LUẬN văn LUẬT THƯƠNG mại cơ cấu tổ CHỨC và HOẠT ĐỘNG của hải QUAN VIỆT NAM THỰC TIỄN và HƯỚNG HOÀN THIỆN

năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Cục hải quan Tỉnh, liên tỉnh Thành phố trực thuộc Tổng cục Hải quan của Bộ trưởng Bộ Tài chính trưởng Bộ Tài chính về việc sửa đổi, bổ sung

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA LUẬT

BỘ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP KHÓA 33 (2007 – 2011)

Đề tài:

CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HẢI QUAN VIỆT NAM - THỰC TIỄN VÀ HƯỚNG HOÀN THIỆN

Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:

Cô PHẠM MAI PHƯƠNG NGUYỄN NGỌC TRÚC

Bộ Môn: LUẬT THƯƠNG MẠI MSSV: 5075310

Lớp: Luật Thương Mại III - K33

Cần Thơ, 04/2011

Để hoàn thành tốt luận văn này, trước hết người viết xin chân thành cảm ơn các

thầy cô Khoa Luật trường Đại học Cần Thơ đã trang bị kiến thức cho người viết trong

quá trình học tập

Người viết xin kính lời cảm ơn Cô Phạm Mai Phương đã tận tình hướng dẫn

người viết trong thời gian thực hiện luận văn này

Người viết xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến với gia đình, những người luôn ở bên

cạnh hỗ trợ hết mực cho tôi về mặt vật chất lẫn tinh thần

Người viết còn gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến các bạn bè đã giúp đỡ, động

viên mình

Với đề tài này, người viết đã cố gắng rất nhiều trong việc tìm hiểu, nghiên cứu,

nhưng do thời gian ngắn cũng như là hạn chế về mặt kiến thức nên khó tránh được

những sai sót không mong muốn Vì vậy người viết rất mong nhận được sự đóng góp

của Quý thầy cô và các bạn khi đọc luận văn này để đề tài được hoàn thiện hơn

Người viết xin chân thành cảm ơn!

Cần Thơ, ngày 15 tháng 04 năm 2011

Nguyễn Ngọc Trúc

Cần Thơ, ngày tháng năm 2011

Phạm Mai Phương

Cần Thơ, ngày tháng năm 2011

Giáo viên phản biện

Cần Thơ, ngày tháng năm 2011

Giáo viên phản biện

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu đề tài 2

3 Phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Bố cục luận văn 3

PHẦN NỘI DUNG 4

Chương 1 NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ HẢI QUAN VIỆT NAM 4

1.1 Khái niệm về Hải quan Việt Nam, quá trình thành lập Hải quan Việt Nam 4

1.1.1 Khái niệm về Hải quan Việt Nam 4

1.1.2 Quá trình thành lập và phát triển của Hải quan Việt Nam 5

1.2 Nguyên tắc hoạt động và hệ thống tổ chức của Hải quan Việt Nam 11

1.2.1 Nguyên tắc hoạt động của Hải quan Việt Nam 12

1.2.2 Hệ thống tổ chức của Hải quan Việt Nam 12

1.3 Vị trí, chức năng và Cơ quan quản lý của Hải quan Việt Nam 14

1.3.1 Vị trí, chức năng quản lý Nhà nước về Hải quan 14

1.3.2 Cơ quan quản lý Nhà nước về Hải quan 15

Chương 2 CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HẢI QUAN VIỆT NAM 19

2.1 Cơ quan Tổng cục Hải quan ở Trung ương 19

2.1.1 Về lãnh đạo của Tổng cục Hải quan Việt Nam 19

2.1.2 Về bộ máy giúp việc 20

2.2 Các Cơ quan Hải quan ở địa phương 55

2.2.1 Các Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương thuộc Tổng cục Hải quan 55

2.2.2 Các Chi cục Hải quan, Đội Kiểm soát Hải quan và đơn vị tương đương thuộc Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương 59

2.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của Hải quan Việt Nam 63

2.3.2 Chế độ ưu đãi, miễn trừ 65 2.4 Một số quy định về vị trí lãnh đạo 66

3.2 Một số quan điểm về nội dung hoàn thiện cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hải quan Việt Nam 84

3.2.1 Cải cách Hành chính trong nội bộ ngành 84 3.2.2 Tái cơ cấu tổ chức và bộ máy hoạt động của Hải quan Việt Nam87 3.2.3 Tổ chức cán bộ quản lý theo hướng chuyên nghiệp 89

PHẦN KẾT LUẬN 95 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Văn bản Quy phạm pháp luật:

năm 2001

hành văn bản Quy phạm pháp luật ngày 03/06/2008 hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2009

đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 (hiệu lực thi hành 01/01/2009)

bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô

pháp chủ yếu chỉ đạo, điều hành thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán Ngân sách nhà nước năm 2010

nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội

đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 97/2007/NĐ-CP ngày 07/06/2007 của Chính phủ quy định việc xử lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực Hải quan

phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002

hành Nghị định số 97/2007/NĐ-CP ngày 07/06/2007 của Chính phủ quy định việc xử

lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực Hải quan

quan đối với hàng hoá gia công với thương nhân nước ngoài

quan đối với xuất nhập khẩu, tạm nhập tái xuất xăng, dầu và nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất, chế biến xăng

về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh va quy định về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.(thay thế Thông tư 79/2009/TT-BTC ngày 07/04/2009)

04/06/2009) hướng dẫn về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hoá xuất nhập khẩu

phủ, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu của Tổng cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính

chính quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Vụ và Văn phòng thuộc Tổng cục Hải quan

định số 1018/QĐ-BTC ngày 11/05/2010 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Vụ và Văn phòng thuộc Tổng cục Hải quan

cho phép hàng năm lấy ngày 28/8 làm Ngày truyền thống của ngành Tổ chức Nhà nước

lấy ngày 28/8 hàng năm là Ngày truyền thống văn phòng cơ quan hành chính Nhà nước

nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Tổng cục Hải quan

định vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Giám sát Hải quan trực thuộc Tổng cục Hải quan

định vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn vad cơ cấu tổ chức của Cục Thuế xuất nhập khẩu trực thuộc Tổng cục Hải quan

định về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Điều tra chống buôn lậu trực thuộc Tổng cục Hải quan

định về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Kiểm tra sau thông quan trực thuộc Tổng cục Hải quan

định về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn va cơ cấu tổ chức của Cục Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan trực thuộc Tổng cục Hải quan

ban hành Quy chế phân tích, phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu trong ngành Hải quan (hiệu lực thi hành ngày 1/08/2010)

định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Viện nghiên cứu Hải quan trực thuộc Tổng cục Hải quan

định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trường Hải quan trực thuộc Tổng cục Hải quan

định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cáu tổ chức của Báo Hải quan trực thuộc Tổng cục Hải quan

năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Cục hải quan Tỉnh, liên tỉnh Thành phố trực thuộc Tổng cục Hải quan của Bộ trưởng Bộ Tài chính

trưởng Bộ Tài chính về việc sửa đổi, bổ sung Quyết định số 1027/2010/QĐ-BTC ngày 11/05/2010 Quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Cục hải quan Tỉnh, liên tỉnh Thành phố trực thuộc Tổng cục Hải quan của Bộ trưởng Bộ Tài chính

quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và mối quan hệ công tác của Đội Kiểm soát Hải quan trực thuộc Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương

quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và mối quan hệ công tác của Đội Kiểm soát, phòng, chống ma túy trực thuộc Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương

về việc kiện toàn tổ chức bộ máy Kiểm soát Hải quan tại Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương

Tổng cục Hải quan về việc phân công nhiệm vụ làm đầu mối, tham mưu cho lãnh đạo Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương về công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả trong lĩnh vực Hải quan

quan về Quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất nhập khẩu thương mại

quan về việc ban hành tuyên ngôn phục vụ khách hàng, hiệu lực ngày 01/03/2011

Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2020

chính và biên chế đối với Tổng cục Thuế và Tổng cục Hải quan giai đoạn 2011-2015 (hiệ lực thi hành ngày 30/04/2011)

trưởng Tổng cục Hải quan ký ban hành ngày 15/11/2010

Sách và Tạp chí:

Các Website:

về phát triển Kinh tế-Xã hội năm 2011

http://www.customs.gov.vn/Lists/TinHoatDong/ViewDetails.aspx

48 hanh-chinh-tao-thuan-loi-cho-doanh-nghiep-trong-viec-xuat-nhap-khau-hang-hoa-2042550/

cải cách Hành chính và hiện đại hóa Hải quan

http:// www.customs.gov.vn/List/TinHoatDong/ViewDetails.aspx

50 http://www.xaydungdang.org.vn/Home/PrintStory.aspx?distribution=3397&pri nt=true

51 nghiep-hien-dai-hieu-qua/20113/71904.vgp

Http://Baodientu.Chinhphu.vn/Home/Xay-dung-luc-luong-Hai-quan-chuyen-52 http://www.xaydungdang.org.vn/Home/PrintStory.aspx?distribution=3397&pri nt=true

giam-thu-tuc-tang-hieu-qua.htm

55 http://www.customs.gov.vn./Litsts/TinHoatĐộng/ViewDetails.aspx?List=d46d405b%2D6620%2D4748%2Daê7%2D07b0233fdae6&ID=17570

56 http://www.customs.gov.vn/Lists/HaiQuanVietNam/Details.aspx?List=74c6bc 80-f976-4544-a90e a90f0cbefddc&ID=39&Source=/all.aspx&RootFolder

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA LUẬT

BỘ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP KHÓA 33 (2007 – 2011)

Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:

Cô PHẠM MAI PHƯƠNG NGUYỄN NGỌC TRÚC

Bộ Môn: LUẬT THƯƠNG MẠI MSSV: 5075310

Lớp: Luật Thương Mại III - K33

Cần Thơ, 04/2011

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Kế hoạch thực hiện chiến lược phát triển kinh tế xã hội trong mười năm 2010) diễn ra trong thời kỳ đất nước bước vào nền kinh tế mở cửa và hội nhập với quốc tế Ngày 25/3/2011, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ban hành Quyết định số 448/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2020 Nhằm đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa Và Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, có các mối quan hệ quốc tế cởi mở, đa dạng Nhận thức được tầm quan trọng của việc mở rộng các mối quan hệ ngoại thương với các nước khác trên thế giới, tầm quan trọng trong con đường phát triển kinh tế của một quốc gia dù ở bất kỳ trình độ nào cũng phụ thuộc nhiều vào hoạt động kinh tế đối ngoại và hoạt động ngoại thương giữ sợi dây trung tâm Thì Nhà nước ta vừa có chính sách mở cửa lại vừa giữ vững chủ quyền, lợi ích dân tộc Đẩy mạnh các hoạt động thông thương với nước ngoài Trong đó, năm 2007 là năm nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những kết quả ấn tượng trên nhiều lĩnh vực, đưa Việt Nam vào vị thế mới Với

(2001-ba thuận lợi căn bản, vượt qua nhiều khó khăn thử thách, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những kết quả tích cực trên các lĩnh vực như: kinh tế, xã hội, môi trường và phát triển bền vững Nền kinh tế cũng tiếp tục phát triển ổn định, đạt được mức độ tăng trưởng cao trong vòng mười năm qua, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mức 8,5% cả năm Song, đáng chú ý là cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, xây dựng, dịch vụ giảm tỷ trọng khu vực nông nghiệp Theo đó, cơ cấu GDP năm 2007, khu vực nông nghiệp chỉ chiếm 20%, trong khi đó khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm tới 41,8%, dịch vụ 38,2%

Cùng với những thuận lợi đó, và xuất phát từ yêu cầu hội nhập, xu hướng phát triển của Hải quan Việt Nam trên trường quốc tế cũng như khu vực ngày càng bức thiết Vì thế, Ngành Hải quan Việt Nam phải thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế liên quan đến lĩnh vực Hải quan Việt Nam cần phải bảo đảm hệ thống pháp luật về Hải quan một cách đầy đủ hơn, thống nhất, rõ ràng và công khai, phù hợp với các cam kết quốc tế, đảm bảo cho các quy định của pháp luật Hải quan được thực hiện đúng, nghiêm chỉnh, bình đẳng cho mọi đối tượng

Bên cạnh đó, cũng cần nhìn nhận sự phát triển của Hải quan Việt Nam trong bối cảnh chúng ta hội nhập sâu vào nền kinh tế trên toàn thế giới Đây là nỗ lực lớn của toàn Ngành Hải quan với việc phát triển Thương mại quốc tế như phải quản lý lượng hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, lượng hành khách, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh ngày càng gia tăng như hiện nay, các hình thức bảo hộ mới trong việc thực hiện giảm nhiều sắc thuế, thương mại điện tử thì đang trên đà phát triển và mở

rộng, các loại hình vận chuyển đa phương thức, sự xuất hiện của các nguy cơ khủng

bố, xuyên tạc quốc tế, tội phạm ma túy gia tăng, xuất hiện những hình thức buôn lậu

và gian lận mới như vi phạm bản quyền, xâm phạm sở hữu trí tuệ, vi phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, rửa tiền, buôn lậu động vật quý hiếm… Đứng trước cơ hội và thử thách khi Việt Nam gia nhập vào Tổ chức thương mại quốc tế (WTO), nhằm nâng cao vị thế của mình trên trường quốc tế, Ngành Hải quan càng phải đổi mới toàn diện hơn nửa, đặc biệt là cơ cấu tổ chức và hoạt động cho phù hợp với tiến trình phát triển đất nước và xu thế chung của toàn cầu

Từ những yêu cầu bức bách trên người viết đã mạnh dạn tìm tòi và hoàn thành

đề tài nghiên cứu cho Luận văn tốt nghiệp: “Cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hải quan Việt Nam_Thực tiễn và hướng hoàn thiện” dưới sự chỉ bảo và hướng dẫn nhiệt tình,

chu đáo của Cô Phạm Mai Phương

2 Mục đích nghiên cứu đề tài

Đề tài này, người viết tập trung tìm hiểu, nghiên cứu sâu về Tổ chức của Hải quan Việt Nam Trong công tác cải cách Hành chính, cùng với những bước tiến bộ lớn của Ngành Hải quan, nhất là công tác hiện đại hóa cơ cấu tổ chức của Ngành và hiện đại hóa công nghệ quản lý đáp ứng yêu cầu quản lý trong tiến trình hội nhập Đặc biệt dưới sự cố gắng chung của toàn Ngành trong bối cảnh đất nước đang hội nhập sâu, rộng vào nền kinh tế quốc tế Những kết quả đạt được của Ngành Hải quan trong những năm qua thì không thể tránh khỏi những khó khăn, thiếu sót còn tồn đọng Vì vậy, người viết chọn đề tài cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hải quan để nghiên cứu, nhằm góp một phần nhỏ vào công cuộc “Cải cách Hành chính” mà Đề án 30 của Chính phủ đã đề ra nhằm nâng cao năng lực quản lý, đồng thời quản lý và phát triển nguồn nhân lực, hiện đại hóa cơ sở vật chất của Hải quan Đặc biệt là cơ cấu tổ chức

và hoạt động của Hải quan Việt Nam

3 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu của người viết mặc dù đã rất cố gắng tìm hiểu nhưng do hạn chế về thời gian lẫn kiến thức Do đó, người viết giới hạn phạm vi nghiên cứu tập trung vào cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hải quan Việt Nam nói chung cũng như Tổng cục Hải quan Việt Nam nói riêng Người viết đã cố gắng tìm số liệu mới nhất (chủ yếu từ năm 2007 đến nay) trong các trang web của các Cục Hải quan trên cả nước

4 Phương pháp nghiên cứu

Khi thực hiện nghiên cứu đề tài này người viết đã sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, nhưng trong đó vẫn chú trọng sử dụng các phương pháp chính sau đây:

- Phương pháp phân tích

Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về Hải quan Việt Nam

Chương 2: Cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hải quan Việt Nam

Chương 3 Một số giải pháp hoàn thiện trong cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hải quan Việt Nam

CHƯƠNG 1:

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HẢI QUAN VIỆT NAM

1.1 Khái niệm về Hải quan Việt Nam, quá trình thành lập Hải quan Việt Nam

1.1.1 Khái niệm về Hải quan

Ngành Hải quan của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được thành lập ngày 10/9/1945 với cái tên là: “Sở thuế quan và thuế gián thu” thuộc Bộ Tài chính Sau khi miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, thì ngày 15/11/1954 “Sở thuế quan và thuế gián thu” được đổi tên thành “Cục Hải quan” trực thuộc Bộ Công thương (chính

Nghị định 139/NĐ-CP thành lập “Tổng Cục Hải quan” trực thuộc Chính phủ và là công cụ chuyên chính bán vũ trang của Đảng và Nhà Nước, ngày 4/9/2002, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định chuyển Tổng cục Hải quan - cơ quan quản lý Nhà nước về Hải quan về Bộ tài Chính

Về lý do đổi tên “Thuế quan” thành “Hải quan” thì theo đồng chí Nguyễn

này vào thập kỷ 50 của thế kỷ trước thì, lúc đầu lãnh đạo Bộ Ngoại thương cũng định giữ cái tên thuế quan Nhưng những ý kiến phản biện lại cho rằng, lúc bấy giờ không

có thuế xuất nhập khẩu và cũng không làm nhiệm vụ thu thuế nên không thể gọi là Thuế quan Và hiện tại cơ quan quản lý Nhà nước về Hải quan chỉ giữ nhiệm vụ kiểm tra Hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và công cụ vận tải xuất nhập cảnh, chống buôn lậu qua biên giới, chống buôn lậu thuốc phiện, bảo vê độc quyền Ngoại Thương của Nhà nước, do đó phải tìm một cái tên khác không liên quan đến thuế Và cũng vì cái tên hải quan không liên quan gì đến thuế nên tập thể lãnh đạo Bộ Ngoại Thương đã quyết định lấy tên là Hải quan

Nhưng vào giữa thập kỷ 80 của thế kỷ trước, phong trào đổi mới và cùng với nó

là xóa bỏ quan liêu bao cấp, Nhà nước ta đã ban hành Luật thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu và giao cho Hải quan thu Kết quả không ngờ, thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu đã đóng góp một phần quan trọng vào Ngân sách Nhà nước Chính vì Hải quan là nguồn thu lớn nên người ta lại quyết định đổi tên Hải quan thành Thuế quan, nhưng không được chấp nhận Và theo cuốn từ điển tiếng Việt do Viện Ngôn ngữ xuất bản

cảnh” Cách giải thích này cho chúng ta biết về hoạt động của lực lượng này, chứ chưa

1 Tổ chức Hải quan: Hải quan Việt Nam_ Những sự kiện (1945-1955)

2 Nguyễn Chanh: Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại thương: ý kiến phát biểu trong hội thảo về lịch sử Hải quan

2005

3 Viện Ngôn Ngữ học Từ điển Tiếng Việt năm 2005

cho chúng ta biết về ý nghĩa của cái tên đó Người viết cố gắng tìm ra ý nghĩa của cái tên Hải quan, nhằm thấy rõ bản chất thực sự của lực lượng này Đồng thời giúp chúng

ta thấy rõ vị thế quan trong của nó trong bộ máy Nhà nước Mục tiêu xây dựng một lực lượng Hải quan trong sạch, vững mạnh, chính quy và hiện đại có nội dung và ý nghĩa thiết thực một khi chúng ta hiểu rõ vị thế, bản chất, ý nghĩa của nó trong Bộ máy Nhà nước

Vậy để Hải quan được hiểu rõ hơn, thì theo từ điển nghiệp vụ do Tổ chức Hải quan thế giới biên soạn: “Hải quan là cơ quan Chính phủ chịu trách nhiệm thi hành Luật Hải quan, chịu trách nhiệm thu thuế và lệ phí xuất nhập khẩu, đồng thời cũng chịu trách nhiệm thi hành các luật lệ khác liên quan tới việc nhập khẩu, quá cảnh và

Từ những nhận thức thu được người viết đưa ra phát biểu rõ hơn về Hải quan

như sau: “Hải quan là một trong những công cụ đối ngoại quan trọng của Chính phủ,

có nhiệm vụ thay mặt Nhà nước để tiến hành các biện pháp kiểm tra Nhà nước về Hải quan tại các cửa khẩu, thu thuế xuất nhập khẩu, thuế gián thu và các lệ phí khác có liên quan tới hoạt động đối ngoại, chống buôn lậu qua biên giới, thực hiện thống kê hàng hóa thực xuất và thực nhập”

1.1.2 Quá trình thành lập và phát triển của Hải quan Việt Nam 5

Xây dựng lực lượng Hải quan Việt Nam thành lực lượng chuyên nghiệp cao, có chuyên môn sâu và hiện đại, hoạt động minh bạch, liêm chính và có hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu của tình hình và nhiệm vụ phát triển kinh tế đất nước Ra đời chỉ sau khi Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa thành lập, Hải quan Việt Nam có lịch sử 65 năm phát triển vẻ vang Trải qua thăng trầm cùng đất nước, lực lượng Hải quan luôn xứng đáng là người chiến sĩ gác cửa nền kinh tế đất nước Phát huy truyền thống đó, ngày nay Hải quan Việt Nam đang phát huy tiềm lực bước vào thời kì mới, với những vận hội và thời cơ mới Năm 1945 Cách mạng Tháng Tám thành công, Hồ Chủ Tịch đọc bản Tuyên Ngôn Độc Lập khai sinh nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa Tuy nhiên, sau đó Việt Nam vẫn phải tiếp tục trải qua 30 năm chiến tranh ác liệt và 27 năm thử thách trong thời kỳ hàn gắn vết thương chiến tranh

Với cái tên đầu tiên là “Sở Thuế quan và thuế gián thu” được thành lập với mục đích đảm bảo việc kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu và duy trì nguồn thu ngân sách Hải quan Việt Nam không ngừng chăm lo xây dựng, hoàn thiện và nâng cao cơ sở pháp lý cùng với việc quản lý Nhà Nước để ngày càng phù hợp hơn với thực tiễn của nước ta Từ chỗ Hải quan Việt Nam còn phải tạm thời sử dụng những quy định nghiệp

4 Từ Điển Hán việt

5 Tổng Cục Hải Quan Việt Nam; http:// www.custom.gov.vn./Lits/HaiQuanVietNam/Details.aspx?ID=5 Truy cập ngày19/01/2011

vụ về thuế quan của chính quyền thực dân đến nay đã xây dựng và ban hành được

“Điều lệ Hải quan”, Pháp lệnh Hải quan và tiếp theo đó là Luật Hải quan Việt Nam có hiệu lực ngày 1/1/2002 ( sửa đổi, bổ sung năm 2005)

Với những mục tiêu nhằm tạo thuận lơi cho sự phát triển xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài, phát triển du lịch và giao thương quốc tế, đảm bảo quản lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác Hải quan Việt nam đã luôn luôn làm theo khẩu hiệu mình đặt ra “ Thuận Lợi, Tận Tụy, Chính Xác”

Ngày 10 tháng 09 năm 1945, Bộ trưởng Bộ Nội Vụ Võ Nguyên Giáp thừa ủy quyền của Chủ tịch Chính Phủ lâm thời Việt Nam dân chủ cộng hòa ký Sắc lệnh số 27-SL thành lập “Sở thuế quan và thuế gián thu” khai sinh Hải quan Việt Nam Sau đây là quá trình xây dựng và phát triển qua các giai đoạn của Hải quan nói chung và của Tổng Cục Hải quan Việt Nam nói riêng:

™ Giai đoạn 1945-1954:

Thành lập Hải quan Việt Nam thực hiện nhiệm vụ của Nhà Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa vừa mới khai sinh, tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp Ngày 10/9/1945, Bộ trưởng Bộ Nội Vụ Võ Nguyên Giáp được ủy quyền của Chủ Tịch Chính Phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ cộng hòa ký sắc lệnh 27-SL thành lập “ Sở thuế quan và thuế gián thu” khai sinh ngành Hải quan Việt Nam

Nhiệm vụ: thu các thuế nhập cảnh và xuất cảnh, thu thuế gián thu Sau đó, ngành được giao thêm nhiệm vụ chống buôn lậu thuốc phiện và có quyền định đoạt, hòa giải đối với các vụ vi phạm về thuế quan và thuế gián thu

- Hệ thống tổ chức:

+ Trung ương: Sở thuế quan và thuế gián thu (Sau đổi thành Nha thuế quan và thuế gián thu) thuộc Bộ Tài chính

+ Địa phương: Bắc Bộ, Trung Bộ, Nam Bộ mỗi miền đều có:

+ Tình hình đất Nước: Giai đoạn này cả nước đang bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Hải quân Việt Nam phối hợp cùng các lực lượng thực hiện chủ trương bao vây kinh tế và đấu tranh kinh tế với địch Nhiệm vụ chính trị của Hải quan Việt Nam thời kỳ này là bám sát và phục vụ kiệp thời nhiệm vụ của Cách mạng, tạo nguồn thu cho Ngân sách quốc gia, kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu, đấu tranh chống buôn lậu giữa vùng tự do và vùng tạm chiến

Ngày 10 tháng 9 năm 1945 theo sắc lệnh số 27-SL của Chủ tịch Chính phủ lâm thời Việt Nam dân chủ Cộng hoà, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Võ Nguyên Giáp, thay mặt

Chính phủ ký thành lập “Sở thuế quan và thuế gián thu” Với mục đích thiết lập chủ quyền thuế quan của nước Việt Nam độc lập, đảm bảo việc kiểm soát hàng hoá xuất nhập khẩu và duy trì nguồn thu ngân sách từ hoạt động này

Ngày 29 tháng 5 năm 1946 theo sắc lệnh số 75-SL của Chủ tịch Hồ Chí Minh

về tổ chức của Bộ Tài chính, Sở Thuế quan và thuế gián thu được đổi thành Nha Thuế quan và Thuế gián thu thuộc Bộ Tài chính

Ngày 4 tháng 7 năm 1951 Bộ trưởng Bộ Tài chính Lê Văn Hiến đã ký Nghị định số 54/NĐ quy định lại tổ chức của Bộ Tài chính và Nha Thuế quan và Thuế gian thu được đổi thành Cơ quan Thuế xuất nhập khẩu

™ Giai đoạn 1954-1975:

- Nhiệm vụ: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc Ra sức chống Mỹ giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, Chính phủ giao cho Bộ Công thương quản lý hoạt động ngoại thương và thành lập Sở Hải quan (thay cho ngành thuế xuất khẩu và nhập khẩu) thuộc Bộ Công thương

Hệ thống tổ chức Hải quan:

+ Trung ương: Sở Hải quan

+ Địa phương: Sở Hải quan liên khu, thành phố, Chi Sở Hải quan tỉnh, Phòng Hải quan cửa khẩu

- Tình hình đất nước: Trước yêu cầu nhiệm vụ mới của Ngành Hải quan, ngày 27/02/1960 Chính phủ đã ban hành Nghị định 03/CP (do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký) ban hành Điều lệ Hải quan đánh dấu bước phát triển mới của Hải quan Việt Nam Ngày 17/06/1962 Chính phủ ban hành Quyết định số: 409/BNT/QĐ đổi tên Sở Hải quan Trung ương thành Cục Hải quan thuộc Bộ Ngoại thương Giai đoạn này Hải quan được xác định là công cụ bảo đảm thực hiện đúng đắn chế độ Nhà nước độc quyền ngoại thương, ngoại hối, thi hành chính sách thuế quan (thu thuế hàng hóa phi mậu dịch) tiếp nhận hàng hóa viện trợ và chống buôn lậu qua biên giới Năm 1973, Hiệp định Pari được ký kết chấm dứt chiến tranh phá hoại của Mỹ ở Miền Bắc Hải quan Việt Nam huấn luyện, chuẩn bị các điều kiện triển khai công tác khi Miền Nam được giải phóng Thời kỳ này toàn ngành hải quan được tặng thưởng hai Huân chương Lao động Hạng hai và Hạng ba, 11 đơn vị và cá nhân được tặng thưởng Huân chương Lao động và Huân chương chiến công các Hạng

Ngày 14 tháng 12 năm 1954 Bộ trưởng Bộ Công thương Phan Anh ký Nghị định số 136-BCT/KB/NĐ thành lập Sở Hải quan thay thế cơ quan thuế xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công thương

Ngày 17 tháng 2 năm 1962 để thực hiện Điều lệ Hải quan (ban hành ngày 27/2/1960) Thứ trưởng Bộ Ngoại thương Lý Ban ký Quyết định số 490/BNT/QĐ-

TCCB đổi tên Sở Hải quan thành Cục Hải quan Lúc này Cục Hải quan trực thuộc Bộ

Thời kỳ này tính chất các hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới có biểu hiện phức tạp và phổ biến Ngày 30/8/1984 Hội đồng Nhà nước phê chuẩn Nghị quyết số 547/NQ/HĐND thành lập Tổng cục Hải quan trực thuộc Hội đồng Bộ trưởng; và ngay sau đó Hội đồng Bộ trưởng ban hành Nghị quyết số 139/HĐBT ngày 20/10/1984 ban hành Nghị định quy định nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Tổng cục Hải quan Hải quan Việt Nam được xác định là “Công cụ chuyên chính nửa vũ trang của Đảng và Nhà nước có chức năng kiểm tra và quản lý hàng hoá, hành lý, ngoại hối và các công cụ vận tải xuất nhập qua biên giới nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt nam, thi hành chính sách thuế xuất nhập khẩu, ngăn ngừa chống các hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá, tiền tệ qua biên giới, nhằm bảo đảm thực hiện đúng đắn chính sách của nhà nước độc quyền về ngoại thương, ngoại hối góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phục vụ công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước”

sự quản lý của nhà nước theo định hướng Xã Hội Chủ Nghĩa

Nhiệm vụ: Yêu cầu đối với Hải quan Việt Nam lúc này là thực hiện quản lý Nhà nước về Hải quan trước tình hình: Hoạt động giao lưu hợp tác với nước ngoài phát triển mạnh mẽ chưa từng thấy, kinh tế thị trường bộc lộ những khuyết tật, hạn chế, khối lượng hàng hoá xuất nhập khẩu khá lớn tạo nguồn thu thuế xuất nhập khẩu hàng năm chiếm tỷ lệ từ 20 - 25% GDP, tình trạng buôn lậu gia tăng, nhập lậu tài liệu phản động, ấn phẩm đồi truỵ, chất nổ, ma tuý khá nhiều

Ngày 24/2/1990, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước ký lệnh công bố Pháp lệnh Hải quan Pháp lệnh gồm 51 điều, chia làm 8 chương, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/1990

Pháp lệnh Hải quan xác định chức năng của Hải quan Việt nam là “Quản lý Nhà nước về Hải quan đối với hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, quá cảnh Việt Nam, đấu tranh chống buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hàng hoá, ngoại hối hoặc tiền Việt nam qua biên giới” Bộ máy tổ chức của Hải quan Việt nam được xác định rõ tổ chức theo nguyên tắc tập trung thống nhất, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Hội đồng Bộ Trưởng

Công tác đào tạo bồi dưỡng công chức được lưu ý hơn: Trường nghiệp vụ Hải quan thành lập năm 1986, Trường nghiệp vụ Hải quan 1 (Hà Nội) thành lập năm 1988; sau hợp nhất 2 trường thành Trường Hải quan Việt Nam và Năm 1996 Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định thành lập Trường Cao đẳng Hải quan Từ năm 1986 đến năm

1999 đã bồi dưỡng nghiệp vụ cho 4.626 cán bộ, gửi đào tạo đại học tại chức 1.750 cán

bộ

Hải quan Việt Nam đã tham gia và trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) từ ngày 01/07/1993 và từ đó đã mở rộng quan hệ với tổ chức Hải quan thế giới và Hải quan khối ASEAN

Ghi nhận bước trưởng thành của Hải quan Việt Nam, Hội đồng Nhà nước đã tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì cho Ngành, Huân chương các hạng cho một số Hải quan cấp tỉnh Hải quan Việt nam nhân dịp 45 năm kỷ niệm ngày thành lập ngành Hải quan

Từ 1990 đến 2000 toàn ngành Hải quan tích cực triển khai thực hiện cải cách thủ tục hành chính, tập trung đột phá vào khâu cải cách thủ tục Hải quan tại cửa khẩu, thực hiện tốt các nội dung: Sắp xếp lại và thành lập thêm các địa điểm thông quan, công khai hoá các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến thủ tục Hải quan, phân

6 Căn cứ cho việc phân luồng xanh-vàng-đỏ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp chấp hành tốt quy định của pháp luật, làm thủ tục hải quan qua luồng xanh nhanh chóng hơn Đối với doanh nghiệp vi phạm luật nhưng

sung và ban hành nhiều văn bản, quy chế, quy trình thủ tục hải quan nhằm thực hiện các nội dung của đề án cải cách

Trong 2 năm 1999 - 2000 Hải quan Việt Nam đã ký kết và thực hiện 2 Dự án với nước ngoài: Dự án VIE - 97/059 do UNDP (United Nations Development Programme_ Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc) tài trợ về “tăng cường năng lực cho Hải quan Việt Nam thực hiện công tác quản lý Xuất nhập khẩu và hội nhập quốc tế” và Dự án nghiên cứu khả thi do cơ quan Phát triển và Thương mại Hoa Kỳ (TDA_

Training and Development Agency ) và Công ty UNISYS tài trợ về công nghệ thông

Interchange)

Đầu năm 1993, Tổng cục Hải quan Việt Nam đã hoàn tất đề án “Phát triển ngành Hải quan Việt Nam từ năm 1993 đến năm 2000” trình lên Thủ tướng Chính Phủ Tháng 02 năm 1993 Quốc Hội nước Cộng Hòa Xã Hội Việt nam ra Nghị quyết số 18/NQ-UBTVQH về công tác xây dựng pháp luật Được Chính phủ phân công, ngành Hải quan tiến hành chuẩn bị Dự án Luật Hải quan từ giữa năm 1993 Trong suốt chặng đường dài hơn 10 năm Từ năm 1993 đến 2001 toàn ngành tập trung xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật Hải quan, qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung đến tháng 5/2001 Dự thảo Luật Hải quan lần thứ 18 đã được hoàn chỉnh và trình kỳ họp thứ 9 Quốc Hội khoá 10

để thông qua thay thế cho Pháp lệnh Hải quan 1990 Nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam đã tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh cho ngành Hải quan nhân dịp 50 năm ngày thành lập Hải quan Việt Nam (10/9/1945 - 10/9/1995) Luật Hải quan được Quốc hội khóa X kỳ họp thứ XI thông qua ngày 29/06/2001 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2002; và ngày 04/09/2002 theo Quyết định số 113/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Tổng Cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính

™ Giai đoạn từ năm 2002 đến nay:

Từ khi Luật Hải quan năm 2001 ra đời và có hiệu lực năm 2002, mặc dù được cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước đánh giá cao về tiến độ cải cách thủ tục hành chính để tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp trong thời gian qua, nhưng những hiện tượng tham nhũng, tiêu cực, sách nhiễu doanh nghiệp trong ngành này vẫn đang là nỗi bức xúc của xã hội Vì vậy Luật Hải quan năm 2001 được sửa đổi,

bổ sung một số điều nhằm hạn chế những tiêu cực và bất cập trên Luật sửa đổi, bổ sung mới này đã tăng cường thêm các quy định về thủ tục hải quan, trách nhiệm của Hải quan và công chức hải quan theo hướng minh bạch, rõ ràng, đảm bảo dễ dàng thanh tra, giám sát Luật sửa đổi, bổ sung này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2006 “Nhiệm vụ tổng quát của năm 2011 đối với đất nước là tập trung mọi nỗ

chưa đến mức phải áp dụng các biện pháp bắt buộc thì đi qua luồng vàng; luồng đỏ "dành" cho các doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, khai báo hải quan không trung thực

lực để tập trung chặn đứng suy giảm kinh tế, lạm phát, khôi phục lại đà phát triển kinh

tế, đạt mức khoảng 8,5% chất lượng tăng trưởng của cả năm, ổn định cán cân kinh tế

vĩ mô, kiểm soát giá cả, nâng một mức cải thiện đời sống nhân dân, đảm bảo an ninh

xã hội Nâng cao hơn nữa năng lực, chất lượng dự báo tình hình, để có “phản ứng chính sách” kịp thời, hiệu quả; tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế để quản lý, điều hành, đặc biệt trong các lĩnh vực đất đai, tài nguyên, doanh nghiệp để đất đai, khoáng sản, nhà đầu tư là động lực, là “của để dành” của đất nước; tập trung công tác thanh

những nhiệm vụ chung này, ngành Hải quan phải tập trung nỗ lực, đặc biệt là nâng cao hoạt động trong mảng nhiệm vụ trọng tâm, góp phần tạo đà cho tăng trưởng kinh tế, hiện đại hóa để tạo thuận lợi tối đa cho doanh nhiệp xuất khẩu đồng thời quản lý chặt chẽ đối với hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu; triển khai tốt, thực hiện xuất sắc nhiệm

vụ thu ngân sách; tiếp tục xâp dựng lực lượng và làm trong sạch bộ máy; hoạt động tích cực để phục vụ Đại Hội Đảng các cấp và Đại Hội Đảng toàn quốc

Với Tổng Cục Hải quan Việt Nam nói riêng hiện nay thì: Tổng cục Hải quan thực hiện việc trình Bộ trưởng Bộ Tài chính để trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định chiến lược, quy hoạch, chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hành động, đề án, dự án quan trọng về Hải quan Tổng cục Hải quan tổ chức thực hiện các nhiệm vụ về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; phòng chống buôn lậu vận chuyển trái phép, tổ chức thực hiện pháp luật về thuế và các khoản thu đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; và các nhiệm vụ khác, quyền hạn khác do Bộ trưởng bộ Tài chính giao và theo các quy định của pháp luật Theo Quyết định 02/QĐ-TTg này, Tổng cục Hải quan thêm nhiệm vụ trình các dự án, dự thảo luật, nghị quyết, pháp lệnh của Quốc Hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghị định của Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Hải quan; dự toán thu thuế xuất nhập khẩu hàng năm theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước Về cơ cấu tổ chức, Tổng cục Hải quan sẽ có 15 đơn vị ở Trung ương và 33 Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương

Ngày 01/01/2002 Luật Hải quan có hiệu lực, Pháp Lệnh Hải quan được Hội đồng Nhà nước ban hành ngày 20/02/1990 hết hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực Và hiện nay Luật Hải quan được sửa đổi, bổ sung năm 2005 Luật sửa đổi, bổ sung này đã được Quốc Hội nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam thông qua ngày 14/06/2005 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2006

1.2 Nguyên tắc hoạt động và hệ thống tổ chức của Hải quan Việt Nam

7 Phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong Hội nghị Chính phủ về Kinh tế-Xã hội năm 2011; http://www.customs.gov.vn/Lists/TinHoatDong/ViewDetails.aspx Truy cập ngày 19/01/2011

1.2.1 Nguyên tắc hoạt động của Hải quan Việt nam

Hải quan Việt Nam được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung, thống nhất Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan thống nhất quản lý, điều hành hoạt động của

1.2.2 Hệ thống tổ chức của Hải quan Việt Nam

Để hợp lý hóa cơ cấu tổ chức, phù hợp với cải cách Hành chính của Chính phủ

và xu thế hội nhập với nền kinh tế các nước trong khu vực và thế giới, thì hệ thống tổ chức của Hải quan Việt Nam gồm có 3 cấp theo đơn vị hành chính:

đương

Chính phủ quy định cụ thể nhiệm vụ, tổ chức, hoạt động của Hải quan các cấp; chế độ phục vụ, chức danh, tiêu chuẩn, lương, phụ cấp thâm niên, chế độ đãi ngộ khác đối với công chức hải quan; hải quan hiệu, cờ hiệu, cấp hiệu, trang phục, giấy chứng minh hải quan9

Trong đó, Tổng cục Hải quan được tổ chức theo nguyên tắc tập trung thống nhất thành hệ thống từ Trung ương đến địa phương

* Cơ quan Tổng cục Hải quan ở Trung ương:

g) Cục Giám sát quản lý về hải quan;

h) Cục Thuế xuất nhập khẩu;

i) Cục Điều tra chống buôn lậu;

k) Cục Kiểm tra sau thông quan;

l) Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan;

m) Trung tâm Phân tích, phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu (có Chi nhánh ở một số khu vực);

8 Điều 12, Luật Hải quan được sửa đổi, bổ sung ngày 14/06/2005 (Hiệu lực thi hành ngày 01/01/2006)

9 Điều 13, Luật Hải quan được sửa đổi, bổ sung ngày14/06/2005 (Hiệu lực thi hành ngày 01/01/2006)

10 Theo Điều 3, Quyết định số 02/2010/QĐ-TTg ngày 15/01/2010 của Thủ tướng chính phủ, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu của Tổng cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính

n) Viện Nghiên cứu Hải quan;

o) Trường Hải quan Việt Nam;

p) Báo Hải quan

Các tổ chức quy định từ điểm a đến điểm 1 khoản 1 Điều này là tổ chức hành chính giúp Tổng cục trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước; các tổ chức quy định từ điểm m đến điểm p là tổ chức sự nghiệp

* Các cơ quan Hải quan ở địa phương:

a) Các Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thuộc Tổng cục Hải quan:

- Cục Hải quan thành phố Hà Nội

- Cục Hải quan thành phố Hồ Chí Minh

- Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng

- Cục Hải quan thành phố Hải Phòng

- Cục Hải quan thành phố Cần Thơ

- Cục Hải quan tỉnh An Giang

- Cục Hải quan tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

- Cục Hải quan tỉnh Bình Định

- Cục Hải quan tỉnh Bình Dương

- Cục Hải quan tỉnh Bình Phước

- Cục Hải quan tỉnh Cà Mau

- Cục Hải quan tỉnh Cao Bằng

- Cục Hải quan tỉnh Đắk Lắk

- Cục Hải quan tỉnh Đồng Nai

- Cục Hải quan tỉnh Đồng Tháp

- Cục Hải quan tỉnh Điện Biên

- Cục Hải quan Gia Lai - Kon Tum

- Cục Hải quan tỉnh Hà Giang

- Cục Hải quan tỉnh Hà Tĩnh

- Cục Hải quan tỉnh Kiên Giang

- Cục Hải quan tỉnh Khánh Hoà

- Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn

- Cục Hải quan tỉnh Lào Cai

- Cục Hải quan tỉnh Long An

- Cục Hải quan tỉnh Nghệ An

- Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình

- Cục Hải quan tỉnh Quảng Nam

- Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh

- Cục Hải quan tỉnh Quảng Ngãi

- Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị

- Cục Hải quan tỉnh Tây Ninh

- Cục Hải quan tỉnh Thanh Hoá

- Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế

b) Các Chi cục Hải quan: Đội Kiểm soát Hải quan và đơn vị tương đương thuộc Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Việc thành lập, sáp nhập, giải thể các Chi cục Hải quan, Đội Kiểm soát Hải quan và đơn vị tương đương do Bộ trưởng Bộ Tài chính quyết định

c) Các đơn vị quy định tại điểm a và điểm b khoản này có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước theo quy định của pháp luật

1.3 Vị trí, chức năng và Cơ quan quản lý của Hải quan Việt Nam

1.3.1 Vị trí, chức năng quản lý Nhà Nước về Hải quan

Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Hải quan Việt Nam11:

Tổng cục Hải quan là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về hải quan và tổ chức thực thi pháp luật về Hải quan Tổng cục Hải quan có tư cách pháp nhân, con dấu có hình Quốc huy, tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước và trụ sở tại thành phố Hà Nội

Hải quan Việt Nam còn có chức năng chính là:

cảnh, nhập cảnh, quá cảnh

hóa qua biên giới

Nội dung quản lý Nhà nước về Hải quan 12 :

triển Hải quan Việt Nam;

quan;

• Tổ chức nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, phương pháp quản lý hải quan hiện đại;

luật về hải quan;

Hải quan là một lĩnh vực rất rộng, nó có nhiệm vụ kiểm tra, quản lý phần lớn

khả năng di chuyển qua biên giới, liên quan đến cả những vấn đề như sở hữu trí tuệ, sở hữu công nghiệp, bản quyền tác giả, các công cụ vận tải đường thủy, đường hàng không, đường sắt và đường bộ Quản lý Nhà nước về Hải quan có nghĩa là có toàn quyền quyết định về số phận của những mặt hàng đang lưu thông trên thị trường thế giới và các công cụ vận tải nêu trên có được tham gia vào xuất nhập cảnh hay không Trên thực tế, các Bộ các Ngành chỉ được phân công quản lý một số nhóm hàng trong phần lớn các mặt hàng là động sản lưu thông trên thị trường thế giới mà thôi Ta hình dung rằng, nếu cửa khẩu không có Hải quan, thì toàn bộ trên dưới 20 cơ quan phải xếp hàng tại cửa khẩu để thực hiện quyền quản lý Nhà nước của mình, cửa khẩu sẽ không

có trật tự quản lý về các lĩnh vực liên quan đến Hải quan Vì vậy mà cần có một cơ quan đại diện, có thể thay mặt các Bộ ngành làm chức năng tham mưu, quản lý Nhà nước về hải quan và tổ chức thực thi pháp luật về hải quan tại cửa khẩu quốc gia, đó là Hải quan Chính vì vậy, mà Hải quan không thể là công cụ riêng của Bộ nào, nó là công cụ có địa bàn hoạt động xác định chủ yếu tại các cửa khẩu Là công cụ của trên

20 Bộ ngành, đồng thời cũng là công cụ của quốc Hội, của Chính phủ, của Thủ tướng

1.3.2 Cơ quan quản lý Nhà nước về Hải quan

quản lý nhà nước về hải quan

trách nhiệm phối hợp với Bộ Tài chính trong việc quản lý nhà nước về hải quan

có trách nhiệm tổ chức thực hiện pháp luật hải quan tại địa phương

13 Tạp chí Kinh tế đối ngoại số 1 năm 2002 (Số lượng các mặt hàng đang lưu thông trên thị trường thế giới này khoảng trên dưới 300.000 mặt hàng thuộc dạng động sản Hiện nay số lượng các mặt hàng được tăng lên khoảng 25%)

14 Điều 74, Luật Hải quan được sửa đổi, bổ sung ngày 14/06/2005 (Hiệu lực thi hành ngày 01/01/2006)

Bảng dưới đây cho ta cái nhìn khái quát, về cơ quan thực hiện chức năng quản

STT Các Chủ thể Quản Lý Nhà

Nước về Hải Quan

Các lĩnh vực quản lý Nhà nước chuyên ngành về Hải quan

Hình thức Văn bản

thuế

Quyết định,Thông tư

thông

Các thiết bị thông tin, bưu phẩmbưu kiện

Quyết định,Thông tư

Triển Nông Thôn

Xuất nhập khẩu động thực vật,thực phẩm cho người và gia súc,phân bón, thuốc trừ sâu, thú y

Tiêu chuẩn thủy Hải sản xuấtkhẩu

Nt

kích động hằn thù dân tộc, kíchđộng bạo lức, chống đối chếđộ,tuyên truyền chiến tranh.…

Các tài liệu liên quan tới an ninhquốc gia

Nt

15 Tạp chí nghiên cứu Lập pháp số 09 năm 2006

dâm…

khu Công Nghiệp và Khu ChếXuất

Nt

tướng, kết luận của các cuộc họpChính Phủ chỉ đạo Hải quan

Nt

nguyên liệu, kiểu dáng côngnghiệp, chính sách các mặt hàng

Nt

tiện quân sự

Nt

nước, các công ước quốc tế

20 Ngân hàng Nhà nước Tiêu chuẩn ngoại hối Xuất nhập

khẩu…

Nt

Từ bảng trên cho ta thấy, Quốc Hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ là những chủ thể quản lý Nhà nước toàn diện về Hải quan Bởi lẽ, chỉ có 3 chủ thể duy nhất này mới có quyền ra quyết định liên quan đến các mặt hàng là động sản tham gia xuất nhập khẩu Hải quan là do Chính phủ lập ra, chịu trách nhiệm thi hành Luật, Nghị định, Quyết định của Nhà nước tại cửa khẩu

CHƯƠNG 2:

CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HẢI QUAN VIỆT

NAM

2.1 Cơ quan Tổng cục Hải quan ở Trung ương

Tổng cục Hải quan Việt Nam được tổ chức theo nguyên tắc tập trung thống nhất thành hệ thống từ Trung ương đến địa phương Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan năm 2005 được thực hiện theo quan điểm đảm bảo sự phù hợp với Hiến pháp và tính thống nhất của pháp luật hiện hành Quy định chi tiết ở mức cần thiết, giảm bớt các văn bản hướng dẫn thi hành, thể hiện tình thần cải cách Hành chính trong lĩnh vực Hải quan Và cũng là để hợp lý hóa cơ cấu tổ chức của hệ thống Hải quan phù hợp với yêu cầu quản lý Hải quan hiện đại trong xu thế hội nhập cùng phát triển như hiện nay, thì cơ cấu tổ chức Hải quan hiện nay được chia thành 3 cấp quản lý theo đơn vị hành chính Trong đó, Cơ quan Tổng cục Hải quan ở Trung ương có Tổng cục Trưởng, 4 Phó Tổng cục trưởng, bộ máy giúp việc Tổng cục trưởng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan do Bộ trưởng Bộ Tài chính bổ nhiệm, miễn nhiệm và cách chức theo quy định của pháp luật16

2.1.1 Về lãnh đạo của Tổng cục Hải quan Việt Nam 17 :

Tổng cục trưởng Nguyễn Ngọc Túc: Là người lãnh đạo, chỉ đạo chung, toàn

diện các mặt công tác của Tổng cục và của Ngành Hải quan Quyết định và chỉ đạo thực hiện những nhiệm vụ công tác lớn, trọng yếu của ngành Hải quan theo thẩm quyền và quy chế làm việc của Lãnh đạo Tổng cục Hải quan Trực tiếp chỉ đạo công tác cán bộ ngành Hải quan, đồng thời trực tiếp phụ trách Vụ Tổ chức cán bộ Ngoài ra, Tổng cục trưởng là người đứng đầu Tổng cục, chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng Bộ Tài chính và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của Tổng cục Hải quan Các Phó Tổng cục trưởng chịu trách nhiệm trước Tổng cục trưởng và trước pháp luật về lĩnh

Phó Tổng cục trưởng Vũ Ngọc Anh: Là người thường trực giúp Tổng cục

trưởng điều hành công tác thường xuyên của cơ quan Tổng cục, lãnh đạo cơ quan Tổng cục khi Tổng cục trưởng vắng mặt hoặc ủy quyền Giúp Tổng cục trưởng chỉ đạo, điều hành các mặt công tác: Cải cách hiện đại hóa Hải quan, công tác công nghệ thông tin và thống kê Hải quan và các công tác giám sát quản lý về Hải quan Phó

16 Theo khoản 2, Điều 4 Quyết định số 02/2010/QĐ-TTg ngày 15/01/2010 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính

17 http://www.customs.gov.vn/Lists/HaiQuanVietNam/Details.aspx?List=74c6bc80-f976-4544-a90e

a90f0cbefddc&ID=39&Source=/all.aspx&RootFolder Truy cập ngày 23/02/2011

18 Theo khoản 3, Điều 4 Quyết định số 02/2010/QĐ-TTg ngày 15/01/2010 Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính

Tổng cục còn trực tiếp phụ trách: Ban Cải cách và hiện đại hóa Hải quan, Ban Quản lý

dự án hiện đại hóa Hải quan, Cục Giám sát quản lý, Cục Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan Ngoài ra, còn theo dõi, chỉ đạo các đơn vị: Cục Hải quan Thành phố Hà Nội, Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh và Cục Hải quan Thành phố Hải Phòng

Phó Tổng cục trưởng Nguyễn Văn Cẩn: Công việc phụ trách là giúp Tổng cục

trưởng chỉ đạo điều hành các mặt công tác về chống buôn lậu và gian lận thương mại, công tác thanh tra, công tác quản lý Tài chính của Ngành, hoạt động của Công ty Cổ phần Nam Hải Theo dõi, chỉ đạo hoạt động của các đơn vị: Cục Hải quan tỉnh Đồng Nai, Cục hải quan tỉnh Bình Dương, Cục Hải quan tỉnh Bình Phước, Cục Hải quan tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, Cục Hải quan tỉnh Tây Ninh, Cục Hải quan tỉnh Long An, Cục Hải quan tỉnh Đồng Tháp, Cục Hải quan Thành phố Cần Thơ, cục Hải quan tỉnh An Giang, Cục Hải quan tỉnh Kiên Giang, Cục Hải quan tỉnh Cà Mau

Phó Tổng cục trưởng Nguyễn Dương Thái: Công việc phụ trách là giúp Tổng

cục trưởng chỉ đạo, điều hành các mặt công tác về: Công tác văn phòng, công tác kiểm tra sau thông quan, công tác tổ chức bộ máy, tuyển dụng, đào tạo, công tác báo chí, tuyên truyền, thi đua, khen thưởng, công tác nghiên cứu khoa học Hải quan Trực tiếp phụ trách về văn phòng Tổng cục, Cục Kiểm tra sau thông quan, Trường Hải quan Việt Nam, Báo Hải quan và Viện nghiên cứu Hải quan Ngoài ra, còn theo dõi, chỉ đạo hoạt động của các đơn vị: Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh, Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn, Cục Hải quan tỉnh Cao Bằng, Cục Hải quan Hà Giang, Cục Hải quan tỉnh Lào Cai, Cục Hải quan tỉnh Điện Biên, Cục Hải quan tỉnh Thanh Hóa

Phó Tổng cục trưởng Hoàng Việt Cường: Công việc phụ trách là giúp Tổng cục

trưởng chỉ đạo, điều hành các mặt công tác về: Quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, công tác phân tích, phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu, công tác pháp chế

và xử lý vi phạm pháp luật về hải quan, công tác hội nhập và hợp tác quốc tế Trực tiếp phụ trách Cục thuế xuất nhập khẩu, Trung tâm phân tích phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu, Vụ Pháp chế, Vụ Hợp tác quốc tế Theo dõi, chỉ đạo hoạt dộng của các đơn vị: Cục Hải quan tỉnh Nghệ An, Cục Hải quan tỉnh Hà Tĩnh, Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình, Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị, Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế, Cục Hải quan Thành phố Đà Nẵng, Cục Hải quan tỉnh Quảng Nam, Cục Hải quan tỉnh Quảng Ngãi, Cục Hải quan tỉnh Bình Định, Cục Hải quan tỉnh Khánh Hòa, Cục Hải quan tỉnh Đắk Lắk, Cục Hải quan tỉnh Gia Lai - Kon Tum

2.1.2 Về Bộ máy giúp việc:

¾ Vụ Pháp chế 19 :

• Vị trí và chức năng:

Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao, phối hợp với Vụ Kế hoạch Tài vụ xây dựng kế hoạch, chuẩn bị nội dung để trình Tổng cục trưởng cho xuất bản Tổng tập, Tuyển tập văn bản quy phạm pháp luật của Tổng cục Hải quan nhằm bảo đảm việc xuất bản các ấn phẩm này phục vụ thiết thực nhiệm vụ công tác của Ngành và yêu cầu tuyên truyền giáo dục pháp luật, tránh sai sót, lãng phí

1 Trình Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan để trình Bộ trưởng Bộ Tài chính: a) Chương trình, kế hoạch dài hạn, trung hạn và hàng năm về xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực hải quan;

b) Văn bản quy phạm pháp luật về hải quan theo phân công của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan;

c) Ý kiến tham gia về dự thảo văn bản quy phạm pháp luật do các đơn vị thuộc

Bộ Tài chính hoặc các cơ quan có liên quan gửi lấy ý kiến theo phân công của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan

2 Về xây dựng và thẩm định văn bản:

a) Trình Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan chương trình, kế hoạch hàng năm

về xây dựng các văn bản hướng dẫn nội bộ thuộc thẩm quyền của Tổng cục Hải quan;

b) Chủ trì hoặc tham gia soạn thảo các quy chế, quy trình nghiệp vụ trong lĩnh vực hải quan theo phân công của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan;

c) Tham gia ý kiến về các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn, văn bản xử lý nghiệp vụ và thẩm định pháp lý đối với các văn bản do các đơn vị thuộc Tổng cục Hải quan xây dựng

3 Về đánh giá thi hành và kiểm tra thực hiện văn bản:

a) Xây dựng chương trình, kế hoạch đánh giá thi hành văn bản quy phạm pháp luật, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật và các quy chế, quy trình nghiệp vụ trong lĩnh vực hải quan;

c) Chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Tổng cục Hải quan thực hiện đánh giá, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực hải quan; kiểm tra các quy chế, quy trình nghiệp vụ và các văn bản do Tổng cục Hải quan ban hành;

d) Chủ trì hoặc phối hợp với các đơn vị thực hiện tổng kết thực tiễn thi hành các văn bản quy phạm pháp luật về hải quan

4 Về rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật:

19 Quyết định số 2054/QĐ-BTC ngày 12/08/2010 Sửa đổi, bổ sung Quyết định số 1018/QĐ-BTC ngày 11/05/2010 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Vụ và Văn phòng thuộc Tổng cục Hải quan

a) Chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Tổng cục Hải quan rà soát văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động hải quan; đề xuất phương án xử lý kết quả rà soát văn bản;

b) Chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Tổng cục Hải quan hệ thống hóa văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực hải quan; lập danh mục văn bản còn hiệu lực, hết hiệu lực thi hành liên quan đến lĩnh vực hải quan;

c) Là đầu mối phối hợp với các đơn vị thực hiện công tác cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan

5 Về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp:

a) Xây dựng kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật; hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp;

b) Chủ trì hoặc phối hợp với các đơn vị của Tổng cục Hải quan tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật về hải quan; hướng dẫn, kiểm tra các đơn vị thuộc, trực thuộc Tổng cục Hải quan thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp;

c) Phối hợp với các đơn vị trong và ngoài ngành hải quan tổ chức các hoạt động phổ biến, hỗ trợ, cung cấp thông tin về pháp luật hải quan, pháp luật thuế cho người khai hải quan, người nộp thuế

6 Công tác xử lý, tố tụng hành chính:

a) Hướng dẫn, kiểm tra nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính; tổng kết công tác

xử lý vi phạm hành chính; kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết các vấn đề có liên quan đến công tác xử lý vi phạm hành chính về hải quan theo phân công của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan;

b) Trình cấp có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với các quyết định xử phạt

vi phạm hành chính về hải quan và quyết định áp dụng các biện pháp ngăn chặn hành chính thuộc thẩm quyền của Tổng cục Hải quan và theo phân công của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan;

c) Xây dựng quy trình, quy chế về việc tham gia tố tụng hành chính tại tòa án của cơ quan hải quan;

d) Hướng dẫn, hỗ trợ các Cục Hải quan, Chi cục Hải quan trong việc tham gia

8 Thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế về pháp luật hải quan theo quy định của pháp luật và phân công của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan

9 Tổ chức nghiên cứu khoa học hoặc hợp tác nghiên cứu khoa học với các đơn

vị liên quan theo danh mục đề tài được phê duyệt

10 Thực hiện các nhiệm vụ khác do Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan giao

• Cơ cấu tổ chức:

Vụ Pháp chế có các phòng:

1 Phòng Chính sách pháp luật;

2 Phòng Xử lý, tố tụng;

3 Phòng Kiểm tra, hỗ trợ pháp luật hải quan

Nhiệm vụ cụ thể của các Phòng do Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan quy định

¾ Vụ Hợp tác Quốc tế 20 :

• Vị trí và chức năng:

Là một Quốc gia đang phát triển, Việt Nam nằm ở ngã tư của các mối quan hệ Quốc tế cởi mở, đa dạng Trong lịch sử, các Triều đại phong kiến đã nhận thức được tầm quan trọng của việc mở rộng các mối quan hệ ngoại thương với các Quốc gia khác, vừa mở cửa, vừa mở rộng chủ quyền và lợi ích dân tộc, đẩy mạnh thương mại, quản lý thuế quan và thông thương với nước ngoài Hải quan Việt Nam coi trọng việc phát triển quan hệ hợp tác với các nước trên thế giới cũng như các nước trong khu vực với mục tiêu hòa bình và phát triển, thúc đẩy quan hệ đa dạng với Hải quan các nước phát triển và các Tổ chức Hải quan Quốc tế nhằm tạo môi trường thuận lợi cho hợp tác, thương mại, đầu tư, xuất nhập khẩu và tăng cường hiệu quả công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại, góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

1 Trình Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan để trình Bộ trưởng Bộ Tài chính: a) Chương trình, kế hoạch dài hạn, trung hạn và hàng năm về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hải quan;

b) Các điều ước quốc tế về hải quan, các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn áp dụng các điều ước quốc tế về hải quan theo phân công của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan;

20 Quyết định số 2054/QĐ-BTC ngày 12/08/2010 Sửa đổi, bổ sung Quyết định số 1018/QĐ-BTC ngày 11/05/2010 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Vụ và Văn phòng thuộc Tổng cục Hải quan

http://www.customs.gov.vn./Litsts/Tin HoatĐộng/ViewDetails.aspx?List=d46d405b%2D6620%2D4748%2Daê7

%2D07b0233fdae6&ID=17570 Hoàn thiện cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan Việt Nam Truy cập ngày 19/01/2011

c) Phương án và lộ trình gia nhập hoặc ký kết các điều ước quốc tế có liên quan đến hoạt động hải quan

2 Trình Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan các quy định, quy chế nội bộ về hợp tác quốc tế của Tổng cục Hải quan

3 Tổ chức thực hiện và hướng dẫn, kiểm tra các đơn vị của Tổng cục Hải quan trong việc triển khai thực hiện các cam kết quốc tế, các điều ước quốc tế về hải quan

mà Việt Nam là thành viên

4 Chủ trì tổ chức hoặc tham gia các cuộc đàm phán quốc tế, hội nghị, hội thảo quốc tế về hải quan theo chương trình kế hoạch và ủy quyền của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan

5 Là đầu mối tiếp nhận và đề xuất các dự án quốc tế của Tổng cục Hải quan; kiểm tra theo dõi, tổng hợp kết quả thực hiện dự án

6 Phối hợp với các đơn vị có liên quan khai thác, trao đổi thông tin và hợp tác nghiệp vụ với hải quan các nước và các tổ chức quốc tế theo quy định của pháp luật

7 Về công tác ngoại vụ:

a) Chủ trì hoặc phối hợp với các đơn vị có liên quan chuẩn bị các tài liệu, văn bản cần thiết liên quan đến nội dung làm việc với các đối tác nước ngoài theo phân công của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan;

b) Tổng hợp, xây dựng kế hoạch hàng năm về đoàn ra, đoàn vào của Tổng cục Hải quan;

c) Là đầu mối đón đoàn vào, phối hợp với các đơn vị trong việc cử đoàn ra; hướng dẫn về thủ tục lễ tân, giải quyết thủ tục visa, hộ chiếu cho cán bộ công chức của Tổng cục Hải quan tham dự các hội nghị, hội thảo, khảo sát ở nước ngoài

d) Là đầu mối quản lý việc phiên dịch, biên dịch, khai thác thông tin và các tài liệu hợp tác quốc tế về hải quan; tổ chức việc lưu trữ, quản lý và xử lý các văn bản đối ngoại đi, đến có liên quan đến các hoạt động hợp tác quốc tế của Tổng cục Hải quan

8 Đề xuất, kiến nghị các vấn đề cần sửa đổi, bổ sung, chương trình kế hoạch, biện pháp quản lý, chỉ đạo, điều hành về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hải quan

9 Tổng kết, đánh giá, báo cáo tình hình và kết quả hoạt động hợp tác quốc tế của Tổng cục Hải quan theo quy định

10 Thực hiện các nhiệm vụ khác do Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan giao

Để thúc đẩy tạo thuận lợi thương mại và bảo đảm an ninh an toàn Quốc gia, Hải quan Việt Nam đã tham gia tích cực vào các hoạt động hợp tác trong khuôn khổ ASEAN, APEC, ASEM, WCO, …

Ngày 1 tháng 7 năm 1993, Hải quan Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Hội đồng Hợp tác Hải quan (CCC), nay là Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) Sau

khi trở thành thành viên của WCO, Hải quan Việt Nam đã tham gia Công ước KYOTO về Đơn giản hoá và Hài hoà hoá Thủ tục Hải quan (Năm 1997), Công ước Hài hoà Mô tả và Mã hoá Hàng hoá (Công ước HS) (Năm 1998) Từ năm 2000 đến nay, Hải quan Việt Nam đã và đang tiến hành các bước chuẩn bị cần thiết để tham gia Công ước KYOTO sửa đổi

Trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương APEC, Hải quan Việt Nam hợp tác chặt chẽ với các Cơ quan hữu quan xây dựng chương trình Hành động Quốc gia, xúc tiến xây dựng các nội dung trong Chương trình Hành động Tập thể, thực hiện đầy đủ các nội dung cam kết tại tiểu ban Thủ tục Hải quan SCCP APEC

Hải quan Việt Nam tham gia tích cực các hoạt động hợp tác giữa các nước ASEAN, xây dựng Chương trình Cắt giảm Thuế quan có hiệu lực chung CEPT, Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN (AFTA), đàm phán xây dựng danh mục biểu thuế Hài hoà ASEAN, phối hợp thực hiện Chương trình Hành động Hà Nội về các vấn đề có liên quan đến Hải quan

Tháng 3 năm 1996, Hải quan Việt Nam tham gia diễn đàn hợp tác Á Âu (ASEM) với tư cách là thành viên sáng lập Nhiệm vụ của Hải quan Việt Nam trong Diễn đàn Hợp tác Á Âu ASEM là xây dựng kế hoạch và biện pháp khắc phục các rào cản thương mại và phối hợp hành động tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư

Bắt đầu từ năm 1998, Hải quan Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành có liên quan lập kế hoạch triển khai Công ước Hài hoà mô tả và mã hoá Hàng hoá (HS), và hoàn chỉnh các văn bản pháp lý trình Chính phủ ban hành Nghị định về phân loại hàng hoá xuất nhập khẩu, tham gia đàm phán xây dựng danh mục Biểu thuế Hài hoà ASEAN áp dụng từ tháng 7 năm 2003

Ngày 29 tháng 12 năm 2003, Hải quan Việt Nam bắt đầu thực hiện việc xác định trị giá Hải quan theo Hiệp định Trị giá GATT của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Cho đến nay, Hải quan Việt Nam đã triển khai áp dụng phương pháp xác định trị giá hải quan theo GATT đối với hàng hoá đến từ 51 Quốc gia trên toàn cầu

Đặc biệt, năm 1995 và năm 2004 Hải quan Việt Nam đã đăng cai tổ chức thành công Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan các nước ASEAN

Để tiếp tục đẩy nhanh tiến trình hội nhập kinh tế thương mại, Hải quan Việt Nam đang tích cực phối hợp thực hiện Hiệp định về Quyền Sở hữu Trí tuệ TRIPS

Trong quá trình hội nhập một cách toàn diện vào nền kinh tế khu vực và Thế giới, Hải quan Việt Nam có nghĩa vụ phải thực hiện đầy đủ các cam kết trong khuôn khổ khu vực tự do thương mại ASEAN (AFTA), tiến tới bãi bỏ hoàn toàn hàng rào thuế quan trong ASEAN, diễn đàn kinh tế Châu Á Thái Bình Dương APEC, cũng như trong ASEM

• Hợp tác song phương:

Hải quan Việt Nam tin tưởng rằng việc hợp tác hiệu quả giữa các Cơ quan Hải quan sẽ tạo thuận lợi cho thương mại của các nước và bảo đảm an ninh an toàn của các Quốc gia Cho đến nay, Hải quan Việt Nam đã ký thoả thuận Hợp tác và Hỗ trợ Lẫn nhau trong các lĩnh vực nghiệp vụ Hải quan với 4 nước

- Thoả thuận về hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau giữa Tổng cục Hải quan nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa và Tổng cục Hải quan nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

- Thoả thuận giữa Tổng cục Hải quan nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Tổng cục Hải quan nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa về hợp tác chống buôn lậu

- Hiệp định giữa Chính phủ Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Đại hàn Dân quốc về hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan

- Thoả thuận về quản lý hàng quá cảnh và đấu tranh chống buôn lậu giữa Tổng cục Hải quan Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Tổng cục Hải quan Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào

- Hiệp định Hợp tác Hải quan giữa Chính phủ Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam với Chính phủ Mông Cổ

Trong điều kiện của một Quốc gia có nền kinh tế thị trường hoạt động theo định hướng Xã hội Chủ Nghĩa, Hải quan Việt Nam vừa là người bảo vệ chủ quyền lợi ích Quốc gia, vừa là người mở cửa, tạo thuận lợi cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, thương mại

Để đạt được mục tiêu quan trọng này, Hải quan Việt Nam luôn duy trì việc mở rộng quan hệ hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau với các nước trên Thế giới cũng như các nước trong khu vực, và tiếp tục tham gia tích cực vào các hoạt động của các tổ chức Quốc tế trong các lĩnh vực có liên quan đến Hải quan

21 Quyết định số 2054/QĐ-BTC ngày 12/08/2010 Sửa đổi, bổ sung Quyết định số 1018/QĐ-BTC ngày 11/05/2010 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Vụ và Văn phòng thuộc Tổng cục Hải quan

thế hệ đội ngũ cán bộ làm công tác tổ chức cán bộ và văn phòng đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển Ngành Hải quan

Công tác tổ chức cán bộ và văn phòng ra đời cùng lịch sử phát triển của Nhà nước và có tầm quan trọng không thể thiếu trong mỗi cơ quan, tổ chức Nhằm giáo dục

và nêu cao truyền thống về hai mảng công tác này, ngày 17/04/2002, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 279/QĐ-TTg cho phép hàng năm lấy ngày 28/8 làm Ngày truyền thống của ngành Tổ chức Nhà nước; ngày 22/7/2004, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 828/QĐ-TTg lấy ngày 28/8 hàng năm là Ngày truyền thống văn phòng cơ quan hành chính Nhà nước Đây là cột mốc chứng tỏ sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước đối với công tác văn phòng và tổ chức cán bộ Đối với Ngành Hải quan, trong suốt 64 năm xây dựng và phát triển, công tác tổ chức cán bộ và văn phòng các cấp đã được đưa vào hoạt động một cách có hệ thống, không ngừng phấn đấu, trưởng thành và phát triển

1 Trình Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan để trình Bộ trưởng Bộ Tài chính: a) Chương trình, kế hoạch dài hạn, hàng năm về công tác tổ chức cán bộ của Tổng cục Hải quan;

b) Văn bản quy phạm pháp luật quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan và các văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc, trực thuộc Tổng cục Hải quan;

c) Tiêu chuẩn chức danh chuyên môn nghiệp vụ các ngạch công chức ngành hải quan; tiêu chuẩn các chức danh lãnh đạo thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài chính;

d) Kế hoạch biên chế, cơ cấu ngạch, tuyển dụng, chuyển loại, chuyển ngạch và các chế độ chính sách khác đối với công chức, viên chức của Tổng cục Hải quan theo quy định của pháp luật và phân cấp quản lý cán bộ của Bộ Tài chính;

đ) Quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, cách chức, điều động, luân chuyển, biệt phái, chính sách cán bộ, kỷ luật đối với công chức thuộc đối tượng quản lý của Bộ Tài chính

2 Về tổ chức, biên chế, bậc lương và ngạch công chức:

a) Xây dựng đề án kiện toàn tổ chức bộ máy của Tổng cục Hải quan;

b) Trình cấp có thẩm quyền quyết định việc thành lập, sáp nhập, giải thể, đổi tên và cơ cấu tổ chức thuộc bộ máy của các đơn vị thuộc, trực thuộc Tổng cục Hải quan;

c) Trình Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan giao chỉ tiêu biên chế cho các đơn

vị thuộc, trực thuộc Tổng cục Hải quan trong phạm vi tổng biên chế được Bộ trưởng

Bộ Tài chính giao;