Nghiên cứu một số đặc tính sinh vật học của vi khuẩn Salmonella gây bệnh ở vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)

Nghiên cứu một số đặc tính sinh vật học của vi khuẩn Salmonella gây bệnh ở vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu một số đặc tính sinh vật học của vi khuẩn Salmonella gây bệnh ở vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu một số đặc tính sinh vật học của vi khuẩn Salmonella gây bệnh ở vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu một số đặc tính sinh vật học của vi khuẩn Salmonella gây bệnh ở vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu một số đặc tính sinh vật học của vi khuẩn Salmonella gây bệnh ở vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu một số đặc tính sinh vật học của vi khuẩn Salmonella gây bệnh ở vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu một số đặc tính sinh vật học của vi khuẩn Salmonella gây bệnh ở vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN THỊ NGÂN

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC TÍNH SINH VẬT HỌC

CỦA VI KHUẨN SALMONELLA GÂY BỆNH Ở VỊT

NUÔI TẠI HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ THÚ Y

Thái Nguyên -2017

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN THỊ NGÂN

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC TÍNH SINH VẬT HỌC

CỦA VI KHUẨN SALMONELLA GÂY BỆNH Ở VỊT

NUÔI TẠI HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực, chưa hề sử dụng cho bảo vệ một học vị nào Mọi thông tin, tài liệu trích dẫn trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc

Thái Nguyên, ngày 10 tháng 9 năm 2017

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Ngân

ii

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban đào tạo sau Đại học, Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm Khoa chăn nuôi Thú ý- Trường Đại học Nông Lâm- Đại học Thái Nguyên, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Bắc Giang, Bộ môn Công nghệ Vi sinh, Viện Khoa học Sự sống, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Viện thú y Quốc gia, Phòng

Hệ gen học Vi sinh, Viện nghiên cứu Hệ gen-Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Đặc biệt, với lòng kính trọng và biết ơn chân thành, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu

sắc tới PGS.TS Đặng Xuân Bình - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã chỉ

bảo tôi hết sức tận tình, trách nhiệm và hết lòng vì khoa học trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn TS Hoàng Đăng Huyến, TS Lê Văn Dương - Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Bắc Giang đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn các đồng chí cán bộ trạm Chăn nuôi và Thú y huyện Yên Dũng; cảm ơn các đồng nghiệp Thú y cơ sở, các trang trại và hộ chăn nuôi thuộc 5 xã Trí Yên, Quỳnh Sơn, Lãng Sơn, Thắng Cương và Lão Hộ đã hỗ trợ và giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới bạn bè, đồng nghiệp và đặc biệt biết ơn gia

đình đã luôn tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này

Thái Nguyên, ngày 10 tháng 9 năm 2017

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Ngân

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG vii

DANH MỤC CÁC ẢNH, ĐỒ THỊ viii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2

3.1 Ý nghĩa khoa học 2

3.2 Ý nghĩa thực tiễn 2

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

1.1 Cơ sở lý luận của đề tài 3

1.1.1 Sự lưu hành của vi khuẩn Salmonella 3

1.1.2 Vi khuẩn Salmonella 5

1.1.3 Bệnh phó thương hàn vịt 15

1.2 Tình hình nghiên cứu về vi khuẩn Salmonella 20

1.2.1 Nghiên cứu trên thế giới 20

1.2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước 21

Chương 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 24

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 24

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 24

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 24

2.2 Vật liệu nghiên cứu 24

2.3 Nội dung nghiên cứu 25

2.3.1 Khảo sát tình hình chăn nuôi và tỷ lệ mắc bệnh do Salmonella gây ra cho đàn vịt tại huyện Yên Dũng- Bắc Giang 25

2.3.2 Nghiên cứu tình hình nhiễm Salmonella ở vịt 25

2.3.3 Nghiên cứu tỷ lệ nhiễm Salmonella trên trứng vịt 25

2.3.4 Phân lập vi khuẩn Salmonella từ mẫu bệnh phẩm vịt mắc bệnh PTH 25

2.3.5 Giám định đặc tính sinh vật, hóa học của vi khuẩn Salmonella phân lập được 26

iv

2.3.6 Xác định serotype của vi khuẩn Salmonella phân lập được 26

2.3.7 Xác định gene quy định yếu tố độc lực của vi khuẩn Salmonella phân lập được 26 2.3.8 Xác định độc lực của vi khuẩn Salmonella phân lập được 26

2.3.9 Tính kháng kháng sinh và hóa dược của vi khuẩn Salmonella phân lập được 26

2.3.10 Đề xuất quy trình phòng, trị bệnh PTH cho vịt 26

2.4 Phương pháp nghiên cứu 26

2.4.1 Phương pháp điều tra, khảo sát tình hình mắc bệnh do Salmonella gây ra ở vịt 26

2.4.2 Phương pháp nghiên cứu tình hình nhiễm Salmonella ở vịt 26

2.4.3 Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn Salmonella spp 26

2.4.4 Phân lập vi khuẩn Salmonella 28

2.4.5 Phương pháp xác định serotype của vi khuẩn Salmonella phân lập được 29

2.4.6 Xác định gen sản sinh độc tố đường ruột enterotoxin của vi khuẩn Salmonella bằng phương pháp PCR 30

2.4.7 Xác định độc lực của chủng vi khuẩn Salmonella phân lập được 33

2.4.8 Phương pháp xác định tính mẫn cảm với một số loại kháng sinh của vi khuẩn Salmonella phân lập được 33

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 36

3.1 Tình hình chăn nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 36

3.1.1 Bệnh do Salmonella ở vịt theo giống 38

3.1.2 Bệnh do Salmonella ở vịt theo tuổi 40

3.2 Tình hình nhiễm Salmonella ở vịt 43

3.2.1 Nhiễm Salmonella ở vịt theo giống 43

3.2.2 Nhiễm Salmonella ở vịt theo tuổi 45

3.2.3 Nhiễm Salmonella ở vịt theo tính biệt 47

3.2.4 Nhiễm Salmonella ở vịt theo mùa 49

3.3 Tỷ lệ nhiễm Salmonella trên trứng vịt 51

3.4 Phân lập vi khuẩn Salmonella từ mẫu bệnh phẩm vịt mắc bệnh phó thương hàn 53

3.5 Giám định đặc tính sinh vật, hóa học của vi khuẩn Salmonella phân lập được 54

3.6 Xác định serotype của vi khuẩn Salmonella phân lập được 56

3.7 Xác định gene quy định yếu tố độc lực của vi khuẩn Salmonella phân lập được 58 3.8 Xác định độc lực của vi khuẩn Salmonella phân lập được 60

v

3.9 Tính kháng kháng sinh và hóa dược của vi khuẩn Salmonella phân lập được 63

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 65

1 Kết luận 66

2 Đề nghị 67

TÀI LIỆU THAM KHẢO 67

P : Sai số ước lượng

vii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Primer sử dụng để xác định gene mã hóa yếu tố độc lực của vi khuẩn

Salmonella phân lập được 31

Bảng 2.2: Bảng đánh giá mức độ mẫn cảm của vi khuẩn với một số loại kháng sinh 34

Bảng 3.1 Bệnh do Samonella ở vịt theo đàn và cá thể 37

Bảng 3.2 Bệnh do Samonella ở vịt theo giống 38

Bảng 3.3 Bệnh do Samonella ở vịt theo tuổi 41

Bảng 3.4 Tình hình nhiễm Samonella ở vịt theo giống 43

Bảng 3.5 Nhiễm Samonella ở vịt theo tuổi 45

Bảng 3.6 Tình hình nhiễm Samonella ở vịt theo tính biệt 47

Bảng 3.7 Nhiễm Salmonella ở vịt theo mùa 49

Bảng 3.8 Nhiễm Salmonella trên trứng vịt 51

Bảng 3.9 Kết quả phân lập vi khuẩn Salmonella từ bệnh phẩm vịt mắc bệnh phó thương hàn 53

Bảng 3.10 Đặc tính sinh vật, hóa học của vi khuẩn Salmonella phân lập được 56

Bảng 3.11 Serotype vi khuẩn Salmonella phân lập được 56

Bảng 3.12 Tần xuất gene mã hóa sản sinh yếu tố gây bệnh stn, fimA, invA của vi khuẩn Salmonella phân lập được 59

Bảng 3.13 Độc lực của vi khuẩn Salmonella phân lập được trên chuột bạch 61

Bảng 3.14 Tính kháng thuốc của vi khuẩn Salmonella phân lập được 63

viii

DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ

Hình 3.1 Biểu đồ tỷ lệ mắc bệnh do Salmonella ở vịt theo giống 39

Hình 3.2 Biểu đồ tỷ lệ mắc bệnh phó thương hàn ở vịt theo tuổi 43

Hình 3.3 Biểu đồ tỷ lệ nhiễm Salmonella từ mẫu phân và mẫu tampon hầu họng 45 Hình 3.4 Biểu đồ tỷ lệ nhiễm Salmonella ở vịt theo lứa tuổi 46 Hình 3.5 Biểu đồ tỷ lệ nhiễm Salmonella ở vịt theo tính biệt 48 Hình 3.6 Biểu đồ tỷ lệ nhiễm Salmonella trên trứng 51 Hình 3.7 Biểu đồ tỷ lệ phân lập vi khuẩn Salmonella từ bệnh phẩm vịt mắc bệnh

phó thương hàn 53

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Vịt là loài thủy cầm có tính thích nghi cao với các điều kiện sinh thái, thích hợp chăn thả ở những nơi có nguồn nước để tìm kiếm thủy động vật và thóc lúa rơi vãi sau thu hoạch Những năm gần đây, chăn nuôi vịt phát triển mạnh trên địa bàn huyện Yên Dũng chủ yếu là các giống: vịt Bắc kinh, vịt siêu trứng CV 2000 Layer, vịt Vân Đình, vịt Xiêm (ngan nội) Tuy nhiên, điều kiện nuôi vịt cần có nước là môi trường rất thuận lợi cho việc phát triển bệnh do vi khuẩn gây ra, trong đó

Salmonella có vai trò quan trọng về dịch tễ, là một hạn chế đáng kể trong việc phát

triển mạnh giống gia cầm này Hầu hết các sản phẩm chăn nuôi vịt đều bị vấy

nhiễm Salmonella ở các mức độ khác nhau

Bệnh do Salmonella ở vịt (Salmonellosis in Duck) là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Salmonella gây ra, vịt ở mọi lứa tuổi đều mắc bệnh; thể bệnh cấp tính hay gặp ở

vịt con dưới 3 tuần tuổi, tỷ lệ chết cao lên đến 60%; vịt trưởng thành mắc bệnh ở thể

mãn tính, mang trùng và bài xuất mầm bệnh Vi khuẩn Salmonella xâm nhập chủ yếu

qua thức ăn, nước uống hoặc truyền từ mẹ sang con qua trứng Thiệt hại do bệnh này gây ra bao gồm vịt bị bệnh, tỷ lệ vịt con chết và loại thải cao, vịt chậm lớn, tiêu tốn thức ăn nhiều, sức đề kháng bệnh giảm, ảnh hưởng đến chất lượng con giống, tỷ lệ ấp

nở thấp Bên cạnh đó thịt, trứng là nguyên nhân nhiễm vi khuẩn Salmonella, gây tiêu

chảy và ngộ độc thực phẩm, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng (Nguyễn Đức

Hiền và cs, 2012) [16]

Vi khuẩn Salmonella phân bố rộng rãi trong thiên nhiên Gia súc, gia cầm và con người thường bị nhiễm hoặc là vật mang vi khuẩn (Phùng Quốc Chướng, 2005) [11]

Có nhiều tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu về hiện tượng đề kháng

kháng thuốc kháng sinh của các chủng Salmonella ở đàn vật nuôi và bệnh do vi

khuẩn này gây ra ở vịt như Nguyễn Ngọc Huân và cs (2008) [17]; Frederick

Adzitey và cs (2012) [40]; Irfan Ahmad Mir và cs (2015) [42]

Nghiên cứu dịch tễ bệnh Salmonellosis ở vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, Bắc

Giang và yếu tố độc lực của vi khuẩn Salmonella phân lập được để bổ sung tư liệu

khoa học về dịch tễ học, đặc điểm của nguồn bệnh, tính gây bệnh của mầm bệnh,

2

từ đó mở ra hướng nghiên cứu mới về chẩn đoán, biện pháp khống chế hiệu quả

tình trạng thải trừ vi khuẩn Salmonella gây bệnh cho vật nuôi và gây ngộ độc thực

phẩm cho người

Xuất phát từ những vấn đề trên, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên

cứu một số đặc tính sinh vật học của vi khuẩn Salmonella gây bệnh ở vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang”

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ về tình hình mang trùng, thải trừ mầm

bệnh và bệnh do vi khuẩn Salmonella gây ra (Salmonellosis) trên đàn vịt nuôi tại

huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang

- Nghiên cứu một số yếu tố độc lực của vi khuẩn Salmonella phân lập được

- Xác định đặc tính kháng thuốc của vi khuẩn Salmonella phân lập được

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

3.1 Ý nghĩa khoa học

- Bổ sung tư liệu khoa học về đặc điểm dịch tễ bệnh do vi khuẩn Salmonella

gây ra (Salmonellosis) trên đàn vịt nuôi tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang

- Bổ sung tư liệu khoa học về một số yếu tố độc lực của vi khuẩn Salmonella

phân lập được

- Bổ sung tư liệu khoa học về đặc tính kháng kháng sinh của vi khuẩn

Salmonella phân lập được

3.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Kết quả nghiên cứu của đề tài giúp cho công tác phòng chống quản lý dịch

bệnh đối với tình trạng mang trùng và bài xuất mầm bệnh vi khuẩn Salmonella ở

vịt; góp phần hạn chế bệnh ở vịt nói riêng và nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm ở

người do Salmonella nói chung

- Kết quả nghiên cứu về yếu tố độc lực, tính kháng kháng sinh phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo; để chế tạo Kit chẩn đoán nhanh thực phẩm nhiễm độc tố

do vi khuẩn Salmonella sản sinh; góp phần hạn chế tính kháng thuốc của

Salmonella nói riêng và vi khuẩn đường ruột nói chung

Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full