TIỂU LUẬN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ

Những kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc dạy học tích hợp có tácdụng kích thích hứng thú người học, đảm bảo chất lượng kiến thức môn học, phát triểnnăng lực chung của người học và gi

Đề tài:DẠY HỌC TÍCH HỢP

Giảng viên hướng dẫn

PGS TS TRẦN HUY HOÀNG

Học viên thực hiện NGUYỄN THỊ ÁI DUYÊN HUỲNH THỊ HIẾU

HỒ THỊ KIM LOAN

Lớp: LL&PPDH Vật lí khóa 24

Thừa Thiên Huế, 04/2017

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 3

CHƯƠNG 1: 3

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA DẠY HỌC TÍCH HỢP 3

1 Tích hợp và dạy học tích hợp 3

1.1 Khái niệm tích hợp 3

1.2 Khái niệm dạy học tích hợp 4

1.3 Sự cần thiết phải dạy học tích hợp 4

1.4 Mục tiêu của dạy học tích hợp 5

1.5 Đặc điểm của dạy học tích hợp 6

1.6 Các nguyên tắc giáo dục tíchhợp 6

2 Các mức độ tíchhợp 7

3 Tích hợp liên môn 8

3.1 Ưu điểm của việc dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn 8

3.2 Các mô hình tích hợp liên môn 9

4 Quy trình xây dựng và tổ chức dạy học tích hợp 10

5 Cách tổ chức hoạt động trong dạy học tích hợp 14

6 Thực trạng dạy học tích hợp trên thế giới và ở Việt Nam 14

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHẬN THỨC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ THEO QUAN ĐIỂM TÍCH HỢP 15

1 CHỦ ĐỀ 1: MÔI TRƯỜNG VÀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG 15

1.1 Tổng quan về chủ đề “Môi trường và Ô nhiễm môi trường” 15

1.2 Xây dựng chủ đề tíchhợp 23

2 CHỦ ĐỀ 2: SÉT BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH SÉT 24

2.1.Tổng quan về chủ đề “Sét Biện pháp phòng tránh sét” 24

2.2 Kế hoạch dạy học 28

2.3 Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học 29

2.4 Thiết bị dạyhọc vàtàiliệubổtrợ 44

2.5.Dựkiếnthuậnlợi,khókhănvàcáchkhắc phục 44

KẾT LUẬN 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46

MỞ ĐẦU

Việt Nam đang trong giai đoạn đẩy mạnh CNH - HĐH và hội nhập quốc tế,đặt ra cho nền giáo dục một nhiệm vụ quan trọng là đào tạo những con người laođộng mới đáp ứng được yêu cầu của xã hội Bởi trong quá trình hội nhập, sự cạnhtranh giữa các quốc gia hiện nay thực chất là sự cạnh tranh về chất lượng nguồn nhânlực Chính vì vậy, đổi mới giáo dục đang là một xu thế tất yếu mang tính toàn cầu

Và để thực hiện nhiệm vụ đó, Bộ GD&ĐT đã xây dựng chương trình giáo dục tổngthể đổi mới theo định hướng phát triển năng lực học sinh Trong đó quán triệt sâu sắcquan điểm tích hợp và phân hóa ngay trong thiết kế chương trình các cấp học, ngànhhọc và trong tổ chức dạy học

Từ những năm 1970, dạy học tích hợp đã được nhiều nhà nghiên cứu lí luận dạyhọc quan tâm Những kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc dạy học tích hợp có tácdụng kích thích hứng thú người học, đảm bảo chất lượng kiến thức môn học, phát triểnnăng lực chung của người học và giúp quá trình học tập gắn liền với thực tiễn hơn Do

đó, tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế trong việc xácđịnh nội dung dạy học ở nhà trường phổ thông và trong xây dựng chương trình mônhọc ở nhiều nước trên thế giới Vận dụng hợp lí quan điểm tích hợp trong giáo dục vàodạy học sẽ giúp phát triển các năng lực cần thiết và làm cho việc học tập trở nên có ýnghĩa hơn với học sinh so với việc các môn học được thực hiện riêng rẽ Đối với nềngiáo dục Việt Nam hiện nay, việc hiểu đúng và vận dụng phù hợp quá trình tích hợp cóthể đem lại những hiệu quả cụ thể đối với từng phân môn trong nhà trường phổ thông

Chính vì những lí do trên, bài tiểu luận này sẽ trình bày những vấn đề cơ bảnliên quan đến tích hợp và dạy học tích hợp, đồng thời cũng đưa ra một số chủ đề dạyhọc tích hợp cụ thể

NỘI DUNG

2

Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA DẠY HỌC TÍCH HỢP

1 Tích hợp và dạy học tích hợp

1.1 Khái niệm tích hợp

Học tập là cách tìm kiếm các mối liên hệ và kết nối các kiến thức với nhau màmục đích chung của việc học là hiểu sự liên kết của mọi hiện tượng, sự vật Tích hợp

là cách tư duy trong đó các mối liên kết được tìm kiếm, do đó, tích hợp làm cho việc

học chân chính xảy ra Như vậy, tích hợp trong dạy học là quy luật tất yếu, phù hợp

với sự phát triển giáo dục hiện nay Có nhiều cách định nghĩa tích hợp như sau:

Theo từ điển Bách khoa Khoa học Giáo dục của Cộng hòa Liên bang Đức(Enzyklopadie Erziehungswissienscheft, Bd.2, Stuttgart 1984), tích hợp bao gồm haikhía cạnh là:

- Quá trình xác lập lại cái chung, cái toàn thể, cái thống nhất từ những cái riêng lẻ

- Trạng thái mà trong đó có cái chung, cái toàn thể được tạo ra từ những cái riêng lẻ.Còn theo từ điển Anh - Anh (Oxford Advanced Learner's Dictionany), tích hợp

là kết hợp những phần, những bộ phận với nhau trong một tổng thể Những phần,những bộ phận này có thể khác nhau nhưng thích hợp với nhau

Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Tích hợp là sự kết hợp những hoạt động,chương trình hoặc các thành phần khác nhau thành một khối chức năng Tích hợp cónghĩa là sự thống nhất, sự hòa hợp, sự kết hợp”

Và trong từ điển Giáo dục học, “Tích hợp là hành động liên kết các đối tượngnghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhautrong cùng một kế hoạch dạy học”

Hiện nay, trong dạy học các bộ môn, tích hợp được hiểu là sự kết hợp, tổ hợpcác nội dung từ các môn học, lĩnh vực học tập khác nhau thành một “môn học” mới.Chẳng hạn như môn Khoa học (science) là sự kết hợp của các môn: Vật lý, Hóa học,Sinh học hay môn Nghiên cứu xã hội là tổ hợp của các môn như: Lịch sử, Địa lý, Xãhội học, Kinh tế học Tích hợp cũng có thể được hiểu là sự lồng ghép các nội dung cầnthiết vào những nội dung vốn có của một môn học tóm lại, “tích hợp có nghĩa là sựhợp nhất, sự hòa hợp, sự kết hợp Đó là sự hợp nhất hay nhất thể hóa các bộ phận khác

nhau để đưa tới một đối tượng mới như là một thể thống nhất dựa trên những nét bảnchất của các thành phần đối tượng chứ không phải là phép cộng giản đơn những thuộctính của các thành phần ấy Như vậy, tích hợp có hai tính chất cơ bản, liên hệ mật thiếtvới nhau và quy định lẫn nhau, đó là tính liên kết và tính toàn vẹn.” [12]

1.2 Khái niệm dạy học tích hợp

Dạy học tích hợp được hiểu là đưa những nội dung giáo dục có liên quan vào

quá trình dạy học các môn học như: tích hợp giáo dục đạo đức, lối sống; giáo dục phápluật; giáo dục chủ quyền quốc gia về biên giới, biển, đảo; giáo dục sử dụng năng lượngtiết kiệm và hiệu quả, bảo vệ môi trường, an toàn giao thông

Thuật ngữ dạy học tích hợp để chỉ quá trình dạy học, trong đó giáo viên quantâm xây dựng các tình huống có vấn đề mà học sinh phải sử dụng phối hợp các kiếnthức, kĩ năng từ các môn học hoặc các lĩnh vực tri thức khác nhau thì mới giải quyếtđược vấn đề đó Bên cạnh đó, tích hợp được hiểu là một phương pháp sư phạm trongthực tiễn vận dụng mà người học phải huy động nhiều nguồn lực để giải quyết đượcvấn đề đặt ra

Trong dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, dạy học tích hợp là định hướng dạy học giúp cho họ sinh phát triển khả năng huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng,…thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống, được thực hiện ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức

và rèn luyện kỹ năng; phát triển được những năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề.Như vậy, dạy học tích hợp là một quan điểm sư phạm, ở đó người học cần huy động mọi nguồn lực để giải quyết một tình huống phức hợp – có vấn đề nhằm phát triển các năng lực và phẩm chất cá nhân [12]

1.3 Sự cần thiết phải dạy học tích hợp

Sự phát triển không ngừng của xã hội tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng không ít khó khăn, thách thức và để học sinh có thể tự tin đối mặt với những thách thức đó, cần trang bị cho học sinh nhiều kiến thức và kỹ năng Việc vận dụng dạy học tích hợp tạo điều kiện cho giáo viên tích hợp các kiến thức và kĩ năng cần thiết vào các môn học cho học sinh

4

Dạy học tích hợp là quan điểm dạy học giúp phát triển năng lực của người học.

Để dạy học tích hợp đòi hỏi phải sử dụng kiến thức, kĩ năng, phương pháp của nhiềumôn học khác nhau để giải quyết một chủ đề chung Đây là điều kiện thuận lợi choviệc trao đổi và làm giao thoa các mục tiêu dạy học của các môn học khác nhau Chính

vì vậy, dạy học tích hợp sẽ hỗ trợ đắc lực cho dạy học theo cách tiếp cận năng lực Cáctình huống trong dạy học tích hợp là các tình huống thực tế nên gây hứng thú chongười học; người học phải giải thích, phân tích, lập luận, hoặc tiến hành các thínghiệm, xây dựng các mô hình…để giải quyết vấn đề Từ đó giúp phát triển cácphương pháp và kĩ năng cơ bản của người học như: lập kế hoạch, phân tích, tổng hợpthông tin, đề xuất các giải pháp một cách sáng tạo,…

Dạy học tích hợp giúp thiết lập mối quan hệ giữa các kiến thức, kĩ năng vàphương pháp của các môn học Đó là do mối liên hệ mật thiết giữa các sự vật, hiệntượng tự nhiên và các vấn đề xã hội luôn mang tính toàn cầu Tuy nhiên, để giải quyếtđược các vấn đề đặt đó, học sinh phải vận dụng linh hoạt các kiến thức, kĩ năng vàphương pháp của nhiều môn học khác nhau

Dạy học tích hợp giúp tinh giản kiến thức, tránh sự lặp lại các nội dung ở cácmôn học bởi vì các kiến thức có mối liên hệ với nhau ở các môn học khác nhau sẽđược nhập vào cùng một chủ đề tích hợp hay một môn Do đó, số lượng môn học sẽgiảm và tránh được sự trùng lặp về nội dung giữa các môn học

Vì những lí do trên nên một trong những định hướng của đổi mới giáo dục saunăm 2015 là dạy học theo quan điểm tích hợp

1.4 Mục tiêu của dạy học tích hợp

Mục tiêu của dạy học tích hợp bao gồm:

Thứ nhất là làm cho quá trình học tập có ý nghĩa bằng cách gắn học tập với cáctình huống thức tế trong cuộc sống

Thứ hai là phân biệt cái cốt yếu với cái ít quan trọng hơn và cần tránh đặt tất cảcác quá trình học tập ngang bằng nhau Những năng lực cơ bản để học sinh xử lí cáctình huống có ý nghĩa trong cuộc sống và là cơ sở cho quá trình học tập tiếp theo gọichung là cái cốt yếu

Thứ ba là dạy sử dụng kiến thức trong tình huống cụ thể Giáo viên cung cấpkiến thức cho học sinh và tạo điều kiện để học sinh vận dụng các kiến thức, kĩ năng đóvào các tình huống cụ thể

Thứ tư là xác lập mối liên hệ giữa các khái niệm đã học Trong quá trình họctập, học sinh phải biểu đạt các khái niệm đã học ở các môn học khác nhau trong nhữngmối quan hệ hệ thống ở phạm vi từng môn học cũng như giữa các môn học với nhau.Thông tin càng đa dạng, phong phú thì tính hệ thống càng cao, từ đó học sinh thực sựlàm chủ được kiến thức và vận dụng được kiến thức đã học vào thực tiễn

1.5 Đặc điểm của dạy học tích hợp

Dạy học tích hợp có các đặc điểm sau:

Thứ nhất là mang tính phức hợp Cần có sự kết hợp tri thức của nhiều môn họchoặc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết một vấn đề mang tính phức hợp

Thứ hai, dạy học tích hợp làm cho quá trình học tập mang tính mục đích rõ rệt

Đó là do việc phân biệt cái cốt yếu với cái ít quan trọng hơn

Thứ ba là dạy học tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục nhằm nângcao năng lực của người học, hình thành cho học sinh các năng lực cần thiết như tìmkiếm, quản lý và sử dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề đặt ra

Thứ tư là dạy học tích hợp còn là tư tưởng, lý thuyết giáo dục hướng vào sựphát triển toàn diện người học theo mục tiêu giáo dục

1.6 Các nguyên tắc giáo dục tíchhợp

Cần tuân thủ những nguyên tắc chung sau để đạt hiệu quả trong tổ chức dạy họctích hợp:

Thứ nhất là nguyên tắc thống nhất tích hợp và phân hóa Về mặt triết học,

tích hợp và phân hóa là hai quá trình có quan hệ biện chứng, quy định lẫn nhau khôngthể tách rời Nguyên tắc thống nhất tích hợp và phân hóa thể hiện cách thức tự tổ chứccủa quá trình giáo dục Nguyên tắc này đòi hỏi khi xây dựng các nội dung dạy học tíchhợp cần phân tích, xem xét các đặc thù riêng của các lĩnh vực riêng đóng góp vào nộidung dạy học tích hợp đó, đồng thời nó cũng làm rõ vai trò của các kiến thức của cácmôn học riêng trong mối quan hệ với nội dung dạy học tíchhợp

6

Thứ hai là nguyên tắc lấy người học làm trung tâm Theo xu thế đổi mới dạy

học thì nguyên tắc lấy người học làm trung tâm được đặt lên hàng đầu Như vậy, họcsinh là chủ thể của quá trình giáo dục Trong quá trình dạy học, học sinh luôn đứngtrước các tình huống có vấn đề mà để giải quyết chúng, học sinh cần phải huy độngnhiều kiến thức và kĩ năng đã học được từ các môn học khác nhau đồng thời phải tíchcực, chủ động Giáo viên chỉ đóng vai trò là người tổ chức và cố vấn cho học sinh

Thứ ba là nguyên tắc đặc trưng văn hóa của giáo dục tích hợp Nguyên tắc

đặc trưng văn hóa của giáo dục tích hợp chỉ rõ mối quan hệ của giáo dục với môitrường văn hóa Nguyên tắc này đòi hỏi việc tổ chức quá trình giáo dục và dạy họcphải tính đến đặc trưng văn hóa xã hội, bên ngoài và bên trong của người học

2 Các mức độ tíchhợp

Cấu trúc các môn học theo quan điểm tích hợp có những mức độ khác nhau từđơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, được chia thành các hình thức khác nhau vàđược phân thành 4 mức độ như sau:

Thứ nhất là tích hợp trong nội bộ môn học, nghĩa là tích hợp những nội dung

của các phân môn, các nội dung thuộc cùng một môn học theo những chủ để, chương,bài cụ thể Chẳng hạn như trong môn Vật lí, tích hợp trong nội bộ môn học được thểhiện như sử dụng các kiến thức về phân tích và tổng hợp lực trong phần cơ học, vật lí 10

để áp dụng vào phân tích các trường hợp cân bằng của hệ điện tích điểm thuộc phầnTĩnh điện của vật lí 11, hay phân tích dao động cơ học của chương trình vật lí 12 THPT

Thứ hai là tích hợp đa môn Tích hợp vào môn học những vấn đề mang tính

toàn cầu, vấn đề phát triển bền vững theo góc độ mà mỗi môn học chophép Chẳnghạn như các chủ để như Tiết kiệm năng lượng, sử dụng an toàn điện, bảo vệ môitrường, có thể được tích hợp vào trong các môn học, trong đó mỗi môn học đượcthực hiện và khai thác dưới những góc độ khácnhau

Thứ ba là tích hợp liên môn Tích hợp liên môn được thực hiện bằng cách tích

hợp hai hay nhiều môn học truyền thống với nhau tạo thành môn học mới gồm nhữngphần riêng đặc trưng cho mỗi phân môn và phần chung được xây dựng thành các chủ đềhoặc tích hợp hoặc môn học mới

Thứ tư là tích hợp xuyên môn Trong tích hợp xuyên môn,các môn học

truyền thống được kết hợp với nhau và cấu trúc thành những chủ đề nhất định trongmôn học mới

Như vậy, bốn hình thức tích hợp trên được chia làm hai nhóm lớn là nhóm tíchhợp không tạo môn học mới và nhóm tích hợp tạo môn học mới.Nhóm tích hợp khôngtạo môn học mới bao gồm tích hợp trong nội bộ môn học và tích hợp đa môn Nhómtích hợp tạo nên môn học mới gồm tích hợp xuyên môn và tích hợp liên môn Đối vớitích hợp xuyên môn, trong chương trình hiện hành của Việt Nam ở bậc tiểu học cómôn Tự nhiên và Xã hội ở lớp 1,2,3; môn Khoa học ở lớp 4,5 Ở một số nước trên thếgiới (Nhật Bản, Singapo, Anh, ) có các môn tích hợp như môn Khoa học, Khoa học

và Công nghệ Và đối với tích hợp liên môn: Có thể lồng ghép các kiến thức của cácphân môn Vật lí, Hóa học, Sinh học, Địa lí, để tạo thành các chủ để như: Không khí,Năng lượng, Tiết kiệm năng lượng, Bảo vệ môi trường, trong khi các môn học nàyvẫn được học một cách độc lập vớinhau

Đối với chương trình Giáo dục Phổ thông hiện hành thì hình thức tích hợp liênmôn là phù hợp và khả thi Hình thức này tạo ra sự tương tác giữa các môn học chặtchẽ hơn nhằm giải quyết triệt để các vấn đề được đặt ra Do đó, nhóm chúng tôi sẽtrình bày kĩ hơn về vấn đề tích hợp liên môn lĩnh vực khoa học tự nhiên

3 Tích hợp liên môn

Có thể hiểu một cách ngắn gọn dạy học tích hợp liên môn là dạy học những nộidung kiến thức liên quan đến hai hay nhiều môn học "Tích hợp" là nói đến phươngpháp và mục tiêu của hoạt động dạy học còn "liên môn" là đề cập tới nội dung dạy học

Đã dạy học "tích hợp" thì chắc chắn phải dạy kiến thức "liên môn" và ngược lại, để đảmbảo hiệu quả của dạy liên môn thì phải bằng cách và hướng tới mục tiêu tích hợp

3.1 Ưu điểm của việc dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn

Đối với học sinh, các chủ đề liên môn, tích hợp có tính thực tiễn nên sinh động,hấp dẫn, tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh Học sinh được tăng cường vậndụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiếnthức một cách máy móc Đặc biệt, học sinh không phải học lại nhiều lần cùng một nội

8

dung kiến thức ở các môn học khác nhau, vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không cóđược sự hiểu biết tổng quát và khả năng vận dụng kiến thức tổng hợp vào thực tiễn.

Đối với giáo viên thì ban đầu có thể có chút khó khăn do việc phải tìm hiểu sâuhơn những kiến thức thuộc các môn học khác nhưng có thể khắc phục được bởi hai lýdo: Một là, trong quá trình dạy học môn học của mình, giáo viên vẫn thường xuyênphải dạy những kiến thức có liên quan đến các môn học khác ; Hai là, với phươngpháp dạy học hiện nay, vai trò của giáo viên không còn là người truyền thụ kiến thức

mà là người tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học của học sinh Như vậy, dạyhọc theo các chủ đề liên môn giúp giảm tải các kiến thức liên môn trong từng môn họcvàbồi dưỡng, nâng cao kiến thức, kĩ năng sư phạm cho giáo viên

Việc xác định các nguyên tắc tạo nên cơ sở của dạy học tích hợp liên môn xuấtphát từ định nghĩa của liên môn Theo Đỗ Hương Trà, các nguyên tắc tích hợp liênmôn bao gồm:

Thứ nhất, liên môn ngụ ý đến việc tích hợp các khái niệm, các kiến thức vàphương pháp của các môn học Tất cả các chủ đề liên môn đều giả thiết sự có mặt của

ít nhất hai môn học được gọi là bổ sung cho nhau để tạo ra một hình ảnh thực tế hoặcđểgiảiquyếtvấnđềphứchợpmànókhôngthểgiảiquyếtbởiduynhấtmộtmônhọc

Thứ hai, để việc tích hợp các kiến thức của các môn học có thể diễn ra, cần có

sự hợp tác của các đại diện các môn học Sự tương tác của các môn học khác nhau xácđịnh quy chiếu của các kiến thức, kĩ năng thuộc các môn học khác nhau trong tiếntrình giải quyết vấnđề

Thứ ba, kết quả đạt được của sự tích hợp và sự hợp tác phải được thể hiện dướidạng tổnghợp.Đólàsựhộitụcủanhữngkiếnthứcvàphươngphápcủacácmônhọc.[22]

Như vậy, ba nguyên tắc: Tích hợp – Hợp tác – Tổng hợp tạo nên khung quanniệm của dạy học tích hợp liên môn, chúng bổ sung và củng cố cho nhau Khi thiết kếbài dạy học theo hướng tích hợp liên môn, giáo viên phải chuyển được ba nguyên tắcnày vào trong bài dạy học để tạo ra các tình huống liên kết tri thức thích hợp

3.2 Các mô hình tích hợp liên môn

Trong dạy học tích hợp liên môn, có hai mô hình giáo viên có thể áp dụngtrong dạy học:

Bước 1: Lựa chọn chủ đềBước 2: Xác định các vấn đề (câu hỏi) cần giải quyết trong chủ đề

Bước 3: Xác định các kiến thức cần thiết để giải quyết các vấn đề

Bước 4: Xây dưng mục tiêu dạy học của chủ đề

Bước 5: Xây dựng nội dung các hoạt động dạy học của chủ đề

Bước 6: Lập kế hoạch dạy học chủ đềBước 7: Tổ chức dạy học và đánh giá chủ đề

Mô hình xương cá:Đối với một môn

học, mô hình xương cá thể hiện quan hệ giữa

kiến thức của một môn học (trục chính) với

kiến thức trong chủ đề của dạy học tích hợp

liên môn (các nhánhrẽ)

Mô hình xương cá

Mô hình mạng nhện:Đối với các môn

học khác nhau, mối quan hệ giữa các môn học

trong chủ đề được hình dung qua sơ đồ mạng

nhện Nội dung các môn học vẫn được phát

triển riêng lẻ để đảm bảo tính hệ thống, mặt

khác vẫn thực hiện được sự liên kết giữa các

môn học khácnhau

Mô hình mạng nhện

4 Quy trình xây dựng và tổ chức dạy học tích hợp

Quy trình xây dựng chủ đề tích hợp gồm 7 bước được căn cứ vào nội dung dạy học ở trường phổ thông và lí luận về dạy học tích hợp như sau:

10

Bước 1 Lựa chọn chủ đề

Các chủ đề tích hợp có thể được lấy từ gợi ý trong chương trình hoặc giáo viên

tự xác định tùy thuộc vào hoàn cảnh địa phương và trình độ học sinh Để xác định chủ

đề, giáo viên rà soát các môn thông qua khung chương trình hiện có; chuẩn kiến thức

kĩ năng; chuẩn năng lực để tìm ra các chủ đề gắn với thực tế, nổi cộm, gắn kinhnghiệm sống và phù hợp trình độ nhận thức của học sinh

Bước 2 Xác định các vấn đề (câu hỏi) cần giải quyết trong chủ đề

Đây là bước định hướng các nội dung cần được đưa vào trong chủ đề Các vấn

đề này là những câu hỏi mà học sinh có thể trả lời được khi học tập theo chủ đề

Chẳng hạn như các câu hỏi cần giải quyết trong chủ đề “Năng lượng tái tạo” là:

- Năng lượng là gì?

- Năng lượng tái tạo là gì?

- Có những loại năng lượng tái tạo nào?

- Nguyên tắc hoạt động của tấm hấp thụ năng lượng mặt trời, máy phát điện gió,

…là gì?

Bước 3: Xác định các kiến thức cần thiết để giải quyết các vấn đề

Căn cứ vào ý tưởng chung và việc giải quyết các vấn đề để xác định được kiếnthức cần đưa vào trong chủ đề Các kiến thức này có thể thuộc một môn học hoặcnhiều môn học khác nhau Các nội dung chủ đề đưa ra cần dựa trên các mục tiêu đã đề

ra và phải có tính gắn kết với nhau

Đối với nhiều chủ đề tích hợp việc xác định mục tiêu và xây dựng nội dung chủ

đề đôi khi diễn ra đồng thời

Bước 4: Xây dựng mục tiêu dạy học của chủ đề

Để xác định mục tiêu chủ đề tích hợp ta cần rà soát xem kiến thức cần dạy, kĩnăng cần rèn luyện thông qua chủ đề tích hợp ở từng môn là những kiến thức nào

Có 3 loại kiến thức cần quan tâm khi tổ chức dạy học chủ đề tích hợp Đólà:

- Kiến thức đã học:Những kiến thức này học sinh đã biết và được sử dụng làm

nền tảng cho việc xây dựng kiến thức mới

- Kiến thức sẽ học: là những kiến thức dự kiến được học sinh chiếm lĩnh thông

qua dạy học chủ đề tích hợp, những kiến thức này được ghi trong mục tiêu dạy học

- Kiến thức cơ sở khoa học: Một số kiến thức mở rộng, cung cấp dưới dạng

thông tin để qua đó tạo điều kiện học sinh rèn luyện các kĩ năng, phát triển năng lực

Dạy học tích hợp tạo cơ hội cho học sinh rèn luyện các kĩ năng đa dạng của bảnthân, bao gồm cả những kĩ năng của từng môn học và kĩ năng chung Khi thực hiệnnhững nhiệm vụ, học sinh phải vận dụng tổng hợp kiến thức, kĩ năng để giải quyếtnhững vấn đề gắn liền với thực tế qua đó sẽ hình thành và phát triển năng lực.Tuynhiên cũng cần phân biệt kĩ năng nào là kĩ năng có sẵn và kĩ năng nào là kĩ năng cầnrèn luyện thông qua chủ đề tích hợp Những kĩ năng cần rèn luyện chính là các kĩ năngcần đưa vào mục tiêu của chủ đề

Bước 5: Xây dựng nội dung các hoạt động dạy học của chủ đề

Cần làm rõ các nội dung như chủ đề có những hoạt động nào, từng hoạt động

đó thực hiện vai trò gì trong việc đạt được mục tiêu toàn bài

Có thể chia hoạt động theo vấn đề cần giải quyết hoặc theo cấu trúc nội dungcủa chủ đề Mỗi nội dung nhỏ, hoặc một vấn đề giải quyết của chủ đề có thể được xâydựng thành một hoặc vài hoạt động dạy học khác nhau Ứng với mỗi hoạt động cầnthực hiện các công việc sau:

+ Xác định mục tiêu hoạt động

+ Xây dựng nội dung học dưới dạng các tư liệu học tập: Phiếu học tâp, thông tin.+ Chuẩn bị phương tiện, thiết bị dạy học cho hoạt động

+ Dự kiến nguồn nhân, vật lực để tổ chức hoạt động

Dưới đây là bảng một số gợi ý các tư liệu cần thiết để tổ chức các loại hình hoạtđộng học tập đặc thù của khoa học tự nhiên

Bảng 1.1 Các tư liệu cần thiết để tổ chức các loại hình hoạt động học tập đặc thù của khoa học tự nhiên.

- Phiếu báo cáo thí nghiệm: Yêu cầu, ảnhchụp, ảnh vẽ, các bảng số liệu…

12

- Phiếu trợ giúp và đáp án gợi ýThu thập số liệu thực tế

- Yêu cầu thu thập số liệu thực tế

- Phiếu điều tra

- Hướng dẫn cách sử lý số liệu điều tra

Đọc văn bản

- Câu hỏi định hướng

- Yêu cầu báo cáo

- Văn bản (đoạn văn, thơ, bản đồ tư duy, hình vẽ, đồ thị, bảng biểu…)

+ Lập kế hoạch tổ chức hoạt động dạy học

+ Xây dựng công cụ đánh giá mục tiêu hoạt động

+ Dự kiến thời gian cho mỗi hoạt động

Bước 6: Lập kế hoạch dạy học chủ đề

Đây chính là quá trình xây dựng giáo án dạy học chủ đề tích hợp đã xây dựng.Ởbước này cần làm rõ:

+ Xác định xem chủ đề này sẽ được tiến hành vào thời điểm nào, cuối kỳ, cuốinăm hay trong giờ ngoại khóa Việc xác định thời điểm cần được căn cứ vào nội dung

và mục tiêu đặt ra của chủ đề

+ Dự kiến dung lượng, thời lượng cho chủ đề

Bước 7: Tổ chức dạy học và đánh giá chủ đề

Việc tổ chức dạy học chủ đề tích hợp được thực hiện linh hoạt tùy theo điềukiện trang thiết bị, cơ sở vật chất, trình độ học sinh và thời gian cho phép

Sau khi tổ chức dạy học chủ đề tích hợp, giáo viên cần đánh giá các khía cạnh:+ Tính phù hợp thực tế dạy học với thời lượng dự kiến

+Mức độ đạt được mục tiêu của học sinh, thông qua kết quả đánh giá các hoạtđộng học tập

+ Sự hứng thú của học sinh với chủ đề, thông qua quan sát và qua phỏng vấnhọc sinh

+ Mức độ khả thi với điều kiện cơ sở vật chất

Đánh giá tổng thể chủ đề giúp giáo viên điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện chủ đề

5 Cách tổ chức hoạt động trong dạy học tích hợp

Trong dạy học tích hợp có thể sử dụng nhiều phương pháp dạy học tích cựcnhằm:

- Tạo động cơ và thiết kế các nhiệm vụ có ý nghĩa với học sinh

- Lôi cuốn được học sinh vào các hoạt động đòi hỏi sự sáng tạo

- Huy động được tối đa vốn hiểu biết và kinh nghiệm của học sinh

- Đánh giá liên tục việc học và có phản hồi

- Khuyến khích tư duy và suy nghĩ siêu nhận thức

Có rất nhiều phương pháp dạy học phù hợp với quan điểm dạy học tích hợp.Trong khuôn khổ của đề tài, chúng tôi đã sử dụng hai phương pháp dạy học tích cực

đó là phương pháp dạy học theo trạm và phương pháp dạy học dự án

6 Thực trạng dạy học tích hợp trên thế giới và ở Việt Nam

Tư tưởng dạy học tích hợp đã xuất hiện từ thập kỷ 60 của thế kỷ XX, cụ thể vào tháng

9 - 1968, Hội nghị tích hợp về giảng dạy các khoa học đã được Hội đồng Liên quốc gia

về giảng dạy khoa học tổ chức tại Varna (Bungari) với sự bảo trợ của UNESCO Cho đến nay, xu hướng tích hợp đã phát triển mạnh mẽ và được triển khai tại nhiều nước trên thế giới như: Hoa Kỳ, Pháp, Anh, Úc, Malayxia, Hàn Quốc, Triều Tiên,….Xu hướng chung của các nước trên là tích hợp các môn học thuộc lĩnh vực khoa học xã hội như: Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân,…để tạo thành các môn học mới Xu hướng thứ hai là việc thực hiện quan điểm tích hợp nhưng không tạo môn học mới, đạidiện cho xu hướng này là Cộng hòa Liên bang Đức, Hà Lan,…

Ở Việt Nam, dạy học tích hợp dù đã xuất hiện rất lâu và trở thành xu thế của nhiều nước trên thế giới nhưng đối với Việt Nam vẫn còn là một vấn đề mới mẻ Từ thời Pháp thuộc quan điểm tích hợp đã được thể hiện trong một số môn học của trường tiểu học Từ những năm 1987, việc nghiên cứu xây dựng môn Tự nhiên – Xã hội theo quanđiểm tích hợp đã được thực hiện và đã được thiết kế đưa vào dạy học từ lớp 1 đến lớp

5 Cho đến nay, việc tích hợp liên môn và xuyên môn ở cấp tiểu học được tiến hành khá thuận lợi Tuy nhiên ở cấp THCS và THPT việc tích hợp gặp nhiều khó khăn vì khối lượng và yêu cầu kiến thức các môn học độc lập ngày càng cao, số lượng môn học còn nhiều, đội ngũ giáo viên chưa được đào tạo chuẩn bị cho dạy học tích hợp,

14

công tác tập huấn, bồi dưỡng giáo viên chưa đáp ứng được yêu cầu, việc tiến hành dạy học tích hợp chủ yếu phụ thuộc vào năng lực và ý thức tự giác của giáo viên nên hiệu quả của dạy học tích hợp mang lại chưa cao.Tất cả những nguyên nhân trên dẫn đến một hệ quả tất yếu là các kiến thức học sinh được học không gắn với thực tiễn, học sinh học vẹt một cách máy móc, không hệ thống được kiến thức dẫn đến mau quên, chỉlĩnh hội kiến thức, khả năng vận dụng vào thực tiễn còn hạn chế.

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHẬN THỨC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ

THEO QUAN ĐIỂM TÍCH HỢP

1 CHỦ ĐỀ 1: MÔI TRƯỜNG VÀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG

(Chủ đề này được xây dựng dựa trên nội dung phần “Nhiệt học” Vật lí 10THPT)

1.1 Tổng quan về chủ đề “Môi trường và Ô nhiễm môi trường”

Theo cấu trúc chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phần Nhiệt học thuộc chươngtrình học tập kỳ II - Vật lí lớp 10 Phần nhiệt học được tổng quát trong 3chương:Chấtkhí;CơsởcủaNhiệtđộnglựchọc;Chấtrắnvàchấtlỏng.Sựchuyểnthể

Các đơn vị kiến thức trong phần “Nhiệt học” có thể tổ chức dạy học theo hướngtích hợp môi trường bao gồm:

* Hiện tượng mao dẫn

- Các ống có tiết diện nhỏ sẽ xảy ra trong đó hiện tượng mao dẫn hay maoquản Trong tự nhiên có rất nhiều vật có cấu tạo giống như hệ thống các ống maoquản Cây xanh có các ống mao dẫn chính là các rễ cây, thân cây để hút nước và cácchất khoáng để nuôicây

- Cây xanh có rất nhiều lợi ích như điều hòa lượng nước mặt của Trái đất, điềuhòa khí hậu, hấp thụ các khí nhà kính, hút bụi, làm hạn chế sự xói mònđất,

Bằng con đường dạy học tích hợp, giáo viên (GV) cho học sinh (HS) thấy được cách

để cây xanh vận chuyển nước và muối khoáng để nuôi cây và vai trò của cây xanh đối với môi trường nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của HS

*Sự chuyển thể - nóng chảy và đông đặc

Trong đơn vị bài “Sự chuyển thể Sự nóng chảy và đông đặc”, GV có thể đặtvấn đề biến đổi khí hậu (cụ thể là hiện trạng Trái đất đang nóng dần lên do hiệu ứng

nhà kính) làm băng tan, mực nước biển dâng cao gây nên các tình trạng xâm nhậpmặn, ngập lụt…, ô nhiễm môi trường, kết quả làm suy giảm mạnh hệ sinh thái trên tráiĐất Đồng thời, giúp HS biết được lãnh thổ và lãnh hải của đất nước, các nguy cơ quân

sự tiểm ẩn nếu xảy ra hiện tượng nước biển dâng sẽ gây ra việc làm giảm diện tích lụcđịa, từ đó có thể các thế lực thù địch sẽ tìm cách chống, thu hẹp lãnh hải của nước ta

* Sự hóa hơi và ngưngtụ

Trong bài học này, GV có thể dẫn bài với hiện tượng mưa acid, sét, ô nhiễmkhông khí, khói bụi, sương mù độc hại… Nguyên nhân là do các chất thải mà conngười thải vào môi trường được hơi nước trong không khí mang theo và dưới tác dụngcủa đối lưu nhiệt, các chất độc hại này được vận chuyển lên trên các tầng cao hơn củakhí quyển và gây hại lại cho con người, sinh vật trái đất dưới dạng bụi hoặc mưa…

ẩm không khí và có ý thức ngăn chặn xu hướng giảm độ ẩm khôngkhí GV có thể tíchhợp các môn Sinh học, Giáo dục Công dân, Địa lí và nội môn Vật lí khi tìm hiểu sựchuyển động của các dòng khí trong điều hòa nhiệt độ của khí quyển Khi đó HS sẽhình thành ý thức bảo vệ môi trường bằng những việc làm cụ thể để tạo điều kiện chocây xanh phát triển, trồng câyxanh…

*Vận dụng nguyên lí II Nhiệt động lựchọc

Trong những thập niên gần đây, sự phát triển nhanh chóng của khoa học kĩthuật kéo theo sự phát triển của các khu công nghiệp, các phương tiện vận tải cơgiới, Vận hành được những động cơ Cơ – Nhiệt cần phải có một lượng nhiên liệuhóa thạch vô cùng lớn: Dầu hỏa, Dầu Diesel… Để có được lượng nhiên liệu như vậy,con người không thể tự sản xuất mà khai thác các khoáng vật trong lòng đất, việc khai

16

thác không có điểm dừng khiến cho không chỉ tài nguyên kiệt quệ mà còn làm chothành phần địa quyển thay đổi nghiêm trọng dẫn đến sụt lún, dịch chuyển của các loạiđịa hình, gây ra các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như: Sóng thần, núi lửa… Thêmnữa, sản phẩm sau đốt cháy của các loại máy móc đi vào trong môi trường không khílàm ô nhiễm môi trường Qua bài học, GV cho HS thấy được việc sử dụng quá mứccho phép các nguồn tài nguyên, khoáng sản, nhiên liệu hóa thạch sẽ làm ảnh hưởngnghiêm trọng đến môi trường sống như thế nào và giúp HS đưa racác giải pháp nhằmgiúp cải thiện môi trường như sử dụng các phương tiện sử dụng năng lượng sạch; ngăncấm mọi hành vi xả thải, đốt rác nhằm hạn chế tối đa lượng khí thải; tham gia và tuyêntruyền trồng cây xanh và bảo vệ môitrường…

*Các kiến thứcmới

- Tuần hoàn của nước trong thiên nhiên - Hải lưu

Trong thiên nhiên, nước phân bố rộng rãi và có mối quan hệ với nhau thông quacác vòng tuần hoàn trên Trái Đất Nhờ năng lượng của Mặt Trời, hàng năm có khoảng

biển, đại dương tạo thành mưa rồi lại rơi ngay trên đó tạo thành vòng tuần hoàn nhỏ.

Một phần còn lại của hơi nước theo các khối không khí đi vào đất liền gặp điều kiệnthuận lợi ngưng tụ lại tạo thành mưa rơi trên đất liền, mưa rơi trên đất liền mộtphầnthẩmthấuvàotrongđất,mộtphầnchảytrênmặtđấthìnhthànhsôngsuối, phần còn lạibốc hơi, quá trình mưa rơi bao nhiêu lần cuối cùng hơi nước do không khí mang từ

biển vào đất liền lại chảy về biển và đại dương tạo thành vòng tuần hoàn lớn.

Hải lưu (dòng chảy biển) là chuyển động tịnh tiến của các khối nước trên biển

và đại dương, được đặc trưng bởi hướng và tốc độ Các lực chính tạo nên hải lưu gồmnguyên nhân bên trong (do sự phân bố không đều của mật độ nước theo chiều ngang)

và bên ngoài (gió, khí áp, lực của sóng triều) Hải lưu làm tăng sự trao đổi nước, phân

bố lại nhiệt độ, độ muối, làm tăng tính đồng nhất về thành phần hóa học của nướcbiển, ảnh hưởng đến hoàn lưu khí quyển và khí hậu các vùng trên Trái Đất và làphương tiện vận chuyển các chất khoáng, ảnh hưởng đến phân bố sinh vật biển Vớilượng chất thải sinh hoạt quá mức kiểm soát và ý thức của con người khiến cho lượng

rác thải một phần theo các dòng sông, mưa trôi dạt ra biển đang phá hủy môi trườngsống của nhiều sinh vật trên TráiĐất.

- Tầng Ôzôn bị phá hủy như thế nào

Ôzôn là loại khí hiếm trong không khí gần mặt đất nhưng lại tập trung thành lớpdày ở những độ cao khác nhau trong tầng bình lưu Ôzôn có chức năng bảo vệ sinhquyển nhưng nhiều nghiên cứu cũng cho thấy nó là loại khí độc hại và sự ô nhiễmôzôn sẽ tác động đến năng suất cây trồng ở mặt đất

Những chỗ mà tại đó ôzôn bị loãng được hiểu là “lỗ thủng ôzôn” Tầng ôzônhấp thụ phần lớn tia cực tím (tia bức xạ UV mà mặt trời tỏa ra chia làm 3 loại UV-A,UV-B, UV-C) trong đó UV-C rất có hại cho sự sống, UV-B gây tác hại cho da và cóthể gây tổn thương tế bào dẫn đến ung thư da, tia UV-A không gây hại cho sinh vật)của bức xạ Mặt Trời, không cho các tia này đến được Trái Đất Do vậy nếu tầng ôzôn

bị phá hủy sẽ gây tác động rất lớn đối với mọi sinh vật trên hành tinh

- Nguyên nhân gây thủng tầng ôzôn:

+ Nguyên nhân thứ nhấtcó thể kể đến là việc sản xuất và sử dụng tủ lạnh, máy

lạnh trên thế giới Cơ chế hoạt động của tủ lạnh và máy lạnh giữ được nhiệt độ thấp vìphía sau máy có chứa các loại dung dịch freon thể lỏng (thường gọi là “gas” Dung dịchfreon có thể bay hơi thành thể khí, dưới tác dụng của tia cực tím bị phân hủy tạo ra clonguyên tử (là chất xúc tác để phân hủy ôzôn), cụ thể là các phân tử Cl, Br, F của CFCbiến thành các nguyên tử tự do hoạt tính nhờ vào các phản ứng quang hóa:

CFCl3 hCFCl2 Cl CFCl2 hCFCl Cl CF2Cl2 hCF2Cl Cl CF2Cl

hCFCl Cl

Các nguyên tử Cl, Br, F phản ứng trực tiếp và hủy diệt Ôzôn theo các phản ứng:

ClO3ClOO2 ClOO3 Cl2O2

+ Nguyên nhân thứ hai là chất thải công nghiệp, đặc biệt là các khí NOx, CO2.Việc xả khói bụi và các chất hóa học (cacbon monoxide, sulfur dioxide…) bay vàokhông khí không chỉ tham gia phá hủy tầng ôzôn mà còn gây hại trực tiếp cho sinh vật

- Độ ẩm không khí và thời tiết

Ta biết một phần hai phân tử là bề mặt của Trái đất bị nước bao phủ, lượngnước này không ngừng bay hơi tạo thành một lớp hơi nước trong khí quyển dày từ 10

18

đến 17km Hơi nước tạo thành mây, mưa, tuyết, sương mù và ảnh hưởng rất nhiều đếnkhí hậu của trái đất, đến đời sống của con người, của động vật và thực vật Hơi nướctrong không khí làm gỉ sét…làm mốc các dụng cụ quang học, làm hỏng các linh kiệnđiện và điện tử do đó làm giảm đáng kể tuổi thọ của các dụng cụ và máy móc cơkhí, quang học, điện và điện tử Vì vậy, việc khảo sát độ ẩm của không khí có ý nghĩarất quan trọng đối với đời sống Trong bài “Độ ẩm của khôngkhí”cầnphânbiệtđượcđộẩmtuyệtđốivàđộẩmcựcđại Các kiến thức tích hợp GDMTđược thể hiện qua các đơn vị kiến thức cụ thể như trong bảng nội dung tích hợp dướiđây.

Bảng 2.1 Nội dung và địa chỉ các kiến thức trong phần “Nhiệt học” vật lí 10 THPT dùng để xây dựng chủ đề tích hợp“Môi trường và Ô nhiễm môi trường”.

- - Tìm hiểu về không khí ônhiễm, so sánh không khí bị ônhiễm với không khí không bịônhiễm

- Tìm hiểu cách làm giảm thiểu sự

ô nhiễm không khí và các hànhđộng cụthể

3

2

Nội năng và sựbiến thiên nội năng

Các cách làmthay đổi nội năng

- - Tìm hiểu tác dụng của khíquyển Trái Đất, của tầng ôzôntrong việc giữ ổn định nhiệt độ củaTráiĐất

- Tìm hiểu về Hiệu ứng nhà kính,nguyên nhân và cách giảm thiểucác khí gây hiệu ứng nhàkính

- Tìm hiểu hợp chất làm lạnh, cáctác động của khí CFC đến tầngôzôn, tác hại của việc thủng tầngôzôn và phương án giảm thiểu khíthải, các hành động cụ thể để cảithiện môitrường

20

- Giới thiệu về dòng chảy biển

“Hải lưu”: Băng tan làm nước biểndâng, gây ra các hiện tượng thời tiếttác động tiêu cực đến sự sống củacác sinh vật, Đồng thời, hải lưuchính là phương tiên vận chuyểncác chất gây ô nhiễm, rác thải đếnkhắp mọi nơi trên hành tinh, làmcho môi trường sống của các sinhvật bị ảnh hưởng và có nguy cơtiệtchủng

3

7

Hiện tượng dính ướt

và không dính ướt

Hiện tượng mao dẫn

Hiện tượng maodẫn

- Tìm hiểu hiện tượng mao dẫn,cách vận chuyển các chất dinhdưỡng, các chất khoáng của câyxanh

- Tìm hiểu lợi ích của cây xanh

có tác động tích cực đến đời sốngcủa các sinh vật, việc trồng câyxanh sẽ giúp cải thiện chất lượngmôi trường và bảo vệ con ngườikhỏi những hiện tượng thời tiếtnguyhiểm

3

9

Sự hóa hơi và sự

- Tìm hiểu sự ảnh hưởng của độ

ẩm không khí lên đời sống của sinhvật trên Trái Đất, nguyên nhân làmtăng hoặc giảm của độ ẩm khôngkhí, các tác động cụ thể của độ ẩmkhông khí

1.2 Xây dựng chủ đề tíchhợp

Từ quy trình xây dựng chủ đề tích hợp đã được trình bày trên, GV có thể vậndụng các bước cụ thể như sau:

Bước 1: Tìm các kiến thức có mối liên quan chặt chẽ với nhau

Các đơn vị kiến thức có thể thực hiện tích hợp trong bài học:

- Địa lí: Cấu tạo của Trái đất, sự phân bố không khí, Ozon ở các tầng khí quyển;

Sự hình thành và các hiện tượng bào mòn các lớp băng ở haicực

- Hóa học: Cấu tạo phân tử cấu tạo phân tử Ozon; Các phản ứng hóa học của cáchợp chất với Ozon; Các tác dụng của Ozon đối với môi trường và đời sống sinh vật

- Sinh học: Môi trường và ô nhiễm môi trường; Các quá trình hô hấp và quanghợp của cây xanh; Tác dụng của cây xanh trong bảo vệ môitrường

- Vật lí: Sự hấp thụ các tia có hại của các phân tử Ozon, Sự chuyển thể của cácchất; Nhiên liệu sử dụng để vận hành các động cơ, các khí thải là sản phẩm của cácquá trình đốt cháy nhiênliệu,…

- Giáo dục Công dân: Cần giáo dục cho công dân, nhất là tầng lớp học sinh sinhviên ý thức bảo vệ môitrường

Bước 2: Xác định chủ để tích hợp

Môi trường sống hiện nay bị ô nhiễm trầm trọng đang ảnh hưởng rất nhiều đến đờisống của mọi sinh vật mà con nguyên nhân chính là do con người Do đó, con người cầnphải có những hành động để ngăn chặn ô nhiễm, đồng thời cải thiện môi trường

HS là những con người của tương lai nên môi trường phải là một mối quan tâmhàng đầu của HS Vì vậy, cần giáo dục ý thức cho HS và chủ để được lựa chọn trong

phần Nhiệt học là: “Môi trường và Ô nhiễm Môi trường”.

Bước 3: Dự kiến thời gian

Phần nhiệt học là phần có rất nhiều đơn vị kiến thức có thể tích hợp giáo dụcmôi trường cho học sinh Trong bài tiểu luận này, chúng tôi lựa chọn các đơn vị tíchhợp như trong bảng 2.1 Trong bảng đã trình bày các kiến thức có thể tích hợp, đơn vịkiến thức tích hợp nằm trong phạm vi từng bài và từng phần của bài

Bước 4: Xác định mục tiêu của dạy học tích hợp Giáo dục môi trường

Mục tiêu về kiến thức: