Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non

1.Tên sáng kiến: “Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non” 2.Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển nhận thức 3. Mô tả bản chất của sáng kiến 3.1. Tình trạng và các giải pháp đã biết Nhắc đến “Trẻ mầm non khám phá khoa học”chắc hẳn mọi người th¬ấy rất ngạc nhiên và tự hỏi trẻ mầm non chứ có phải học sinh cấp II, III đâu mà khám phá khoa học. Vì trong chúng ta luôn sẵn một ý nghĩ rằng khoa học là cái luôn cần đến nhiều tri thức và phải luôn sang tạo ra những hoạt động, trũ chơi cho trẻ khám phá. Thế nhưng, nếu suy nghĩ theo hướng khoa học thì khám phá khoa học là tìm hiểu những kinh nghiệm trong cuộc sống hàng ngày dành cho trẻ mầm non.. Và thí nghiệm khoa học dành cho trẻ em không phải là kiến thức khoa học mà qua đó trẻ học cách tìm hiểu về khoa học, biết suy đoán, phân tích và nêu kết quả theo suy nghĩ thì chúng ta sẽ nhận thấy khoa học không phải là cái gì đó quá khó và xa vời với trẻ.

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập- tự do- hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: - Hội đồng xét duyệt TĐKT Phòng GDĐT Hưng Hà

- Hội đồng xét duyệt TĐKT Trường Mầm non Phạm Kính Ân Tôi ghi tên dưới đây:

Họ và tên: Đỗ Thu Hà

Ngày tháng năm sinh: 16/8/1981

Tỷ lệ % đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến: 100%

Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non”

Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển nhận thức

Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Tháng 9 năm 2017

Mô tả bản chất của sáng kiến

* Tình trạng giải pháp đã biết:

Ở trường mầm non trẻ không chỉ được chăm sóc mà còn được thực hiện nhiều hoạt động khác nhau trong ngày Trong đó hoạt động “khám phá khoa học” có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nhận thức cho trẻ Hoạt động này nhằm thể hiện sự thích thú và đam mê khám phá sẽ nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên trong trẻ chứ không phải là những kiến thức khoa học mà trẻ thu lượm được Đồng thời thông qua các hoạt động khám phá khoa học sẽ giúp cho trẻ dần hình thành và phát triển các kỹ năng quan sát, kỹ năng tư duy, phân tích, tổng hợp, khái quát và những đam mê được tìm hiểu khoa học

*Mục đích của giải pháp:

Giúp trẻ khám phá khoa học thông qua các trò chơi thực nghiệm Trẻ được và khám phá bằng các giác quan

Bắt đầu hiểu thí nghiệm là gì và trở nên có chủ định cũng như sáng tạo hơn trong việc khám phá

Thường dành nhiều thời gian và chú ý hơn vào các hoạt động mà trẻ thích Thích chơi theo nhóm 5 – 6 trẻ và thích trao đổi trong nhóm nhỏ

Có thể làm một số thí nghiệm do cô hướng dẫn và có thể giải thích theo nhiều cách khác nhau

Bắt đầu đưa ra những dự đoán dựa trên những gì trẻ được trải nghiệm Thích nghĩ ra các lời giải thích về những gì quan sát được, thường thêm các chi tiết tưởng tượng vào các sự sự việc

* Nội dung giải pháp

Đáp ứng yêu cầu xã hội việc đổi mới hình thức phương pháp dạy học hiện nay là cấp thiết trong đó “học bằng chơi- chơi mà học” là hoạt động chủ đạo Việc đưa chương trình giáo dục Mầm Non mới hiện nay đang thực hiện đại trà là điều kiện tạo nhiều thuận lợi cho giáo viên linh hoạt trong việc lựa chọn nội dung dạy học nhằm tích cực hóa đưa trẻ, đòi hỏi sự tích cực nâng cao kiến thức ở giáo viên

Có thể nắm bắt các khái niệm trừu tượng nhưng trẻ vẫn cần các sự việc

có thực để giải thích các khái niệm đó Chính vì vậy, được trực tiếp thí nghiệm với các vật mà mình đang học quả là một điều thích thú đối với trẻ Sau đây là một số biện pháp mà tôi đã thực hiện:

1 Khảo sát khả năng khám phá khoa học của trẻ

2 Xây dựng kế hoạch thực hiện các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám phá khoa học theo chủ đề

3 Xây dựng môi trường lớp học gây hứng thú cho trẻ tham gia thực hiện

4 Sưu tầm, sáng tạo cho trẻ thực nghiệm và tổ chức có hiệu quả

5 Phối kết hợp với phụ huynh để cùng giúp các con thực hành thí nghiệm khám phá khoa học đạt kết quả cao

*Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:

Giáo viên phụ trách phải có trình độ chuyên môn vững vàng, nắm bắt chương trình giáo dục mầm non mới, nhiệt tình và sáng tạo

Các trò chơi cần được nghiên cứu trước để dễ thực hiện, việc chuẩn bị dụng cụ đơn giản, ít tốn kém, đảm bảo vệ sinh, an toàn cho trẻ

Các trò chơi thực nghiệm cần có tính gợi mở, hấp dẫn, phự hợp với lứa tuổi để kích thích được sự tìm tòi khám phá của trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, các thao tác tư duy như: so sánh, phân tích - tổng hợp, óc phán đoán và khả năng suy luận của trẻ cũng được phát triển

*Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý của tác giả

Phát huy sự hứng thú, tò mò, thích khám phá các sự vật hiện tượng xung quanh

Hình thành cho trẻ một số kỹ năng, thao tác thử nghiệm khám phá khoa học

Trẻ ngày càng có kỹ năng quan sát tốt, biết suy đoán, phán đoán nhằm tìm ra một kết quả chính xác

Không chỉ khám phá trong góc khoa học hoặc trong các hoạt động khoa học mà trẻ còn được khám phá, áp dụng và phát hiện được rất nhiều điều qua các môn học khác

Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật

Hưng Nhân, ngày 25 tháng 03 năm 2018

Người nộp đơn

Đỗ Thu Hà

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non ”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Lĩnh vực phát triển Nhận thức

3 Tác giả:

Họ và tên: Đỗ Thu Hà Giới tính: Nữ

Ngày/tháng/năm sinh: 16/08/1981

Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Mầm non Phạm Kính Ân

Điện thoại: 01645745084 Email:

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến : 100%

4 Đơn vị áp dụng sáng kiến

Tên đơn vị: Trường Mầm non Phạm Kính Ân

Địa chỉ: Thị trấn Hưng Nhân, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình

5 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Tháng 9 năm 2017

II BÁO CÁO MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1.Tên sáng kiến: “Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non”

2.Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển nhận thức

3 Mô tả bản chất của sáng kiến

3.1 Tình trạng và các giải pháp đã biết

Nhắc đến “Trẻ mầm non khám phá khoa học”chắc hẳn mọi người thấy rất ngạc nhiên và tự hỏi trẻ mầm non chứ có phải học sinh cấp II, III đâu mà khám phá khoa học Vì trong chúng ta luôn sẵn một ý nghĩ rằng khoa học là cái luôn cần đến nhiều tri thức và phải luôn sang tạo ra những hoạt động, trũ chơi cho trẻ khám phá Thế nhưng, nếu suy nghĩ theo hướng khoa học thì khám phá khoa học là tìm hiểu những kinh nghiệm trong cuộc sống hàng ngày dành cho trẻ mầm non Và thí nghiệm khoa học dành cho trẻ em không phải là kiến thức khoa học mà qua đó trẻ học cách tìm hiểu về khoa học, biết suy đoán, phân tích và nêu kết quả theo suy nghĩ thì chúng ta sẽ nhận thấy khoa học không phải là cái gì đó quá khó và xa vời với trẻ

Ở trường mầm non trẻ không chỉ được chăm sóc mà còn được thực hiện nhiều hoạt động khác nhau trong ngày Trong đó hoạt động “khám phá khoa học” có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nhận thức cho trẻ Hoạt động này nhằm thể hiện sự thích thú và đam mê khám phá sẽ nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên trong trẻ chứ không phải là những kiến thúc khoa học mà trẻ thu lượm được Đồng thời thông qua các hoạt động khám phá khoa học sẽ giúp cho trẻ dần hình thành và phát triển các kỹ năng quan sát, kỹ năng tư duy, phân tích, tổng hợp, khái quát và những đam mê được tìm hiểu khoa học

Để làm được như vậy thì các trò chơi thực nghiệm là không thể thiếu

để trẻ được trải nghiệm và giải quyết tình huống một cách rất sáng tạo bằng tính tò mò bẩm sinh vốn luôn xuất hiện không ngừng trong cuộc sống hàng ngày, nhận ra những quy luật trong quá trình sinh hoạt của con người Việc vừa mang lại niềm vui và sự quan tâm về khoa học một cách tự nhiên, vừa

chuẩn bị một nền tảng suy nghĩ khoa học đang trở thành một mục tiêu lớn trong ngành giáo dục khoa học mầm non Hơn nữa, điều đó cũng giúp ích cho trẻ hình thành thái độ sống khoa học và tự mình tìm được phương pháp giải quyết vấn đề một cách sáng tạo

Tuy nhiên ở các trường mầm non hiện nay, việc tổ chức các hoạt động thử nghiệm giúp trẻ khám phá khoa học còn rất hạn chế Một mặt do quá trình thực hiện các thí nghiệm khám phá khoa học rất phức tạp mất nhiều thời gian, bên cạnh đó việc tìm tài liệu, sách báo hướng dẫn các trò chơi thực nghiệm đơn giản và gần gũi với trẻ chưa phong phú

*Thuận lợi:

Về cơ sở vật chất nhà trường khang trang, đẹp đẽ, đầy đủ điều kiện để

tổ chức hoạt động khám phá khoa học

Bản thân tôi là giáo viên dạy giỏi cấp huyện trong nhiều năm và có tâm huyết với nghề, ham học hỏi, luôn cố gắng tìm tòi, sáng tạo trong giảng dạy

để tìm ra các biện pháp gây hứng thú cho trẻ trong các hoạt động

Ban giám hiệu và tổ chuyên môn nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên về mọi mặt và xây dựng mối quan hệ đoàn kết, thân ái trong tập thể giáo viên, nhân viên và đặc biệt là sự quan tâm thường xuyên tới cô và trẻ

Trẻ ở cùng độ tuổi, thông minh, nhanh nhẹn, có nề nếp

Phụ huynh nhiệt tình ủng hộ lớp nguyên vật liệu theo thông báo của giáo viên

* Khó khăn:

Phương pháp mà giáo viên sử dụng để tổ chức cho trẻ khám phá khoa học chủ yếu là các phương pháp trực quan và dùng lời nên việc truyền thụ những kiến thức khoa học trừu tượng cho trẻ gặp nhiều khó khăn

Tài liệu, sách báo về các thí nghiệm khám phá khoa học cho trẻ còn hạn chế

Số trẻ nam đông hơn số trẻ nữ nên rất hiếu động trong các giờ hoạt động

Trẻ mẫu giáo dễ tiếp thu nhưng thường dễ quên những kiến thức vừa học

Từ những lý do trên, tôi đã trăn trở, suy nghĩ, tìm tòi, nghiên cứu và lựa

chọn đề tài:“Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ

4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non”

3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến

*Mục đích của giải pháp

Giúp trẻ khám phá khoa học thông qua các trò chơi thực nghiệm Trẻ được và khám phá bằng các giác quan

Bắt đầu hiểu thí nghiệm là gì và trở nên có chủ định cũng như sáng tạo hơn trong việc khám phá

Thường dành nhiều thời gian và chú ý hơn vào các hoạt động mà trẻ thích Thích chơi theo nhóm 5 – 6 trẻ và thích trao đổi trong nhóm nhỏ

Có thể làm một số thí nghiệm do cô hướng dẫn và có thể giải thích theo nhiều cách khác nhau

Bắt đầu đưa ra những dự đoán dựa trên những gì trẻ được trải nghiệm Thích nghĩ ra các lời giải thích về những gì quan sát được, thường thêm các chi tiết tưởng tượng vào các sự sự việc

*Nội dung của giải pháp

Có thể nắm bắt các khái niệm trừu tượng nhưng trẻ vẫn cần các sự việc

có thực để giải thích các khái niệm đó

Trẻ bắt đầu suy nghĩ lập kế hoạch cho một hoạt động, chẳng hạn như nghĩ về việc gieo hạt trước khi trẻ thực hiện hành động thực tế Chính vì vậy, được trực tiếp thí nghiệm với các vật mà mình đang học quả là một điều thích thú đối với trẻ

Từ đó tôi đã tiến hành một số biện pháp như sau :

1 Khảo sát khả năng khám phá khoa học của trẻ

Để giúp cho việc xây dựng các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám phá khoa học hiệu quả, thực sự có chất lượng, đáp ứng được tình hình thực tế của lớp, phù hợp với khả năng của học sinh lớp mình thì đây là việc làm vô

cùng quan trọng Việc đánh giá chính xác thực trạng sự phát triển của trẻ về nhận thức sẽ giúp giáo viên hiểu rõ hơn về kiến thức, kỹ năng , thái độ của học sinh lớp mình về hoạt động khám phá khoa học Rồi từ đó cô giáo sẽ biên soạn, hệ thống hóa và sáng tạo các trò chơi thử nghiệm để tổ chức khám phá khoa học cho trẻ phù hợp, các cô không cần quá coi trọng kiến thức thu được

mà cần chú ý tới cảm nhận của trẻ tới cách khám phá như thế nào?

Bắt đầu từ tháng 9, tôi đã lên kế hoạch khảo sát trẻ (Qua việc theo dõi các hoạt động trong ngày của trẻ, cùng với việc tổ chức cho trẻ tham gia một số hoạt động trải nghiệm khám phá khoa học để đánh giá trẻ ) bao gồm các tiêu chí: Khả năng quan sát, khả năng so sánh, khả năng phân loại, khả năng giao tiếp, thao tác thực nghiệm, khả năng phán đoán, khả năng suy luận

2 Xây dựng kế hoạch thực hiện các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám phá khoa học theo chủ đề.

Trong nhiều năm công tác giảng dạy lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tôi luôn tìm tòi các tài liệu về khám phá khoa học để tìm hiểu và nghiên cứu thật kỹ những nội dung khám phá khoa học của mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi Nhằm giúp trẻ mẫu giáo yêu thích và khám phá khoa học một cách hiệu quả nhất Để làm được như vậy tôi cần phải xác định chính xác hơn mục đích, yêu cầu, cách thực hiện từng nội dung khám phá khoa học từ đó, tôi sưu tầm, biên soạn và sáng tạo các trò chơi thực nghiệm thiết thực nhất, hiệu quả nhất đối với trẻ Các trò chơi thực nghiệm mà cô xây dựng, biên soạn cần cung cấp cho trẻ những kiến thức khoa học đơn giản, dễ hiểu, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ, đồng thời nó cũng kích thích tính ham hiểu biết và tìm tòi của trẻ Từ

sự hứng thú của trẻ, kết hợp với các hiện tượng xảy ra trong các trò chơi thử nghiệm, trẻ cảm nhận về vẻ đẹp về thế giới xung quanh Từ đó, trẻ nảy sinh tình yêu thiên nhiên, có hành động tốt để bảo vệ vật nuôi, cây trồng

Để phát triển niềm đam mê khoa học của trẻ, tôi nên khuyến khích các trẻ quan sát các sự vật( hiện tượng) ở xung quanh, hay để trẻ tự đặt câu hỏi và gợi mở giúp trẻ tìm tòi những câu trả lời

Dựa vào đặc điểm và khả năng nhận thức của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi và kết quả khảo sát đầu đầu năm Tôi đã tìm hiểu và nghiên cứu các tài liệu về khám phá khoa học của nhà xuất bản giáo dục và nhà xuất bản Hà Nội bao gồm: + Trẻ mầm non khám phá khoa học ( Viện nghiên cứu sư phạm – TS Hồ Lam Hồng )

+ Các hoạt động khám phá khoa học của trẻ mầm non ( Trần Thị Ngọc Trâm – Nguyễn Thị Nga

Qua quá trình nghiên cứu tài liệu, tôi đã có thể nắm được chính xác, đầy

đủ các nội dung, yêu cầu, cách tiến hành các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ 4 –

5 tuổi khám phá khoa học Và tôi đó thực hiện theo bảng kế hoạch xây dựng các trò chơi thực nghiệm theo chủ đề như sau:

Stt Chủ đề Nội dung thực hiện Các trò chơi thử nghiệm

1 Bản thân

( 3 thử nghiệm)

- Khám phá về một

số giác quan của cơ thể con người

- Sờ ,ngửi ,nếm và đoán tên

đồ vật

- Truyền tin

- Bé khám phá bản thân

2 Gia đình

( 4 thử nghiệm)

- Tổ chức hoạt động khám phá về đồ vật, chất liệu

- Cái nào nóng hơn

- Vật chìm – vật nổi

- Cái nào nặng hơn

- Tại sao các đồ vật lại nóng lên

3 Nghề nghiệp

(3 thử nghiệm)

- Khám phá về nguyên vật liệu các nghề

- Hỗn hợp cát, vôi, xi măng

- Đất như thế nào

4 Động vật

( 3 thử nghiệm)

Tổ chức khám phá khoa học về động vật, về sự chuyển động

- Sự chuyển động của cá

- bài hát các con vật

- Dấu chân con vật cưng

5 Thực vật

( 8 thử nghiệm)

- Khám phá khoa học về thực vật

Hoa nở như thế nào?

- Chọn lá

- Mầm và rễ

- Cây cần gì để lớn lên và phát triển

- Vui cùng trái cây

- Hoa đổi màu

- Quan sát chồi non

- Sờ, Ngửi đoán tên

6 Giao thông Cho trẻ khám phá Đồ chơi chìm và nổi ( thả

( 1 thử nghiệm) về nguyên lý chìm

nổi, nguyên lý chuyển động

thuyền.)

- Xe chạy nhanh chậm

7 Nước và

mùa hè

( 10 thử nghiệm)

Khám phá khoa học

về nước và một số hiện tượng thiên nhiên, không khí, ánh sáng

Sủi bóng nước như thế nào?

- Hút và bắn nước

- Thổi không khí vào nước

- Nước dâng lên như thế nào?

- Làm thế nào có thể đi dưới trời nắng

- Gió có từ đâu

- Những đồ vật bay và không bay

- Những chiếc chong chóng

- Ánh sáng đi như thế nào

- Các đám mây Việc nắm bắt được nội dung, yêu cầu, cách tiến hành trò chơi thực nghiệm sẽ giúp tôi biên soạn và sáng tạo thêm các trò chơi thử nghiệm khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi lớp tôi phù hợp với nội dung giáo dục, linh hoạt trong việc lồng ghép vào trong chủ đề tương ứng giúp trẻ đạt được yêu cầu của quá trình học bộ môn khoa học

3 Xây dựng môi trường lớp học gây hứng thú cho trẻ tham gia thực hiện

Môi trường lớp học đẹp và sáng tạo sẽ giúp trẻ chơi, trẻ hoạt động tốt hơn Bởi môi trường hoạt động vừa để thoả mãn nhu cầu vui chơi, giao tiếp, nhận thức, nhu cầu hoạt động cùng nhau của trẻ, vừa tạo cơ hội cho trẻ được chơi và hoạt động theo sở thích tích cực, độc lập, sáng tạo vận dụng những kỹ năng đó học vào các hoạt động khác, các tình huống trong quá trình hoạt động Việc xây dựng môi trường học và vui chơi cho trẻ sẽ là phương tiện, là điều kiện giúp trẻ hình thành các kỹ năng quan sát, phân tích, và những đam

mê tìm hiểu khám phá Chính vì vậy, khi vào đầu năm học mới tôi đó rất chú

ý đến việc xây dựng môi trường lớp học, đặc biệt là góc khám phá “Bé với thiên nhiên” nhằm giúp trẻ khơi dậy tính tò mò, óc sáng tạo, những hiểu biết

về các sự vật, hiện tượng xung quanh và giáo dục trẻ thái độ ứng xử đúng đắn với thiên nhiên, với xã hội