Nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người dân giai đoạn 2011 – 2015 tại thành phố Cao Bằng (Luận văn thạc sĩ)

Nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người dân giai đoạn 2011 – 2015 tại thành phố Cao Bằng (Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người dân giai đoạn 2011 – 2015 tại thành phố Cao Bằng (Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người dân giai đoạn 2011 – 2015 tại thành phố Cao Bằng (Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người dân giai đoạn 2011 – 2015 tại thành phố Cao Bằng (Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người dân giai đoạn 2011 – 2015 tại thành phố Cao Bằng (Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người dân giai đoạn 2011 – 2015 tại thành phố Cao Bằng (Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người dân giai đoạn 2011 – 2015 tại thành phố Cao Bằng (Luận văn thạc sĩ)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Đức Nhuận

THÁI NGUYÊN - 2017

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc

Thái Nguyên, ngày 02 tháng 10 năm 2017

Tác giả luận văn

Nông Thúy An

ii

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng

và biết ơn sâu sắc đến thầy giáo hướng dẫn TS Nguyễn Đức Nhuận đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Phòng đào tạo, Khoa Quản lý tài nguyên, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức của UBND thành phố Cao Bằng, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố đã giúp đỡ

và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn./

Thái Nguyên, ngày 02 tháng 10 năm 2017

Tác giả luận văn

Nông Thúy An

iii

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục các chữ viết tắt vi

Danh mục các bảng vii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.1 Mục tiêu tổng quát 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4

1.1.2 Cơ sở lý luận và thực tiễn 4

1.2 Đất đô thị và quản lý nhà nước về đất đai trong quá trình đô thị hóa 7

1.2.1 Quan điểm về đất đai đô thị 7

1.2.2 Sự cần thiết phải tăng cường vai trò quản lý Nhà nước đối với đất đai trong quá trình đô thị hóa 11

1.1.1 Cơ sở pháp lý 12

1.3 Kinh nghiệm quản lý đất đai của một số nước trên Thế giới và một số tỉnh, thành phố trong nước 13

1.3.1 Kinh nghiệm quản lý đất đai của một số nước trên thế giới 13

1.3.2 Kinh nghiệm quản lý đất đai của một số thành phố trong quá trình đô thị hóa 16

1.4 Thực tiễn đô thị hóa trên Thế giới và ở Việt Nam 18

1.4.1 Tình hình đô thị hóa trên Thế giới 18

1.4.2 Đô thị hóa ở một số nước trên thế giới 20

1.4.3 Tình hình đô thị hóa ở Việt Nam 23

1.4.4 Những nghiên cứu về đô thị hóa trên Thế giới và Việt Nam 25

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 27

iv

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 27

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 27

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 27

2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 27

2.3 Nội dung nghiên cứu 27

2.4 Phương pháp nghiên cứu 28

2.4.1 Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp 28

2.4.2 Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp 28

2.4.3 Phương pháp chuyên gia 28

2.4.4 Phương pháp xử lý số liệu 29

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 30

3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa bàn nghiên cứu 30

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 30

3.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội 35

3.1.3 Đánh giá thuận lợi và khó khăn của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đến sự phát triển và đô thị hóa của thành phố Cao Bằng 39

3.2 Thực trạng của quá trình đô thị hóa tại thành phố Cao Bằng 41

3.2.1 Sư tập trung dân số tại các khu vực 41

3.2.2 Sư phát triển kinh tế xã hội 42

3.2.3 Hiện trạng sử dụng đất tại thành phố Cao Bằng 44

3.3 Tác động của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Cao Bằng 46

3.3.1 Sự biến động đất nông nghiệp 46

3.3.2 Tình hình giao đất 48

3.3.3 Tình hình thu hồi đất 49

3.4 Ảnh hưởng của đô thị hóa tới đời sống kinh tế hộ nông dân tại thành phố Cao Bằng 50

3.4.1 Tình hình cơ bản của các hộ điều tra 50

3.4.2 Ảnh hưởng của đô thị hóa tới đời sống hộ nông dân 55

v

3.4.3 Đánh giá sự ảnh hưởng của đô thị hóa tới đời sống kinh tế – xã hội của các hộ

thông qua các câu hỏi định tính 62

3.5 Đánh giá chung tác động của đô thị hóa tới sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người dân trên địa bàn Thành phố Cao Bằng 64

3.5.2 Tác động tiêu cực 65

3.5.3 Một số giải pháp nhằm nâng cao đời sống kinh tế hộ, tăng cường vai trò quản lý Nhà nước trong quá trình đô thị hóa tại thành phố Cao Bằng 66

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 72

1 Kết luận 72

2 Đề nghị 72

TÀI LIỆU THAM KHẢO 74 PHỤ LỤC

vii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1 Tình hình biến động dân số của thành phố Cao Bằng giai đoạn 2011 - 2015 41

Bảng 3.2 Tốc độ tăng trưởng kinh tế Thành phố Cao Bằng 42

Bảng 3.3 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 2011 – 2015 Thành phố Cao Bằng 43

Bảng 3.4 Hiện trạng sử dụng đất thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng năm 2015 44

Bảng 3.5 Biến động diện tích đất nông nghiệp giai đoạn 2011 - 2015 47

Bảng 3.6 Kết quả giao đất ở thành phố Cao Bằng giai đoạn 2011 - 2015 48

Bảng 3.7 Kết quả thu hồi đất tại Thành phố Cao Bằng giai đoạn 2011 - 2015 49

Bảng 3.8 Một số thông tin cơ bản về các chủ hộ 51

Bảng 3.9 Tình hình biến động đất đai của hộ trước và sau khi thu hồi 52

Bảng 3.10 Tình hình nghề nghiệp của hộ trong quá trình đô thị hóa 52

Bảng 3.11 Hình thức hỗ trợ cho người dân khi bị thu hồi đất 54

Bảng 3.12 Hình thức sử dụng tiền đền bù của các hộ điều tra tại địa bàn điều tra 54

Bảng 3.13 Tình trạng nhà, cơ sở vật chất phục vụ đời sống người dân 55

Bảng 3.14 Thay đổi thu nhập của hộ qua quá trình đô thị hóa 56

Bảng 3.15 Thu nhập của người dân trước và sau khi bị thu hồi đất 57

Bảng 3.16 Tình hình lao động và việc làm trên địa bàn nghiên cứu trước và sau khi thu hồi đất 58

Bảng 3.17 Chất lượng y tế tại thành phố Cao bằng năm 2015 so với thời điểm năm 2011 59

Bảng 3.18 Trình độ chuyên môn, văn hoá của người dân trước và sau khi thu hồi đất 60

Bảng 3.19 Ý kiến đánh giá của các hộ gia đình về tình hình ô nhiễm môi trường trước và sau khi thu hồi đất 61

Bảng 3.20 Ý kiến của các hộ điều tra về mức độ tác động của đô thị hóa 63

Bảng 3.21 Ý kiến của các hộ điều tra về kế hoạch trong thời gian tới 64

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đô thị hóa là quá trình tất yếu trong phát triển kinh tế - xã hội, là xu thế tích cực tạo nên động lực mới cho nền kinh tế của mỗi quốc gia Nền kinh tế càng phát triển thì quá trình đô thị hóa diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh

Đối với thế giới cũng như đối với Việt Nam, vấn đề đô thị hoá ngày càng có tầm quan trọng đặc biệt Người ta thường cho rằng: sự thịnh vượng hay suy thoái của một quốc gia thường phản ánh qua hình ảnh của các đô thị; nhất là các thành phố lớn

Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta có những bước tiến đáng kể, chất lượng cuộc sống của nhân dân ngày càng được nâng cao, tổng sản phẩm trong nước GDP bình quân hàng năm đạt trên 7% Nước ta đang trong quá trình hội nhập,

có quan hệ thương mại với hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ, là thành viên của tổ chức ASEAN, khu Mậu dịch Tự do AFTA, Tổ chức Thương mại Thế giới WTO,… Bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế là sự bùng nổ dân số và tốc độ đô thị hóa ngày càng gia tăng hình thành các khu đô thị dẫn đến nhu cầu sử dụng đất cho các ngành, lĩnh vực ngày một lớn làm biến động hiện trạng sử dụng đất ở các địa phương [8]

Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là

tư liệu sản xuất đặc biệt không gì có thể thay thế được đối với các ngành sản xuất nông lâm nghiệp, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là nền tảng cho sự sống của con người và nhiều sinh vật khác

Hiện nay, cùng với xu hướng phát triển của thế giới thì quá trình đô thị hoá đã

và đang ảnh hưởng mạnh mẽ tới vấn đề sử dụng đất nói chung và sử dụng đất nông nghiệp nói riêng Đô thị hoá là một quá trình tất yếu đối với mỗi quốc gia, đặc biệt đối với Việt Nam là nước đang trong giai đoạn đầu của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Một trong những chủ trương quan trọng trong phát triển công nghiệp của Đảng ta

là đẩy nhanh phát triển đô thị cùng với công nghiệp hóa nông nghiệp và kinh tế nông

2

thôn; quan tâm đầu tư phát triển công nghiệp, dịch vụ và kết cấu hạ tầng, giải quyết việc làm, tăng nhanh sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân để các đô thị làm hạt nhân thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong vùng và trên cả nước

Sự phát triển đô thị hóa tại Việt Nam trong giai đoạn vừa qua có nhiều chuyển biến số lượng Đến năm 2015 có 772 đô thị, theo quy hoạch phát triển đến năm

2010, tỷ lệ dân số đô thị là 56 - 60 % và năm 2020 là 80 % [12]

Có thể nói, đô thị hóa chính là con đường dẫn tới các mục tiêu về tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống người dân Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực,

đô thị hóa cũng phát sinh nhiều vấn đề cần giải quyết như vấn đề sử dụng đất, lao động và việc làm của người dân Điều gì sẽ xảy ra khi diện tích đất đai có hạn mà dân số vẫn không ngừng tăng lên cũng như quỹ đất phục vụ cho quá trình đô thị hóa ngày một cao? Vì vậy, vấn đề nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng cường quản lý Nhà nước về đất đai nhằm hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội nhưng phải

đi đôi với phát triển bền vững của nước ta trong đó có thành phố Cao Bằng là vấn

đề mang tính cấp thiết hiện nay Dựa trên những cơ sở lý luận và nhu cầu thực tiễn, được sự đồng ý của Ban giám hiệu, khoa Quản lý Tài nguyên, Trường Đại học

Nông Lâm Thái Nguyên, tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị

hóa đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người dân giai đoạn

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Thực trạng của quá trình đô thị hóa tại thành phố Cao Bằng giai đoạn 2011-2015

- Đánh giá ảnh hưởng của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp và đời sống của người nông dân

Thực hiện tốt Luật Đất đai và công tác quản lý Nhà nước về đất đai, đặc biệt

là việc thực hiện đô thị hóa theo đúng các qui định của pháp luật Đất đai, khắc phục trình trạng tuỳ tiện trong việc thực hiện đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp; phát huy tối đa tiềm năng, nguồn lực về đất, góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh

tế - xã hội của thành phố Cao Bằng

Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full