Vì vậy, người viết nghiên cứu tình hình ô nhiễm môi trường trong hoạt động của các lò giết mổ gia súc-gia cầm, các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động giết mổ quy
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
Giảng viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:
Th.s Kim Oanh Na Trần Thị Bích Tuyền
Bộ môn: Luật Thương Mại MSSV: 5095582
Lớp: Luật Hành Chính-K35
Trang 2
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
Trang 3
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN
Trang 4
Trong quá trình viết đề tài luận văn để hoàn thành khóa học, có nhiều khó khăn xảy ra, nhưng với sự hướng dẫn tận tình của thầy Kim Oanh Na, đã giúp em hoàn thành được đề tài nghiên cứu của mình Xin cảm ơn thầy Kim Oanh Na cùng các thầy cô ở Khoa Luật trường Đại học Cần Thơ
Chúc thầy, cô luôn mạnh khỏe và công tác tốt !
Trang 5Trang
LỜI NÓI ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu đề tài 2
3 Phạm vi nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu 3
5 Bố cục luận văn 3
CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ MÔI TRƯỜNG VÀ HOẠT ĐỘNG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG CHĂN NUÔI VÀ GIẾT MỔ GIA SÚC- GIA CẦM 1.1 Khái quát chung về môi trường và hoạt động bảo vệ môi trường 4
1.1.1 Một số khái niệm 4
1.1.1.1 Khái niệm môi trường 4
1.1.1.2 Khái niệm ô nhiễm môi trường 5
1.1.1.3 Khái niệm hoạt động bảo vệ môi trường 6
1.1.2 Khái quát tình hình môi trường hiện nay 6
1.1.3 Những ảnh hưởng của môi trường và sự cần thiết phải bảo vệ môi trường 8
1.1.4 Sơ lược các quy định của pháp luật về hoạt động bảo vệ môi trường 11
1.2 Khái quát chung về hoạt động chăn nuôi và giết mổ gia súc-gia cầm 13
1.2.1 Một số khái niệm 13
1.2.1.1 Khái niệm gia súc-gia cầm 13
1.2.1.2 Khái niệm chăn nuôi 13
1.2.1.3 Khái niệm hoạt động giết mổ gia súc-gia cầm 14
1.2.2 Phân lọai gia súc-gia cầm 15
Trang 6cầm 19
1.2.4 Sơ lược về tình hình hoạt động chăn nuôi và giết mổ gia súc-gia cầm hiện nay 22
CHƯƠNG 2 PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG HỌAT ĐỘNG GIẾT MỔ GIA SÚC-GIA CẦM 2.1 Khung pháp lý về hoạt động chăn nuôi và giết mổ gia súc- gia cầm…… 26
2.1.1.Sơ lược quy định pháp luật về hoạt động chăn nuôi 26
2.1.2 Sơ lược quy định pháp luật về hoạt động giết mổ gia súc- gia cầm 27
2.2 Những quy định của pháp luật về hoạt động giết mổ gia súc-gia cầm……28
2.2.1 Quy định chung về nguyên tắc hoạt động của cơ sở giết mổ 29
2.2.2 Quy định về an toàn thực phẩm trong hoạt động giết mổ 30
2.2.3 Quy định về điều kiện vệ sinh thú y đối với cơ sở giết mổ 33
2.2.4 Quy định về trách nhiệm của các chủ thể liên quan đến họat động giết
mổ gia súc-gia cầm 35
2.2.5 Quy định về xử lí chất thải trong hoạt động giết mổ 38
2.2.6 Xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trong giết mổ gia súc-gia cầm hiện nay 40
2.2.6.1 Trách nhiệm hành chính 40
2.2.6.2 Trách nhiệm bồi thường thiệt hại, khắc phục, phục hồi 43
2.2.6.3 Trách nhiệm hình sự 46
2.2.6.4 Trách nhiệm kỷ luật 49
2.3 Thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động giết mổ gia súc-gia cầm tại tỉnh Hậu Giang 50
2.4 Những vấn đề tồn tại và hướng hoàn thiện hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm tại Hậu Giang 54
Trang 72.4.2 Hướng hoàn thiện 55 KẾT LUẬN 57
Trang 8LỜI NÓI ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, với đường lối đổi mới lãnh đạo của Đảng nền kinh tế nước ta ngày càng phát triển Kinh tế phát triển nhu cầu của con người cũng ngày càng nâng cao, ví như ngày trước khi đời sống kinh tế còn khó khăn con người chỉ có nhu “cầu ăn no, mặc ấm”, ngày nay kinh tế phát triển nhu cầu của con người chuyển sang “ăn ngon, mặc đẹp” Nói đến ăn ngon thì ngoài nguồn thực phẩm tôm, cá thì nguồn thực phẩm khác không thể thiếu đó là thịt gia súc-gia cầm Do có vị trí vai trò quan trọng đời sống con người, nên khi nhu cầu sống tăng lên, dân số tăng lên thì nhu cầu sản phẩm thịt gia súc-gia cầm cũng tăng lên việc giết mổ gia súc-gia cầm không còn mang tính chất nhỏ lẻ như giết một con
gà khi nhà có khách, làm thịt một con lợn, con bò khi có đám tiệc mà việc giết
mổ gia súc-gia cầm đã mang tầm rộng lớn, xuất hiện nhiều lò mổ gia súc-gia cầm cung cấp dạng thịt hàng hóa cho thị trường Tuy nhiên cùng với việc nhu cầu của
xã hội tăng cao thì vấn đề môi trường ở các lò mổ gia súc-gia cầm lại gây bao nhức nhối cho công tác quản lý môi trường Hiện nay trên cả nước có hàng ngàn
cơ sở lớn nhỏ, điểm giết mổ gia súc-gia cầm tập trung nhưng trang thiết bị thô sơ, mang tính chất thủ công Các cơ sở giết mổ có quy mô nhỏ nên việc đầu tư xây dựng một hệ thống xử lý chất thải trong giết mổ gia súc-gia cầm là một khoản chi lớn, nên khâu xử lý chất thải bị bỏ qua Yếu tố lợi nhuận trước mắt là điều các cơ
sở giết mổ quan tâm hàng đầu, không chỉ các cơ sở giết mổ và còn những cơ sở kinh doanh các ngành nghề khác cũng chỉ quan tâm đến lợi nhuận hiện tại Nhiều
cơ sở giết mổ có hệ thống xử lý chất thải nhưng chỉ mang tính chất đối phó với
cơ quan chức năng, hệ thống xử lý không đúng quy chuẩn thì môi trường sẽ là nơi chứa đựng sự ô nhiễm Sự quan tâm giải quyết của cơ quan chức năng chưa đúng mức, các quy định của pháp luật chưa được áp dụng triệt để tất cả điều đó khiến cho môi trường ngày càng xuống cấp
Theo khảo sát chung của cơ quan môi trường, thì các khu giết mổ là nơi tiềm
ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường rất cao Vì trong chất thải có chứa rất nhiều chất
ô nhiễm, nhiều vi khuẩn gây bệnh có khả năng lan truyền dịch bệnh rất nhanh, hiện nay gia súc-gia cầm với nhiều dịch bệnh, có khả năng lây lan cho con người
Trang 9Việc xả thải trực tiếp ra môi trường hằng ngày, hằng giờ ảnh hưởng xấu đến môi trường không khí, môi trường nước, ảnh hưởng đến sức khỏe con người
Vấn đề ô nhiễm môi trường hiện nay, được xem là vấn đề cấp thiết cho xã hội, phải giải quyết như thế nào để hài hòa giữa lợi ích trước mắt với lợi ích lâu dài, đảm bảo phát triển bền vững giữa lợi ích kinh tế với bảo vệ môi trường Chính vì những nguyên nhân trên, để giúp mọi người hiểu sâu sắc hơn những tác hại của ô nhiễm môi trường trong hoạt động giết mổ gia súc-gia cầm, từ đó giúp mọi người
có ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường Nên người viết đã chọn đề tài “Pháp
luật về hoạt động bảo vệ môi trường trong giết mổ gia súc-gia cầm”
2 Mục đích nghiên cứu đề tài
Hiện nay, vấn đề ô nhiễm môi trường trong hoạt động giết mổ gia súc-gia cầm đang diễn ra hằng ngày Do các cở sở giết mổ gia súc-gia cầm là cơ sở nhỏ
lẻ thiết bị thô sơ, các khâu giết mổ thủ công kém vệ sinh, kiểm dịch qua loa là nguy cơ tiềm ẩn đến sức khỏe người dân Đặc biệt là khâu xử lý chất thải tại các
lò mổ là không được đầu tư, các chất thải này được xả trực tiếp ra môi trường gây ra khả năng ô nhiễm môi trường rất cao, đe dọa đến sự phát triển bền vững của môi trường Tuy nhiên ý thức của người dân đến vấn đề ô nhiễm môi trường chưa cao, các quy định của pháp luật chưa thực sự áp dụng được một cách triệt
để Vì vậy, người viết nghiên cứu tình hình ô nhiễm môi trường trong hoạt động của các lò giết mổ gia súc-gia cầm, các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động giết mổ quy định như thế nào, thực tế hoạt động giết mổ
ở tỉnh Hậu Giang hiên nay và hướng giải quyết, khắc phục tình trạng môi trường đang bị ô nhiễm, đồng thời giúp cho người dân hiểu biết được tầm quan trọng của môi trường đối với sự sống của con người, từ đó nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của các cơ sở giết mổ gia súc-gia cầm và của người dân nói chung
3 Phạm vi nghiên cứu
Do đề tài luận văn nằm trong khuôn khổ thời gian cho phép, nên người viết chỉ tập trung nghiên cứu vấn đề về hoạt động giết mổ gia súc-gia cầm gây ô nhiễm môi trường, các quy định của pháp luật trong hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm, và tìm hiểu thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm tại tỉnh Hậu Giang, đưa ra ý kiến đề xuất của bản
Trang 10thân Nghiên cứu pháp luật về hoạt động bảo vệ mô trường trong giết mổ gia gia cầm người viết chủ yếu nghiên cứu dựa trên Luật Bảo vệ môi trường năm
súc-2005, Luật an toàn thực phẩm năm 2010, các quy định của Pháp lệnh Thú y năm
2004 và nhiều văn bản pháp luật khác có liên quan
4 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài luận văn này, người viết đã sử dụng kết hợp các phương pháp như: Phân tích luật viết, liệt kê, tổng hợp, sử dụng kiến thức có sẳn,…Ngoài
ra người viết còn tra cứu các tạp chí, sách báo, giáo trình, từ internet, và các văn bản quy phạm pháp luật
5 Bố cục luận văn
Luận văn gồm có 3 phần: Lời nói đầu, phần nội dung, phần kết luận
Trong phần nội dung gồm hai chương
Chương 1:Khái quát chung về môi trường và hoạt động giết mổ gia súc-gia cầm Chương 2:Pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động giết mổ gia súc-gia
cầm
Trang 11CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ MÔI TRƯỜNG VÀ HOẠT ĐỘNG BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG CHĂN NUÔI VÀ GIẾT MỔ
GIA SÚC- GIA CẦM
Trong chương này người viết sẽ nghiên cứu về mặt lý luận để làm rõ một số vấn đề như các khái niệm môi truờng, ô nhiễm môi trường, hoạt động bảo vệ môi trường, tầm quan trọng của môi trường, khái niệm gia súc-gia cầm, khái niệm chăn nuôi, tầm quan trọng của chăn nuôi và họat động giết mổ
1.1 Khái quát chung về môi trường và hoạt động bảo vệ môi trường
1.1.1 Một số khái niệm
1.1.1.1 Khái niệm môi trường
Thuật ngữ “môi trường” có nguồn gốc từ tiếng Pháp “environner” có nghĩa là
“bao quanh hoặc chu trình khép kín” Thuật ngữ này cũng được các quốc gia sử dụng khá phổ biến trong những năm đầu thập niên 60 của thế kỉ XX, cụ thể như:
“Umuwelt” (German-Đức); “Mileu” (Dutch-Hà Lan); “Medio ambiente” (Spanish-Tây Ban Nha); “Meio ambiente” (Portuguese-Thổ Nhĩ Kỳ); “Al’biah” (Arabic-Ả Rập); “Okruzhayuchaia sreda” (Russia-Nga); và “Kankyo” (Japanese-Nhật)
Khái niệm về môi trường là một phạm trù rất rộng, được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau:
“Môi trường” là toàn bộ nói chung những điều kiện tự nhiên và xã hội, trong
đó con người hay mọi sinh vật tồn tại, phát triển trong mối quan hệ con người hay sinh vật ấy;
“Môi trường là toàn bộ hoàn cảnh, vật thể hoặc điều kiện bên ngoài vây quanh tác động qua lại lẫn nhau;
“Môi trường” là sự kết hợp toàn bộ hoàn cảnh hoặc điều kiện bên ngoài có ảnh hưởng tới sự tồn tại, phát triển của một thực thể hữu cơ;
“Môi trường” là một nơi chốn trong số các nơi chốn, nhưng có thể là một nơi
“Môi trường” được hiểu là toàn bộ các hệ thống tự nhiên và các hệ thống do con người tạo ra xung quanh mình, trong đó con người sinh sống và bằng lao
Trang 12động của mình, đã khai thác các tài nguyên thiên nhiên hoặc nhân tạo nhằm thỏa mãn các nhu cầu của con người
Ngoài ra, chúng ta có thể tìm thấy một số định nghĩa khác về môi trường ở phạm vi rộng như: Môi trường học sinh; môi trường sinh viên; môi trường gia
Ở Việt Nam, khái niệm pháp lý về môi trường được xây dựng trong Luật Bảo
vệ môi trường năm 2005, cụ thể như sau: Theo khoản 1 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 (có hiệu lực ngày 01/07/2006), thì môi trường được định nghĩa
như sau: “Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao
quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật” Đây là một khái niệm bao quát và khá đầy đủ chứa đựng
cả môi trường tự nhiên, môi trường xã hội, môi trường nhân tạo, nó nhấn mạnh vai trò tầm quan trọng của môi trường đến đời sống xã hội loài người và mối quan hệ giữa con người với môi trường nói chung
Nhìn chung hiện nay, môi trường được nhìn nhận ở nhiều góc độ khác nhau như: Môi trường nhìn ở góc độ pháp lý hay môi trường nhìn ở góc độ khoa học,
từ những cách nhìn nhận đó sẽ có nhiều khái niệm môi trường khác nhau, nhưng bản chất môi trường sẽ không thay đổi Bởi vì môi trường là tất cả các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống sản xuất, sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật
1.1.1.2 Khái niệm ô nhiễm môi trường
Theo khoản 6 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 thì: "Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hợp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến con người, sinh vật "
Trên thế giới, ô nhiễm môi trường được hiểu là việc chuyển các chất thải hoặc năng lượng vào môi trường đến mức có khả năng gây hại đến sức khoẻ con người, đến sự phát triển sinh vật hoặc làm suy giảm chất lượng môi trường Các tác nhân ô nhiễm bao gồm các chất thải ở dạng khí (khí thải), lỏng (nước thải), rắn (chất thải rắn) chứa hoá chất hoặc tác nhân vật lý, sinh học và các dạng năng lượng như nhiệt độ, bức xạ
Trang 13
Tuy nhiên, môi trường chỉ được coi là bị ô nhiễm nếu trong đó hàm lượng, nồng độ hoặc cường độ các tác nhân trên đạt đến mức có khả năng tác động xấu đến con người, sinh vật và vật liệu.2
Như vậy, ta hiểu rằng ô nhiễm môi trường là tình trạng môi trường bị ô nhiễm bởi các chất hóa học, sinh học… gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người, các cơ thể sống khác Ô nhiễm môi trường xảy ra là do con người và cách quản
lý của con người đối với môi trường
1.1.1.3 Khái niệm hoạt động bảo vệ môi trường
Theo khoản 3 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2005, ta có khái niệm về họat động bảo vệ môi trường như sau: “Hoạt động bảo vệ môi trường là họat động giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp; phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đối với môi trường, ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái, phục hồi và cải thiện môi trường; khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ đa dạng sinh học”
Hiện nay đất nước ta đang trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa sự ra đời của nhiều nhà máy, xí nghiệp Từ các nơi này thải ra môi trường một lượng chất thải rất lớn, nếu không có hoạt động bảo vệ môi trường, không xử lý các chất thải trước khi thải ra môi trường, thì gây hậu quả rất nghiêm trọng đối với sức khỏe, tính mạng con người và sự phát triển bền vững của đất nước Bảo vệ môi trường là nhân tố đảm bảo cho sức khỏe và chất lượng sống con người, đồng thời còn góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế
1.1.2 Khái quát tình hình môi trường hiện nay
Môi trường có vai trò quan trọng đối với con người, nhưng thực tế hiện nay môi trường nước ta đang xuống cấp nghiêm trọng, bởi con người đã khai thác môi trường vượt quá giới hạn chứa đựng của nó Hiện nay hàng lọat các vấn đề
về môi trường ở mức báo động như hiện tượng trái đất đang nóng dần lên làm cho thiên tai tăng đột biến và mức nước biển dâng cao, lỗ thủng ozon ngày một
Trang 14lớn làm giảm khả năng bảo vệ sự sống của khí quyển, ô nhiễm môi trường gia tăng làm cho chất lượng cuộc sống bị xuống cấp… Đất nước ta đã trải qua hơn
20 năm đổi mới, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước ta đã đạt được những thành tựu nhờ vào việc khai thác tài nguyên thiên nhiên Nhiều nguồn tài nguyên thiên nhiên bị khai thác cạn kiệt, sử dụng lãng phí và kém hiệu quả
Môi trường thiên nhiên ở nhiều nơi bị tàn phá nghiêm trọng, ô nhiễm và suy thoái đến mức báo động Có thể nói cùng với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế, đất nước ta thực sự đang đứng trước nhiều thách thức về sự phát triển bền vững Trong đó, thách thức lớn nhất, cơ bản nhất là làm thế nào để hài hòa giữa lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài, giữa phát triển kinh tế-xã hội với bảo vệ môi trường, giữa lợi ích của thế hệ hiện tại và thế hệ tương lai Đất đai là nguồn tài nguyên vô giá và có hạn đang ngày càng mất cân đối với nhu cầu phát triển Dịên tích đất canh tác tính theo đầu người giảm nhanh, hiện chỉ có 0,2 ha/người
và dự báo trong vòng 50 năm tới chỉ còn khoảng 0,14 ha/người Sự suy giảm đất canh tác, sự suy thoái chất lượng đất và sa mạc hóa cũng đang diễn ra với tốc độ nhanh Xói mòn rửa trôi, khô hạn, sạt lở, mặn hóa, phèn hóa, v.v… đang xảy ra phổ biến ở nhiều nơi đã làm cho khoảng 50% trong số 33 triệu ha đất tự nhiên được coi là “có vấn đề suy thoái” Nước là nguồn tài nguyên không thể thay thế đang đứng trước nguy cơ suy thoái mạnh, chủ yếu do ô nhiễm từ nước thải gây ra
Dự báo nước thải sẽ tăng hàng chục lần trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Khối lượng lớn nước thải này đang và sẽ gây
ô nhiễm nghiêm trọng nhiều nguồn nước trên phạm vi cả nước, đặc biệt là các lưu vực sông, các hồ trong các đô thị lớn
Rừng có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với con người cũng đang đối mặt với suy giảm nhanh, đặt biệt là về chất lượng Chúng ta có thể đạt được mục tiêu 40% độ che phủ của rừng vào năm 2010, tuy nhiên chất lượng rừng thì ngày càng suy giảm Cùng với rừng, đa dạng sinh học đóng vai trò quan trọng với con người và thiên nhiên Việt Nam là nước có mức độ đa dạng sinh học đứng thứ 10 trên thế giới, nhưng tốc độ suy giảm được xếp vào loại nhanh nhất Nhiều hệ sinh
Trang 15thái tự nhiên bị xâm phạm, suy giảm diện tích Trong không đầy 50 năm, diện tích rừng ngập mặn suy giảm gần ¾
Quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa ở Việt Nam diễn ra nhanh chóng đang làm biến đổi các điều kiện môi trường và tài nguyên ở thành thị và nông thôn Trong thực tế những vấn đề môi trường đô thị và công nghiệp diễn ra ngày càng gay gắt, tạo ra sức ép ngày càng tăng với môi trường Hiện nay hầu hết các khu, cụm công nghiệp đều chưa có hệ thống xử lý ô nhiễm môi trường đạt yêu cầu Hầu hết làng nghề trên cả nước đều không có hệ thống xử lý rác thải, nước thải
và khí thải đây là những vấn đề bức xúc cần sớm được giải quyết Đó là chưa kể một tỉ lệ lớn rác thải sinh họat, chất thải y tế chưa được xử lý, một khối lượng lớn thuốc bảo vệ thực vật quá hạn sử dụng và chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam còn tồn lưu ở nước ta Nhìn chung tình hình môi trường ngày nay đang suy thoái nghiêm trọng, nguyên nhân của tình trạng trên chủ yếu
do sự nhận thức của con người còn thấp về vai trò quan trọng của môi trường, chưa giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa phát triển kinh tế- xã hội với bảo vệ môi trường, do những bất cập trong công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường.3
1.1.3 Những ảnh hưởng của môi trường và sự cần thiết phải bảo vệ môi trường
Môi trường bị ô nhiễm, suy thoái hiện nay là vấn đề nóng bỏng đang gây ra những tác hại to lớn đối với cuộc sống con người
Vấn đề này ngày càng trầm trọng, đe doạ trực tiếp sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, sự tồn tại, phát triển của các thế hệ hiện tại và tương lai Trong những năm đầu thực hiện đường lối đổi mới, vì tập trung ưu tiên phát triển kinh tế và cũng một phần do nhận thức hạn chế nên việc gắn phát triển kinh
tế với bảo vệ môi trường chưa chú trọng đúng mức Tình trạng tách rời công tác bảo vệ môi trường với sự phát triển kinh tế-xã hội diễn ra phổ biến ở nhiều ngành, nhiều cấp, dẫn đến tình trạng gây ô nhiễm môi trường diễn ra phổ biến và ngày càng nghiêm trọng Đối tượng gây ô nhiễm môi trường chủ yếu là hoạt
và Môi trường, số 56, tháng 5/2006 tr 3- tr 4
Trang 16động sản xuất của nhà máy trong các khu công nghiệp, hoạt động làng nghề và sinh hoạt tại các đô thị lớn Ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường rất lớn, liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng
Hiện nay môi trường sống của chúng ta bị ô nhiễm rất nghiêm trọng với sự ra
đời của nhiều khu, cụm công nghiệp, các làng nghề truyền thống bên cạnh lợi ích kinh tế của nó mang lại thì môi trường cũng bị tàn phá nghiêm trọng Môi trường đất, môi trường nước, môi trường không khí nhiều nơi đã bị ô nhiễm nghiêm trọng, ô nhiễm môi trường ở các đô thị đang ngày càng gia tăng mức độ ô nhiễm như bụi tràn lan, úng ngập ngày càng trầm trọng, chất thải rắn chưa được thu gom và xử lý triệt để Một nghiên cứu về ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe cảnh sát giao thông làm việc tại một số nút giao lộ ở TP.HCM cho thấy, nhiều người mắc đồng thời nhiều bệnh, thậm chí hơn 3 bệnh Nổi bật trong cơ cấu bệnh của cảnh sát giao thông là bệnh về tai mũi họng.4
Mối quan hệ con người với môi trường tự nhiên là sự tác động qua lại, con người khai thác tài nguyên phục vụ cho nhu cầu cuộc sống, sau đó thải trở lại môi trường những chất độc hại làm cho môi trường bị ô nhiễm Môi trường ô nhiễm trầm trọng tác động trở lại con người gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người làm suy giảm chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế-
xã hội
Theo đánh giá, hiện nay Việt Nam đang bắt đầu phải trả giá về mặt sức khoẻ con người do một thời gian dài chưa thật sự quan tâm đến vấn đề xử lý chất thải, bảo vệ môi trường dẫn đến nguy cơ ô nhiễm môi trường Cụ thể là ngày càng xuất hiện nhiều điểm “nóng” về ô nhiễm môi trường, chẳng hạn như những “làng ung thư” ở Hà Tây, Phú Thọ, Hải Phòng…
Thống kê của Bộ Y tế cho thấy hàng năm cả nước có gần 200 ngàn người bị mắc bệnh ung thư mới phát hiện Riêng bệnh viện K Hà Nội, trong vòng năm năm trở lại đây, mỗi năm tiếp nhận trung bình khoảng 150.000 người bị ung thư mới phát hiện Nguyên nhân dẫn đến tình trạng ung thư ngày càng tăng, theo
http://www.baomoi.com/O-nhiem-moi-truong Moi-nguy-hiem-khon-luong/144/6763300.epi, [ truy cập ngày 01/03/2013]
Trang 17đánh giá tổng hợp của Bộ Y tế và Bộ Tài Nguyên và Môi Trường, chính là do môi trường sống ngày càng xuống cấp trầm trọng
Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới ghi nhận, tại Việt Nam trung bình mỗi năm có trên 9.000 ca tử vong vì nguồn nước và điều kiện vệ sinh kém Số người
Ngoài các tác nhân gây ô nhiễm môi trường là hoạt động xả chất thải chưa qua xử lý của các nhà máy, xí nghiệp, các làng nghề truyền thống, các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ, hoạt động nông nghiệp thì sự gia tăng của các phương tiện giao thông là nguồn gây ô nhiễm bụi ở các đô thị, góp phần ảnh hưởng đến sức
giao thông góp phần 85% lượng khí CO2 (gây ngạt thở, nhói ở mũi, cổ họng), 95% lượng VOCs (các chất hữu cơ bay hơi có thể gây khô da, ảnh hưởng xấu
đến hệ tuần hoàn, tiêu hoá, gan thận) và các loại khí độc hại khác 6
Điều đáng lo ngại của việc ô nhiễm môi trường chính là tạo nên hiệu ứng nhà kính Nếu như chúng ta không ngăn chặn được hiện tượng hiệu ứng nhà kính thì trong vòng 30 năm tới mặt nước biển sẽ dâng lên từ 1,5 – 3,5 m (Stepplan
Điều này sẽ thúc đẩy quá trình nóng lên của trái đất diễn ra nhanh chóng Tại hội nghị khí hậu tại Châu Âu được tổ chức gần đây, các nhà khí hậu học trên thế giới
đã đưa ra dự báo rằng đến năm 2050 nhiệt độ của trái đất sẽ tăng thêm 1,5 – 4,50 °C nếu như con người không có biện pháp hữu hiệu để khắc phục hiện tượng hiệu ứng nhà kính Một hậu quả nữa của ô nhiễm khí quyển là hiện tượng
lỗ thủng tầng ôzôn
CFC là "kẻ phá hoại" chính của tầng ôzôn Sau khi chịu tác động của khí
5
Minh Phúc, Môi trường ô nhiễm ảnh hưởng nồi cơm, manh áo,
http://www.cbcc.org.vn/phong-su-binh-lua/moi-truong-o-nhiem-anh-huong-noi-com-manh-ao/, [truy cập ngày 29/02/2013]
6
Theo LDO, Ô nhiễm môi trường,”sát thủ” hàng đầu của sức khỏe,
http://vietq.vn/thoi-su/346-o-nhiem-moi-truong-sat-thu-hang-dau-cua-suc-khoe, [truy cập ngày 29/02/2013]
7 Bách khoa toàn thư Wikipedia, Ô nhiễm môi trường là gì,
http://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_nhi%E1%BB%85m_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng, [truy cập ngày 29/02/2013]
Trang 18Giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay không chỉ là đòi hỏi cấp thiết đối với các cấp quản lý, các doanh nghiệp mà đó còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của toàn
xã hội
Nhận thức được tầm quan trọng của môi trường đối với sự phát triển bền vững của nền kinh tế-xã hội, Đảng và Nhà nước ta đã dành nhiều sự quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường như: Nghị quyết số 41-NQ/TW của Bộ Chính Trị ngày 15 tháng 11năm 2004 về bảo vệ môi trường trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nghị quyết xác định mục tiêu phát triển kinh
tế phải gắn với bảo vệ môi trường
Vào ngày 12/12/2012 Thủ tướng đã phê duyệt Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 Chiến lược với mục tiêu đến năm 2020 phải kiểm soát, hạn chế cơ bản tốc độ gia tăng ô nhiễm môi trường, suy thoái tài nguyên và suy giảm đa dạng sinh học, tiếp tục cải thiện chất lượng môi trường sống Nâng cao nhận thức, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đất nước Tuy nhiên bảo vệ môi trường không phải là việc của Nhà nước, mà là việc chung của mọi người bằng những hành động cụ thể của mình để chung tay bảo vệ môi trường
1.1.4 Sơ lược các quy định của pháp luật về hoạt động bảo vệ môi trường
Vấn đề môi trường bị ô nhiễm đã xảy ra từ rất lâu, gây ra những ảnh hưởng xấu đến cuộc sống con người và sinh vật Thể hiện sự quan tâm đến môi trường Chính phủ đã cho sọan thảo và ban hành rất nhiều văn bản liên quan đến môi trường
Trong Hiến pháp năm 1992 của nước ta, đã có quy định về bảo vệ môi trường, nghiêm cấm mọi hành vi làm suy kiệt tài nguyên, hủy hoại môi trường
Để bảo đảm những quy định của Hiến pháp được thực thi, Nhà nước tiếp tục
có những văn bản cụ thể về bảo vệ môi trường Để hòa nhập xu thế phát triển của pháp luật về môi trường với các nước trên thế giới, Việt Nam cần phải có những văn bản cụ thể về bảo vệ môi trường Vì thế ngày tại kì kọp lần thứ 4 Khóa IX Quốc hội đã thông qua Luật Bảo vệ môi trường ngày 27 tháng 12 năm 1993 Xã
Trang 19hội ngày càng phát triển, nhiều vấn đề về môi trường mới nảy sinh thì Luật Bảo
vệ môi trường năm 1993 đã được thay thế bởi Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 vào ngày 29 tháng 11 năm 2005 có hiệu lực vào ngày 01 tháng 07 năm 2006 Luật Bảo vệ môi trường ra đời là cơ sở cho việc ban hành các văn bản liên quan đến việc bảo vệ môi trường Ngày 31 tháng 12 năm 2009 Nghị định số 117/2009/NĐ-CP ra đời quy định về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo
vệ môi trường, phạm vi điều chỉnh của Nghị định là các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, hình thức xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp xảy ra thiệt hại cũng được quy định cụ thể tại Điều 624 của Bộ Luật dân sự 2005 Các cá nhân, pháp nhân gây ô nhiễm môi trường thì phải bồi thường thiệt hại kể cả khi không có lỗi Để giúp việc xác định thiệt hại và mức thiệt hại đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường được thuận tiện, dễ dàng ngày 03 tháng 12 năm 2012 Chính phủ ban hành Nghị định 113/2010/NĐ-CP quy định về xác định thiệt hại với môi trường Nếu
cá nhân, tổ chức có hành vi tác động đến môi trường gây ô nhiễm nghiêm trọng thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi đã gây ra Những hành vi nào được xem là hành vi gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng được quy định cụ thể tại Chương XVII của Bộ Luật hình sự Việt Nam năm 1999 và được sửa đổi,
bổ sung năm 2009
Để có cơ sở pháp lý xác định cơ sở gây ô nhiễm môi trường, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng thì Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Thông tư 04/2012/TT-BTNMT ngày 08 tháng 05 năm 2012, quy định về tiêu chí xác định
cơ sở gây ô nhiễm môi trường, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng
Ngoài ra, Việt Nam còn tham gia và sẽ thi hành nhiều quy định về bảo vệ môi trường có tính chất khu vực và toàn cầu, điển hình như: Công ước CITES về buôn bán các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp vào tháng 3/1973, Luật Biển quốc tế 1982, Công ước 1985 bảo vệ tầng ozon, Hiệp định 1995 về hợp tác phát triển bền vững lưu vực sông Mekong… Đây là chương khái quát về pháp luật liên quan đến họat động bảo vệ môi trường nên người viết chỉ giới thiệu sơ
Trang 20lược chung các quy định của pháp luật về hoạt động bảo vệ môi trường, đến chương 2 người viết sẽ phân tích cụ thể
1.2 Khái quát chung về hoạt động chăn nuôi và giết mổ gia súc-gia cầm
1.2.1 Một số khái niệm
1.2.1.1 Khái niệm gia súc-gia cầm
Gia súc
Gia súc là tên dùng để chỉ một hoặc nhiều loài động vật có vú được thuần hóa
và nuôi vì mục đích để sản xuất hàng hóa như lấy thực phẩm, chất xơ hoặc lao
Gia cầm
Gia cầm là tên gọi chỉ chung cho các loài động vật có hai chân, có lông vũ, thuộc nhóm động vật có cánh được con người nuôi giữ, nhân giống nhằm mục đích sản xuất trứng, lấy thịt hay lông vũ Những loài gia cầm điển hình gồm gà, vịt, ngan, ngỗng Các loài gia cầm có khả năng bơi, ưa thích sống trong môi trường nước thường được gọi là thủy cầm Gia cầm cũng bao gồm các loài chim khác bị giết để lấy thịt, chẳng hạn như chim bồ câu, chim cút hoặc dùng là vật cảnh, giải trí như gà lôi hay gà chọi.9
1.2.1.2 Khái niệm chăn nuôi
Chăn nuôi là hệ thống các biện pháp về giống, thức ăn, thú y, kỹ thuật cần
được áp dụng đúng quy trình để nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi nhằm đáp ứng nhu cầu cần thiết của con người.10
Trang 21Như vậy ta hiểu, chăn nuôi là một ngành quan trọng của nông nghiệp hiện đại, nuôi lớn vật nuôi để sản xuất những sản phẩm như: Thực phẩm, lông, và sức lao động Sản phẩm từ chăn nuôi nhằm cung cấp lợi nhuận và phục vụ cho đời sống sinh hoạt của con người Chăn nuôi xuất hiện lâu đời trong nhiều nền văn hóa kể
từ khi loài người chuyển đổi từ lối sống săn bắn hái lượm sang định canh định
cư Con người đã biết thuần hóa động vật và kiểm soát các điều kiện sống của vật nuôi Dần theo thời gian, các hành vi tập thể, vòng đời, và sinh lý của vật nuôi đã thay đổi hoàn toàn Nhiều động vật trong trang trại hiện đại không còn thích hợp với cuộc sống nơi hoang dã nữa
1.2.1.3 Khái niệm hoạt động giết mổ gia súc-gia cầm
Để đưa ra khái niệm thế nào hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm, người viết xin giới thiệu một vài đặc điểm liên quan đến hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm Việc giết mổ gia súc, gia cầm theo pháp luật được thực hiện tại cơ sở giết mổ cố định, được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động và phải đảm bảo các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật Trong các cơ sở giết mổ phải phân chia thành từng khu riêng như khu nuôi nhốt động vật trước khi giết mổ, khu giết
mổ, khu bẩn, khu sạch Khu sạch là nơi diễn ra hoạt động rửa, kiểm tra thân thịt, đóng dấu kiểm soát giết mổ, làm lạnh, pha lóc, đóng gói
Khu bẩn là nơi nuôi nhốt lợn chờ giết mổ, tắm lợn, gây choáng, nhúng nước nóng, cạo lông, lấy và làm sạch phủ tạng Tất cả quy trình này đều phải tuân thủ
tìm hiểu các khâu trong hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm, người viết xin đưa ra
khái niệm họat động giết mổ gia súc, gia cầm như sau: Hoạt động giết mổ gia súc,
gia cầm là một quy trình khép kín, trong quy trình đó con người sử dụng những dụng cụ chuyên dùng cho hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm, tác động đến động vật được giết mổ Kết quả của quy trình trên tạo ra sản phẩm thịt gia súc, gia cầm an toàn phục vụ cho nhu cầu của con người Trong quá trình tạo ra sản phẩm thịt động vật, cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm phải tuân thủ đúng các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường
Trang 22
1.2.2 Phân lọai gia súc-gia cầm
Hiện nay vật nuôi được phân thành hai nhóm lớn là gia súc và gia cầm Trong nhóm gia súc được chia thành hai nhóm nhỏ là: Đại gia súc và tiểu gia súc Đại gia súc là: (trâu, bò, ngựa ), tiểu gia súc là: (lợn, dê, cừu ) Gia cầm là: (gà, vịt, ngan, ngỗng ) Người viết xin trình bày sơ lược về đặc điểm của các loài gia súc và gia cầm trên
Gia súc
Đại gia súc
Trâu là một loài động vật thuộc họ Trâu bò (Bovidae) Chúng sống hoang dã
ở Nam Á (Pakistan, Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Bhutan) Đông Nam Á, miền bắc
Úc Trâu thuần dưỡng, tức trâu nhà được nuôi phổ biến nhất ở vùng nhiệt đới Châu Á Một số nhỏ có mặt ở Nam Mỹ và Bắc Phi châu
Tuy trâu rừng vẫn còn tồn tại trong thiên nhiên song số lượng trâu hoang dã không còn nhiều Giới khoa học lo rằng trâu rừng thuần chủng không còn nữa vì
đã lai với trâu nhà Riêng tại Việt Nam số lượng trâu rừng còn rất ít, chủ yếu phân bố dọc dãy Trường Sơn, trong đó có khu vực miền tây Thanh Hóa giáp với Lào Nhiều đàn trâu đã được thuần dưỡng và lai với trâu nhà
Trâu trưởng thành nặng khoảng từ 250 đến 500 kg Loài trâu rừng hoang dã lớn hơn thế rất nhiều; con cái có thể nặng 800 kg, con đực lên tới 1,2 tấn, và cao
tới khoảng 1,8 m 12
Bò là tên gọi chung để chỉ các loài động vật trong chi động vật có vú với danh
pháp khoa học Bos, bao gồm các dạng bò hoang dã và bò thuần hóa Chi Bos có thể phân chia thành 4 phân chi là: Bos, Bibos, Novibos, Poephagus, nhưng sự
khác biệt giữa chúng vẫn còn gây tranh cãi Chi này hiện còn 5 loài còn sinh tồn Tuy nhiên, một số tác giả coi chi này có tới 7 loài do các giống bò thuần hóa cũng được họ coi là những loài riêng Phần lớn các loài là động vật gặm cỏ, với lưỡi dài để liếm các loại cỏ mà chúng thích cùng các răng lớn để nhai cỏ Nhiều
27/01/2013 ]
Trang 23loài là động vật nhai lại, với dạ dày có 4 ngăn (túi) cho phép chúng có thể tiêu hóa những loại cỏ khó tiêu nhất
Hiện nay có khoảng 1,3 tỷ bò nhà được nuôi dưỡng, làm cho chúng trở thành một trong những loài động vật có vú được thuần hóa đông đảo nhất về số lượng trên thế giới Các thành viên của chi này hiện tại được tìm thấy ở châu Phi, châu
Á, châu Âu và châu Mỹ Môi trường sinh sống của chúng không đồng nhất và phụ thuộc vào từng loài cụ thể; chúng có thể thấy trên đồng cỏ, rừng mưa, vùng đất ẩm, xavan và các khu rừng ôn đới
Các loài bò có tuổi thọ khoảng 18-25 năm trong tự nhiên, còn trong tình trạng nuôi nhốt đã ghi nhận có thể sống tới 36 năm Chúng có chu kỳ mang thai kéo dài 9-11 tháng, phụ thuộc từng loài và sinh ra chủ yếu là 1 con non (ít khi sinh đôi) vào mùa xuân, được gọi chung là bê.13
Tiểu gia súc
Lợn nhà hay lợn nuôi là một gia súc được thuần hóa, được chăn nuôi để cung
cấp thịt Hầu hết lợn nhà có lớp lông mỏng trên bề mặt da Lợn nhà thường được cho rằng là một phân loài từ tổ tiên hoang dã của chúng là lợn rừng, trong trường
hợp này chúng được đặt tên sinh học là Sus scrofa domesticus Một số nhà phân
loại học cho rằng lợn nhà là một loài riêng và gọi tên chúng là Sus domesticus,
và lợn rừng là S scrofa Lợn rừng đã quần hợp với con người cách đây 13.000–
12.700 năm Những con lợn nhà thoát khỏi nơi nuôi dưỡng đã trở về với cuộc sống hoang dã ở một số nơi trên thế giới (ví dụ, New Zealand) và gây ra một số hiểm họa môi trường
Trước đây, các nhà khảo cổ học dựa vào những di chỉ khảo cổ (chủ yếu là xương xọ) đã cho rằng lợn được thuần hóa vào khoảng 9000 năm về trước ở vùng mà ngày nay thuộc miền Đông Thổ Nhĩ Kì hoặc cùng khoảng thời gian này tại Trung Quốc
27/01/2013]
Trang 24Nhưng theo một nghiên cứu được tiến hành với sự hợp tác giữa các nhà di truyền học Mỹ và Thụy Điển, trong đó phân tích xu hướng phân bố và đồng dạng DNA của các giống lợn (700 con) trên thế giới, tổ tiên của lợn ngày nay được xác định là là lợn rừng và quê hương của lợn rừng nguyên thủy này chính là vùng Đông Nam Á ngày nay Sau khi được thuần hóa ở Đông Nam Á, lợn theo con người đến các vùng khác của lục địa Á Âu (Eurasia) và ra các đảo Thái Bình Dương Lợn được tiếp tục thuần hóa nhiều lần ở nhiều vùng tại Trung Quốc,
Dê là loài động vật thuộc họ Bovidae (tổng cộng có khoảng 137 loài như trâu,
bò, dê, cừu v.v ) Dê là loài động vật nhai lại, chân có móng Dê có một bộ lông
tơ mịn bao phủ khắp người Bộ lông có thể chỉ có một màu hoặc nhiều màu, thường là màu đen, xám, trắng, nâu Lông dê dài ngắn tùy theo loài và tùy theo các địa điểm địa lý khác nhau mà chúng sống, ví dụ như những loài dê sống ở vùng nóng thì lông ngắn và thưa, còn những loài dê sống ở vùng lạnh thì lông dài
và rậm hơn (như ở các vùng đồi núi hoặc những nơi cao hơn mực nước biển)
Ở đa số các loài dê thì giống đực có sừng còn giống cái thì không Sừng dê có nhiều hình dáng (cong ngược về phía sau, thẳng đứng, uốn cong hình trôn ốc )
Dê thuộc loại súc vật nhai lại như trâu, bò, cừu Bộ máy tiêu hóa của dê được cấu tạo để có thể tiêu hóa được đủ loại thức ăn khác nhau (như vỏ cây, các loại cây cằn cỗi ).15
Gia cầm
Gà (danh pháp hai phần: Gallus gallus, Gallus gallus domesticus) là một loài
chim đã được con người thuần hoá cách đây hàng ngàn năm Một số ý kiến cho rằng loài này có thuỷ tổ từ loài chim hoang dã ở Ấn Độ và loài gà rừng lông đỏ
Trang 25nhiệt đới ở vùng Đông Nam Á Trong thế giới loài chim, chúng là loài vật có số lượng áp đảo nhất với 24 tỉ con (thống kê 2003)
Con người thường sử dụng thịt gà, trứng gà và lông gà Ngoài ra, ngày nay người ta còn dùng gà để làm các thí nghiệm nghiên cứu khoa học trong các ngành sinh học, vật lý, hoá học
Từ lâu, thịt gà là một loại thực phẩm rất được ưa chuộng trên thế giới Nếu ta
so sánh với thịt heo và thịt bò, lượng đạm thịt gà cao hơn rất nhiều lần, trong khi
đó lượng mỡ ít hơn.16
Vịt là tên gọi phổ thông cho một số loài thuộc họ Vịt (Anatidae), bộ Ngỗng
(Anseriformes) Các loài này được chia thành một số phân họ trong toàn bộ các
phân họ thuộc họ Anatidae Vịt chủ yếu là một loài chim nước, sống được ở cả vùng nước ngọt lẫn nước mặn, có kích thước nhỏ hơn so với những người bà con
của chúng là ngan, ngỗng, và thiên nga
Vịt có chiếc mỏ dẹp rất lợi hại trong việc bắt các loài sinh vật nhỏ sống dưới nước như thực vật thủy sinh, côn trùng, các động vật lưỡng cư, động vật thân mềm có kích thước nhỏ như sò, hến… Ngoài ra thì cỏ, các loài thực vật dưới nước cũng là thức ăn khoái khẩu của loài vịt
Phần lớn loài vịt thường không bay được vào thời kỳ thay lông, chúng phải nhờ những bà con bảo vệ, cung cấp đầy đủ thức ăn trong suốt thời gian này Vịt
có rất nhiều giá trị kinh tế, chúng cung cấp cho con người thịt, trứng, lông Ngoài
ra, vịt còn được dùng để nuôi nhốt như một loài chim kiểng, hay phục vụ các màn xiếc trong Sở thú Hầu hết các loài vịt đều được thuần hóa từ loài vịt cổ
xanh (Anas platyrhynchos) ở vùng Mallard Nhiều loài vịt ngày nay có kích cỡ
lớn hơn so với thủy tổ của chúng (chiều dài từ cổ đến đuôi của chúng vào khoảng
Trang 26Ngan bướu mũi hay vịt xiêm là các tên gọi chung của một loài động vật với
danh pháp hai phần Cairina moschata Nòi ngan ở Việt Nam thì gọi là ngan ta,
ngan nội, ngan dé, hay ngan cỏ Đây là một loài trong họ Vịt có nguồn gốc từ Mexico, Trung và Nam Mỹ Một quần thể hoang dã nhỏ tồn tại trong khu vực miền nam Hoa Kỳ, thuộc lưu vực Rio Grande ở Texas Cũng tồn tại các quần thể
đã thuần hóa nhưng sống hoang dã trở lại ở Bắc Mỹ trong và xung quanh các công viên tại Hoa Kỳ và Canada
Mặc dù ngan bướu mũi là một loài chim nhiệt đới, nhưng nó đã thích nghi với các điều kiện băng tuyết với nhiệt độ xuống tới -12°C (10°F) hay thấp hơn
Loài chim không di cư này thông thường sinh sống trong các đầm lầy trong rừng, các hồ hay các con suối và thông thường đậu trên cây vào thời gian ban đêm để nghỉ ngơi Thức ăn của ngan bướu mũi bao gồm các dạng thực vật mà chúng thu lượm được nhờ sục sạo trong cỏ hay trong các vùng nước nông, cùng
http://vi.wikipedia.org/wiki/nganb%c6%B0%E1%BB%9Bu-m%C5%A9i, [truy cập ngày 27/01/2013]
Trang 27người dân như: Thịt, trứng, sữa… khi kinh tế ngày càng phát triển cộng với trình
độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước đòi hỏi cường độ lao động về sức lực và trí óc ngày càng cao, thì nhu cầu thực phẩm từ sản phẩm động vật sẽ ngày càng chiếm tỉ lệ cao trong bữa ăn hằng ngày của người dân Các sản phẩm chăn nuôi đều là các sản phẩm có giá trị dinh dưỡng và hàm lượng protein cao Vì vậy, thực phẩm từ chăn nuôi luôn là sản phẩm quan trọng cho nhu cầu của con người Đồng thời chăn nuôi cũng là nguồn cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp như: Ngành công nghiệp chế biến, công nghiệp tiêu dùng đều sử dụng nguyên liệu từ chăn nuôi Thịt chế biến các lọai đồ hợp còn da, lông là nguyên liệu cho chế biến, sản xuất da giầy, chăn, đệm, sản phẩm thời trang Bên cạnh đó, các lọai mỹ phẩm có nguồn gốc từ sữa và trứng động vật “nhung hươu” còn dùng làm thuốc chữa bệnh Ngoài ra, chăn nuôi còn cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến thức ăn cho gia súc, cung cấp sức kéo cho canh tác, khai thác lâm sản, đi lại, vận chuyển hàng hóa trên các vùng núi cao, hiểm trở nhiều dốc Ngày nay, tuy nhu cầu sức kéo trong cày bừa có giảm đi, nhưng việc cung cấp sức kéo cho lĩnh vực khai thác lâm sản tăng lên, vận chuyển lâm sản ở vùng sâu, vùng cao nhờ sức kéo của trâu, bò, ngựa thồ… Chăn nuôi còn là nguồn cung cấp phân bón cho trồng trọt, thức ăn cho nuôi trồng thủy sản Trong sản xuất nông nghiệp hướng tới canh tác bền vững không thể không kể đến vai trò của phân bón hữu cơ nhận được từ chăn nuôi
Phân chuồng với tỉ lệ N.P.K cao và cân đối, nó có nghĩa lớn trong cải tạo đất trồng trọt, nâng cao nâng suất cây trồng Mỗi năm từ một con bò cho từ 8-10 tấn phân hữu cơ, từ một con trâu cho 10-12 tấn (kể cả độn chuồng), trong đó có 2- 4 tấn phân nguyên chất, phân trâu, bò, lợn sau khi xử lý có thể là thức ăn tốt cho cá
và các đối tượng nuôi thủy sản khác.19
Tầm quan trọng của họat động giết mổ gia súc, gia cầm
Nguồn thực phẩm từ thịt gia súc- gia cầm là loại thực phẩm không thể thiếu trong bữa ăn hằng ngày của người dân Việt Nam và của cả thế giới nói chung
Trang 28Ngày nay với sự bùng nổ dân số, đời sống xã hội được nâng cao thì nhu cầu tiêu thụ thực phẩm có nguồn gốc từ thịt gia súc, gia cầm càng cao Thịt gia súc, gia cầm là nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, đồng thời lại là thức ăn dễ chế biến dưới nhiều dạng món ngon Vì vậy, nó là thức ăn thường gặp trong bữa
ăn hằng ngày của người dân Tuy nhiên nếu con người sử dụng nguồn thịt không đảm bảo vệ sinh, thì thịt sẽ trở thành mối nguy hại cho người sử dụng chúng Vấn đề là làm thế nào để có nguồn thịt gia súc, gia cầm đảm bảo an toàn thực phẩm, chính hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm là khâu quan trọng đảm bảo cho nguồn thịt gia súc, gia cầm được đảm bảo vệ sinh, không bị nhiễm bẩn Để có được nguồn thịt sạch đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm phải đảm bảo quy trình nuôi dưỡng chăm sóc tốt, thức ăn, nước uống hợp vệ sinh, phòng trị bệnh đúng quy trình Quy trình giết mổ đảm bảo vệ sinh thú y trước, trong và sau khi giết mổ, quá trình vận chuyển, chế biến, bảo quản sản phẩm cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn vệ sinh thú y Trong đó quy trình giết mổ có vai trò quan trọng để kiểm tra đánh giá chất lượng sản phẩm Thực tế cho thấy nếu công tác giết mổ không đảm bảo quy trình kỹ thuật và vệ sinh thú y sẽ có tác động rất lớn đến sự biến đổi chất lượng sản phẩm, gây ngộ độc, ảnh hưởng đến sức khỏe con người Để có được sản phẩm thịt đạt chuẩn hợp vệ sinh, an toàn thực phẩm thì khâu giết mổ là vô cùng quan trọng, bởi môi trường ở cơ sở giết mổ là rất dễ
bị ô nhiễm nếu như không tuân đúng các quy định về quy trình giết mổ, quy trình
xử lý chất thải trong giết mổ Theo một thống kê thì mỗi năm người dân ở thành phố Hà Nội tiêu thụ khoảng 600 nghìn tấn thịt các loại, song chỉ có 6 cơ sở giết
mổ tập trung quy mô lớn, còn lại hơn 400 cơ sở nhỏ lẻ, có 3.700 hộ giết mổ ở lẩn trong các khu dân cư, cung cấp đến 47% lượng thịt trâu bò, 37% lượng thịt lợn
trường nghiêm trọng do rác thải, phân, nước thải bẩn từ lò mổ xả thẳng ra ao hồ gây ô nhiễm nguồn nước Ở các cơ sở giết mổ lớn thì cũng giết mổ lợn ở trên sàn bệt bẩn thỉu, thịt để lẫn với rác, phân, nước rửa, máu lợn, hoàn toàn không đảm bảo về vệ sinh, yêu cầu kiểm dịch và an toàn thực phẩm Họat động giết mổ có tầm quan trọng trong việc cung cấp ra nguồn thực phẩm cho người tiêu dùng,
Trang 29
nhưng hiện nay việc giết mổ gia súc, gia cầm còn tùy tiện, cẩu thả trong việc giữ
vệ sinh, đã gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đã không đảm bảo an toàn thực phẩm từ khâu giết mổ, vi phạm pháp luật về môi trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Hiện nay đòi hỏi sự quản lý, chấn chỉnh của cơ quan chức năng
để đảm bảo an toàn cho người dân
1.2.4 Sơ lược về tình hình hoạt động chăn nuôi và giết mổ gia súc-gia cầm hiện nay
Từ trước đến nay, chăn nuôi luôn có vai trò quan trọng đối với nền nông
nghiệp nước ta giá trị chăn nuôi chiếm tỷ trọng khá, trên 27% cơ cấu của toàn ngành và tăng trưởng mỗi năm (giai đoạn 2001 - 2009) đạt 7-8% Theo Tổng cục thống kê, năm 2010, tổng số đầu lợn đạt 27,3 triệu con, số lượng gia cầm hơn
300 triệu con, sản lượng thịt đạt 615 nghìn tấn Đàn bò trong cả nước đạt gần 6 triệu con, bò sữa 128 nghìn con và đàn trâu là 2,9 triệu con Tổng sản phẩm chăn nuôi trong nước đạt 4.006 nghìn tấn thịt, 306 nghìn tấn sữa tươi và 5,87 tỷ quả trứng Xu hướng chăn nuôi trang trại, quy mô công nghiệp, công nghệ cao đang được quan tâm, trong khi đó chăn nuôi nông hộ giảm dần Hiện cả nước có trên 20,8 nghìn trang trại, đạt tốc độ tăng trưởng 18% so với năm 2009.21
Tuy nhiên ngành chăn nuôi hiện nay vẫn còn tồn tại những khó khăn như chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô nhỏ, phân tán, mang tính tận dụng còn chiếm
tỉ lệ cao, vẫn tồn tại kiểu “gà ngủ cành cây” ở Đồng bằng sông Hồng và Miền núi phía bắc hoặc “vịt chạy đồng” ở Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long Tuy chất lượng thịt cao nhưng năng suất thì chưa cải thiện được”, đây là nhận định của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát trong Hội nghị phát triển Chăn nuôi-Thú y toàn quốc ngày 22/ 02/2011 tại Hà Nội
Tình trạng chăn nuôi manh mún, nhỏ lẻ là điều kiện để các dịch bệnh trên gia súc, gia cầm có điều kiện bùng phát lây lan khó kiểm soát, những năm qua các dịch bệnh như lở mồm long móng, dịch tai xanh trên gia súc, dịch cúm gia cầm
đã gây nhiều thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi Vấn đề đặt ra cho ngành chăn
http://www.anco.com.vn/vi/tin-tuc/280-phat-trien-nganh-chan-nuoi-dung-dat-so-luong-len-hang-dau.html, [truy cập ngày 29/02/2013]
Trang 30nuôi Việt Nam Để đạt được mục tiêu của Chiến lược phát triển chăn nuôi đến năm 2020 là ngành chăn nuôi cơ bản chuyển sang sản xuất phương thức trang trại, công nghiệp, đáp ứng phần lớn nhu cầu thực phẩm đảm bảo chất lượng cho tiêu dùng và xuất khẩu Tỷ trọng chăn nuôi trong nông nghiệp đến năm 2020 đạt trên 42%, trong đó năm 2010 đạt khoảng 32%, năm 2015 đạt 38% Với tình hình chăn nuôi hiện nay, để ngành chăn nuôi phấn đấu đạt được mục tiêu của Chiến lược đã đề ra, đòi hỏi ngành chăn nuôi phải có giải pháp hợp lý để giải quyết những khó khăn còn tồn tại của ngành chăn nuôi
Hiện tại, ngành chăn nuôi tại các tỉnh, thành chủ yếu ở quy mô hộ gia đình, nhỏ lẻ, phân tán rộng Việc giết mổ gia súc, gia cầm cũng ở trong tình trạng tương tự nên công tác phòng, chống dịch bệnh gặp rất nhiều khó khăn, nhất là ở khâu ngăn ngừa dịch bệnh lây lan sang người và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng
Theo thống kê của Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm - Bộ Y tế cho thấy, một trong những nguyên nhân khiến các vụ ngộ độc thực phẩm ngày càng gia tăng là
do sản phẩm thịt gia súc, gia cầm không đạt tiêu chuẩn Nguyên nhân của tình trạng nay là do việc hướng dẫn và quản lý sử dụng thuốc kháng sinh còn lỏng lẻo, tình trạng sử dụng các chất bổ trợ trong thức ăn chăn nuôi khá tùy tiện Về
dư lượng kháng sinh trong thức ăn hỗn hợp, tiến hành phân tích 20 mẫu thì có đến 8 mẫu sử dụng kháng sinh Việc kiểm soát vệ sinh giết mổ còn hạn chế, có quá nhiều cơ sở giết mổ nằm ngoài tầm quản lý của chính quyền địa phương và
cơ quan thú y Điều tra hiện trạng giết mổ 258 trong tổng số 4.703 lò mổ thuộc
Hiện nay hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm đang hoạt động một cách tự do thiếu sự quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nên dẫn đến hoạt động giết mổ có nhiều bất cập gây tác động xấu đến sức khỏe con người, đến môi trường
Theo số liệu điều tra của Cục Thú y, cả nước có 17.129 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm, trong đó số cơ sở giết mổ tập trung có 617 cơ sở, chiếm tỷ lệ 3,6 %, tập
Trang 31
http://tiennong.vn/vn/tt/de-nganh-chan-nuoi-trung tại một số tỉnh Miền Nam 64,5% cơ sở giết mổ gia cầm nằm trong khu dân
cư Diện tích giết mổ gia cầm rất chật hẹp 50 - 78% các cơ sở giết mổ có hệ thống xử lý nước thải nhưng rất đơn giản, hiệu quả xử lý thấp.23
Việc quản lý kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y đã được chính quyền một số địa phương quan tâm chỉ đạo, nhằm cung cấp thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng Tuy nhiên, việc giết mổ gia súc, gia cầm vẫn còn tùy tiện, nhiều nơi còn buông lỏng việc kiểm soát giết mổ gia súc, gia cầm, gây ô nhiễm môi trường, làm ảnh hưởng xấu sức khỏe cộng đồng Kết quả kiểm tra tại một số tỉnh, thành phố cho thấy phần lớn các điểm giết mổ gia súc có diện tích chật hẹp, trang thiết bị đơn giản; thực hiện giết mổ trên bệ xi-măng, thậm chí ngay trên nền đất, một số cơ sở giết mổ gia cầm nhỏ lẻ vì lợi nhuận, dùng những hóa chất không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng vào khâu làm sạch giết mổ gia cầm Người tham gia giết mổ không được trang bị bảo hộ lao động Việc thực hiện vệ sinh tiêu độc, khử trùng trước và sau khi giết mổ không thường xuyên; không có hệ thống xử lý chất thải hoặc có thì cũng không bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh Chất thải chảy trực tiếp vào hệ thống thoát nước công cộng hoặc chảy thẳng vào kênh, mương, dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường
Các điểm giết mổ hầu hết nằm ở các khu dân cư, các cơ sở giết mổ thường tận dụng phần diện tích nhà ở, vỉa hè, lòng đường Việc vận chuyển sản phẩm động vật cũng nhếch nhác, thịt đặt lên xe máy không được bảo quản, che đậy Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là chính quyền cơ sở còn thiếu sự quan tâm chỉ đạo, buông lỏng quản lý Việc giết mổ gia súc, gia cầm trên địa bàn các tỉnh, thành phố đều do các hộ tư nhân thực hiện tại nhà, rất khó kiểm soát.24
Thời gian giết mổ tập trung trong khoảng 2-5 giờ sáng, cán bộ kiểm soát giết
mổ thường không đủ thời gian để thực hiện việc kiểm tra theo quy trình, công tác quản lý đội ngũ cán bộ kiểm soát giết mổ ở cơ sở còn nhiều bất cập.25 Tất cả
23
Thắng Văn, Giết mổ gia súc, gia cầm vô tôi vạ,
http://laodong.com.vn/Xa-hoi/Giet-mo-gia-suc-gia-cam-vo-toi-va/87496.bld, [truy cập ngày 13/02/2013]
24Thiên Lam, Giết mổ gia súc gia cầm phía bắc: 92% mất vệ sinh,
http://sgtt.vn/Thoi-su/171021/Giet-mo-gia-suc-gia-cam-phia-bac-92-mat-ve-sinh.html, [truy cập ngày 27/02/2013]
Trang 32những bất cập về công tác quản lý giết mổ chính là nguyên nhân khiến cho các
cơ sở giết mổ được đầu tư với dây chuyền giết mổ hiện đại theo quy mô công nghiệp và bán công nghiệp với công suất giết mổ lên đến hơn 1000 con/ngày nhưng chỉ hoạt động cầm chừng không đến phân nữa công suất, hoặc phải tạm ngừng hoạt động vì không cạnh tranh nổi với các lò mổ thủ công, bởi các lò mổ thủ công thường không có giấy phép kinh doanh, cơ quan thú y không thể kiểm soát hết, nên có thể giết mổ lậu động vật bị bệnh, động vật chưa được kiểm dịch thú y Những cơ sở hoạt động tự phát không phải đầu tư nhiều chi phí nên giá cạnh tranh thường rẻ hơn cơ sở giết mổ công nghiệp Vì thế các cơ sở giết mổ thủ công nhỏ lẻ vẫn còn tồn tại khiến cho các doanh nghiệp kinh doanh giết mổ gặp khó khăn.26
Như vậy, tại nhiều khu công nghiệp, đô thị trên địa bàn các tỉnh, thành phố,
và cả nông thôn môi trường sống đang ngày càng bị ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người dân Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, là do nhận thức còn hạn chế của người dân về tác hại do việc xả thải trực tiếp gây ra, các chủ cơ sở giết mổ chỉ vì lợi nhuận không quan tâm đến môi trường và nhiều nguyên nhân khác, đã khiến cho môi trường ngày càng xuống cấp
Do đó vấn đề xử lý môi trường trong các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm đòi hỏi phải được quan tâm và giải quyết đúng mức
Quang Duẫn-Hoàng Việt, Ngành giết mổ sạch điêu đứng,
http://www.thanhnien.com.vn/pages/20120301/nganh-giet-mo-sach-dieu-dung.aspx, [truy cập ngày
Trang 33CHƯƠNG 2 PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG HỌAT ĐỘNG
GIẾT MỔ GIA SÚC-GIA CẦM
Với đề tài luận văn là pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động giết
mổ gia súc, gia cầm Nên ở Chương 1 một người viết đã trình bày sơ lược về
hoạt động chăn nuôi gia súc, gia cầm và tầm quan trọng của họat động chăn nuôi
vì chính nhờ sự phát triển của chăn nuôi mới cung cấp được nguồn động vật cho
các cơ sở giết mổ, tạo ra sản phẩm thịt gia súc, gia cầm phục vụ cho con người
Ở Chương hai người viết tập trung vào các quy định của pháp luật liên quan đến
họat động giết mổ gia súc, gia cầm để tìm hiểu rõ pháp luật quy định về họat
động của cơ sở giết mổ như thế nào, các hình thức xử lý khi có vi phạm pháp luật
liên quan đến môi trường trong hoạt động giết mổ
2.1 Khung pháp lý về hoạt động chăn nuôi và giết mổ gia súc, gia cầm
2.1.1.Sơ lược quy định pháp luật về hoạt động chăn nuôi
Hoạt động chăn nuôi gia súc, gia cầm là họat động rất quan trọng trong nền
kinh tế nước ta, vì chăn nuôi là một trong hai ngành quan trọng của sản xuất
nông nghiệp là trồng trọt và chăn nuôi Vì thế Luật Bảo vệ môi trường năm 2005
đã có quy định cụ thể về hoạt động chăn nuôi như quản lý chất thải chăn nuôi, vệ
sinh, phòng dịch bệnh trên gia súc, gia cầm Để có cơ sở pháp lý cho các vấn đề
liên quan đến hoạt động chăn nuôi, thì Uỷ ban thường vụ Quốc hội đã ban hành
Pháp lệnh Thú y số 18/2004/PL-UBTVQH11 ngày 29 tháng 04 năm 2004 Pháp
lệnh quy định về phòng bệnh, chữa bệnh cho động vật; kiểm soát giết mổ, kiểm
tra vệ sinh thú y; quản lý thuốc thú y, chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất
dùng trong thú y; hành nghề thú y
Để đảm bảo ngành chăn nuôi có những giống vật nuôi mới với phẩm chất cao
hơn, và để bảo tồn nguồn gien những giống vật nuôi quý hiếm nên ngày 24 tháng
03 năm 2004 Ủy ban thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh số
16/2004/PL-UBTVQH11 Pháp lệnh về giống vật nuôi, Pháp lệnh này quy định về quản lý và
bảo tồn nguồn gien giống vật nuôi; nghiên cứu, chọn, tạo, khảo nghiệm, kiểm
Trang 34định và công nhận giống vật nuôi mới; sản xuất, kinh doanh giống vật nuôi; quản
lý chất lượng giống vật nuôi
Trong chăn nuôi, nguồn nguyên liệu làm thức ăn cho vật nuôi là rất quan trọng Để đảm bảo nguồn thức ăn an toàn cho vật nuôi, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 08/2010/NĐ-CP vào ngày 05 tháng 02 năm 2010 Nghị định về quản lý thức ăn chăn nuôi, trong đó quy định về sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu; khảo nghiệm và công nhận thức ăn chăn nuôi; quản lý nhà nước; kiểm tra, thanh tra và các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thức ăn chăn nuôi
2.1.2 Sơ lược quy định pháp luật về hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm
Hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm là khâu không thể thiếu, vì từ chăn nuôi cung cấp ra một số lượng lớn gia súc, gia cầm sau đó qua khâu giết mổ mới cung cấp cho thị trường sản phẩm thịt gia súc, gia cầm đảm bảo chất lượng Nhận thấy tầm quan trọng của hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm nên ngày 29 tháng 04 năm 2004 Ủy ban thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh số 18/2004/PL-UBTVQH11 Pháp lệnh về thú y, pháp lệnh quy định về phòng bệnh, chữa bệnh cho động vật; kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y; quản lý thuốc thú y, chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất dùng trong thú y; hành nghề thú y Liên quan đến hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm thì Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Quyết định số 87/2005/QĐ-BNN ngày 26 tháng 12 năm
2005 kèm theo Quyết định là Quy trình kiểm soát giết mổ động vật, để đảm bảo
an toàn thực phẩm trong giết mổ thì ngày 17 tháng 06 năm 2010 thì Luật số 55/2010/QH12, Luật an toàn thực phẩm ra đời thay thế cho Pháp lệnh vệ sinh an toàn thực phẩm số 12/2003/PLUBTVQH11 Luật này quy định về quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong bảm đảm an toàn thực phẩm; điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm, sản xuất, kinh doanh thực phẩm và nhập khẩu, xuất khẩu thực phẩm; quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm; kiểm nghiệm thực phẩm; phân tích nguy cơ đối với an toàn thực phẩm; phòng ngừa, ngăn chặn và khắc phục sự cố về an toàn thực phẩm; thông tin, giáo dục, truyền thông về an toàn thực phẩm; trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm