thi của các biện pháp 87

Demo Version - Select.Pdf SDK

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Giáo dục và đào tạo luôn đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển đất nước Trải qua những chặng đường lịch sử giáo dục càng khẳng định vị trí then chốt của mình Sau hơn 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, giáo dục Việt Nam đã đạt được những thành tựu, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển và đổi mới đất nước, song cũng còn không ít yếu kém, bất cập, chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước và yêu cầu của nhân dân về một nền giáo dục có chất lượng

Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã chỉ rõ: “Đổi mới căn bản

và toàn diện giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt” [16]

Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2011 – 2020 đã định hướng: “Phát triển

và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược” [35]

Luật giáo dục 2005 có quy định: “Phát triển giáo dục phải gắn với nhu cầu

phát triển KT-XH, tiến bộ khoa học công nghệ củng cố quốc phòng an ninh, thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa” [33]

Trong Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 và Nội dung sửa đổi theo

quyết định số 342/QĐ-TTg ngày 20/2/2013 của Thủ tướng chính phủ quy định về

19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới, trong đó có tiêu chí trường học: “Tỷ lệ trường học các cấp: mầm non, mẫu giáo, tiểu học, THCS có cơ sở vật chất đạt chuẩn quốc

gia: Đối với Bắc Trung Bộ là 80%” [36]

Muốn thực hiện các nhiệm vụ trên đòi hỏi ngành giáo dục cần phải xây dựng

hệ thống các nhà trường đạt chuẩn quốc gia Đây là một trong những yêu cầu cấp thiết đặt ra nhiều vấn đề về công tác quản lý đối với ngành giáo dục đào tạo cũng như các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương nhằm chuẩn hóa các điều kiện về tổ chức, quản lý nhà trường, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, cơ sở vật chất, huy động các nguồn lực để từng bước nâng cao chất lượng giáo toàn diện, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

Demo Version - Select.Pdf SDK

Là một huyện đồng bằng nằm ở địa bàn rộng còn khá khó khăn về kinh tế, giao thông chưa thuận lợi, cơ sở vật chất trường lớp đầu tư chưa nhiều, nguồn lực còn hạn chế, nhưng trong những năm qua, công tác quản lý xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia nói chung và bậc trung học cơ sở nói riêng đã được triển khai bước đầu đạt kết quả khả quan Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, huyện Triệu Phong còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong công tác qui hoạch xây dựng trường chuẩn quốc gia do các một số trường còn nằm ở địa bàn vùng khó, bãi ngang, cơ sở vật chất thiếu đồng bộ, học sinh hộ nghèo, cận nghèo nhiều, việc huy động nguồn lực xã hội hóa ở một số xã còn khó khăn, nguồn lực tài chính còn hạn chế, một bộ phận cán bộ, giáo viên chưa hiểu hết tầm quan trọng của công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia… Theo Nghị quyết của huyện Đảng bộ Triệu Phong

lần thứ XIX, “phấn đấu đến năm 2020 toàn huyện có ít nhất 70% trường THCS đạt

chuẩn Quốc gia’ Đây là chỉ tiêu mang tính đột phá đối với sự nghiệp giáo dục của

huyện Bởi vì, để nâng cao chất lượng giáo dục, để giáo dục phát triển, không có giải pháp nào khác là xây dựng trường theo hướng đạt chuẩn quốc gia Bên cạnh đó, tiêu chí trường đạt chuẩn quốc gia cũng là một trong những tiêu chí quan trọng trong bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới hiện nay

Nhận thức được công tác xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia là giải pháp có tính chiến lược để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nên thời gian qua, các cấp uỷ Đảng, chính quyền trên địa bàn tỉnh nói chung và huyện Triệu Phong nói riêng luôn xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm then chốt trong phát triển KT-XH của địa phương Việc tăng cường đầu tư cho giáo dục, xây dựng một hệ thống trường chuẩn quốc gia là nhằm từng bước nâng cao chất lượng GD, khắc phục những tình trạng bất cập, yếu kém, đáp ứng nhu cầu nguyện vọng chính đáng của nhân dân, đưa giáo dục của huyện Triệu Phong ngang tầm các huyện thị khác trong tỉnh Quảng Trị Đồng thời việc nghiên cứu đầy đủ để đề xuất các biện pháp quản lý nhằm đẩy nhanh tiến độ và nâng cao hiệu quả của công tác này là hết sức cần thiết

Với những lý do trên, chúng tôi chọn vấn đề: “Quản lý xây dựng trường

THCS đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị” làm

đề tài nghiên cứu cho luận văn này

Demo Version - Select.Pdf SDK

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng, đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở địa phương

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Công tác xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị đã đạt được những kết quả quan trọng; tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập Nếu xác định đúng thực trạng và nguyên nhân của chúng, từ đó xác lập và thực hiện các biện pháp quản lý phù hợp thực tế tình hình địa phương sẽ giúp các trường THCS trên địa bàn huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị sớm đạt chuẩn quốc gia nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về xây dựng trường Trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia

5.2 Khảo sát đánh giá thực trạng quản lý xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường Trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa tài liệu, phân loại tài liệu trên cơ sở các Văn kiện, Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, chế độ chính sách về giáo dục và đào tạo (GD&ĐT); Luật giáo dục, Điều lệ trường THCS, trường THPT, chuẩn giáo viên và chuẩn hiệu trưởng THCS; Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020 của Thủ tướng Chính phủ; Thông tư của Bộ GD&ĐT về quy

Demo Version - Select.Pdf SDK