Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)

Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (Luận văn thạc sĩ)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Nguyễn Thị Thanh Hoa

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN GÒ VẤP, TP HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành phố Hồ Chí Minh - 2017

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Nguyễn Thị Thanh Hoa

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN GÒ VẤP, TP HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành : Quản lí giáo dục

Mã số : 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS NGUYỄN SỸ THƯ

Thành phố Hồ Chí Minh - 2017

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân, xuất phát từ yêu cầu phát sinh trong công việc hiện tại để hình thành hướng nghiên cứu Các số liệu có nguồn gốc rõ ràng, tuân thủ đúng nguyên tắc và kết quả trình bày trong luận văn được thu thập trong quá trình nghiên cứu là trung thực, chưa từng được công bố trước đây

Tp Hồ Chí Minh, tháng 09 năm 2017

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thanh Hoa

Đề tài “Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò

Vấp, Tp Hồ Chí Minh” là một nội dung của khoa học quản lý giáo dục cũng là

kết quả của quá trình nghiên cứu của tác giả sau thời gian được học tập nghiên

cứu tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh;

Để có được kết quả này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Sỹ Thư, đã tận tình hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình

nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn ban lãnh đạo Khoa Khoa học giáo dục; các thầy cô

giáo đã trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình

học tâp, nghiên cứu

Xin trân trọng cảm ơn Hội đồng khoa học trường Đại học Sư phạm Thành

phố Hồ Chí Minh, Phòng sau đại học đã tạo mọi điều kiện và góp nhiều ý kiến

quý báu cho luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ của Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Gò

Vấp; ban giám hiệu các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp và toàn thể đồng

nghiệp đã nhiệt tình, tạo mọi điều kiện cung cấp thông tin cho tôi trong quá trình

học tập, nghiên cứu Dù đã có rất nhiều cố gắng, nhưng luận văn không tránh

khỏi thiếu sót Rất mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý quý báu của các thầy cô

giáo và các bạn đồng nghiệp

Trân trọng cảm ơn!

Tp Hồ Chí Minh, tháng 09 năm 2017

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thanh Hoa

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục các bảng

Danh mục các biểu đồ

Danh mục các sơ đồ

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON 6

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 6

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 8

1.2.1 Quản lý 8

1.2.2 Quản lý giáo dục 10

1.2.3 Quản lý nhà trường 11

1.2.4 Khái niệm trường mầm non tư thục 12

1.2.5 Khái niệm hoạt động dạy học 12

1.2.6 Khái niệm hoạt động dạy học ở trường mầm non 13

1.2.7 Khái niệm quản lý hoạt đông dạy học 13

1.2.8 Khái niệm quản lý hoạt đông dạy học ở trường mầm non 13

1.3 Trường mầm non tư thục trong hệ thống giáo dục quốc dân 14

1.3.1 Vị trí 14

1.3.2 Nhiệm vụ của trường mầm non tư thục 14

1.3.3 Quyền hạn và trách nhiệm của hiệu trưởng trường mầm non tư thục 14

1.4 Hoạt động dạy học ở trường mầm non tư thục 15

1.4.1 Bản chất của hoạt động dạy học 15

1.4.2 Chủ thể và đối tượng của hoạt động dạy học 16

1.4.3 Mục tiêu và nhiệm vụ dạy học ở trường mầm non 17

1.4.6 Kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học ở trường mầm non tư thục 21

1.5 Nội dung quản lý hoạt đông dạy học ở trường mầm non tư thục 22

1.5.1 Quản lý việc xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động dạy học ở trường mầm non tư thục 23

1.5.2 Quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình dạy học cho trẻ ở trường mầm non tư thục 25

1.5.3 Quản lý hoạt động dạy học trên lớp của giáo viên ở trường mầm non tư thục 27

1.5.4 Quản lý bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên mầm non tư thục 29

1.5.5 Giám sát, kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học ở trường mầm non tư thục 30

1.5.6 Quản lý hoạt động học của trẻ ở trường mầm non tư thục 31

1.5.7 Quản lý các điều kiện cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi ở trường mầm non tư thục 32

1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt đông dạy học ở trường mầm non 33

1.6.1 Các yếu tố khách quan 33

1.6.1 Các yếu tố chủ quan 34

Tiểu kết chương 1 35

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN GÒ VẤP, TP HỒ CHÍ MINH 36

2.1 Khái quát chung về giáo dục mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 36

2.1.1 Quy mô, cơ cấu mạng lưới trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 36 2.1.2 Chất lượng giáo dục mầm non tại các trường mầm non tư thục quận

thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 38

2.1.4 Điều kiện cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi mầm non ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 39

2.2 Khái quát về quá trình khảo sát thực trạng 39

2.2.1 Mục đích khảo sát 39

2.2.2 Nội dung khảo sát 39

2.2.3 Đối tượng và phương pháp khảo sát 40

2.2.4 Xử lý kết quả khảo sát 40

2.3 Thực trạng hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 40

2.3.1 Thực trạng về đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ giáo viên dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 40

2.3.2 Thực trạng hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 43

2.3.3 Đánh giá chung về thực trạng hoạt động dạy ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 46

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 48

2.4.1 Mẫu nghiên cứu, thang đánh giá mức độ thực hiện nội dung quản lý hoạt động dạy ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 48

2.4.2 Thực trạng quản lý xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò vấp 49

2.4.3 Thực trạng quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình dạy học cho trẻ ở trường mầm non tư thục 51

2.4.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học trên lớp của giáo viên ở trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 53 2.4.5 Thực trạng quản lý bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên

trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 57

2.4.7 Thực trạng quản lý hoạt động học của trẻ ở trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 58

2.4.8 Thực trạng quản lý các điều kiện cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi phục vụ hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp 59

2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 61

2.5.1 Ưu điểm 61

2.5.2 Hạn chế 62

2.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế 64

2.6 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò vấp, Tp Hồ Chí Minh 65

Tiểu kết chương 2 67

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN GÒ VẤP, TP HỒ CHÍ MINH 68

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 68

3.1.1 Đảm bảo tính hệ thống 68

3.1.2 Đảm bảo tính kế thừa 68

3.1.3 Đảm bảo tính thực tiễn 68

3.1.4 Đảm bảo tính khả thi 68

3.1.5 Đảm bảo tính hiệu quả 69

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 69

3.2.1 Quản lý xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò vấp 69 3.2.2 Quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình dạy học cho trẻ ở

mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 72

3.2.4 Đổi mới công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 74

3.2.5 Đẩy mạnh công tác giám sát, kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học ở trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 75

3.2.6 Quản lý hoạt động học của trẻ ở trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 76

3.2.7 Khai thác và sử dụng hiệu quả các điều kiện cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi phục vụ hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp 77

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 78

3.4 Khảo nghiệm nhận thức về tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 79

3.4.1 Mục tiêu khảo nghiệm 79

3.4.2 Đối tượng, nội dung và phương pháp khảo nghiệm 79

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm 79

Tiểu kết chương 3 83

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 84

TÀI LIỆU THAM KHẢO 88 PHỤ LỤC

Chữ viết tắt Viết đầy đủ

Bảng 2.1 Quy mô trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 36 Bảng 2.2 Số trẻ học tại trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí

Minh 36 Bảng 2.3 Đội ngũ hiệu trưởng các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp 40 Bảng 2.4 Thực trạng thâm niên quản lý của đội ngũ hiệu trưởng các trường

mầm non quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 41 Bảng 2.5 Trình độ đào tạo, thâm niên công tác của phó hiệu trưởng chuyên

môn ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 42 Bảng 2.6 Trình độ đào tạo, thâm niên công tác của đội ngũ giáo viên các

trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 42 Bảng 2.7 Độ tuổi, thành tích của đội ngũ giáo viên mầm non tư thục quận Gò

Vấp, Tp Hồ Chí Minh 43 Bảng 2.8 Mức độ thực hiện xây dựng kế hoạch dạy học ở các trường mầm non

tư thục quận Gò vấp, Tp Hồ Chí Minh 49 Bảng 2.9 Đánh giá mức độ quản lý việc tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học ở

các trường mầm non tư thục quận Gò vấp, Tp Hồ Chí Minh 50 Bảng 2.10 Mức độ quản lý thực hiện mục tiêu dạy học ở các trường mầm non tư

thục quận Gò vấp, Tp Hồ Chí Minh 51 Bảng 2.11 Mức độ quản lý thực hiện nội dung, chương trình dạy học trẻ ở các

trường mầm non tư thục quận Gò vấp, Tp Hồ Chí Minh 52 Bảng 2.12 Mức độ quản lý hoạt động dạy học trên lớp của giáo viên ở các

trường mầm non tư thục quận Gò vấp, Tp Hồ Chí Minh 54 Bảng 2.13 Mức độ thực hiện nội dung quản lý bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp

vụ cho giáo viên ở các trường mầm non tư thục quận Gò vấp, Tp Hồ Chí Minh 55 Bảng 2.14 Mức độ thực hiện nội dung quản lý giám sát, kiểm tra, đánh giá hoạt

động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò vấp, Tp Hồ Chí Minh 57

Bảng 2.16 Mức độ quản lý điều kiện, cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi phục vụ

hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò vấp, Tp

Hồ Chí Minh 59 Bảng 2.17 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan và khách quan tới quản

lý hoạt động dạy ở các trường mầm non tư thục quận Gò vấp, Tp Hồ Chí Minh 65 Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý hoạt

động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 79 Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý hoạt

động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 81

Biểu đồ 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp

quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 82

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý 10

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Văn kiện Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ XII đã nêu:“Giáo dục là

quốc sách hàng đầu Phát triển giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học; học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn….Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố

cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất và năng lực của người học Đổi mới công tác quản lý giáo dục, đào tạo, đảm bảo dân chủ, thống nhất; tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục, đào tạo; coi trọng quản lý chất lượng Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo” [15]

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, “mục

tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm

mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp một” [24 ]

Trong những năm gần đây, đổi mới chương trình giáo dục ở các cấp học, đặc biệt ở bậc tiểu học đòi hỏi GDMN cần tạo ra sự tiếp nối có hiệu quả, chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1 phổ thông và cho việc học suốt đời Phát triển chương trình, đổi mới chương trình giáo dục trẻ là việc làm thường xuyên để đáp ứng nhu cầu và sự phát triển chung của xã hội

Trước những yêu cầu đổi mới sự nghiệp GD&ĐT, nâng cao chất lượng CS-GD trẻ là mối quan tâm hàng đầu không chỉ là trách nhiệm của người làm công tác QLGD

mà là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân Vì vậy, yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng GDMN nói riêng là yêu cầu luôn mang tính thời sự và cấp thiết Chất lượng giáo dục phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó không thể thiếu vai trò quản lý của người CBQL nhà trường Luật Giáo dục sửa đổi năm 2010 đã nêu rõ vai

trò, trách nhiệm của CBQL giáo dục “CBQL giáo dục là chủ thể tham gia hoạt động

giáo dục, cán bộ quản lý giáo dục có vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý,

điều hành các hoạt động giáo dục giúp cho hoạt động giáo dục diễn ra đúng pháp luật” [24]

Thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục, khuyến khích phát triển các cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập của chính phủ, nhiều tổ chức, cá nhân ở các địa phương đã tiến hành lập dự án xây dựng trường mầm non ngoài công lập Việc xã hội hóa giáo dục mầm non, mở rộng các loại hình trường, lớp đã góp phần thu hút trẻ mầm non trong độ tuổi đến trường; đáp ứng được nhu cầu gửi trẻ rất lớn hiện nay trong khi còn thiếu nhiều cơ sở giáo dục mầm non (GDMN) công lập; góp phần làm ổn định xã hội, tạo thuận lợi cho cha mẹ các cháu yên tâm làm việc; tạo việc làm cho một bộ phận giáo viên mầm non và một số lao động Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của hệ thống giáo dục mầm non ngoài công lập hiện nay đặt ra nhiều vấn đề, trong đó chính sách và công tác quản lý nhằm tạo điều kiện phát triển lành mạnh cho hệ thống giáo dục này đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Trong các hoạt động giáo dục trẻ mầm non, hoạt động dạy học là một hoạt động trọng tâm Thực tế trong những năm gần đây các trường mầm non tư thục trên địa bàn

Gò Vấp đã quan tâm đến hoạt động này khi thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới và đã đạt được một số kết quả nhất định Tuy nhiên, so với yêu cầu của đổi mới giáo dục mầm non thì hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp vẫn còn những hạn chế, bất cập dẫn đến chất lượng dạy học cho trẻ mầm non chưa cao Một trong những nguyên nhân cốt lõi là công tác quản lý của các trường mầm non

tư thục tại địa bàn quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh còn khá nhiều lúng túng, chưa có những biện pháp quản lý hoạt động dạy học cho trẻ mầm non mộtt cách khoa học, phù

hợp

Xuất phát từ các lý do trên, cùng với thực tiễn công tác của bản thân, tôi chọn

vấn đề “Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp,

TP Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, đánh giá thực trạng về quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non tư thục trên địa bàn quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động

dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ mầm non

3 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp bước đầu đã đạt được những kết quả tích cực, nhưng vẫn còn những hạn chế, bất cập Nếu nghiên cứu đầy đủ hệ thống lí luận, đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh, từ đó đề ra được các biện pháp khoa học, hợp lý, khả thi thì sẽ nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mầm non đáp ứng mục tiêu giáo dục

4 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Xác lập cơ sở lí luận về quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non 5.2 Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy ở các trường mầm non

tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

5.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Đối tượng và địa bàn khảo sát

Đối tượng khảo sát gồm: CBQL, GV, tại 12/44 trường mầm non tư thục thuộc địa bàn quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

6.2 Nội dung nghiên cứu

- Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp theo chương trình giáo dục mầm non của Bộ GD&ĐT

- Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học cho trẻ Mẫu giáo

6.3 Thời gian khảo sát

Từ năm 2015 đến 2017

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Tổng hợp, phân tích và hệ thống các tài liệu, văn bản pháp quy, các công trình nghiên cứu về giáo dục nói chung và giáo dục mầm non nói riêng; các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non nhằm xác lập cơ sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

- Xây dựng phiếu trưng cầu ý kiến với nội dung cần tìm hiểu nhằm thu thập ý kiến chuyên môn trong các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

- Phương pháp được thực hiện theo tiến trình sau:

+ Bước 1: Xây dựng phiếu trưng cầu ý kiến dựa trên các tiêu chí đã định

+ Buớc 2: Tham khảo ý kiến thầy cô, các nhà quản lý giáo dục hoàn chỉnh phiếu trưng cầu ý kiến

+ Bước 3: Điều tra đối với CBQL, giáo viên mầm non

+ Bước 4: Thu thập phiếu điều tra, phân loại và xử lý kết quả điều tra

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Thu thập thông tin qua việc trao đổi trực tiếp với Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng,

tổ trưởng tổ chuyên môn các trường mầm non để nắm được những thông tin liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài

7.2.3 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Nghiên cứu những báo cáo tổng kết của Sở GD&ĐT Tp Hồ Chí Minh, Phòng GD&ĐT quận Gò Vấp về quản lý hoạt động dạy học ở trường mầm non để góp phần

xây dựng phần lý luận và thực tiễn của nội dung đề tài nghiên cứu

7.2.4 Phương pháp quan sát

Quan sát hoạt động dạy học của giáo viên mầm non tại các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

7.2.5 Phương pháp xin ý kiến chuyên gia

Nhằm khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đã đề xuất

Các phương pháp trên nhằm khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng của vấn đề nghiên cứu Đồng thời, xác định tính cần thiết và khả thi của các biện pháp mà tác giả

đề xuất

7.2.3 Phương pháp thống kê toán học

Nhằm xử lý số liệu, kết quả nghiên cứu

Sử dụng phần mềm Excel để xử lý số liệu

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung của luận văn được cấu trúc trong 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy ở các trường mầm non tư thục quận

Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non tư thục quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Trong sự nghiệp giáo dục của nước ta, bậc học mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân và là bậc học quan trọng nhất Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: Làm mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ Muốn làm được thế thì trước hết phải yêu trẻ Các cháu nhỏ hay quấy phải bền bỉ chịu khó mới dạy được các cháu Dạy trẻ như trồng cây non Trồng cây non được tốt thì sau này càng lên tốt Dạy trẻ nhỏ tốt thì sau này các cháu thành người tốt [22]

Nói đến chăm sóc, giáo dục trẻ thực chất là nói đến 3 lĩnh vực: Dinh dưỡng, sức khỏe và Giáo dục Ba lĩnh vực này có tác động và ảnh hưởng qua lại với nhau rất mật thiết, tạo nên một tác động tổng thể đến chất lượng phát triển của trẻ Trong 3 lĩnh vực

đó thì giáo dục là một phần rất quan trọng không thể thiếu được

Được sự quan tâm của Đảng, Giáo dục mầm non đã từng bước vượt lên trên thử thách, thể hiện một bản lĩnh phi thường để tồn tại, xây dựng và phát triển Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2010 – 2020, được Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt với các mục tiêu giáo dục mầm non là: “Hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi vào năm 2015; đến năm 2020, có ít nhất 30% trẻ em trong độ tuổi nhà trẻ và 80% trong độ tuổi mẫu giáo được chăm sóc, giáo dục tại các cơ sở giáo dục mầm non; tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng trong các cơ sở giáo dục mầm non giảm xuống dưới 10%.” Chỉ thị 18/2002/CT-TTG của Thủ Tướng Chính phủ về một số biện pháp cấp bách xây dựng đội ngũ nhà giáo của hệ thống giáo dục quốc dân, rồi Quyết định số 161/2002/QĐ-TTG về một số chính sách phát triển giáo dục mầm non, đặc biệt gần đây nhất Chính Phủ đã ký Quyết định số 149/2006/QĐ-TTG phê duyệt đề

án phát triển đề án phát triển giáo dục mầm non giai đoạn 2006 – 2015; Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Ban hành Chương trình Giáo dục mầm non; chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo Thông tư này được áp dụng cho tất cả các cơ sở giáo dục mầm non thuộc hệ thống giáo dục quốc dân Những

văn bản này đã ra đời cùng thời với việc Đảng và Nhà nước ta chú trọng đến việc xây dựng nhà nước pháp quyền thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, tạo điều kiện cho sự phát triển giáo dục mầm non một cách có hệ thống, lâu dài

và bền vững

Hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non trong nhà trường được

tổ chức theo mục tiêu, nội dung, nguyên tắc và có những yêu cầu đối với từng độ tuổi Đây là những căn cứ định hướng cho cán bộ quản lý, giáo viên trong quá trình thực hiện Trong những năm gần đây, trên quy mô toàn quốc có rất nhiều đề tài nghiên cứu

về hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non như:

- Tài liệu tập huấn nâng cao năng lực quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non thí điểm, năm 2009 [23]

- Nguyễn Thị Kim Hồng: “Ảnh hưởng của chương trình giáo dục mầm non hiện hành đến phương pháp và hình thức tổ chức dạy học của giáo viên mầm non, thành phố Phan Thiết”, năm 2006 [29]

- Nguyễn Thị Thu Oanh: “Tổ chức các hoạt động giáo dục tích hợp theo chủ đề trong chương trình giáo dục mầm non”, năm 2015 [31]

- Tác giả Đào Thụy Xuân Thảo với đề tài “Giải pháp quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non ở các trường mầm non quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh” đã nghiên cứu ở các trường mầm non quận Tân Bình về vấn đề quản lý chương trình giáo dục mầm non đã khẳng định: Nói đến chất lượng chăm sóc giáo dục ở các trường mầm non là nói đến công tác nuôi và dạy Nói đến công tác nuôi và dạy ở các trường mầm non là nói đến việc thực hiện chương trình giáo dục Muốn nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, yếu tố quản lý việc thực hiện chương trình phải được đưa lên hàng đầu Quản lý việc thực hiện chương trình Giáo dục mầm non đạt hiệu quả tốt, thầy dạy tốt, tất nhiên chất lượng trò, sản phẩm đầu ra đạt tốt, hoàn thành mực tiêu đào tạo ngành giáo dục và xã hội giao phó [18]

- Nguyễn Thị Thanh Xuân: “Biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn trong thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới ở các trường mầm non thành phố Hải Phòng”, năm 2012 [30]

- Bùi Mỹ Liên: “Thực trạng quản lý việc thực hiện chương trình giáo dục mầm mon tại các trường mầm non quận Tân Bình, Tp Hồ Chí Minh”, năm 2012 [13]

Các tài liệu trên chưa đi sâu vào nghiên cứu thực trạng việc quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non trong các trường mầm non tư thục Những công trình đi sâu nghiên cứu việc quản lý hoạt động dạy học học theo chương trình giáo dục mầm non ở cấp Sở Giáo Dục, cấp Phòng Giáo Dục không nhiều; phần lớn là những báo cáo kinh nghiệm đúc rút từ thực tiễn hoạt động của các phòng Giáo dục và Đào tạo, các trường mầm non

Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay đặc biệt hệ thống trường tư thục đàng mở rộng khắp, công tác quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non thật sự

là vấn đề đáng lưu tâm rất cần được nghiên cứu, thảo luận để thực hiện chương trình đi vào chiều sâu Do đó các nhà nghiên cứu giáo dục cần phải nghiên cứu việc quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non nhằm tìm ra các biện pháp chỉ đạo có hiệu quả nhất để góp phần nâng cao chất lượng thực hiện chương trình, nâng cao chất lượng giáo dục trẻ ở trường mầm non, góp phần phát triển nền giáo dục mầm non nước nhà

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý

Có nhiều cách định nghĩa khái niệm quản lý khác nhau tùy theo cách tiếp cận khác nhau Nhìn chung, quản lý là một khái niệm gắn với quyền lực ở mức độ nhất định Trong từ điển tiếng Việt có nêu: Quản lý là “tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” Khái niệm quản lý ở đây là muốn nói đến quản lý con người, quản lý xã hội và biểu hiện cụ thể nhất là ở quản lý nhà nước

Trong quá trình hình thành và phát triển của lý luận quản lý, khái niệm quản lý đã được các nhà nghiên cứu nước ngoài đưa ra nhiều góc độ khác nhau Dưới đây tôi sẽ nêu dẫn một số khái niệm một số khái niệm cụ thể:

Theo Perter Drucker (1999) trong tác phẩm “Những thử thách quản lý đối với

thế kỷ 21” đưa ra luận cứ: Quản lý là một thực thể, một cơ quan chức năng cụ thể và

phân biệt rõ rang của bất kỳ tổ chức nào, dù đó là đơn vị sản xuất, kinh doanh, cơ quan chính phủ, trường học, bệnh viện hay nhà hát… Theo Drucker phải thực hành

những nguyên tắc sau để đảm bảo đúng tinh thần xuyên suốt của quản lý, phải có yêu cầu cao về kết quả công việ, không chấp nhận kết quả kém hay tầm thường, chế độ phải dựa vào kết quả công việc [33]

Nhà quản lý hành chính người Pháp là H.Fayon lại định nghĩa quản lý theo các chức năng của nó Theo H.Fayon: “Quản lý là dự đoán và lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, phối hợp và kiểm tra” [19]

Trong tác phẩm “Những vấn đề cốt yếu của quản lý” Harold Koontz cho rằng:

“Quản lý là một dạng thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp nỗ lực cá nhân nhằm đạt được

mục tiêu của nhóm Ngoài ra ông còn cho rằng: Mục tiêu của nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, và sự bất mãn cá nhân ít nhất Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn kiến thức có tổ chức về quản lý là một khoa học” [21]

Theo Paul Hersey và KenBlanc Heard trong cuốn “Quản lý nguồn nhân lực” thì:

Quản lý là một quá trình cùng làm việc giữa nhà quản lý và người bị quản lý nhằm thông qua hoạt động của cá nhân, của nhóm, huy động các nguồn nhân lực khác để đạt mục tiêu của tổ chức.” [32]

Ở Việt Nam cũng có nhiều cách tiếp cận khác nhau về quản lý, có thể nêu một số định nghĩa như sau:

Theo tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý là những tác hoạch định của chủ thể

quản lý trong việc huy động, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực(nhân lực, vật lự, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối

ưu nhằm đạt mục đích của tố chức với hiệu quả cao nhất [36]

Theo Vũ Dũng và Nguyễn Thị Mai Lan cho rằng: “Quản lý là sự tác động có

định hướng, có mục đích, có kế hoạch và có hệ thống thông tin của chủ thể đến khách thể của nó” [40]

Theo Trần Quốc Thanh: “Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để

chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình quản lý xã hội, hành vi và hành động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan” [37]

Theo Nguyễn Quốc Chí và Đặng Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là tác động có

định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt mục đích của tổ chức” [27]

Cho dù cách tiếp cận nào thì bản chất của hoạt động quản lý là cách thức tác động (tổ chức, điều khiển, kiểm tra) hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt hiệu quả mong muốn vad đạt mục tiêu đề ra Quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật Ngày nay, quản lý được coi là một trong năm nhân tố phát triển kinh tế - xã hội đó là: Vốn, nguồn lực lao động, khoa học kỹ thuật, tài nguyên và quản lý Trong luận văn này, “Quản lý” được

hiểu là: Sự điều khiển, phối hợp, tác động của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý

trong quá trình hoạt động (lao động, học tập, nghiên cứu, ứng dụng ) nhằm đạt được mục tiêu đề ra

Quá trình tác động này có thể được khái quát theo sơ đồ sau (sơ đồ 1)

Mục tiêu quản lý

- Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội” [16]

- Tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và định hướng của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau nhằm mục đích đảm bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ, trên cơ sở nhận thức và vận dụng những qui luật chung của xã hội cũng như qui luật của giáo dục, của sự phát triển tâm

lý và thể lực của trẻ em “ [36]

Từ những khái niệm trên có thể hiểu: Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối giáo dục và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất

Như vậy, hệ thống quản lý giáo dục bao gồm nhiều bộ phận, nhiều cấp và cấp thấp nhất là trường học Chủ thể quản lý ở đây có thể là một tổ chức (cơ quan cấp trên), có thể là cá nhân (Hiệu trưởng nhà trường) Đối tượng quản lý là những tổ chức cấp dưới trong hệ thống, là quá trình dạy học trong nhà trường, là những con người hay tập thể người trong nhà trường tùy theo vị trí của cấp đó trong hệ thống quản lý giáo dục

Hoạt động giáo dục và đào tạo có mục đích cuối cùng là đào tạo con người với những phẩm chất nhất định cho xã hội Quản lý giáo dục là phải làm sao cho các cơ sở giáo dục và các hoạt động giáo dục vận hành đạt được mục đích đó

Với nhiệm vụ và mục đích của giáo dục, quản lý giáo dục bắt buộc phải có tính thích nghi, nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi nền kinh tế - xã hội phát triển nhanh cùng với xu hướng toàn cầu hóa dẫn đến những đòi hỏi cao hơn về chất lượng nguồn nhân lực

1.2.3 Quản lý nhà trường

Tác giả Phạm Minh Hạc đã đưa ra nội dung khái quát về khái niệm QL nhà trường: “QL nhà trường là thực hiện đường lối GD của Đảng trong phạm vi trách

nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý GD để tiến tới mục tiêu GD, mục tiêu đào tạo đối với ngành GD, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” [34]

Tác giả Nguyễn Đức Trí cho rằng: QL nhà trường là những tác động tối ưu (cộng tác, tham gia, hoạt động, phối hợp, huy động, can thiệp) của chủ thể QL đến tập thể GV, HS và các cán bộ khác nhằm tận dụng các nguồn lực do nhà nước đầu tư, lực lượng xã hội đóng góp và do lao động xây dựng tự có để hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường mà tiêu điểm hội tụ là quá trình đào tạo thế hệ trẻ, thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới [26]

Từ những khái niệm trên, Quản lý nhà trường là quản lý các hoạt động của con người trong nhà trường (Cán bộ, Giáo viên, Nhân viên, Học sinh); Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học; Quản lý tài chính trường học; Quản lý các mối quan hệ giữa nhà trường và cộng đồng xã hội

Quản lý nhà trường gồm tác động của những chủ thể quản lý bên trên và bên ngoài nhà trường; tác động của những chủ thể quản lý bên trong nhà trường

Như vậy, quản lý nhà trường chính là công việc mà người cán bộ quản lý vận dụng các chức năng quản lý để thực hiện nhiệm vụ công tác của mình Đó chính là những hoạt động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý tác động tới các hoạt động của nhà trường nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ mà tiêu điểm là quá trình dạy và học

1.2.4 Khái niệm trường mầm non tư thục

Điều 1, QĐ số 1447 qui chế trường lớp mầm non tư thục nêu: “Trường mầm non

tư thục là một loại hình giáo dục mầm non thuộc hệ thống giáo dục quốc dân của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, do tư nhân được cấp có thẩm quyền cho phép thành lập và hoạt động theo quy chế của Bộ giáo dục và Đào tạo và pháp luật của nhà nước, để thu hút số trẻ trong độ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo nhằm bảo vệ, chăm sóc, giáo dục, chuẩn bị cho trẻ vào trường tiểu học, góp phần cùng nhà nước chăm lo sự nghiệp

giáo dục, đáp ứng yêu cầu xã hội”

1.2.5 Khái niệm hoạt động dạy học

Dạy học là hoạt động chủ yếu trong nhà trường giúp học sinh tiếp thu những

kiến thức phổ thông cơ bản, hiện đại của nhân loại, hình thành những kỹ năng, kỹ xảo

và những năng lực, phẩm chất trí tuệ cần thiết của con người công dân, dạy học cũng

là con đường cơ bản để hình thành thế giới quan khoa học, phẩm chất đạo đức và phát triển nhân cách học sinh

Có nhiều khái niệm về hoạt động dạy học, trong đề tài luận văn này tôi sử dụng

khái niệm này như sau: “Hoạt động dạy học là quá trình gồm hai hoạt động thống

nhất biện chứng: hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh Trong

đó dưới sự lãnh đạo, tổ chức, điều khiển của giáo viên, người học tự giác, tích cực, tự điều khiển hoạt động học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học Trong quá trình dạy học, hoạt động dạy của giáo viên có vai trò chủ đạo, hoạt động học của học sinh có vai trò tự giác, chủ động, tích cực Nếu thiếu một trong hai hoạt động trên, quá trình dạy học không diễn ra.”

1.2.6 Khái niệm hoạt động dạy học ở trường mầm non

Dạy học cho trẻ mầm non là hoạt động hợp tác dạy và học cùng nhau giữa giáo viên và trẻ, trong đó giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn, tạo điều kiện, cơ hội cho trẻ khám phá thế giới xung quanh, còn trẻ đóng vai trò tích cực chiếm lĩnh kiến thức

và kỹ năng cần thiết cho việc học tập sau này của mình

1.2.7 Khái niệm quản lý hoạt đông dạy học

Trên cơ sở phân tích các khái niệm công cụ nghiên cứu đề tài luận văn như: Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, hoạt động dạy học, chúng tôi xây dựng khái niệm quản lý hoạt động dạy học như sau:

Quản lý hoạt động dạy học là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, phù hợp quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm phát triển và nâng cao chất lượng các thành tố của quá trình dạy học, làm cho hoạt động dạy học tiến đến mục tiêu đề ra của nhà trường

1.2.8 Khái niệm quản lý hoạt đông dạy học ở trường mầm non

Quản lý hoạt động dạy học ở trường mầm non là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý hoạt động dạy học cụ thể là hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn vào HĐDH được tiến hành bởi giáo viên, trẻ mầm non và sự hỗ trợ của các lực lượng giáo dục khác nhằm thực hiện mục tiêu và

hành Điều lệ trường mầm non đã xác định

1.3.2 Nhiệm vụ của trường mầm non tư thục

Điều 2, Điều lệ trường mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định nhiệm vụ của trường mầm non tư thục:

(1) Tổ chức thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ ba tháng tuổi đến sáu tuổi theo chương trình giáo dục mầm non do Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo ban hành

(2) Huy động trẻ em lứa tuổi mầm non đến trường; Tổ chức giáo dục hoà nhập cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật

(3) Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên để thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em

(4) Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy định của pháp luật

(5) Xây dựng cơ sở vật chất theo yêu cầu chuẩn hoá, hiện đại hoá hoặc theo yêu cầu tối thiểu đối với vùng đặc biệt khó khăn

(6) Phối hợp với gia đình trẻ em, tổ chức và cá nhân để thực hiện hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em

(7) Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và trẻ em tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng

(8) Thực hiện kiểm định chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em theo quy định

(9) Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.3.3 Quyền hạn và trách nhiệm của hiệu trưởng trường mầm non tư thục

Điều 16, Điều lệ trường mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định:

Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng:

(1) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện

kế hoạch giáo dục từng năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

(2) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường, nhà trẻ; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó Đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;

(3) Phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỷ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định;

(4) Quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường, nhà trẻ;

(5) Tiếp nhận trẻ em, quản lý trẻ em và các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em của nhà trường, nhà trẻ; quyết định khen thưởng, phê duyệt kết quả đánh giá trẻ theo các nội dung nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định;

(6) Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; tham gia các hoạt động giáo dục 2 giờ trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và các chính sách ưu đãi theo quy định;

(7) Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị -

xã hội trong nhà trường, nhà trẻ hoạt động nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ;

(8) Thực hiện xã hội hoá giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng

1.4 Hoạt động dạy học ở trường mầm non tư thục

1.4.1 Bản chất của hoạt động dạy học

Bản chất của quá trình dạy học là quá trình nhận thức độc đáo của học sinh dưới vai trò chủ đạo của giáo viên Hoạt động học của học sinh là hoạt động nhận thức thế giới khách quan Cũng giống như nhận thức của nhân loại, nhận thức của học sinh tuân theo quy luật nhận thức chung: "Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ

tư duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con đường biện chứng của nhận thức chân lý,

nhận thức hiện thực khách quan" (V.I.Lênin) Toàn bộ nhận thức chung của loài người đều thể hiện theo công thức đó, song trong từng giai đoạn cụ thể, tuỳ từng điểm xuất phát mà quá trình nhận thức đi từ cụ thể đến trừu tượng hoặc từ trừu tượng đến cụ thể

Tính độc đáo trong nhận thức của học sinh thể hiện trên những khía cạnh: Quá trình nhận thức của học sinh không phải là quá trình tìm ra cái mới cho nhân loại mà chỉ tái tạo lại những tri thức mà loài người đã sáng tạo ra, nhận thức đó chỉ mới mẻ đối với bản thân họ Quá trình nhận thức của học sinh không diễn ra theo con đường mò mẫm, thử sai mà đã được gia công sư phạm, chính vì vậy mà chỉ trong một thời gian ngắn, học sinh có thể tiếp thu được khối lượng kiến thức đồ sộ của nhân loại một cách thuận lợi Quá trình nhận thức của học sinh diễn ra dưới sự lãnh đạo, điều khiển của giáo viên, những người có trình độ sư phạm, có phương pháp khoa học đồng thời diễn

ra trong những điều kiện sư phạm nhất định

Đối với trẻ mầm non là quá trình nhận thức của trẻ được diễn ra trong những hoạt động, điều kiện, môi trường sư phạm đặc biệt Trong quá trình dạy học, giáo viên

và trẻ có tác động qua lại với nhau Giáo viên là người tổ chức, quản lý quá trình nhận thức tích cực sáng tạo của trẻ trong điều kiện sư phạm nhất định Để giữ vai trò chủ đạo của mình, giáo viên tác động đến trẻ không chỉ bằng tấm gương đạo đức, nhân cách của mình, mà bằng cả hoạt động tổ chức quản lý quá trình nhận thức của trẻ

1.4.2 Chủ thể và đối tượng của hoạt động dạy học

Trong hoạt động dạy học, giáo viên là chủ thể của hoạt động dạy học, giữ vai trò chủ đạo có chức năng định hướng, hướng dẫn, điều chỉnh hoạt động học tập của học sinh, đảm bảo cho học sinh thực hiện đầy đủ và có chất lượng những yêu cầu, nhiệm

vụ học tập phù hợp với mục tiêu dạy học cấp học Học sinh vừa là đối tượng của hoạt động dạy, vừa là chủ thể của hoạt động học, tự giác, tích cực, độc lập và sáng tạo tự tổ chức hoạt động học tập dưới sự tổ chức sư phạm của giáo viên

Giáo viên với hoạt đông dạy học và học sinh với hoạt động học là hai nhân tố trung tâm, đặc trưng cơ bản nhất phản ánh tính chất hai mặt của hoạt động dạy học (dạy và học) Hai mặt này có mối quan hệ tương tác với nhau, dạy tốt sẽ dẫn đến học tốt và ngược lại Do đó, dạy học ở nhà trường muốn đạt được hiệu quả phải biết kết hợp chặt chẽ giữa hoạt động dạy học của giáo viên với hoạt động học của học sinh

1.4.3 Mục tiêu và nhiệm vụ dạy học ở trường mầm non

Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em

vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lí, năng lực

và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời [5]

1.4.4 Nội dung dạy học ở trường mầm non tư thục

Nội dung dạy học ở trường mầm non tư thục giống như nội dung dạy học ở các trường mầm non công lâp

Nội dung hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non được quy định tại chương trình Giáo dục mầm non (Ban hành kèm theo Thông tư số:17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) bao gồm: Nội dung chương trình giáo dục nhà trẻ; Nội dung chương trình giáo dục mẫu giáo Luận văn nghiên cứu về nội dung chương trình giáo dục cho trẻ mẫu giáo

Nội dung chương trình giáo dục mẫu giáo

Chương trình giáo dục mẫu giáo nhằm giúp trẻ từ 3 đến 6 tuổi phát triển hài hòa

về năm mặt: Phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội và phát triển thẩm mỹ, chuẩn bị cho trẻ vào học ở tiểu học

Cụ thể như sau:

* Phát triển thể chất

- Khỏe mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bình thường theo lứa tuổi

- Thực hiện được các vận động cơ bản một cách vững vàng, đúng tư thế

- Có khả năng phối hợp các giác quan và vận động; vận động nhịp nhàng, biết định hướng trong không gian

- Có kĩ năng trong một số hoạt động cần sự khéo léo của đôi tay

- Có một số hiểu biết về thực phẩm và lợi ích của việc ăn uống đối với sức khỏe

- Có một số thói quen, kỹ năng tốt trong ăn uống, giữ gìn sức khỏe và đảm bảo

sự an toàn của bản thân

* Phát triển nhận thức

- Ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi các sự vật, hiện tượng xung quanh

- Có khả năng quan sát, so sánh, phân loại, phán đoán, chú ý, ghi nhớ có chủ

- Có khả năng lắng nghe, hiểu lời nói trong giao tiếp hằng ngày

- Có khả năng biểu đạt bằng nhiều cách khác nhau (lời nói, nét mặt, cử chỉ, điệu bộ,…)

- Diễn đạt rõ ràng và giao tiếp có văn hóa trong cuộc sống hằng ngày

- Có khả năng nghe và kể lại sự việc, kể lại truyện

- Có khả năng cảm nhận vần điệu, nhịp điệu của bài thơ, ca dao, đồng dao phù hợp với độ tuổi

- Có một số kỹ năng ban đầu về việc đọc và viết

* Phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội

- Có ý thức về bản thân

- Có khả năng nhận biết và thể hiện tình cảm với con người, sự vật, hiện tượng xung quanh

- Có một số phẩm chất cá nhân: mạnh dạn, tự tin, tự lưc

- Có một số kỹ năng sống: tôn trọng, hợp tác, thân thiện, quan tâm, chia sẻ

- Thực hiện một số quy tắc, quy định trong sinh hoạt ở gia đình, trường, lớp mầm non, cộng đồng gần gũi

- Yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật

Tuy nhiên, ở loại hình trường mầm non tư thục do đặc thù là loại hình xã hội hóa (nguồn kinh phí do cá nhân, tổ chức đầu tư, phụ huynh đóng góp, có sự thỏa thuận giữa nhà trường và phụ huynh học sinh) nên trường mầm non tư thục chủ động trong kinh phí hoạt động, từ đó bổ sung những nội dung, hoạt động trải nghiệm trong dạy học bằng tham quan thực tế, thực hành trải nghiệm Để bổ sung hoàn thiện tri thức của chương trình và mong muốn qua trải nghiệm trẻ nảy sinh ý tưởng ý tưởng sáng tạo

1.4.5 Hình thức, phương pháp dạy học ở trường mầm non

Hình thức hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục mầm non được quy định tại chương trình Giáo dục mầm non (ban hành kèm theo Thông tư số:17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) bao gồm những hình thức sau:

 Các hình thức tổ chức các hoạt động dạy học lứa tuổi mẫu giáo

- Theo mục đích và nội dung giáo dục, có các hình thức: Tổ chức hoạt động có chủ định của giáo viên và theo ý thích của trẻ; tổ chức lễ, hội; tổ chức kỷ niệm các ngày lễ hội, các sự kiện quan trọng trong năm liên quan đến trẻ có ý nghĩa giáo dục và mang lại niềm vui cho trẻ (Tết Trung Thu, ngày hội đến trường, Tết cổ truyền, sinh nhật trẻ, ngày hội của các bà, các mẹ, các cô, các bạn gái (8/3), Tết thiếu nhi (ngày 1/6), ngày ra trường,…)

- Theo vị trí không gian, có các hình thức: Tổ chức hoạt động trong phòng lớp;

tổ chức hoạt động ngoài trời

- Theo số lượng trẻ, có các hình thức: Tổ chức hoạt động cá nhân; tổ chức hoạt động theo nhóm; tổ chức hoạt động cả lớp

- Tổ chức các buổi tham quan, trải nghiệm thực tế: Đi vườn rau sạch (trải nghiệm trồng và thu hoạch rau); giao lưu với doanh trại Bộ Đội; tham quan giao lưu với Cảnh

sát phòng cháy chữa cháy; đi nhà sách; đi rạp chiếu phim; tổ chức cắm trại qua đêm tại trường (trải nghiệm 1 ngày xa Mẹ); tham qua Thảo Cầm Viên,…

* Các nhóm phương pháp tổ chức hoạt động dạy hoc cho lứa tuổi mẫu giáo

1 Nhóm phương pháp thực hành, trải nghiệm

- Phương pháp thực hành thao tác với đồ vật, đồ chơi: Trẻ sử dụng và phối hợp các giác quan, làm theo sự chỉ dẫn của giáo viên, hành động đối với các đồ vật, đồ chơi (cầm, nắm, sờ, đóng mở, xếp chồng, xếp cạnh nhau, xâu vào nhau, ) để phát triển giác quan và rèn luyện thao tác tư duy

- Phương pháp dùng trò chơi: Sử dụng các loại trò chơi với các yếu tố chơi phù hợp để kích thích trẻ tự nguyện, hứng thú hoạt động tích cực giải quyết nhiệm vụ nhận thức, nhiệm vụ giáo dục đặt ra

- Phương pháp nêu tình huống có vấn đề: Đưa ra các tình huống cụ thể nhằm kích thích trẻ tìm tòi, suy nghĩ dựa trên vốn kinh nghiệm để giải quyết vấn đề đặt ra

- Phương pháp luyện tập: Trẻ thực hành lặp đi lặp lại các động tác, lời nói,

cử chỉ, điệu bộ theo yêu cầu của giáo viên nhằm củng cố kiến thức và kỹ năng đã được thu nhận

2 Nhóm phương pháp trực quan - minh họa (quan sát, làm mẫu, minh hoạ)

Phương pháp này cho trẻ quan sát, tiếp xúc, giao tiếp với các đối tượng, phương tiện (vật thật, đồ chơi, tranh ảnh); hành động mẫu; hình ảnh tự nhiên, mô hình, sơ đồ và phương tiện nghe nhìn (phim vô tuyến, đài, máy ghi âm, điện thoại, vi tính) thông qua

sử dụng các giác quan kết hợp với lời nói nhằm tăng cường vốn hiểu biết, phát triển tư

duy và ngôn ngữ của trẻ

3 Nhóm phương pháp dùng lời nói

Sử dụng các phương tiện ngôn ngữ (đàm thoại, trò chuyện, kể chuyện, giải thích) nhằm truyền đạt và giúp trẻ thu nhận thông tin, kích thích trẻ suy nghĩ, chia sẻ ý tưởng, bộc lộ những cảm xúc, gợi nhớ những hình ảnh và sự kiện bằng lời nói Lời nói, câu hỏi của giáo viên cần ngắn gọn, cụ thể, gần với kinh nghiệm sống của trẻ

4 Nhóm phương pháp giáo dục bằng tình cảm và khích lệ

Phương pháp dùng cử chỉ điệu bộ kết hợp với lời nói thích hợp để khuyến khích

và ủng hộ trẻ hoạt động nhằm khơi gợi niềm vui, tạo niềm tin, cổ vũ sự cố gắng của trẻ

trong quá trình hoạt động

5 Nhóm phương pháp nêu gương - đánh giá

- Nêu gương: Sử dụng các hình thức khen, chê phù hợp, đúng lúc, đúng chỗ Biểu dương trẻ là chính, nhưng không lạm dụng

- Đánh giá: Thể hiện thái độ đồng tình hoặc chưa đồng tình của người lớn, của bạn bè trước việc làm, hành vi, cử chỉ của trẻ Từ đó đưa ra nhận xét, tự nhận xét trong từng tình huống hoặc hoàn cảnh cụ thể Không sử dụng các hình phạt làm ảnh hưởng đến sự phát triển tâm - sinh lý của trẻ

1.4.6 Kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học ở trường mầm non tư thục

Kiểm tra là khâu quan trọng, là chức năng cơ bản không thể thiếu trong quá trình quản lý Đó là công việc hoạt động nghiệp vụ mà nhà quản lý nào, ở bất kỳ cấp nào, cũng phải thưc hiện để hiểu biết rõ những kế hoạch, mục tiêu đề ra trên thực tế đã đạt được đến đâu và như thế nào? Từ đó đề ra những biện pháp động viên, giúp đỡ, uốn nắn và điều chỉnh nhằm thúc đẩy các cá nhân và tổ chức phát triển Kiểm tra là quá trình thiết lập các tiêu chuẩn đo lường kết quả thực hiện mục tiêu, phân tích và điều chỉnh các sai lệch (nếu có) nhằm đạt tới những kết quả mong muốn; thu nhập các thông tin phản hồi từ phía đối tượng quản lý để biết được kết quả hoạt động của bộ máy, kịp thời điều chỉnh các sai lệch làm cho bộ máy (nhà trường) hoạt động có hiệu quả, đạt được mục đích đặt ra

Đánh giá giáo dục là quá trình thu thập và lý giải có hệ thống thông tin hiện trạng, khả năng hay nguyên nhân của chất lượng và hiệu quả giáo dục căn cứ vào mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo là cơ sở cho những chủ trương, biện pháp và hành động giáo dục tiếp theo Là xem xét, xác định chất lượng của đối tượng hành động giáo dục tiếp theo Là xem xét, xác định chất lượng của đối tượng được đánh giá, trên cơ sở thu nhập thông tin một cách hệ thống nhằm hỗ trợ việc ra quyết định và rút ra bài học kinh nghiệm Đánh giá trong giáo dục có thể chia làm 2 loại: Đánh giá trong và đánh giá ngoài

Kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn: Nắm được thực trạng việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên; đảm bảo kỷ cương nề nếp trong hoạt động dạy học, giáo dục của nhà trường, của ngành Tạo điều kiện trong việc nâng cao chất

lượng giờ dạy của giáo viên Động viên khen thưởng chính xác những giáo viên thực hiện tốt quy chế chuyên môn trong đơn vị, phổ biến kinh nghiệm tốt trong tập thể sư phạm, đồng thời phát hiện những thiếu sót, lệch lạc để uốn nắn, điều chỉnh kịp thời Tạo động lực cho việc tự kiểm tra của giáo viên

Kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên: Hoạt động sư phạm của giáo viên là toàn bộ hoạt động mang tính nghề nghiệp của người giáo viên, từ việc chuẩn bị bài, giảng dạy, giáo dục học sinh trong và ngoài lớp đến việc thực hiện các quy định về chuyên môn như: thực hiện chương trình, đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ chuyên môn, tự bồi dưỡng và tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và thực hiện các công việc chuyên môn khác theo yêu cầu của các cấp quản lý

Đánh giá, xếp loại giáo viên có tham gia trực tiếp giảng dạy thực hiện theo Quyết Định số 02/2008/QĐ- BGDĐT, ngày 22 tháng 01 năm 2008 về ban hành quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non

Thông qua các hoạt động trải nghiệm, khám phá ở các buổi tham quan thực tiễn giúp giáo viên quan sát và đánh giá được quá trình học tập của học sinh

1.5 Nội dung quản lý hoạt đông dạy học ở trường mầm non tư thục

Để xác định nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trường mầm non, người quản

lý cần quán triệt các văn bản sau, từ đó xác lập các nội dung quản lý

- Thứ nhất là thông tư số 17/2009/TT-BGDĐTngày 25/07/2009 của Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo về ban hành Chương trình giáo dục mầm non

- Thứ hai là Thông tư số 28/2016/TT-BDGĐT: Sửa đổi bổ sung một số nội dung của Chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/07/2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Thứ ba là Thông tư 23/2010/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT ban hành qui định

bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi

- Thứ tư là Quyết định số 02/2008/QĐ-BGDĐT ngày 22/1/2008 của Bộ giáo dục

và Đào Tạo, Quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non

- Thứ năm là Thông tư 34/2013/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT sửa đổi, bổ sung một số thiết bị quy định tại Danh mục Đồ dùng - Đồ chơi - Thiết bị dạy học tối thiểu dùng cho giáo dục mầm non ban hành kèm theo Thông tư số 02/2010/TT-BGDĐT

ngày 11 tháng 2 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 17/09/2013

Có thể xác lập các nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trường mầm non tư thục gồm:

1.5.1 Quản lý việc xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động dạy học ở trường mầm non tư thục

Kế hoạch là một bản dự kiến những mục tiêu cần đạt được và có những giải pháp để đạt được mục tiêu Bất cứ một nhà trường nào, các hoạt động giáo dục- đào tạo đều bị chi phối bởi các yếu tố:

- Nhu cầu của nền kinh tế - xã hội (yêu cầu chung của đất nước và của địa phương, vùng lãnh thổ nơi trường đóng) đối với con người do nhà trường đào tạo vể tri thức, tư tưởng, tình cảm, sức khỏe và những kỹ năng cần thiết Các nhu cầu này thể hiện trong mục tiêu đào tạo, trong các chỉ thị của cấp trên, trong chỉ tiêu đào tạo, tuyển sinh được giao… Nhu cầu về quyền lợi của các cá nhân và tập thể sư phạm nhà trường

- Yếu tố nội lực: các điều kiện về con người, tài chính, vật chất, không gian và thời gian để tiến hành giáo dục và đào tạo Thực trạng chất lượng học sinh ở thời điểm xuất phát

- Các yếu tố ngoại lực: sự quan tâm của xã hội; sự phát triển kinh tê – xã hội, dân số; mặt bằng dân trí, truyền thống văn hóa,…

Với 3 yếu tố đó người Hiệu trưởng phân tích để xác định một hệ thống các mục tiêu quản lý cụ thể cho một giai đoạn, sau đó xác định các nhiệm vụ, con đường, phương tiện, phân bổ các nguồn lực một cách hợp lý để đạt mục tiêu Như vậy, bản chất của xây dựng kế hoạch trong nhà trường thể hiện ở hoạt động phân tích để xác định mục tiêu, tìm ra những con đường, những giải pháp để nhà trường ngày càng đáp ứng các nhu cầu của xã hội Mục đích của xây dựng kế hoạch là đảm bảo cho sự phát triển của nhà trường theo từng mốc thời gian

Lập kế hoạch là sự sắp xếp có tính toán trước một cách khoa học các chỉ tiêu, trình tự tiến hành các công việc trong một khoảng thời gian định sẵn với sự phân công con người và bố trí vật lực hợp lý để công việc đó có thể tiến hành một cách chủ động, đạt hiệu quả cao nhất với thời gian tiết kiệm nhất Xây dựng kế hoạch là quyết định

trước xem sẽ làm cái gì? Làm như thế nào? Khi nào làm và ai sẽ làm cái đó? Tính chất của kế hoạch nhà trường là cụ thể hóa đường lối và quan điểm giáo dục của Đảng, vận dụng khoa học vào các nhiệm vụ, mục tiêu và biện pháp giáo dục trong kế hoạch Xây dựng kế hoạch dạy học theo chương chương trình giáo dục mầm non phải căn cứ theo hướng hướng dẫn của Bộ GD&ĐT như Thông tư 17/2009 của Bộ GD&ĐT ban hành chương trình giáo dục mầm non; Thông tư 23/2010 ban hành qui định bộ chuẩn phát triển 5 tuổi; Thông tư số 28/2016/TT-BDGĐT sửa đổi bổ sung một

số nội dung của Chương trình giáo dục mầm non; “Những đổi mới chương trình giáo dục mầm non hiện nay” của Vụ Giáo dục mầm non; một số văn bản chỉ đạo của Sở Giáo dục và đào tạo Tp Hồ Chí Minh và bám sát vào tình hình thực tế của đơn vị và địa phương

Xác định biên chế giáo viên/trẻ theo qui định và thực tế nhà trường Trao đổi, bàn bạc với Ban giám hiệu, tổ chuyên môn, giáo viên để xây dựng kế hoạch năm học: Xác định mục tiêu của trường; kết quả mong đợi phù hợp với tiềm năng phát triển của trẻ; dự kiến các chủ đề chính, nhánh Xác định thời gian biểu, khóa biểu phù hợp với thực tế địa phương Tạo điều kiện tốt để giáo viên tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ Xây dựng kế hoạch mua sắm và kiểm tra việc sử dụng trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động dạy học

Căn cứ vào kế hoạch năm học của nhà trường Hiệu trưởng chỉ đạo thực hiện kế hoạch Phổ biến kế hoạch đến tập thể nhà trường; thành lập tổ chuyên môn, khối trưởng phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cá nhân, từng bộ phận; hướng dẫn các bộ phận, cá nhân phải căn cứ vào kế hoạch của nhà trường để xây dựng các loại kế hoạch dạy học cụ thể, chi tiết hơn cho phù hợp với từng độ tuổi, từng khối lớp, từng cá nhân trẻ; phế duyệt kế hoạch cho các bộ phận

Chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học theo chương trình giáo dục mầm non với lộ trình cụ thể, có sự phối hợp đồng bộ của tập thể giáo viên, nhà trường và các bậc phụ huynh

Luôn theo dỗi và kiểm tra sát sao, kịp thời giúp đỡ giáo viên tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện kế hoạch và kịp thời uốn nắn, điều chỉnh những sai sót; tạo mọi điều kiện thuận lợi để giáo viên có cơ hội tham quan học tập trao đổi kinh nghiệm

bị cho trẻ em vào lớp 1 (Điều 22 – Luật giáo dục, 2005) Mục tiêu của giáo dục mầm non (trong Chương trình GDMN, ban hành kèm theo thông tư số 17/2009/TT – BGDĐT, ngày 25/7/2009 của Bộ trưởng BGD&ĐT) là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp 1; hình thành và phát triển ở trẻ những chức năng tâm sinh

lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời

Chương trình giáo dục mầm non 2009 bao gồm những nội dung cơ bản, cốt lõi

và có tính linh hoạt, mềm dẻo làm cơ sở cho việc lựa chọn nội dung giáo dục cụ thể với kinh nghiệm sống, khả năng của trẻ và thực tế từng địa phương, vùng miền; kết hợp hài hòa giữa chăm sóc và giáo dục, giữa các lĩnh vực phát triển: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kỹ năng xã hội và thẩm mỹ để phát triển trẻ toàn diện Chương trình không nhấn mạnh vào việc cung cấp cho trẻ kiến thức, kỹ năng đơn lẻ

mà theo hướng tích hợp, phù hợp với đặc điểm phát triển và khả năng của trẻ, được xây dựng theo hai giai đoạn: Giáo dục nhà trẻ và giáo dục mẫu giáo; chú trọng các hoạt động chủ đạo của từng lứa tuổi, tạo ra các cơ hội cho trẻ hoạt động tích cực phù hợp với nhu cầu, hứng thú và sự phát triển của trẻ

Chương trình giáo dục mầm non là căn cứ để triển khai và chỉ đạo công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong các cơ sở giáo dục mầm non trong cả nước, đồng thời là căn cứ để đào tạo bồi dưỡng giáo viên mầm non, tăng cường cơ sở vật chất và đảm bảo các điều kiện thực hiện chương trình giáo dục mầm non có chất lượng Nội dung giáo dục trong chương trình được tổ chức theo hướng tích cực và theo các chủ đề gần gũi, thông qua các hoạt động đa dạng và phong phú, đảm bảo tính linh hoạt, mềm dẻo,

thiết thực cho trẻ Nội dung giáo dục phải đảm bảo tính khoa học, tính vừa sức và nguyên tắc đồng tâm phát triển từ dễ đến khó; phải cung cấp kỹ năng sống phù hợp với lứa tuổi; giúp trẻ em biết kính trọng, yêu mến, lêc phép với ông bà, cha mẹ, thầy giáo,

cô giáo; yêu quý anh, chị, em, bạn bè; thật thà, mạnh dạn, tự tin và hồn nhiên, yêu thích cái đẹp; ham hiểu biết, thích đi học

Mục tiêu, nội dung chương trình GDMN là pháp lệnh của nhà nước do Bộ GD&ĐT ban hành, là căn cứ để ngành giáo dục chỉ đạo, tổ chức để GV, NV thực hiện theo đúng yêu cầu và đầy đủ nội dung tiến độ của chương trình theo qui định của Bộ GD&ĐT Việc thực hiện đúng đủ mục tiêu, nội dung dạy học theo chương trình giáo dục mầm non là yêu cầu bắt buộc của mỗi giáo viên khi thực hiện giờ lên lớp vì thế Hiệu trưởng phải thường xuyên chỉ đạo tốt công tác này Đảm bảo được mục tiêu, nội dung dạy học cho trẻ, đảm bảo chất lượng giảng dạy đồng thời giúp người quản lý đánh giá được kết quả và chất lượng dạy học của trường

Hiệu trưởng tiến hành bồi dưỡng và triển khai nghiêm túc cho giáo viên về cách soạn kế hoạch giáo dục: Năm, tháng, tuần, ngày, giáo án, kế hoạch hoạt động vui chơi,…; hướng dẫn giáo viên, đối chiếu, so dò các nội dung dạy học và nội dung của hoạt động giáo dục khác để trách tình trạng bỏ sót nội dung chương trình giáo dục mầm non theo qui định; giúp giáo viên nắm vững mục tiêu, nội dung chương trình dạy học từ đó chủ động đề ra biện pháp thực hiện, lựa chọn hình thức và phương pháp giảng dạy dựa trên chương trình khung của Bộ và tình hình thực tế địa phương để đạt được mục tiêu, hoàn thành nội dung dạy học và được giáo viên mầm non thực hiện xuyên suốt trong quá trình thực hiện nội dung dạy học cho trẻ

Trong quá trình thực hiện kế hoạch dạy học hiệu trưởng luôn quan tâm đến các

ý tưởng, ý kiến sáng tạo, phát huy quyền chủ động, tính tích cực của giáo viên Tạo điều kiện cho giáo viên cập nhật kiến thức mới về mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục trẻ, có điều kiện học tập kinh nghiệm của bạn đồng nghiệp, đảm bảo tốt các điều kiện để giáo viên thực hiện tốt mục tiêu, nội dung chương trình dạy học Đồng thời, có sự chỉ đạo, uốn nắn, góp ý cho giáo viên thực hiện tốt mục tiêu, nội dung chương trình dạy học

Quan sát quá trình giáo viên thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình dạy học cho trẻ để đảm bảo sự đầy đủ, không bỏ sót, tránh tình trạng giáo viên dạy chay, không

tổ chức giảng dạy trẻ theo đúng qui định Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và tổ chuyên môn phải theo dõi việc thực hiện chương trình hằng tuần, hằng tháng của giáo viên Sử dụng các phương tiện hỗ trợ cho việc theo dõi như là: Kế hoạch năm, tháng, tuần, kế hoạch ngày, giáo án giờ dạy của giáo viên, sổ dự giờ thăm lớp, lịch kiểm tra,…

Kết quả học tập theo chương trình giáo dục mầm non ở lứa tuổi mầm non không thể hiện ở điểm số, kết quả thể hiện tùy thuộc và đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của từng trẻ, không áp đặt, không áp lực, trẻ chưa biết phản ánh về việc học tập ở trường, ở lớp nên dễ dẫn đến tình trạng giáo viên không tổ chức đầy đủ nội dung chương trình giáo dục trẻ

Quản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình dạy dạy học cho trẻ ở trường mầm non là người Hiệu trưởng phải có những tác động, những biện pháp phù hợp nhằm giúp đội ngũ giáo viên thực hiện tốt mục tiêu, nội dung chương dạy học tại nhóm lớp; đảm bảo mục tiêu, nội dung chương trình dạy học cho trẻ mầm non được hiện đúng, đủ, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, lứa tuổi và nhu cầu phát triển của trẻ một cách toàn diện

1.5.3 Quản lý hoạt động dạy học trên lớp của giáo viên ở trường mầm non

tư thục

Các hoạt động giáo dục ở trường mầm non tư thục được quy định cụ thể trong chương trình giáo dục trẻ em từng độ tuổi, do bộ giáo dục đào tạo ban hành Các hoạt động giáo dục được giáo viên tổ chức, hướng dẫn với sự tham gia tích cực của trẻ em được coi là những con đường cơ bản, là phương tiện quan trọng để thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non Các hoạt động của trẻ bao gồm: Hoạt động vui chơi, hoạt động lao động, học tập, tham quan, hoạt động lễ hội, … Các hoạt động đều nhằm mục đích chung là giúp trẻ phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ, hình thành những

cơ sở đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1

Hoạt động dạy học ở trường mầm non được tổ chức theo hướng tiếp cận tích hợp các nội dung và theo các chủ đề có chứa đựng những tri thức sơ đẳng của đời sống văn hóa – xã hội chủ nghĩa tự nhiên Cách tổ chức này tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt