BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI TRẦN KHẮC ĐIỆP KHÓA: 2015 - 2017 TỔ CHỨC KHÔNG GIAN XANH, SÂN CHƠI TRONG CÁC TRƯỜNG MẪU GIÁO, MẦM NON TẠI HÀ NỘI Chuyên n
Trang 1BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Trang 2BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
TRẦN KHẮC ĐIỆP KHÓA: 2015 - 2017
TỔ CHỨC KHÔNG GIAN XANH, SÂN CHƠI TRONG CÁC TRƯỜNG MẪU GIÁO, MẦM NON
TẠI HÀ NỘI
Chuyên ngành: Kiến trúc
LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
GGS.TS NGUYỄN HỮU DŨNG
HÀ NỘI, NĂM 2017
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào
Hà Nội, tháng 3 năm 2017
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
KTS Trần Khắc Điệp
Trang 4LỜI CẢM ƠN Sau một thời gian theo học lớp cao học chuyên ngành Kiến Trúc, khoa sau Đại học của trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội đến nay, em đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý Thầy Cô, gia đình và bạn bè
Trước hết, em xin gửi lời cám ơn chân thành tới PGS.TS Nguyễn Hữu Dũng – thầy giáo trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo tận tình cho em trong suốt quá trình thực hiện luận văn Đồng thời em cũng xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã động viên, khích lệ, tạo điều kiện và giúp đỡ em hoàn thành luận văn này
Trong quá trình thực hiện, do những nguyên nhân chủ quan và khách quan nên đề tài của em không tránh khỏi những sai sót Em kính mong sự nhận xét và đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo để đề tài của em được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 3 năm 2017
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
KTS Trần Khắc Điệp
Trang 5DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
Trang 6DANH MỤC HÌNH ẢNH
Số hiệu
Hình 1.1 Không gian vui chơi trong trường mầm non 8
Hình 1.2 Trường mầm non Hanazono – Nhật Bản 10
Hình 1.3 Trường mầm non Kensington ở Bangkok – Thái Lan 10
Hình 1.4 Hiện trạng một số trường mầm non tại các tỉnh thành 13
Hình 1.5 Tổng mặt bằng hiện trạng trường mầm non tại nội thành
Hình 1.6 Hiện trạng trường mầm non công lập ở Hà Nội 19
Hình 1.7 Hiện trạng trường mầm non tư thục ở Hà Nội 20
Hình 1.8 Hiện trạng trường mầm non quốc tế British International
Hình 1.9 Hiện trạng không gian vui chơi trong trường mầm non
Hình 1.10 Hiện trạng sân chơi trông trường mầm non tư thục 24
Hình 1.11 Hiện trạng sân vui chơi trong trường mầm non quốc tế 25
Hình 2.1 Tác động của tự nhiên đến không gian vui chơi của trẻ 39
Hình 2.2 Đặc điểm địa hình khu vực Hà Nội 40
Hình 2.3 Vật liệu mới và vật liệu truyền thống làm tăng thêm chất
lượng cho không gian vui chơi của trẻ 42
Hình 2.4 Công nghệ mới giúp cho việc trồng cây trên mái đơn giản
Hình 2.5 Đồ chơi được sản xuất bằng công nghệ mới giúp tăng độ
an toàn và tính thẩm mỹ 42
Hình 2.6 Vật liệu thân thiện với môi trường ngày càng được sử dụng
rộng dãi trong các công trình 43
Hình 2.7 Các trò chơi vận động có ảnh hưởng rất lớn đến thể chất
Trang 7Hình 2.8 Tháp vận động cho trẻ em 59
Hình 3.1 Không gian xanh, sân chơi trong trường mầm non quốc tế
Hình 3.2 Mặt bằng và phối cảnh trường mầm non Farming
Kindergarten ở TP.Biên Hòa 64 Hình 3.3 Minh họa không gian sân chơi tĩnh 68
Hình 3.4 Minh họa không gian sân chơi thể dục 69
Hình 3.5 Minh họa không gian sân chơi trò chơi giao thông 70
Hình 3.6 Minh họa không gian sân chơi cát nước 71
Hình 3.7 Minh họa không gian giao tiếp với môi trường thiên nhiên 72
Hình 3.8 Minh họa tổng mặt bằng phân khu theo liên kết hình dây 73
Hình 3.9 Minh họa tổng mặt bằng phân khu theo liên kết trung tâm 73
Hình 3.10 Minh họa tổng mặt bằng phân khu theo liên kết hình sao 74
Hình 3.11 Minh họa tổng mặt bằng phân khu theo liên kết tự do 75
Hình 3.12 Minh họa giải pháp cây xanh trên một phần hoặc toàn bộ
Hình 3.15 Minh họa giải pháp tổ chức không gian xanh, sân chơi
trong bố cục mặt bằng theo địa hình đặc thù 79
Hình 3.16 Minh họa giải pháp tổ hợp không gian xanh, sân chơi trên
Hình 3.17 Minh họa giải pháp tổ hợp không gian trên hình khối công
Hình 3.18 Minh họa giải pháp về màu sắc, ánh sáng cho không gian
Hình 3.19 Minh họa giải pháp trang trí nghệ thuật, tạo hình cho 83
Trang 8không gian xanh, sân chơi
Hình 3.20 Minh họa giải pháp về vật liệu cho không gian xanh, sân
Hình 3.21 Minh họa giải pháp về cấu tạo kiến trúc cho không gian
Hình 3.22 Giải pháp lựa chọn cây bóng mát cho KG xanh và sân chơi 85 Hình 3.23 Giải pháp lựa chọn cây trang trí cho KG xanh và sân chơi 86
Hình 3.24 Giải pháp lựa chọn cây hàng rào cho KG xanh và sân chơi 86
Hình 3.25 Giải pháp lựa chọn thảm cỏ cho KG xanh và sân chơi 86
Hình 3.26 Lựa chọn trang thiết bị trò chơi theo vật liệu 92
Hình 3.27 Lựa chọn trang thiết bị trò chơi - Đồ chơi chức năng 92
Hình 3.28 Lựa chọn trang thiết bị trò chơi - Đồ chơi trí tuệ 93
Hình 3.29 Lựa chọn trang thiết bị trò chơi - Đồ chơi vận động 94
Hình 3.30 Đồ chơi vận động & giao thông 95
Trang 9DANH MỤC BẢNG BIỂU
Số hiệu
Bảng 1.1
Thực trạng chỉ tiêu diện tích sân chơi - trang thiết bị theo
DT xây dựng và quy mô trẻ trong các trường mầm non ở nội thành Hà Nội
26
Bảng 2.1 Chỉ số phát triển con người ở Việt Nam đến năm 2020 44
Bảng 2.2 Tỷ lệ chi ngân sách nhà nước cho giáo dục mầm non 46
Bảng 2.3 Tỷ lệ chi ngân sách nhà nước cho giáo dục trên GDP và
Bảng 2.4 Chiều cao & cân nặng trung bình của trẻ em thành phố 51
Bảng 2.5 Kích thước không gian đảm bảo cử động hợp lý của trẻ
em lứa tuổi mầm non 52 Bảng 2.6 Bảng cường độ hoạt động 60
Bảng 3.1 Các nhóm tiêu chí phát triển đô thị bền vững 66
Bảng 3.2 Quy định về bố trí cây xanh trong trường mầm non 88
Biểu đồ 1.1 Tỷ lệ nhập học mầm non giai đoạn 2000-2013 14
Biểu đồ 1.2 Quy mô giáo dục mầm non và phổ thông qua các năm 14
Biểu đồ 1.3 Diện tích không gian vui chơi cho 1 trẻ 15
Biểu đồ 1.4 Tỷ lệ trẻ nhập học vào các trường MN ngoài công lập 21
Biểu đồ 1.5 Sở thích của trẻ đối với tính chất và đặc điểm của đồ
Trang 10DANH MỤC SƠ ĐỒ
Số hiệu
Sơ đồ 1.1 Sơ đồ khái niệm trường mẫu giáo, mầm non 5
Sơ đồ 1.2 Sơ đồ quan điểm không gian xanh, sân chơi trong trường
mầm non, mẫu giáo trên thế giới 9
Sơ đồ 2.1 Mục tiêu của giáo dục mầm non đến năm 2020 35
Sơ đồ 2.2 Nhu cầu của trẻ trong trường mầm non 56
Sơ đồ 2.3 Những tác động đến khả năng phát triển trí não của trẻ 61
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Sở GD&ĐT Hà Nội, Chuyên đề GD&ĐT nhằm nâng cao chất lượng giáo
dục mầm non giai đoạn 2016-2020 của Hà Nội, Sở GD&ĐT Hà Nội
2 Bộ xây dựng, Bộ TCVN 3907: 2011 Trường mầm non, mẫu giáo, NXB xây
dựng
3 Bộ xây dựng, Giáo trình thiết kế nhà Dân dụng, NXB xây dựng
4 Kế hoạch phát triển giáo dục thủ đô Hà nội – giai đoạn 2016 - 2020
5 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quyết định số 14/2008/QĐ-BGD&ĐT (2008) của
Bộ Trưởng về việc “ban hành điều lệ trường mầm non”
6 Bộ GD&ĐT, Thông tư số 02/2004/TTGDĐT (2014) “Ban hành quy chế công
nhận trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia” Bộ GD&ĐT
7 Văn bản 3357/SGD&ĐT-GDMN về việc “hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ
giáo dục mầm non 2016-2017”
8 Thông tư 59/2012/ TT – BGD&ĐT về việc “ Ban hành quy định về tiêu
chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia”
9 Đào Bích Liên (2002), Trường tiểu học có bán trú trong các khu đô thị mới
Hà Nội, mô hình phát triển không gian kiến trúc, Luận văn thạc sĩ kiến trúc,
Trường Đại học Xây dựng Hà Nội
10 Nguyễn Thị Thúy Hà (2009), Tổ chức không gian kiến trúc trường tiểu học ở
thành phố Hà Nội theo mô hình trường học thân thiện, Luận văn thạc sĩ kiến
trúc, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội
11 Bùi Đăng Giang (2015) Tổ chức không gian trường mầm non trong các khu
đô thị mới tại Hà Nội hướng tới kiến trúc xanh, luận văn thạc sĩ kiến trúc,
trường Đại học kiến trúc Hà Nội
12 GS.TS.Nguyễn Đức Thiềm (2006), Kiến trúc nhà công cộng, NXB xây dựng
13 Bộ giáo dục và đào tạo, “Báo cáo quốc gia giáo dục cho mọi người 2015 của
Việt Nam”, Bộ giáo dục và đào tạo
14 Khái niệm trường mẫu giáo mầm non : www.Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Trang 1215 “Farming Kindergarten/ Vo Trong Nghia architects”, Tạp chí
Archdaily.com
16 Công ước quốc tế về quyền trẻ em – Liên Hiệp Quốc thông qua năm 1989
17 Jon Kristinsson Integrated Sustainable Design, biên tập: Andy van den
Dobbelsteen, người dịch: Hoàng Mạnh Nguyên
18 www.Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Trang 13MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích của đề tài 2
3 Mục tiêu của đề tài 2
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
5 Phương pháp nghiên cứu 2
6 Cơ sở khoa học và thực tiễn 3
7 Kết quả đạt được 3
PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: HIỆN TRẠNG VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN XANH KẾT HỢP SÂN CHƠI TRONG CÁC TRƯỜNG MẪU GIÁO, MẦM NON HIỆN NAY 4
1.1 Một số khái niệm 4
1.1.1 Trường mẫu giáo, mầm non - Vai trò của trường mầm non trong hệ thống giáo dục Việt Nam 4
A Khái niệm trường mẫu giáo, mầm non 4
B Vai trò của trường mẫu giáo, mầm non trong hệ thống giáo dục Việt Nam 5 1.1.2 Khái niệm không gian xanh 5
1.1.3 Khái niệm sân chơi trong trường mẫu giáo, mầm non 7
1.2 Thực trạng về công tác tổ chức không gian xanh, sân chơi trong các trường mẫu giáo, mầm non trên thế giới 8
1.2.1 Công tác tổ chức không gian xanh, sân chơi trong các trường mẫu giáo mầm non trên thế giới 8
1.2.2 Một số ví dụ điển hình 9
1.2.3 Nhận xét 11
1.3 Thực trạng về công tác tổ chức không gian xanh và sân chơi trong các trường mẫu giáo, mầm non ở Việt Nam 11
1.3.1 Hiện trạng chung 11
Trang 141.3.2 Thực trạng không gian sân chơi trong các trường mầm non 14
1.3.3 Một số nhận xét 15
1.4 Thực trạng về công tác tổ chức không gian, sân chơi trong các trường mẫu giáo, mầm non ở Hà Nội 16
1.4.3 Xây dựng và trang thiết bị: 27
1.5 Những vấn đề cần giải quyết: 29
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN XANH, SÂN CHƠI TRONG CÁC TRƯỜNG MẪU GIÁO, MẦM NON Ở HÀ NỘI 32
2.1.Cơ sở lý luận: 32
2.1.1 Sự cần thiết phải tổ chức không gian xanh và sân chơi trong các trường mẫu giáo, mầm non ở Hà Nội 32
2.1.2 Các yêu cầu trong công tác tổ chức không gian xanh và sân chơi trong các trường mẫu giáo, mầm non ở Hà Nội 32
2.1.3 Nguyên tắc về giáo dục trẻ mẫu giáo mầm non hướng tới sự phát triển toàn diện 33
2.1.4 Mục tiêu chiến lược phát triển giáo dục mầm non đến 2020 34
2.2.Cơ sở pháp lý 35
2.2.1 Hệ thống văn bản pháp lý về giáo dục mẫu giáo, mầm non ở VN 36
2.2.2 Các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về thiết kế trường mẫu giáo, mầm non và không gian xanh, sân chơi trong trường mẫu giáo mầm non 36
2.3 Các yếu tố ảnh hưởng 38
2.3.1 Các yếu tố tự nhiên của TP.Hà Nội 38
2.3.2 Các yếu tố về Khoa học kỹ thuật 40
2.3.3 Các yếu tố về kinh tế, văn hóa, xã hội 44
2.4 Cơ sở khoa học về tâm sinh lý 51
2.4.1 Số đo nhân trắc lứa tuổi mầm non của trẻ em thành phố 51
2.4.2 Sự phát triển thể chất của trẻ ở lứa tuổi mầm non 53
2.4.3 Đặc điểm tâm sinh lý 54
Trang 152.5 Cơ sở khoa học về vận động 58
2.5.1 Lợi ích của việc tập thể dục thể thao ở trẻ 58
2.5.2.Vận động ảnh hưởng đến thể trạng, chiều cao, cân nặng của trẻ 59
2.5.3 Vận động tăng chỉ số IQ 61
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN XANH, SÂN CHƠI TRONG CÁC TRƯỜNG MẪU GIÁO, MẦM NON Ở HN 62
3.1 Quan điểm, mục tiêu 62
3.1.1 Giáo dục toàn diện cho trẻ em 62
3.1.2 Trường MN mẫu giáo cần phát triển theo hướng công trình xanh 62
3.1.3 Phục vụ phát triển đô thị theo hướng bền vững thông minh 64
3.2 Các nguyên tắc tổ chức KG xanh, sân chơi trong trường MN 67
3.3 Các mô hình không gian xanh và sân chơi trong trường mầm non mẫu giáo ở Hà Nội 67
3.3.1 Các thành phần trong không gian xanh, sân chơi trong trường MN 68
3.3.2 Phân loại các kiểu liên kết trong KG xanh, sân chơi trong trường MN.72 3.4 Các giải pháp để tổ chức không gian xanh, sân chơi cho các trường mẫu giáo, mầm non ở Hà Nội 75
3.4.1 Giải pháp về quy hoạch tổng mặt bằng 75
3.4.2 Giải pháp về kiến trúc 79
3.4.3.Giải pháp tổ chức không gian cây xanh 84
3.4.4 Giải pháp tổ chức mối liên hệ giữa KG xanh trong và ngoài nhà 88
3.4.5 Giải Pháp về trang thiết bị, trò chơi trong trường mầm non 89
KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ 1 Kết luận 96
2 Kiến nghị 97 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 161 PHẦN MỞ ĐẦU
Nghị quyết TW II khóa VIII đã cụ thể hóa những mục tiêu chung đó là: nhanh chóng nâng cao chất lượng giáo dục trẻ từ 0-5 tuổi, trên cơ sở xây dựng đội ngũ cán bộ nhân viên có năng lực, có trình độ và tâm huyết với nghề Một hệ thống trường lớp được trang bị cơ sở vật chất và tổ chức không gian kiến trúc đạt chuẩn đáp ứng yêu cầu đổi mới của giáo dục mầm non Chất lượng chăm sóc trẻ mầm non muốn được nâng cao thì phải có được một đội ngũ giáo viên chất lượng tốt, điều kiện cơ sở vật chất được nghiên cứu và đầu tư kỹ lưỡng, đầy đủ đảm bảo các yếu tố về môi trường, khí hậu, không gian,… phục vụ cho công tác giáo dục, chăm sóc trẻ Chúng ta khẳng định cơ sở vật chất, điều kiện học tập và vui chơi là yếu tố cần thiết và vô cùng quan trọng trọng trong quá trình nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non ở Việt Nam
Với cơ sở vật chất, thiết bị đồ dùng dạy học của các trường mầm non ở Việt Nam đặc biệt tại các quận nội thành Hà Nội hiện nay, hơn 90% vừa thiếu, vừa yếu, không gian kiến trúc nhất là không gian vui chơi, giáo dục thể chất như: sân bãi dành cho các hoạt động thể thao, hoạt động ngoài trời của trẻ em còn khá khiêm tốn và không đạt chuẩn
Vì vậy, luận văn đã quan tâm, nghiên cứu giải pháp tổ chức không gian xanh và sân chơi cho các trường mẫu giáo, mầm non mới, đồng thời cải tạo, chỉnh trang không gian vui chơi cho các trường cũ một cách cụ thể, nghiêm túc
để không chỉ làm nền tảng để xây dựng một nền giáo dục chất lượng cao mà còn giúp các em được rèn luyện sức khỏe, trí tuệ, phát triển thể trạng một cách toàn
Trang 172 diện, nhằm đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao về chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ của ngành học mầm non và sự phát triển toàn diện của xã hội
2 Mục đích của đề tài
Đưa ra các giải pháp tổ chức không gian xanh và sân chơi hiệu quả, tiện nghi nhất cho các trường mầm non, mẫu giáo trong thành phố Hà Nội theo chủ chương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Đồng thời góp phần cải thiện sức khỏe cho thế hệ trẻ em Việt Nam theo phương châm “Khoẻ để học tập, khỏe để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” trong tương lai
3 Mục tiêu của đề tài
Nghiên cứu thực trạng về không gian xanh và sân chơi tại các trường mẫu giáo, mầm non trên thế giới và ở Việt Nam Tập trung nghiên cứu hiện trạng và nhu cầu không gian xanh, sân chơi của các trường trên địa bàn TP Hà nội Đánh giá những vấn đề cần khắc phục
Từ đó đề xuất giải pháp tổ chức không gian sao cho phù hợp với hoạt động giáo dục và nhu cầu vui chơi của các trường mẫu giáo, mầm non trên địa bàn Tp
Hà Nội
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Không gian xanh và sân chơi trong các trường mẫu giáo, mầm non
- Phạm vi nghiên cứu: TP Hà nội
- Thời gian: từ nay đến năm 2030
5 Phương pháp nghiên cứu
- Điều tra xã hội học;
- Khảo sát, đánh giá các trường mẫu giáo, mầm non trên địa bàn Hà Nội;
- Tổng hợp tài liệu từ các nguồn, phương pháp quy nạp;
- Phân tích, đánh giá tổng quan về không gian xanh và sân chơi trong trường mầm non
- Phương pháp ngoại suy
- Phương pháp chuyên gia