HUONG DAN SU DUNG MAY TOAN DAC DIEN TU LEICA TS09

NỘI DUNG KHÓA HỌC: Nội dung khóa học bao gồm:  Giới thiệu sơ lược về máy toàn đạc và kiểm tra sơ bộ máy trước khi sử dụng  Hướng dẫn phương pháp đo lấy số liệu phục vụ công tác khảo

CÔNG TY DỊCH VỤ

CƠ KHÍ HÀNG HẢI PTSC TRUNG TÂM ĐÀO TẠO NỘI BỘ

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG MÁY TOÀN ĐẠC ĐIỆN TỬ - LEICA TS09

Chữ ký

Tài liệu này và các thông tin trong nó là tài sản của Công ty DVCKHH PTSC không được sao chép, copy, in ấn hoặc sang băng dưới bất kỳ hình thức nào nếu không có sự cho phép trước của Công ty DVCKHH PTSC.

BẢNG THEO DÕI SỬA ĐỔI

đổi

Trang sửa đổi

Mục

MỤC TIÊU KHÓA HỌC:

Mục tiêu của khóa học cần được nêu cụ thể

 Hướng dẫn sử dụng máy toàn đạc điện tử Leica TS09 phục vụ trong công tác xây dựng, cơ khí

 Phối hợp với các phần mềm khác để tính toán, xử lý số liệu

CẤU TRÚC KHÓA HỌC:

 Khóa đào tạo được thực hiện trong thời lượng 03buổi

 Phương pháp đào tạo: trình chiếu slide

ĐỐI TƯỢNG ĐÀO TẠO:

 Đối tượng tham dự bắt buộc: Các cán bộ nhân viên dự án, kỹ thuật

 Đối tượng khuyến khích tham dự: các cán bộ nhân viên trong Tổng công ty, công ty

có nhu cầu tham gia

NỘI DUNG KHÓA HỌC:

Nội dung khóa học bao gồm:

 Giới thiệu sơ lược về máy toàn đạc và kiểm tra sơ bộ máy trước khi sử dụng

 Hướng dẫn phương pháp đo lấy số liệu phục vụ công tác khảo sát, kiểm tra thực tế

 Hướng dẫn phương pháp bố trí điểm thiết kế ra thực địa

 Một số ứng dụng hỗ trợ tính toán kết quả sau khi đo khảo sát

TỔNG KẾT CUỐI KHÓA:

Tóm tắt nội dung chính của khóa học:

 Kiểm tra máy và các dụng cụ trước khi đo

 Phương pháp đo khảo sát

 Phương pháp bố trí điểm ra ngoài thực địa

 Một số chức năng của máy hay sử dụng

MỤC LỤC

1 GIỚI THIỆU MÁY TOÀN ĐẠC VÀ DỤNG CỤ ĐI KÈM 5

2 KIỂM TRA SƠ BỘ MÁY TOÀN ĐẠC TRƯỚC KHI SỬ DỤNG 8

3 CÁC CHỨC NĂNG CHÍNH CỦA MÁY 8

3.1 Q-SURVEY: CHƯƠNG TRÌNH ĐO NHANH 9

3.2 PROG: CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐO 9

3.3 MANAGE: QUẢN LÝ DỮ LIỆU 9

3.4 TRANFERS: CHƯƠNG TRÌNH XUẤT NHẬP DỮ LIỆU 10

3.5 SETTING: CHƯƠNG TRÌNH CÀI ĐẶT THÔNG SỐ 10

3.6 TOOLS: CÁC CÔNG CỤ CỦA MÁY 10

3.7 CÁC CHƯƠNG TRÌNH HAY SỬ DỤNG 10

3.7.1 CHƯƠNG TRÌNH ĐO KHẢO SÁT 10

3.7.2 PHƯƠNG PHÁP BỐ TRÍ ĐIỂM THIẾT KẾ RA THỰC ĐỊA 18

3.7.3 CÁC ỨNG DỤNG KHÁC HAY DÙNG 21

4 MỘT SỐ PHẦN MỀM HỖ TRỢ XỬ LÝ, TÍNH TOÁN SỐ LIỆU SAU KHI ĐO 28

1 GIỚI THIỆU MÁY TOÀN ĐẠC VÀ DỤNG CỤ ĐI KÈM

Giới thiệu máy toàn đạc

Hiện nay trên thị trường có một số loại máy toàn đạc được các công ty sử dụng phục vụ cho công việc đo đạc, trắc địa

Tùy vào tính chất của công việc mà chúng ta lựa chọn, sử dụng loại máy nào cho phù hợp

Dưới đây là một số loại máy

LEICA-THỤY SỸ TOPCON-NHẬT NIKON-NHẬT

PENTAX-NHẬT SOKKIA-NHẬT

Các phụ kiện chuẩn đi kèm theo máy

Thùng đựng máy toàn đạc

Mục đích để bảo quản máy toàn đạc và các phụ kiện trong suốt quá trình lưu giữ, di chuyển tránh va đập, mưa, nắng

Chân máy

Chân gỗ Chân nhôm

Gương lớn

GPR121 GRZ4

Gương mini

GMP101 GMP111

Bộ sạc pin

Cáp truyền dữ liệu

2 KIỂM TRA SƠ BỘ MÁY TOÀN ĐẠC TRƯỚC KHI SỬ DỤNG

Trước khi sử dụng máy để thao tác thực hiện công viêc ngoài thực địa chúng ta cần kiểm tra sơ bộ máy và các phụ kiện trước khi vận chuyển đến vị trí làm việc

Các bước cơ bản cần kiểm tra

Kiểm tra máy có hoạt động bình thường không, bật máy lên

Kiểm tra pin còn đủ để sử dụng không

Kiểm tra phụ kiện như: gương tròn, gương mini, bộ sạc pin, thước đo …v.v

Mục đích của việc kiểm tra là để tránh tình trạng khi ra đến thực địa thì không thực hiện công việc

do không đầy đủ thiết bị dụng cụ để tiến hành đo đạc Nếu vị trí thực địa gần với nơi cất giữ thiết bị dụng cụ thì chúng ta có thể về lấy bổ sung, nhưng nếu không gần thì chúng ta không thể tiến hành công việc và buộc phải quay về

Khi bật máy lên, cân bằng máy xong màn hình có giao diện như bên dưới

Máy có 6 chương trình chính

Q-Survey : Chương trình đo nhanh

Prog : Các chương trình đo

Manage : Quản lý dữ liệu

Transfer : Nhập xuất dữ liệu

Setting : Cài đặt

Tools : Công cụ

Đây là chương trình đo nhanh, khi sử dụng chương trình này chúng ta chỉ việc tiến hành đo mà không cần quan tâm đến việc cài đặt định hướng cho máy hoặc máy đã được cài đặt trước đó rồi Thông thường sử dụng phương pháp này cho những công việc độc lập, cần lấy thông số tọa độ của các điểm cần khảo sát để tính toán cho ra kết quả của đối tượng cần khảo sát mà không quan tâm đến vị trí của đối tượng đó nằm ở đâu so với các đối tượng xung quanh

Ví dụ: khảo sát kích thước chiều dài, rộng của một khu đất, tòa nhà …v.v

Trong phần này có các 4 trang giao diện gồm các chương trình

Station Setup : Cài đặt cho trạm máy

Surveying : Đo khảo sát

Stakeout : Bố trí điểm ra ngoài thực địa

Reference Element : Đối tượng tham chiếu

Tie Distane : Đo khoảng cách gián tiếp

Area & DTM volume : Đo diện tích và thể tích

Remote Height : Đo độ cao không với tới

Construction : Chương trình phục vụ thi công

COGO : Tính toán

Road 2D : Mặt phẳng 2 chiều

Roadworks 3D : Mặt phẳng 3 chiều

Reference Plane : Mặt phẳng tham chiếu

Job : Quản lý Job

Fixpoints : Quản lý điểm nhập từ bàn phím

Measurements : Quản lý điểm đo

Codes : Cài đặt mã địa vật

Formats : Định dạng dữ liệu

Delete Job memory : Xóa dữ liệu Job

Memory Statistics : Thống kê bộ nhớ

USB-File Manager : Quản lý file của USB

3.4 TRANFERS: CHƯƠNG TRÌNH XUẤT NHẬP DỮ LIỆU

Export Data : Xuất dữ liệu

Import Dât : Nhập dữ liệu

General : Cài đặt chung

EDM : Cài đặt gương đo

Com : Cài đặt về giao tiếp truyền dữ liêu

Cài đặt công cụ của máy dành cho nhà cung cấp, kiểm định

Phương pháp này phục vụ công tác đo đạc và lấy dữ liệu từ thực địa để tính toán và cho ra kết quả kích thước thực tế phục vụ cho công tác thiết kế, thi công

CÓ 2 PHƯƠNG PHÁP ĐO

PHƯƠNG PHÁP 1: PHƯƠNG PHÁP ĐO TỰ DO

Phương pháp này không cần tọa độ lưới của địa hình cần kiểm tra, tức là sau khi khởi động máy lên công việc tiếp theo là chỉ cần tạo Job và tiến hành đo bình thường mà không cần quan tâm đến việc định hướng cho máy

Ở phương pháp này mục đích công việc là đo và tính toán số liệu của bản thân đối tượng được đo đạc, kiểm tra mà không cần quan tâm đến các đối tượng kế cận, không cần quan tấm đến đối tượng được kiểm tra nằm ở đâu trong hệ thống lưới tọa độ

Ví dụ:

Đo kích thước của một tòa nhà

Đo khảo sát bình đồ của một khu đất để san lấp, xây dựng

Trình tự thực hiện như sau:

Bước 4:

Cài đặt Job (Set Job), Job giống như một file trong vi tính, Job sẽ chứa dữ liệu các điểm đo

Phương pháp này là phương pháp đo tự do, vì vậy mỗi lần đo nên tạo một Job mới để tránh nhầm lẫn với các lần đo trước đó

Khi tạo Job nhập tên Job để thuận tiện cho việc nhận diện khi truyền số liệu

Bước 5:

Ở phương pháp này, đo lấy dữ liệu mà không cần quan tâm đến việc định hướng cho máy thì chúng

ta chọn F4-Start (bắt đầu công việc) để tiến hành đo

Ở hình bên dưới là giao diện màn hình đo, hiển thị thông tin về dữ liệu của điểm đo mà ta có được

Ý nghĩa của phím

ALL : đo và lưu

DIST : đo không lưu

REC : lưu

Để có thông tin, số liệu của các đối tượng cần kiểm tra, khảo sát cần đo, lưu thông tin bao nhiêu điểm và kèm ghi chú để sau khi thực hiện đo ta sẽ lấy và sử dụng dữ liệu đo để tính toán và lấy kết quả cần sử dụng cho công việc

Ví dụ: Hình bên dưới là một tổ hợp kết cấu thép gồm nhiều ống thép

Công việc yêu cầu là cầu là kiểm tra kích thước, khoảng cách, chênh cao giữa các ống thép với nhau Có nghĩa là chúng ta chỉ cần quan tâm kích thước giữa các ống kết cấu của tổ hợp mà không cần quan tâm đến việc toàn bộ kết cấu này nằm ở vị trí nào ngoài thực địa

Như vậy để đáp ứng được yêu cầu công này chúng ta sẽ sử dụng phương pháp đo lấy dữ liệu mà không cần định hướng cho máy

Sau khi sử dụng phương pháp đo ở trên, về xử lý và tính toán số liệu có được kết quả như bên dưới

Trên báo cáo chúng ta thấy rằng chỉ có các số liệu kích thước giữa các các ống thép trong tổ hợp với nhau mà không có thể hiện kích thước, vị trí tổ hợp này nằm ở đâu, quay hướng nào ở ngoài thực địa

PHƯƠNG PHÁP 2: ĐO KHẢO SÁT THEO HỆ LƯỚI CHUẨN

Ở phương pháp đo này, do đối tượng được đo phải được kiểm tra theo hệ thống lưới chuẩn nên ta phải tiến hành bước định hướng cho máy, hoặc cài đặt vị trí đặt máy theo hệ thống lưới chuẩn Chức năng của phương pháp này thường áp dụng cho công tác:

Khảo sát, đo vẽ bản đồ, bình đồ

Đo vẽ chi tiết phục vụ công tác thiết kế khu công nghiệp, quy hoạch nhà ở

Khảo sát, đo vẽ thủy đồ

Để thực hiện được công việc này cần có

Vị trí, tọa độ điểm lưới

Trình tự thực hiện như sau:

Chức năng trong phần này giúp chúng ta cài đặt sai số cho trạm máy khi thực hiện thao tác định hướng trước khi tiến hành đo khảo sát

Có 4 sai số có thể cài đặt bao gồm

Bấm F4 – Start để tiếp tục bước tiếp theo, ở bước cài đặt tram máy này có một số phương pháp như bên dưới

Bước 6

Cài đặt trạm máy bằng phương pháp Giao hội

Cài đặt trạm máy bằng phương pháp Truyền cao độ

Cài đặt trạm máy bằng phương pháp Định hướng góc

Cài đặt trạm máy bằng phương pháp Tọa độ

Tùy vào tình huống mà chúng ta sẽ sử dụng phương pháp nào cho phù hợp, nhưng thông dụng và hay được sử dụng nhất là phương pháp giao hội và phương pháp định hướng góc

Sau khi sử dụng một trong các phương pháp trên để cài đặt cho trạm máy, màn hình giao diện sẽ có như bên dưới

Chức năng của phương pháp này là

Bố trí điểm được thiết kế đã có tọa độ từ trên bản vẽ ra ngoài thực địa để phục vụ công việc

Tìm điểm bị mất đã có ngoài thực địa

Ứng dụng của chức năng này

Chủ yếu dung trong lĩnh vực

Xây dựng các điểm lưới quốc gia các cấp

Bố trí điểm cho các công trình xây dựng

Tìm điểm đã có nhưng bị mất

Để thực hiện được công việc này cần phải có:

Vị trí, tọa độ điểm lưới ở vị trí cần thực hiện công việc (các điểm này thường thông hướng với nhau)

Tọa độ các điểm cần bố trí

Để thực hiện phương pháp này máy sử dụng phương pháp góc và chiều dài để bố trí điểm

Chương trình này được thực hiện như sau:

Bước 1: ở giao diện Programme (chương trình) hình bên dưới chọn Stakeout

Bước 4:

Cài đặt Job xong, bước tiếp theo tiến hành cài đặt trạm máy, cũng giống như chương trình đo khảo sát theo lưới chuẩn có 4 phương pháp cài đặt trạm máy Tùy theo các điểm mốc ở ngoài thực địa, yêu cầu công việc sẽ chọn sử dụng phương pháp nào cho phù hợp

Sau khi cài đặt trạm máy xong, F4 – start để tiến hành bố trí điểm, giao diện màn hình như bên dưới

Để lấy điểm cần bố trí điểm ra thực địa có một số cách như sau:

Sử dụng điểm đã nhập tọa độ trước đó bằng cách sử dụng phím mũi tên qua trái, phải để chọn đến điểm cần bố trí

Nhập tọa độ điểm trực tiếp từ bàn phím

Sử dụng điểm đã được đo lưu trước đó

Sau khi đã chọn được điểm cần bố trí, nhìn trên màn hình để thao tác máy cho phù hợp như sau:

Hz: thể hiện sai số góc ngang, nếu sai số góc + quay bàn độ ngang của máy thuận chiều kim đồng

hồ và ngược lại đến khi sai số góc này về 0000’00’’thì dừng lại

Liên hệ với người cầm gương di chuyển đến vị trí bất kỳ trên đường nhìn thấy của ống ngắm, sau

đó điều chỉnh gương trùng vào tâm chữ thập của ống ngắm của máy

Bấm Dist để đo vị trí người cầm, thông số sai số chiều dài của điểm được bố trí đến máy thể hiện ở hàng ngay bên dưới góc ngang, nếu sai số thể hiện + thì người cầm gương đi ra xa máy theo hướng thẳng với máy và ngược lại

Cứ như vậy đến khi nào thông số sai số chiều dài về 0.000 thì xác định được điểm cần bố trí ngoài thực địa

Tiếp tục với các điểm còn lại cần bố trí ra ngoài thực địa

Ngoài công việc chính đo khảo sát, bố trí điểm Máy toàn đạc còn hỗ trợ nhiều chức năng khác như:

Reference Element: Các yếu tố tham chiếu: Đường tham chiếu, cung tham chiếu

Tie Distance: Đo khoảng cách giữa các điểm

Area & DTM – Volume: Đo diện tích, thể tích

Remoter Height: Đo chiều cao không với tới

Construction: Xây dựng

COGO: Các ứng dụng về đường

Road 2D: Đường 2D

Roadworks 3D: Đường 3D

Traverse PRO: Truyền xuất dữ liệu

Reference Plane: Mặt phẳng tham chiếu

Để vào các chương trình này ở màn hình giao diện Programme, sử dụng phím page (có hình trang giấy) để chuyển qua các giao diện của máy, sau đó chon chương trình tương ứng

Có rất nhiều tính năng của máy hỗ trợ người dùng để phục vụ công việc, tuy nhiên chúng ta sẽ đi vào một số chức năng chính hay được sử dụng

Đo khoảng cách giữa các điểm: Tie Distance:

Có 2 phương pháp đo khoảng cách giữa các điểm

Phương pháp thứ nhất: Phương pháp đa giác POLYGON

Phương pháp thứ hai: Phương pháp bán kính RADIAL

Hai phương pháp này cho phép tính kết quả kích thước giữa 2 điểm bằng cách đo trực tiếp trên thực địa hoặc nhập tọa độ hoặc lấy điểm sẵn có trong máy

Phương pháp đa giác Polygon

Chức năng của phương pháp này là cho phép đo khoảng cách liên tục giữa điểm đo trước và đo sau Các bước thực hiện như sau:

Bước 1

Trong màn hình giao diện Programme, chuyển trang giao diện đến trang có mục Tie Distance

Bước 2:

Chọn Tie Distance

Trong bước này, có thể tạo Job bất kỳ nếu cần kết quả kích thước giữa 2 điểm bằng cách đo trực tiếp ngoài thực địa hoặc nhập tọa độ qua bàn phím

Nếu cần tính kết quả kích thước giữa 2 điểm trong một Job có sẵn thì phải chọn đúng Job chứa 2 điểm đó

Bước 3:

F4 để bắt đầu

Bước 4:

Chọn F2 – Polygon

Sau khi điều chỉnh loại gương phù hợp, đo 2 điểm cần biết kết quả khoảng cách hoặc nhập tọa độ 2 điểm cần tính, hoặc lấy 2 điểm đã có sẵn trong Job có được kết quả như bên dưới

Các thông số trên màn hình cho biết kết quả

Khoảng cách giữa 2 điểm trên mặt phẳng nằm ngang

Khoảng cách giữa 2 điểm trong không gian

Độ dốc giữa từ điểm 1 đến điểm 2

Nếu muốn tiếp tục tính kích thước từ điểm 2 đến một điểm khác, chọn F2 – NewPt 2

Máy sẽ tự động lưu thông tin tọa độ điểm 2 đã đo trước đó, lúc này chỉ cần đo tọa độ điểm số 3 là sẽ

có kết quả giữa 2 điểm 2 và 3

Phương pháp bán kính Radial

Phương pháp này cho phép đo kích thước của điểm đầu tiên với các điểm tiếp theo (tính khoảng cách của điểm 1 với điểm 2, 3, 4 …v.v

Ở phương pháp này ở bước thứ 3 chọn Radial, tương tự như phương pháp Polygon sẽ đo 2 điểm cần tính toán kích thước

Ở màn hình giao diện kết quả, nếu muốn đo kích thước từ điểm 1 với 1 điểm tiếp theo, chọn F2 – NewPt 2

Lúc này chỉ cần đo tọa độ điểm 3, máy sẽ tính toán và cho kết quả giữa 2 điểm 1 với 3

Đo diện tích, thể tích: Area & DTM volume

Chức năng này cho phép đo diện tích và thể tích của một khu đất

F4 – Start để bắt đầu tiến hành đo

Để đo được diện tích, đo các điểm để đảm bảo rằng đường nối giữa các điểm đo chính là đường bao của khu vực cần đo diện tích, thể tích Kết quả diện tích và thể tích được thể hiện như hình bên dưới

Đo chiều cao không với tới: Remote height

Ở giao diện Programme chuyển đến trang có chức năng Remote Height

Chọn Remote Height để vào chương trình và bắt đầu tiến hành đo

Để đo được chiều cao của điểm không đặt gương được do ở trên cao, chúng ta sẽ chọn một điểm theo phương thẳng đứng phía dưới của điểm cần đo

Đo tọa độ điểm này và lưu lại để máy có số liệu để tính chiều cao điểm cần đo

Sau đó quay ống ngắm để dây chữ thập trong ống ngắm trùng với điểm cần đo, máy sẽ cho kết quả chênh cao giữa hai điểm này

Từ khoảng chênh cao này chúng ta sẽ tính được chiều cao của điểm cần đo

màn hình giao diện của máy như bên dưới