Mục tiêu nghiên cứu đề tài Người viết nghiên cứu đề tài: “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế” để hiểu biết thêm các quy định của pháp luật trong lĩnh vực y tế như công tác k
Trang 1THÀNH PHỐ TRÀ VINH
Giảng viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:
Bộ Môn: Luật Hành Chính MSSV: 5085871 Lớp: Luật Hành Chính, K34
Cần Thơ,Tháng 4/2012
Trang 2
Trang 3
Trang 4
LỜI NÓI ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài 2
3 Phương pháp nghiên cứu đề tài 2
4 Phạm vi nghiên cứu đề tài 2
5.Bố cục của đề tài 3
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC Y TẾ 1.1 Khái niệm, đặc điểm vi phạm hành chính 4
1.1.1 Khái niệm vi phạm hành chính 4
1.1.2 Đặc điểm vi phạm hành chính… 6
1.1.3 Các yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính 7
1.1.3.1 Mặt khách quan của vi phạm hành chính 7
1.1.3.2 Mặt chủ quan của vi phạm hành chính 8
1.1.3.3 Mặt chủ thể của vi phạm hành chính 9
1.1.3.4 Mặt khách thể của vi phạm hành chính 10
1.2 Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính 10
1.3 Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế 11
1.3.1 Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế 11
1.3.2 Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế 11
1.3.3 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế……… 13
1.3.4 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.…… 14
1.3.4.1 Thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp….14 1.3.4.2 Thẩm quyền xử phạt của Thanh tra về y tế 16
1.3.4.3 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về chế độ tài chính đối với bảo hiểm y tế, quỹ bảo hiểm y tế của Thanh tra tài chính … 16
Trang 51.4.1 Mục đích của việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y
tế…… .17
1.4.2 Ý nghĩa của việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế… 18 1.5 Một số khái niệm liên quan về y tế 18
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC VỀ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC Y TẾ THỰC TIỄN Ở THÀNH PHỐ TRÀ VINH 2.1 Công tác quản lý nhà nước về y tế 21
2.1.1 Đối với các bộ và cơ quan ngang bộ 21
2.1.1.1 Đối với Bộ y tế 21
2.1.1.2 Đối với Bộ tài chính 22
2.1.1.3 Đối với Bộ quốc phòng 22
2.1.2 Đối với Ủy ban nhân dân các cấp 22
2.2 Những hành vi bị nghiêm cấm theo quy định của luật 23
2.2.1 Luật khám bệnh, chữa bệnh số 40/2011/QH12 23
2.2.2 Luật bảo hiểm y tế số 25/2008/QH12 24
2.3 Những quy định của pháp luật về vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế hiện nay 25
2.3.1 Vi phạm hành chính về khám bệnh, chữa bệnh 25
2.3.2 Vi phạm hành chính về bảo hiểm y tế 30
2.4 Tình hình vi phạm hành chính phổ biến trong lĩnh vực y tế hiện nay .32
2.5 Thực trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế ở TP Trà Vinh 33
2.5.1 Tổng quan về y tế ở TP Trà Vinh 33
2.5.1.1 Khối Văn phòng Sở 33
2.5.1.2 Các đơn vị trực thuộc Sở 33
2.5.1.3 Tình hình nhân lực 34
Trang 62.5.2.1 Trong lĩnh vực khám chữa bệnh 35
2.5.2.2 Trong lĩnh vực bảo hiểm y tế 37
2.6 Giải pháp và đề xuất nhằm hạn chế vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế……… 40
2.6.1 Giải pháp 41
2.6.2 Đề xuất 44
KẾT LUẬN 45
Trang 7sửa đổi, bổ sung năm 2001
2 Luật Dược số 34/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005
3 Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác số 75/2006/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2006
4 Luật Bảo hiểm y tế số 25/2008/QH12, ngày 14 tháng 11 năm 2008
5 Luật khám bệnh, chữa bệnh số 40/2009/QH12, ngày 23 tháng 11 năm 2009
6 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính ngày 02 tháng 7 năm 2002 và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính ngày 02 tháng 4 năm 2008;
7 Nghị định 79/2006/NĐ-CP ngày 09 tháng 8 năm 2006 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Dược
8 Nghị định 91/2011/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em
9 Nghị định 92/2011/NĐ-CP ngày 17 tháng 10 năm 2011 quy định về xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực Bảo hiểm y tế
10 Nghị định 93/2011/NĐ-CP ngày 18 tháng 10 năm 2011 quy định về xử phạt
vi phạm hành chính về thuốc, mỹ phẩm và trang thiết bị y tế
11 Nghị định 96/2011/NĐ-CP ngày 21 tháng 10 năm 2011 quy định xử phạt vi phạm hành chính về khám bệnh, chữa bệnh
12 Nghị định 128/2008/NĐ-CP ngày 16 tháng 12 năm 2008 quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2008
13 Quyết định số 11/2007/QĐ-BYT ngày 24 tháng 01 năm 2007 Về việc ban hành nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc”
14 Thông tư số 02/2007/TT-BYT ngày 24 tháng 01 năm 2007 Hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều về điều kiện kinh doanh thuốc theo quy định của Luật Dược và Nghị định 79/2006/NĐ-CP ngày 09/8/2006 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Dược
15 Giáo trình Lý luận chung về Nhà nước và pháp luật – Trường Đại học Luật
Hà Nội, Nxb Công an nhân dân 2000
Trang 8Phương cách quản lý nhà nước”, năm 2009
18 Báo cáo Tổng kết hoạt động y tế năm 2010 kế hoạch phát triển sự nghiệp y
tế năm 2011 số: 25/BC-SYT tỉnh Trà Vinh
Trang 9LỜI NÓI ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Với mỗi người, sức khỏe là tài sản vô giá, một đất nước, một dân tộc muốn phát triển thì mỗi người dân trước hết phải có đủ sức khỏe để cống hiến trí lực xây dựng và bảo vệ đất nước Vì thế, vai trò của ngành y tế hết sức quan trọng Phát triển sự nghiệp
y tế luôn là ưu tiên hàng đầu của mọi quốc gia Thụ hưởng đầy đủ dịch vụ y tế có ý nghĩa quyết định đến chất lượng cuộc sống, phản ánh kết quả của quá trình phát triển Hơn nữa, thành quả của y tế cũng là điều kiện của sự phát triển, là động lực phục vụ cho sự phát triển đất nước và con người, tham gia tích cực vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước Y tế cũng là mặt trận hàng đầu trong chiến lược xóa đói giảm nghèo của Chính phủ Việt Nam bởi mối quan hệ luẩn quẩn giữa bệnh tật và đói nghèo Trong những năm qua, ngành y tế đã đạt được những thành tựu nổi bật, đóng góp nhiều cho
sự phát triển chung của đất nước
Ngày nay, các dịch vụ y tế là nhu cầu không thể thiếu được của con người, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các dịch vụ chăm sóc sức khỏe người dân ngày càng đa dạng, phát triển mạnh và có những bước tiến bộ đáng kể Y tế là một ngành rất gần gũi với mỗi người chúng ta phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của con người, tạo những điều kiện thuận lợi nhất để mỗi người chúng ta được hưởng những dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt nhất Chính vì thế, nếu muốn sức khỏe của mọi người được chăm sóc tốt hơn thì trước hết chúng ta phải xây dựng và hoàn thiện tốt hơn hệ thống y tế trong các lĩnh vực như khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế,…Hiện nay hệ thống
y tế đang từng bước được xây dựng và hoàn thiện ngày càng tốt hơn nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân, phát triển kinh tế, xã hội
Tuy nhiên, trong điều kiện nền kinh tế đang phát triển với các giới hạn nhất định về nguồn lực, khu vực y tế nhà nước đang ngày càng trở nên bất cập trong việc đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân cả về số lượng và chất lượng Cùng với các thành quả to lớn của quá trình phát triển kinh tế, thu nhập người dân được cải thiện, dân số cũng không ngừng tăng dẫn đến những đòi hỏi tất yếu về chăm sóc sức khỏe cả về số lượng và chất lượng Bên cạnh những tích cực đó lại xảy ra những mặt tiêu cực gây ra nhiều ảnh hưởng không tốt đến xã hội, đến công cuộc phát triển đất nước Một số người đã không tuân thủ quy định của pháp luật về khám chữa bệnh, Bảo hiểm y tế,… tìm cách thu lợi cho riêng mình, không chỉ những người hành nghề mà cả những người được thụ hưởng các dịch vụ y tế cũng có sai phạm
Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật về khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế,…trong lĩnh vực y tế nhằm xử lý, chế tài những hành vi vi phạm nhằm
Trang 10đảm bảo sức khỏe và lợi ích của người dân Thế nhưng quy định của pháp luật thì đã
có nhưng việc tuân thủ còn quá kém, việc xử lý vi phạm còn nhiều khó khăn, vướng mắc
Do đó người viết chọn đề tài: “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế”
để nghiên cứu về những hành vi vi phạm phổ biến nhất và nêu ra các giải pháp nhanh chóng, kịp thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong việc xử phạt vi phạm hành chính trong y tế mà nhất là trong công tác khám chữa bệnh, những vấn đề lien quan về bảo hiểm y tế
2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài
Người viết nghiên cứu đề tài: “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế”
để hiểu biết thêm các quy định của pháp luật trong lĩnh vực y tế như công tác khám chữa bệnh, những lợi ích được thụ hưởng từ bảo hiểm y tế,… Người viết đã tìm hiểu những hành vi vi phạm hành chính thường xuyên nhất về khám bệnh chữa bệnh, bảo hiểm y tế và tìm hiểu hình thức, mức phạt cho từng hành vi cụ thể theo quy định của pháp luật Người viết cũng đã lấy thực tiễn một số hành vi vi phạm ở TP Trà Vinh để hiểu rõ hơn vì những vi phạm này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mọi người khi tham gia khám chữa bệnh dịch vụ y tế, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân tham gia Bảo hiểm y tế, gây thất thoát quỹ Bảo hiểm y tế Trong đề tài này người viết nêu ra những hành vi vi phạm chủ yếu nhất và một số khó khăn, bất cập cũng đồng thời nêu lên những giải pháp nhằm hạn chế phần nào những vi phạm trong lĩnh vực y tế giúp cho công tác quản lý nhà nước cũng như công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế đạt hiệu quả
3 Phương pháp nghiên cứu đề tài
Để hoàn thành được luận văn này người viết đã tập hợp khá nhiều phương pháp nghiên cứu như sưu tầm và nghiên cứu tài liệu, phương pháp tổng hợp và thống kê số liệu, phương pháp phân tích luật viết, phương pháp phân tích và so sánh các quy định của pháp luật, phương pháp thực tế để nghiên cứu đề tài
4 Phạm vi nghiên cứu đề tài
Trong quá trình nghiên cứu đề tài: “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
y tế” người viết đã tìm hiểu công tác quản lý nhà nước về y tế, những hành vi vi phạm hành chính thường xảy ra nhất trong các lĩnh vực như: công tác khám bệnh, chữa bệnh; bảo hiểm y tế; các biện pháp xử lý và những khó khăn trong công tác xử phạt của các cơ quan chức năng có thẩm quyền trong quá trình xử lý những vi phạm Đồng thời người viết đề ra những biện pháp nhằm làm hạn chế những hành vi vi phạm, đề ra
Trang 11những giải pháp nhằm khắc phục khó khăn, vướng mắc trong công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
Trong luận văn này còn rất nhiều sai sót, kính mong hội đồng phản biện đóng góp ý kiến để luận văn được hoàn thiện hơn
5 Bố cục của đề tài
Luận văn gồm 2 chương:
Chương I: Cơ sở lý luận chung về vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực y tế
Chương II: Thực trạng và giải pháp khắc phục về vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế - thực tiễn ở Thành phố Trà Vinh
Trang 12CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ XỬ PHẠT
VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC Y TẾ
1.1 Khái niệm, đặc điểm vi phạm hành chính
Bất kỳ quốc gia nào cũng mong muốn là pháp luật do mình ban hành phải được tôn trọng và thực hiện nghiêm minh Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được xác định là: “Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân”1 Do đó pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam luôn thể hiện ý chí của giai cấp công nhân và nhân dân lao động chiếm đại đa số trong xã hội Vì vậy, các quy định của pháp luật luôn được đông đảo nhân dân lao động thực hiện Nhưng trên thực tế vẫn có những hành vi tiêu cực của một số cá nhân hoặc tổ chức đi ngược lại với ý chí của nhà nước được thể hiện trong các quy phạm pháp luật Những hành vi có tính chất tiêu cực
đó đã phá vỡ trật tự Quản lý Nhà nước, xâm hại đến lợi ích Nhà nước, tập thể và cá nhân Những hành vi tiêu cực đó có thể coi là vi phạm pháp luật Việc đưa ra khái niệm vi phạm pháp luật không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc Đây chính là nền tảng, cơ sở để xác định vi phạm cụ thể, cũng là căn cứ quan trọng để Nhà nước có thể truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với cá nhân, tổ chức Có thể quan niệm về vi phạm pháp luật như sau: “Vi phạm pháp luật là hành vi (hành động hoặc không hành động), trái pháp luật và có lỗi do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện, xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật xã hội chủ nghĩa bảo vệ”2 Như vậy, vi phạm pháp luật là một hiện tượng xã hội có những dấu hiệu cơ bản sau: là hành vi nguy hiểm cho xã hội, trái pháp luật xâm hại tới các quan
hệ xã hội được pháp luật xác lập và bảo vệ, có lỗi, và chủ thể thực hiện phải có năng lực trách nhiệm pháp lý Quan niệm này chính là cơ sở lý luận để đưa ra quan niệm về
vi phạm hành chính
1.1.1 Khái niệm vi phạm hành chính
Vi phạm hành chính là một loại vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến trong đời sống xã hội Tuy mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp hơn so với tội phạm hình sự nhưng vi phạm hành chính đều là những hành vi gây thiệt hại cho lợi ích Nhà nước, tập thể, lợi ích cá nhân cũng như lợi ích chung của toàn xã hội Nếu như không được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời thì vi phạm hành chính sẽ là nguyên nhân dẫn đến tình trạng phạm tội nảy sinh trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Để xác định rõ
Trang 13tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của loại vi phạm này, đặc biệt là xác định ranh giới giữa vi phạm hành chính và tội phạm, tạo cơ sở pháp lý cần thiết cho việc xử
lý cũng như đấu tranh, phòng chống một cách có hiệu quả đối với các vi phạm hành chính, cần thiết phải đưa ra một định nghĩa chính thức về vi phạm hành chính
Từ trước đến nay Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản pháp luật về vi phạm hành chính và biện pháp xử lý đối với loại vi phạm này, trong đó phải kể đến Nghị định 143/NĐ-CP ngày 27/5/1977 của Chính phủ ban hành điều lệ xử phạt vi cảnh
Tiếp đến là Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính ngày 30/11/1989 ra đời thay thế Nghị định 143/NĐ-CP Tại Điều 1 của Pháp lệnh này định nghĩa vi phạm hành
chính như sau: “Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện một
cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm quy tắc quản lý Nhà nước mà không phải là tội phạm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính” Đây là pháp lệnh
đầu tiên định nghĩa về vi phạm hành chính
Cùng với sự phát triển không ngừng của xã hội những hành vi vi phạm hành chính diễn ra ngày càng nhiều và càng tinh vi hơn thì Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 1989 không còn phù hợp nữa Do đó, Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 1995
ra đời thay thế Pháp lệnh vi phạm hành chính năm 1989 để phù hợp với tình hình mới, Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995 không trực tiếp định nghĩa về vi phạm hành chính nhưng tại Khoản 2 Điều 1 của Pháp lệnh này đã định nghĩa vi phạm hành
chính một cách gián tiếp, theo đó: “ Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với
cá nhân, tổ chức có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy tắc quản lý Nhà nước mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính”
Hiện nay, tại Khoản 2 Điều 1 Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính năm 2002,
vi phạm hành chính cũng được định nghĩa một cách gián tiếp: “Xử phạt vi phạm hành
chính được áp dụng đối với cá nhân, cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung là cá nhân,
tổ chức) có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý Nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính”
Tuy có sự khác nhau trong cách diễn đạt nhưng quan niệm về vi phạm hành chính trong các văn bản pháp luật nêu trên đều thống nhất với nhau về những dấu hiệu của loại vi phạm pháp luật này Trên cơ sở những nội dung đã được nêu trên, có thể định nghĩa vi phạm hành chính như sau:
Trang 14Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý xâm phạm các quy tắc quản lý Nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính 3
Về mức độ vi phạm hành chính có tính chất, mức độ nguy hiểm thấp hơn so với tội phạm, chính vì thế vi phạm hành chính không phải là tội phạm
Tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của vi phạm hành chính là mức độ xâm hại các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ Điều này đã được nêu trong định nghĩa vi phạm hành chính và được quy định cụ thể tại Điều 62 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 sửa đổi, bổ sung năm 2008: “ Khi xem xét vụ việc vi phạm để quyết định xử phạt, nếu xét thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, thì người có thẩm quyền phải chuyển ngay hồ sơ cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự có thẩm quyền…” Để có thể xác định được mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm hành chính so với tội phạm, người ta có thể dựa vào dấu hiệu hậu quả xảy ra trên thực tế, yếu tố nhân thân của người vi phạm, công cụ và phương tiện vi phạm hành chính Bởi
3 Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội 2005
Trang 15các yếu tố hậu quả nghiêm trọng, tình tiết tái vi phạm hành chính…có thể làm cho mức độ nguy hiểm của hành vi cao hơn cho xã hội
Đa số các vi phạm hành chính có cấu thành hình thức, nghĩa là chỉ cần xét đến hành vi xảy ra mà không cần tính đến hậu quả
Vi phạm hành chính hiện nay được quy định cụ thể trong các văn bản dưới luật Trong đó Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 2002 là quy định cơ bản có tính luật, định ra các nguyên tắc chung trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm hành chính
Vi phạm hành chính là hành vi được pháp luật quy định phải bị xử phạt hành chính
Như vậy, hành vi trái pháp luật phải là hành vi được pháp luật quy định bị xử phạt hành chính và ngược lại Điều này đòi hỏi việc dự liệu các hành vi trái pháp luật phải luôn dự liệu hình thức và mức xử phạt đối với hành vi vi phạm hành chính đó Sẽ không được coi là vi phạm hành chính nếu hành vi đó chưa có văn bản pháp luật nào quy định xử phạt, cho dù hành vi đó có thể phá vỡ trật tự quản lý Nhà nước ở lĩnh vực nào đó
1.1.3 Các yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính
Để xác định một hành vi xảy ra có phải là vi phạm hành chính hay không, cần xác định các dấu hiệu pháp lý của loại vi phạm đó Những dấu hiệu này được mô tả trong các văn bản pháp luật có quy định về vi phạm hành chính, hình thức và biện pháp xử lý đối với loại vi phạm này Tương tự như bất kỳ loại vi phạm pháp luật nào, các dấu hiệu pháp lý của vi phạm hành chính thể hiện ở bốn yếu tố: Mặt khách quan, mặt chủ quan, mặt khách thể và mặt chủ thể
1.1.3.1 Mặt khách quan của vi phạm hành chính
Mặt khách quan của vi phạm hành chính là những biểu hiện ra bên ngoài của hành vi vi phạm hành chính Mặt khách quan bao gồm các yếu tố sau: Hành vi vi phạm hành chính, địa điểm, công cụ, mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm hành chính và hậu quả của vi phạm hành chính Trong đó, yếu tố có hành vi vi phạm là yếu
tố bắt buộc, thể hiện:
Hành vi vi phạm hành chính: Là những biểu hiện của con người hoặc tổ chức tác động vào thế giới khách quan dưới những hình thức bên ngoài cụ thể gây tác hại đến sự tồn tại và phát triển bình thường của trật tự quản lý nhà nước Những biểu hiện này được thể hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động bởi ý thức và ý chí của
Trang 16chủ thể vi phạm hành chính Tính chất trái pháp luật của hành vi xét về mặt hình thức
nó thể hiện ở các dạng sau đây:
o Làm một việc mà pháp luật cấm không được làm
o Không làm một việc mà pháp luật đòi hỏi phải làm
o Sử dụng quyền hạn vượt quá giới hạn pháp luật cho phép
Hậu quả của hành vi trái pháp luật: Là trật tự quản lý của nhà nước bị hành vi
vi phạm hành chính tác động tới, gây xâm hại Tuy nhiên, do đa số các hành vi vi phạm hành chính là hành vi có cấu thành hình thức nên hậu quả phải được xem là trật
tự đã vi phạm, chứ không cần có hậu quả nhất định nào đó trên thực tế
Quan hệ nhân quả: Là mối quan hệ giữa hành vi vi phạm hành chính và hậu quả của vi phạm hành chính, trong đó hậu quả của vi phạm hành chính có tiền đề xuất hiện của nó là hành vi khách quan của vi phạm hành chính Việc xác định mối quan hệ nhân quả cần phải có những căn cứ nhất định Cụ thể:
o Hành vi trái pháp luật phải xảy ra trước hậu quả xâm hại các quan hệ xã hội về mặt thời gian
o Hành vi trái pháp luật phải chứa đựng khả năng thực tế làm phát sinh hậu quả xâm hại quy tắc quản lý nhà nước
o Hậu quả xâm hại đã xảy ra phải chính là sự hiện thực hóa khả năng thực
tế làm phát sinh hậu quả của hành vi trái pháp luật
Ngoài ra còn có một số dấu hiệu khác như: địa điểm, thời gian, phương tiện, công cụ…của vi phạm hành chính
1.1.3.2 Mặt chủ quan của vi phạm hành chính
Trước tiên phải nói rằng, vi phạm hành chính là hành vi có lỗi và nó được thực hiện bởi cá nhân hay tổ chức trong trạng thái tinh thần bình thường và có thể hoàn toàn nhận thức được hành vi của mình, nhưng nếu thực hiện hành vi trái pháp luật trong trạng thái tinh thần không bình thường, không nhận thức được hành vi của mình thì hành vi vi phạm hành chính không được đặt ra Vì vậy, lỗi trong vi phạm hành chính chỉ đặt ra đối với cá nhân, tổ chức khi họ có đầy đủ năng lực nhận thức được hành vi của mình Tuy nhiên đối với tổ chức thì lỗi của vi phạm hành chính còn có nhiều ý kiến khác nhau: Lỗi là trạng thái tâm lý của cá nhân trong khi thực hiện hành vi vi phạm hành chính nên không đặt ra vấn đề lỗi đối với tổ chức vi phạm hành chính, khi
xử phạt vi phạm hành chính đối với tổ chức vi phạm thì cần phải xác định tổ chức đó
Trang 17có hành vi trái pháp luật hay không và hành vi này có được pháp luật quy định là phải
bị xử phạt hay không thì đã đủ điều kiện xử phạt hành chính4
Vi phạm hành chính phải có yếu tố lỗi, lỗi là yếu tố bắt buộc của vi phạm hành chính, thể hiện dưới hình thức cố ý hoặc vô ý, nói cách khác người thực hiện hành vi này phải trong trạng thái có đầy đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của mình nhưng đã vô tình hoặc thiếu thận trọng mà đã không nhận thức được nghĩa vụ pháp lý bắt buộc hoặc nhận thức được nhưng vẫn cố tình thực hiện vi phạm Nếu xác định rằng, chủ thể thực hiện hành vi khi không có khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi thì đó không phải là hành vi vi phạm hành chính
Bên cạnh yếu tố lỗi thì mục đích và động cơ là dấu hiệu không bắt buộc phải có trong mọi cấu thành của mọi loại vi phạm hành chính Nó chỉ có ở một số cấu thành nhất định, tồn tại ở một số hành vi với lỗi cố ý
1.1.3.3 Mặt chủ thể của vi phạm hành chính
Theo quy định của Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính 2002 sửa đổi, bổ sung các năm 2007, 2008 thì chủ thể của vi phạm hành chính bao gồm: Cá nhân, tổ chức có đủ năng lực pháp luật và năng lực hành vi đầy đủ đồng thời không mắc các bệnh tâm thần hoặc các bệnh làm mất khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành
vi của mình
- Đối với tổ chức năng lực pháp luật và năng lực hành vi phát sinh cùng lúc từ khi tổ chức đó có quyết định thành lập hoặc công nhận hoạt động hợp pháp
- Đối với cá nhân, năng lực pháp luật phát sinh khi cá nhân đó ra đời và mất khi
cá nhân đó chết đi Còn năng lực hành vi được phát sinh sau khi có năng lực pháp luật
mà tự mình có thể nhận thức và điều khiển hành vi bản thân, thể hiện người đó thỏa mãn các điều kiện luật định: đạt đến một độ tuổi nhất định, không mắc bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác làm mất khả năng điều khiển hành vi Theo Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 2002 thì độ tuổi có năng lực hành vi được xác định như sau:
+ Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ bị xử phạt hành chính đối với những
vi phạm hành chính được thực hiện với lỗi cố ý
+ Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hành chính về mọi vi phạm hành chính do mình gây ra
4 Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội 2005
Trang 18- Cá nhân, tổ chức nước ngoài cũng là chủ thể của vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc gia nhập có quy định khác
1.1.3.4 Mặt khách thể của vi phạm hành chính
Vi phạm hành chính cũng như mọi vi phạm pháp luật khác đều xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ Khách thể của vi phạm hành chính là các quy tắc quản lý nhà nước có nội dung xã hội là các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực quản lý nhà nước được pháp luật quy định và bảo vệ Còn hình thức pháp lý của chúng
là các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung bao gồm:
- Khách thể chung: Là các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực quản lý nhà nước hay nói cách khác là trật tự quản lý nhà nước nói chung Khách thể chung được thể hiện trong các quy phạm pháp luật tổng quát, có tính luật
- Khách thể loại: Là những quan hệ xã hội có cùng hoặc gần tính chất với nhau trong từng lĩnh vực nhất định của quản lý nhà nước
- Khách thể trực tiếp: Là quan hệ xã hội cụ thể quy định và bảo vệ bị chính hành vi vi phạm hành chính xâm hại tới
1.2 Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính
Xử phạt vi phạm hành chính là hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền, căn
cứ vào các quy định của pháp luật hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính, quyết định áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính và các biện pháp cưỡng chế hành chính khác (trong trường hợp cần thiết, theo quy định của pháp luật) đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính Hoạt động xử phạt vi phạm hành chính có các đặc điểm sau:
- Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật Nói cách khác, vi phạm hành chính là cơ sở
để tiến hành hoạt động xử phạt vi phạm hành chính Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính và các Nghị định của Chính phủ quy định hành vi vi phạm hành chính, hình thức, biện pháp xử phạt vi phạm hành chính áp dụng đối với tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý hành chính Nhà nước cụ thể là những cơ sở pháp lý quan trọng để tiến hành xử phạt vi phạm hành chính;
- Xử phạt hành chính được tiến hành bởi các chủ thể có thẩm quyền theo quy định của pháp luật Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính và các văn bản có quy định về
xử phạt vi phạm hành chính xác định cụ thể các chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi
Trang 19phạm hành chính, hình thức, mức độ xử phạt hành chính mà họ được phép áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính;
- Xử phạt vi phạm hành chính được tiến hành theo những nguyên tắc, trình tự thủ tục được quy định trong các văn bản pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính do các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành;
- Hoạt động xử phạt hành chính được tiến hành qua nhiều khâu, nhiều giai đoạn nhưng kết quả của hoạt động xử phạt vi phạm hành chính phải được thể hiện bằng các quyết định xử phạt hành chính, trong đó ghi nhận các hình thức, biện pháp xử phạt áp dụng đối với tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính;
Việc quyết định áp dụng các biện pháp xử phạt đó thể hiện sự trừng phạt nghiêm khắc của Nhà nước đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính, qua đó giáo dục cho mọi người ý thức tuân thủ pháp luật hành chính nói riêng và pháp luật nói chung
Tóm lại, xử phạt vi phạm hành chính là biện pháp cưỡng chế nhà nước do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền tiến hành, áp dụng các hình thức xử phạt đối với
cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính theo thủ tục xử phạt hành chính do pháp luật quy định
1.3 Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
1.3.1 Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế là những hành vi của cá nhân, tổ chức
vi phạm các quy định của pháp luật trong lĩnh vực y tế một cách cố ý hoặc vô ý mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành
chính, bao gồm:
a) Các hành vi vi phạm về khám bệnh, chữa bệnh
b) Các hành vi vi phạm quy định về bảo hiểm y tế
1.3.2 Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
Tổ chức, cá nhân Việt Nam có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
Tổ chức, cá nhân Việt Nam có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế thì bị áp dụng các hình thức xử phạt vi phạm hành chính sau:
1.3.2.1 Đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính về khám bệnh, chữa bệnh cá nhân, tổ chức vi phạm phải chịu một trong các hình thức xử phạt sau đây:
Hình phạt chính;
Trang 20a) Áp dụng hình thức cảnh cáo đối với những vi phạm hành chính nhỏ, có tình tiết giảm nhẹ hoặc đối với mọi hành vi vi phạm hành chính do người chưa thành niên
từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện;
b) Phạt tiền tới mức tối đa 40.000.000 đồng
Tùy tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính còn có thể bị áp dụng một hoặc các hình thức xử phạt bổ sung sau đây:
a) Tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc không thời hạn;
b) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính
Ngoài các hình thức xử phạt trên, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính có thể bị áp dụng một hoặc các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và một hoặc các biện pháp khắc phục hậu quả sau đây:
a) Buộc hoàn trả tiền hoặc hiện vật bất hợp pháp để sung vào công quỹ;
b) Buộc tiếp nhận người bệnh thuộc diện bắt buộc chữa bệnh;
c) Buộc trực tiếp xin lỗi người hành nghề khi gây tổn hại đến danh dự, nhân phẩm của người hành nghề đó;
d) Buộc chi trả chi phí chăm sóc sức khỏe cho người hành nghề khi gây tổn hại đến sức khỏe của người hành nghề đó;
đ) Buộc chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật về giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi sử dụng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh;
e) Buộc phải khắc phục tình trạng không bảo đảm điều kiện thực hiện kỹ thuật
Trang 21 Hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để
vi phạm hành chính trong lĩnh vực BHYT;
Biện pháp khắc phục hậu quả:
Ngoài các hình thức xử phạt được quy định trên thì cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính còn phải chịu áp dụng một hoặc nhiều biện pháp khắc phục hậu quả sau đây:
a) Thu hồi thẻ Bảo hiểm y tế; tạm giữ thẻ Bảo hiểm y tế;
b) Buộc truy nộp, hoàn trả số tiền vi phạm theo quy định pháp luật về Bảo hiểm
y tế vào tài khoản thu của quỹ Bảo hiểm y tế trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày giao quyết định xử phạt đối với hành vi vi phạm về đóng Bảo hiểm y tế;
c) Buộc nộp số tiền lãi của số tiền Bảo hiểm y tế chưa đóng, chậm đóng theo mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng nhà nước công bố tại thời điểm xử lý vi phạm hành chính;
d) Buộc hoàn trả số tiền vi phạm cho cá nhân, tổ chức bị thiệt hại trong thời hạn
10 ngày làm việc kể từ ngày giao quyết định xử phạt;
đ) Buộc cấp thẻ, cấp lại thẻ, đổi thẻ Bảo hiểm y tế đúng quy định;
e) Buộc báo cáo, cung cấp chính xác về thông tin, số liệu về Bảo hiểm y tế; g) Buộc chấp hành việc thanh tra, kiểm tra, chấp hành quy định của cơ quan có thẩm quyền về Bảo hiểm y tế.6
Cá nhân, tổ chức chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính về y tế do pháp luật quy định
6 Xem Điều 4 Nghị định 92/2011/NĐ-CP Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm y tế
Trang 22 Một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế chỉ bị xử phạt hành chính một lần
a) Một hành vi vi phạm đã được người có thẩm quyền xử phạt ra quyết định xử phạt hoặc đã lập biên bản để xử phạt thì không được lập biên bản, ra quyết định xử phạt lần thứ hai đối với chính hành vi đó nữa Trong trường hợp hành vi vi phạm vẫn tiếp tục được thực hiện mặc dù đã bị người có thẩm quyền xử phạt ra lệnh đình chỉ thì
bị áp dụng tình tiết tăng nặng quy định tại khoản 8 Điều 9 của Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính 2002, sửa đổi, bổ sung 2008
b) Một hành vi vi phạm hành chính đã được người có thẩm quyền xử phạt ra quyết định xử phạt thì không đồng thời áp dụng biện pháp xử lý hành chính khác quy định tại Điều 22 của Pháp lệnh đối với hành vi đó
c) Trong trường hợp hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm bị chuyển hồ sơ đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự mà trước đó có quyết định xử phạt phải hủy bỏ quyết định; nếu chưa ra quyết định xử phạt thì không xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi đó
Nhiều người cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi người
vi phạm đều bị xử phạt về hành vi đó và người có thẩm quyền xử phạt căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, nhân thân người vi phạm, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ mà ra quyết định xử phạt đối với từng người cùng thực hiện vi phạm hành chính
Không xử lý vi phạm hành chính trong các trường hợp thuộc tình thế cấp thiết, phòng vệ chính đáng, sự kiện bất ngờ hoặc vi phạm hành chính trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình
1.3.4 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
1.3.4.1 Thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền xử phạt:
Trang 23e) Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại các điểm a, b và d khoản
3 Điều 12 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền xử phạt:
a) Phạt cảnh cáo;
b) Phạt tiền đến 30.000.000 đồng;
c) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính;
d) Tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề, giấy phép hoạt động thuộc thẩm quyền;
đ) Thu hồi, tạm giữ thẻ Bảo hiểm y tế;
e) Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại các điểm a, b và d khoản 3 Điều 12 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính
f) Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm a, b và c khoản
3 Điều 4 của Nghị định này.7
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền xử phạt:
a) Phạt cảnh cáo;
b) Phạt tiền đến 40.000.000 đồng;
c) Tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề, giấy phép hoạt động thuộc thẩm quyền;
d) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính
đ) Thu hồi, tạm giữ thẻ Bảo hiểm y tế;
e) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 của Nghị định này8
f) Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại các điểm a, b, c
và d khoản 3 Điều 12 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính và khoản 3 Điều 3 Nghị định này9
Trang 241.3.4.2 Thẩm quyền xử phạt của Thanh tra về y tế
Thanh tra viên y tế khi thi hành công vụ có quyền:
a) Phạt cảnh cáo;
b) Phạt tiền đến 500.000 đồng;
c) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính có giá trị đến 2.000.000 đồng;
d) Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định;
Chánh thanh tra Sở Y tế có quyền:
a) Phạt cảnh cáo;
b) Phạt tiền đến 30.000.000 đồng;
c) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính;
Chánh thanh tra Bộ Y tế có quyền:
d) Thu hồi, tạm giữ thẻ Bảo hiểm y tế;
đ) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 của Nghị định 92/2011/NĐ-CP
2 Chánh thanh tra Sở Tài chính có quyền:
a) Phạt cảnh cáo;
Trang 25b) Phạt tiền đến 30.000.000 đồng;
c) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính trong lĩnh vực Bảo hiểm y tế;
d) Thu hồi, tạm giữ thẻ Bảo hiểm y tế;
đ) Buộc thực hiện và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 của Nghị định 92/2011/NĐ-CP
3 Chánh thanh tra Bộ Tài chính:
a) Phạt cảnh cáo;
b) Phạt tiền đến 40.000.000 đồng;
c) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính trong lĩnh vực Bảo hiểm y tế;
d) Thu hồi, tạm giữ thẻ Bảo hiểm y tế;
đ) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 của Nghị định 92/2011/NĐ-CP
1.4 Mục đích, ý nghĩa của việc áp dụng các hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
1.4.1 Mục đích của việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
Vi phạm hành chính là một loại vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến trong đời sống xã hội Tuy mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp hơn so với tội phạm hình sự nhưng vi phạm hành chính đều là những hành vi gây thiệt hại cho lợi ích Nhà nước, tập thể, lợi ích cá nhân cũng như lợi ích chung của toàn xã hội Vì thế, Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế là biện pháp ngăn chặn của nhà nước trước những hành vi vi phạm quy định của pháp luật Biện pháp này được thể hiện thông qua việc
áp dụng các hình thức xử phạt vi phạm hành chính Xử phạt vi phạm hành chính trước hết là nhằm mục đích trừng phạt đối với chủ thể vi phạm, buộc họ phải gánh chịu những hậu quả, với những biện pháp xử lý và những biện pháp khắc phục hậu quả được pháp luật quy định
Ngoài ra, việc áp dụng các hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế còn nhằm mục đích:
Ngăn ngừa và chống vi phạm hành chính, cùng giữ vững an ninh, trật tự, an toàn xã hội
Trang 26Việc xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực y tế là nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, của tổ chức, bảo vệ trật tự pháp luật, tạo điều kiện cho những quan hệ xã hội phát triển đúng hướng, nâng cao hiệu lực quản lý của nhà nước trong lĩnh vực y tế
1.4.2 Ý nghĩa của việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
Ngoài mục đích trừng phạt, xử phạt vi phạm hành chính còn có ý nghĩa rất lớn trong việc ngăn ngừa sự tiếp tục vi phạm của chủ thể và giáo dục họ có ý thức tôn trọng, thực hiện nghiêm minh những quy định của pháp luật
Xử phạt vi phạm hành chính không chỉ giúp cho những chủ thể vi phạm mà còn giúp những chủ thể khác nhận thấy hành vi của mình là sai trái, kiềm chế hành vi của mình để không vi phạm pháp luật Đồng thời nâng cao trách nhiệm đấu tranh, phòng ngừa và chống vi phạm hành chính, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân
Xử phạt vi phạm hành chính đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn trật tự
kỷ cương pháp luật cũng như việc quản lý của nhà nước
1.5 Một số khái niệm liên quan về y tế
Y tế là một lĩnh vực khoa học chuyên nghiên cứu về bệnh lý từ đó chẩn đoán, xây dựng phác đồ phòng và điều trị bệnh lý, bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng
Lĩnh vực y tế bao gồm nhiều hoạt động như khám bệnh, chữa bệnh, kê toa thuốc, bán thuốc, những vấn đề liên quan về bảo hiểm y tế,…Để hiểu rõ hơn về những hoạt động trong lĩnh vực y tế ta sẽ tìm hiểu về từng khái niệm cụ thể
Khám bệnh là việc hỏi bệnh, khai thác tiền sử bệnh, thăm khám thực thể, khi cần thiết thì chỉ định làm xét nghiệm cận lâm sang, thăm dò chức năng để chẩn đoán
và chỉ định phương pháp điều trị phù hợp đã được công nhận
Chữa bệnh là việc sử dụng phương pháp chuyên môn kỹ thuật đã được công nhận và thuốc đã được phép lưu hành để cấp cứu, điều trị, chăm sóc, phục hồi chức năng cho người bệnh
Người bệnh là người sử dụng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh
Chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là văn bản do cơ quan nhà nước
có thẩm quyền cấp cho người có đủ điều kiện hành nghề theo quy định của luật
Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh là văn bản do cơ quan nhà nước
có thẩm quyền cấp cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có đủ điều kiện hoạt động theo quy định của luật