Bản chất và hiện tượng là một trong sáu cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật giúp mỗi người chúng ta có cái nhìn vừa tổng quát vừa cụ thể và sâu sắc hơn về những sự vật, hiện
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU Trang
CHƯƠNG1 CẶP PHẠM TRÙ BẢN CHẤT VÀ HIỆN TƯỢNG… ……… 1
1.1.CẶP PHẠM TRÙ BẢN CHẤT VÀ HIỆN TUỢNG ………1
1.1.1 Phạm trù bản chất và hiện tuợng … ……….1
1.1.2 Sự tồn tại khách quan của bản chất và hiện t-îng ……… 6
1.2 MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA BẢN CHẤT VÀ HIỆN TUỢNG ……… 9
1.2.1 Sự thống nhất giữa bản chất và hiện tuợng ……… 9
1.2.2 Tính chất mâu thuẫn của sự thống nhất của bản chất và hiện tuợng……… 11
CHƯƠNG 2 VẬN DỤNG CẶP PHẠM TRÙ BẢN CHẤT VÀ HIỆN TUỢNG VỚI VIỆC TÌM HIỂU BỆNH ĐẠO ÔN TRÊN CÂY LÚA Ở ĐỒNG BĂNG SÔNG CỬU LONG ………13
2.1 TÌM HIỂU VỀ VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG………13
2.1.1 Khí hậu……… ……….13
2.1.2 Nguồn nước……… ……… 15
2.1.2 Tài nguyên nước ……… 18
2.2 TÌM HIỂU BẢN CHẤT VÀ HIỆN TƯỢNG CỦA BỆNH ĐẠO ÔN TRÊN CÂY LÚA Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG ………
2.2.1 Bệnh đạo ôn là gì? ………… ……… 21
2.2.2 Bản chất của bệnh đạo ôn ……… 22
Trang 22.2.3 Biểu hiện của bệnh đạo ôn .……….……… 23
2.2.4 Cách phòng ngừa bệnh đạo ôn ………
KẾT LUẬN ……….……… 24
TÀI LIỆU THAM KHẢO ……….……… 25
Trang 3Lêi Më ®Çu
“Con ong khai thác vật liệu từ hoa ngoài vườn và ruộng đồng nhưng sử dụng và
biến đổi nó phù hợp với khả năng và chủ định của mình, công việc của các nhà triết học cũng không khác gì công việc đó…
(Ph.Beccơn) Thật vậy, mỗi ngày ta tự đặt ra cho mình thật nhiều câu hỏi về thế giới xung quanh và về chính bản thân mình Con người là gì? Nó có quan hệ thế nào với thế giới xung quanh? Thế giới đó tồn tại thế nào? Và rồi ý nghĩa thật sự của cuộc sống là ở đâu?
Có lẽ từ trước khi chúng ta tự đặt ra cho mình những câu hỏi ấy thì các nhà triết học như những chú ong cần mẫn của thời đại đã tích lũy tri thức từ quá khứ đến hiện tại để gieo vào nhân loại những bài học thật sự có ý nghĩa
Chủ nghĩa Mác-Lênin là học thuyết về những quy luật chung nhất của sự phát triển trong tự nhiên và xã hội, lí luận cách mạng của quần chúng lao động trong cuộc đấu tranh tự giải phóng khỏi ách áp bức bóc lột, công cuộc xây dựng khoa học Chủ nghĩa xã hội và Chủ nghĩa Cộng sản Nó là những quan điểm triết học, khoa học và các quan điểm chính trị xã hội
Nhận thức được điều đó, việc đi nghiên cứu tìm hiểu những kiến thức cơ
bản xung quanh “Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin” giúp sinh viên
tự trang bị cho mình một vốn kiến thức nhất định và có cái nhìn mới trong thế giới quan lẫn tư duy Bản chất và hiện tượng là một trong sáu cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật giúp mỗi người chúng ta có cái nhìn vừa tổng quát vừa cụ thể và sâu sắc hơn về những sự vật, hiện tượng của thế giới xung quanh Qua đó, mỗi chúng ta có thể vận dụng giá trị phương pháp luận được rút ra để phân tích, xem xét các vấn đề trong quá trình nhận thức cũng như ứng dụng trong cuộc sống thực tiễn
Trang 4Tuy còn gặp nhiều khó khăn, trở ngại trong quá trình tiếp cận với một môn học đầy những lí luận và nguyên lí khá phức tạp Tuy nhiên, cùng với những kiến thức cơ bản có được và quá trình tự nghiên cứu nhóm chúng tôi xin được phép trình bày những hiểu biết của mình liên quan đến đề tài: “Nội dung cơ bản và ý nghĩa của cặp phạm trù cái bản chất và hiện tượng”
1 Lí do chọn đề tài
Cuộc sống càng phát triển con người càng rời xa với cuộc sống hiện tại của chính mình, những bộn bề của cuộc sống đôi khi khiến chúng ta chưa có được cái nhìn tổng quát về những sự vật hiện tượng Phải chăng việc đánh giá một vấn đề chỉ xét qua hiện tượng đã trở thành thông lệ với con người hiện đại? Thật đáng tiếc nếu điều đó trở thành hiện thực, nếu chỉ đánh giá vấn đề theo cái nhìn ngây thơ như thế thì con người hiện đại đang thể hiện tầm nhìn hạn hẹp của mình Nhận thấy điều đó những vấn đề xung quanh bản chất và hiện tượng sẽ giúp chúng ta trang bị thêm một phần kiến thức trong tư duy có cái nhìn tổng quát về sự vật hiện tượng
Đối với từng vấn đề sẽ có những cái nhìn đa dạng nhiều chiều, đi sâu khám phá ra bản chất thật sự mới là thành quả của mọi quá trình nghiên cứu Nhắc đến nông nghiệp nhất là nghề trồng lúa là loại cây gắn liền với cuộc sống của con người Việt Nam nói chung và con người Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng Từ thuở xa xưa, con người đã biết gắn bó cuộc sống của mình với ruộng đồng và canh tác lúa nước đã trở thành nguồn sống của nguời dân Trở lại với cuộc sống hiẹn đại, Việt Nam là một trong những nước có nền nông nhgiệp phát triển nhất là lĩnh vực xuất khẩu lúa gạo Thế nhưng hiện trạng sâu bệnh, dịch hại đang dần thu hẹp diện tích trồng lúa của người nông dân Mà đặc biệt trong những năm gần đây dịch hại đạo
ôn đang ăn mòn nguồn sống của người dân ở khắp mọi nơi không riêng gì Việt Nam Uớc tính dịch hại đọ ôn mỗi năm phá hủy một lượng lương thực đủ để nuôi sống 60 triệu dân Riêng Việt Nam, bệnh đạo ôn là một bệnh phổ biến của cây trồng Vùng trồng lúa ở Hà Tĩnh, vụ đông xuân 2000-2001 toàn tỉnh có tới 3854,6 ha diện tích bị nhiễm đạo ôn Điều này gây ra những tổn thất hết sức nặng nề với người dân Cảnh trắng tay trong mùa thu hoạch khiến nông dân rơi vào bước đường cùng Với
Trang 5kiến thức hạn hẹp chưa được sự hỗ trợ từ các nhà khoa học chưa tìm ra nguồn gốc của dịch bệnh, người nông dân dường như chỉ biết đổ lỗi cho số trời, do đât, nước, hoặc điều kiện khí hậu gây nên hay tin vào những lực lượng siêu hình, thần bí Đây
là lúc cái nhìn duy vật ngây thơ đang lí giải cho những sự vật, hiện tượng đang xảy
ra xung quanh con người Cứ sau mỗi vụ lúa thất mùa, người nông dân đổ xô chuyển đổi hình thức canh tác
Tuy một giọt nước không thể lắp đầy cả bể đại dương tri thức song vẫn hy vọng mang lại cho bạn đọc một cái nhìn mới trong tư duy và vốn tri thức về một trong sáu cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật
Do còn nhiều hạn chế khách quan và chủ quan nên khó tránh khỏi những điểm cần phải sửa đổi, bổ sung, góp ý Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quí thầy (cô) và các bạn để bài tiểu luận của chúng tôi được hoàn thiện hơn
Để hoàn thành bài tiểu luận này chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Th.S Nguyễn Trung Dũng phó trưởng khoa lí luận chính trị với sự hướng dẫn tận tình đã giúp chúng tôi thực hiện bài tiểu luận này
Trang 6CHƯƠNG I: CẶP PHẠM TRÙ BẢN CHẤT VÁ HIỆN TƯỢNG
1.1 Cặp phạm trù bản chất và hiện tượng trong phép duy vật biện chứng: 1.1.1 Phạm trù bản chất và hiện tượng:
Bản chất là tổng hợp tất cả những mặt, những mối liên hệ tất nhiên tương đối
ổn định ở bên trong sự vật, quy định sự vận động và phát triển cuả sự vật đó Còn hiện tượng là sự biểu hiện của những mặt, những mối liên hệ ấy ra bên ngoài
Bản chất chính là mặt bên trong, mặt tương đối ổn định của hiện thực khách quan
Nó ẩn giấu đằng sau cái vẻ bề ngoài của hiện tượng và biểu lộ ra qua những hiện tượng ấy còn hiện tượng là mặt bên ngoài, mặt di động và biến đổi hơn của hiện thực khách quan Nó là hình thức biểu hiện của bản chất
- Phạm trù bản chất gắn bó hết sức chặt chẽ với phạm trù cái chung Cái tạo nên bản chất của một lớp sự vật nhất định cũng đồng thời là cái chung của các sự vật đó Tuy nhiên, không phải cái chung nào cũng là cái bản chất vì bản chất chỉ là cái chung tất yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển sự vật
- Cái bản chất cũng đồng thời là cái có tính quy luật Nói đến bản chất của sự vật là nói đến tổ hợp những quy luật quyết định sự vận động và phát triển của nó Vì vậy, bản chất là phạm trù cùng bậc với phạm trù quy luật V.I.Lenin viết: “Quy luật
và bản chất là những khái niệm cùng một loại (cùng một bậc), hay nói đúng hơn, là cùng một trình độ, những khái niệm này biểu hiện con người nhận thức ngày càng sâu sắc các hiện tượng, thế giới”1
Ví dụ, quy luật giá trị thặng dư là quy luật kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản Theo quy luật này, quá trình sản xuất tư bản chủ nghĩa chỉ được tiến hành khi
nó bảo đảm sản xuất ngày càng nhiều giá trị thặng dư cho nhà tư bản trên cơ sở tăng cường bóc lột lao động làm thuê dưạ vào việc mở rộng sản xuất và phát triển kỹ thuật Như vậy, quy luật giá trị thặng dư là quy luật chi phối toàn bộ quá trình phát sinh, phát triển và diệt vong của chủ nghĩa tư bản Nói cách khác, nó đồng thời nói
Trang 7lên bản chất của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa – một nền sản xuất nhằm sản xuất giá trị thặng dư càng nhiều càng tốt
Tuy bản chất và quy luật là những phạm trù cùng bậc, nhưng chúng không hoàn toàn đồng nhất với nhau Quy luật là mối liên hệ tất nhiên, phổ biến, lặp đi lặp lại và ổn định giữa các hiện tượng hay giữa các mặt của chúng Còn bản chất lại tổng hợp tất cả các liên hệ tất nhiên, tương đối ổn định ở bên trong sự vật, nghĩa là ngoài những mối liên hệ tất nhiên, phổ biến, chung cho nhiều hiện tượng, nó còn bao gồm cả những mối liên hệ tất nhiên, không phổ biến, cá biệt nữa Như vậy, phạm trù bản chất rộng hơn và phong phú hơn phạm trù quy luật
1.1.2 Sự tồn tại khách quan của bản chất và hiện tƣợng:
Những người duy tâm chủ quan cho rằng, bản chất chỉ là một điều bịa đặt, một tên gọi trống rỗng Còn hiện tượng cho dù được thừa nhận là có tồn tại, nhưng theo họ đó chỉ là tổng hợp các cảm giác, nghĩa là chỉ tồn tại trong chủ quan con người
Thí dụ , khi đề cập đến vấn đề bản chất của con người, nhà triết học Anh B.Russell hỏi: “Ngài Smit là gì?” và trả lời: “Khi chúng tôi nhìn ông ta thì chúng tôi thấy có vô số màu sắc, khi chúng tôi nghe ông ta thì chúng tôi thấy vô số âm thanh
và chúng tôi cho rằng, cũng giống như chúng tôi, ông ta có tư tưởng và tình cảm Rồi B.Russell hỏi tiếp: “Nhưng ngoài những hiện tượng đó thì ngài Smit là gì? Chỉ
là một cái móc tưởng tượng mà theo giả thiết thì trên đó treo những hiện tượng Thực ra, những hiện tượng không cần phải treo ở trên cái móc đó” Như vậy, theo B.Russell, bản chất chỉ là một cái gì đó do con người tưởng tượng ra, còn hiện tượng thì tự chúng tồn tại và không biểu hiện một cái gì ẩn giấu đằng sau chúng cả Những người theo chủ nghĩa duy tâm khách quan tuy thừa nhận sự tồn tại thực sự của bản chất, nhưng lại xem đó là tinh thần Ví dụ, Platon cho rằng toàn bộ thế giới bao gồm những tư tưởng vĩnh cửu và bất biến Những tư tưởng vĩnh cửu và bất biến này là bản chất chân chính của mọi tồn tại Còn những sự vật cảm quan mà chúng ta thấy chỉ là cái bóng của các tư tưởng đó mà thôi
Trang 8Trái với các quan điểm trên đây – những quan điểm không được các tài liệu của khoa học và thực tiễn xác nhận – chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng cả bản chất
và hiện tượng đều tồn tại khách quan Tại sao vậy? Đó là vì bất kỳ sự vật nào cũng được tạo nên từ những yếu tố nhất định Các yếu tố ấy tham gia vào những mối liên
hệ qua lại đan xen chằng chịt với nhau, trong đó có những mối liên hệ tất nhiên tương đối ổn định Những mối liên hệ này tạo nên bản chất của sự vật Sự vật tồn tại khách quan và những mối liên hệ tất nhiên, tương đối ổn định này ở bên trong sự vật, nên đương nhiên chúng cũng tồn tại khách quan, tức là bản chất của sự vật cũng tồn tại khách quan Kết luận này cũng đúng cho hiện tượng vì hiện tượng chỉ
là sự biểu hiện của bản chất ra bên ngoài
1.2 Mối liên hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tƣợng
1.2.1 Sự thống nhất giữa bản chất và hiện tƣợng
Bản chất và hiện tượng không những tồn tại khách quan, mà còn ở trong mối liên hệ hữu cơ, gắn bó hết sức chặt chẽ với nhau, không tách rời nhau Mỗi sự vật đều là sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng sự thống nhất đó thể hiện trước hết ở chỗ bản chất bao giờ cũng bộc lộ qua hiện tượng, còn hiện tượng bao giờ cũng
là sự biểu hiện của bản chất không có bản chất nào tồn tại một cách thuần túy, không cần có hiện tượng Ngược lại cũng không có hiện tượng nào lại không phải là
sự biểu hiện của một bản chất nhất định Nhấn mạnh mối liên hệ không tách rời giữa bản chất và hiện tượng, Lênin viết: “Bản chất hiện ra Hiện tượng là có tính chất bản chất”
Sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng còn thể hiện ở chỗ: Bất kỳ bản chất nào cũng được bộc lộ qua những hiện tượng tương ứng, bất kỳ hiện tượng nào cũng là sự bộc lộ của bản chất ở mức độ nào đó hoặc nhiều hoặc ít
Nói cách khác, bản chất và hiện tượng về căn bản phù hợp với nhau Ví dụ, trong các xã hội có giai cấp, bất kỳ nhà nước nào cũng là một bộ máy trấn áp của giai cấp này đối với giai cấp khác Bản chất ấy thể hiện ở chỗ bất kỳ nhà nước nào cũng có quân đội, cảnh sát, tòa án, nhà tù, v.v Tất cả bộ máy này đều nhằm mục
Trang 9đích trấn áp sự phản kháng của giai cấp khác để bảo vệ quyền lợi kinh tế và chính trị của giai cấp thống trị
Như vậy, bản chất bao giờ cũng tự bộc lộ ra thông qua những hiện tượng nhất định Bản chất khác nhau sẽ bộc lộ ra thành những loại hiện tượng khác nhau Khi bản chất thay đồi thì hiện tượng biểu hiện nó cũng thay đổi theo Khi bản chất biến mất thì hiện tượng biểu hiện nó cũng biến mất Chính nhờ có sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng, giữa cái quy định sự vận động và phát triển của sự vật với những biểu hiện muôn hình, nghìn vẻ của nó mà ta có thể tìm ra cái chung trong nhiều biểu tượng cá biệt, tìm ra quy luật phát triển của những hiện tượng ấy
1.2.2 Tính chất mâu thuẫn của sự thống nhất giữa bản chất và hiện tƣợng
Bản chất và hiện tượng tuy thống nhất với nhau, nhưng đó là sự thống nhất biện chứng, nghĩa là trong sự thống nhất ấy đã có bao hàm sự khác biệt Nói cách khác, tuy bản chất và hiện tượng thống nhất với nhau về căn bản phù hợp với nhau, nhưng chúng không bao giờ phù hợp với nhau hoàn toàn Vì sao vậy? Vì bản chất của sự vật bao giờ cũng được thể hiện ra thông qua tương tác của sự vật ấy với các
sự vật xung quanh; các sự vật xung quanh này trong quá trình tương tác đã ảnh hưởng đến hiện tượng, đưa vào nội dung của hiện tượng những thay đổi nhất định Kết quả là hiện tượng tuy biểu hiện bản chất nhưng không còn là sự biểu hiện y nguyên bản chất nữa
Do không tính đến tình hình này nên có tác giả cho rằng có những trường hợp hiện tượng phản ánh nguyên vẹn bản chất, trùng khớp hoàn toàn với bản chất khẳng định đó dẫn đến một khẳng định sai lầm khác cho rằng vì có những hiện tượng hoàn toàn trùng khớp với bản chất nên ta có thể nhận thức được bản chất của một số hiện tượng thuần túy bằng con đường tri giác trực tiếp, nghĩa là thuần túy bằng các giác quan mà không cần đến tư duy trừu tượng Các khẳng định trên đây không phản ánh đúng quan hệ thực sự giữa bản chất và hiện tượng và tính phức tạp của quá trình nhận thức bản chất của sự vật Thực ra, hiện tượng không bao giờ trùng khớp hoàn toàn với bản chất Sự không hoàn toàn trùng khớp đó khiến cho sự
Trang 10thống nhất giữa bản chất và hiện tượng là một sự thống nhất mang tính mâu thuẫn tính mâu thuẫn của sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng thể hiện ở chỗ:
- Bản chất phản ánh cái chung tất yếu, cái chung quyết định sự tồn tại và phát triển của sự vật, còn hiện tượng phản ánh cái cá biệt vì vậy, cùng một bản chất có thể biểu hiện ra ngoài bằng vô số hiện tượng khác nhau tùy theo sự biến đổi của điều kiện và hoàn cảnh Nội dung cụ thể của mỗi hiện tượng phụ thuộc không những vào bản chất, mà còn vào hoàn cảnh cụ thể, trong đó bản chất được biểu hiện chính vì thế, hiện tượng phong phú hơn bản chất; ngược lại, bản chất lại sâu sắc hơn hiện tượng
- Bản chất là mặt bên trong ẩn giấu sâu xa của hiện thực khách quan, còn hiện tượng là mặt bên ngoài của hiện thực khách quan ấy
Các hiện tượng là sự biểu hiện của bản chất, về cơ bản phù hợp với bản chất nhưng không bao giờ phù hợp hoàn toàn Chúng biểu hiện bản chất không phải dưới dạng y nguyên như bản chất vốn có mà dưới hình thức đã cải biến, nhiều khi xuyên tạc nội dung thực sự của bản chất Ví dụ, hàng bao thế kỷ người ta vẫn tin rằng trái đất đứng yên, còn mặt trời quay xung quanh trái đất, và vì vậy mà có ngày và đêm, nhưng sự thực lại hoàn toàn ngược lại: Chính là trái đất quay xung quanh mặt trời nhúng một nửa cái thước vào chậu nước, nhìn vào ta thấy cái thước gấp khúc, trong khi đó sự thực thước vẫn thẳng giá trị của hàng hóa do lượng lao động xã hội cần thất đã chi phí để sản xuất ra nó quyết định, trong khi đó , nhìn theo những hiện tượng bề ngoài thì hình như nó do quan hệ cung – cầu quyết định Trong xã hội tư bản chủ nghĩa, quan hệ giữa nhà tư bản và công nhân nhìn bề ngoài là một quan hệ rất sòng phẳng giữa một bên mua sức lao động và trả tiền dưới hình thức trả lương Còn bên kia bán sức lao động và nhận tiền dưới hình thức nhận lương, trong khi đó thực tế là nhà tư bản đã bóc lột công nhân Quần chúng nhân dân chính là lực lượng quyết định trong sự sáng tạo ra lịch sự, nhưng nhìn theo những hiện tượng bề ngoài, hình như lịch sử được tạo nên bởi những vĩ nhân,v.v
Trang 11Như vậy, bản chất bao giờ cũng là mặt bên trong ẩn giấu sâu xa của sự vật, còn hiện tượng là sự biệu hiện của bản chất đó ra bên ngoài, nhưng biểu hiện dưới hình thức
đã cải biến, nhiều khi xuyên tạc bản chất Mác nhận xét: “Nếu hình thái biểu và bản chất của sự vật trực tiếp đồng nhất với nhau, thì mọi khoa học sẽ trở nên thừa” vì vậy, khi xem xét sự vật, ta không thể dừng lại ở biểu hiện bề ngoài mà phải đi sâu vào tìm hiểu bản chất của nó
Nhưng quá trình tìm hiểu bản chất của sự vật là một quá trình phức tạp, lâu dài Đó là quá trình con người đi từ hiện tượng đến bản chất, từ bản chất ít sâu sắc hơn đến bản chất sâu sắc hơn và cứ thế tiếp tục mãi Khi nhấn mạnh tính chất vô tận của quá trình này, Lênin viết: “ Tư tưởng của người ta đi sâu một cách vô tận, từ hiện tượng đến bản chất, từ bản chất cấp một, nếu có thể nói như vậy, đén bản chất cấp hai, v.v…, cứ như thế mãi” [2]
- Bản chất tương đối ổn định, biến đổi chậm, còn hiện tượng không ổn định,
nó luôn luôn trôi qua, biến đổi nhanh hơn so với bản chất Có tình hình đó là do nội dung của hiện tượng được quyết định bản chất của sự vật, mà còn bởi những điền kiện tồn tại bên ngoài của nó, bởi tác động quay lại của nó với các sự vật Các điều kiện tồn tại bên ngoài cũng như sự tác động quay lại của sự vật này với các sự vật khác xung quanh lại thừong xuyên biến đổi Vì vậy, hiện tượng cũng thường xuyên biến đổi, trong khi đó bản chất vẫn giữ nguyên Nên viết: “ Cái thuộc bản chất, cái
bề ngoài, cái trên mặt, thường biến mất, không bám chắc”, không “ngồi vững”, bằng “bản chất”… Sự vận động của một con sông – bọt ở bên trên và nguồn nước sâu ở dưới Nhưng bọt cũng là biểu hiện của bản chất![1]
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là từ lúc ra đời cho đến khi mất đi, bản chất vẫn giữ nguyên như cũ Bản chất cũng thay đổi Lênin viết: “Không phải chỉ riêng hiện tượng là tạm thời, chuyển động, lưu động, bị tách rời bởi những giới hạn chỉ có tính ước lệ, mà bản chất của sự vật cũng như thế”[2] Chỉ có điều bản chất biến đổi chậm hơn hiện tượng.Trong toàn bộ sự thay đổi, phát triển của sự vật các hiện tượng luôn luôn biến đổi còn bản chất về căn bản vẫn giữ nguyên như cũ Nó
có thay đổi nhưng thay đổi ít hơn, chậm hơn so với hiện tượng Thí dụ,khi chủ