Tổ chức không gian kiến trúc trạm dừng nghỉ trên tuyến đường hồ chí minh (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI TRỊNH QUANG TÙNG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC TRẠM DỪNG NGHỈ TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

TRỊNH QUANG TÙNG

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC TRẠM DỪNG NGHỈ TRÊN TUYẾN

ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC

Lời cảm ơn

Trong thời gian học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, tôi đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiệt tình của Khoa đào tạo sau đại học, của các nhà giáo đã tận tình trang bị cho tôi kiến thức để tự tin bước vào công tác và hoạt động nghề nghiệp

Tôi xin cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Ban chủ nhiệm khóa học đã giúp tôi hoàn thành khóa học

Tôi xin cảm ơn TS.KTS Nguyễn Trí Thành đã quan tâm giảng giải và hướng dẫn tận tình để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Xin cảm ơn gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp đã giúp tôi trong quá trình thực hiện luận văn

Xin trân trọng cảm ơn

Trịnh Quang Tùng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn Thạc sỹ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và

có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình ảnh

Trang

Lý do chọn đề tài 1

Mục đích nghiên cứu 3

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

Phương pháp nghiên cứu 3

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

Cấu trúc luận văn 5

U NỘI DUNGU CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CÁC CÔNG TRÌNH TRẠM DỪNG TRÊN CÁC TUYẾN ĐƯỜNG QUỐC LỘ TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM 1.1 Định nghĩa: 6

1.1.1 Hệ thống quốc lộ 6

1.1.2 Tuyến đường Hồ Chí Minh 6

1.1.3 Khái niệm Trạm nghỉ trên đường quốc lộ 8

1.2 Tổng quan về tình hình thiết kế và xây dựng Trạm nghỉ trên thế giới 8

1.2.1 Trạm dừng Hoa Kỳ 9

1.2.2 Trạm dừng Canada 12

1.2.3 British Columbia 13

1.2.4 Trạm dừng Châu Âu 13

1.2.5 Trạm dừng Úc 14

1.2.6 Trạm dừng ở Nhật Bản 18

1.3 Tổng quan về đường Hồ Chí Minh và tình hình thiết kế, xây dựng Trạm nghỉ trên đường liên tỉnh tại Việt Nam: 21

1.3.1 Tổng quan hệ thống GTVT Việt Nam 21

1.3.2 Quan điểm phát triển hệ thống giao thông 23

1.3.3 Tổng quan về tuyến đường Hồ Chí Minh 25

a.Đường mòn Hồ Chí Minh trong quá khứ 25

b.Đường Hồ Chí Minh hiện nay 30

1.3.4 Tổng quan về thiết kế và xây dựng trạm nghỉ trên đường liên tỉnh tại Việt Nam 32

a.Giai đoạn trước năm 2003 32

b.Giai đoạn năm 2003 – 2005 34

c.Giai đoạn sau năm 2005 37

1- Tại Tỉnh Ninh bình, Hoà Bình, Bắc Giang – Do Tổ chức JICA Nhật Bản tài trợ 38

2-Trên quốc lộ 1ộ 1-6-8 và 91 dự án của Công ty Cổ phần Dịch vụ Công nghiệp ôtô Việt Nam – AAA Logistics 41

3- Dự án Trạm dừng – Công ty Cổ phần Vận tải Mai 46

4- Dự án trạm dừng Tân Phú – Công ty Tín Nghĩa 47

5-Trên tuyến đường Hồ Chí Minh 48

CHƯƠNG II CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU THIẾT KẾ MÔ HÌNH TRẠM NGHỈ TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH 2.1 Vai trò của Đường Hồ Chí Minh 56

2.1.1 Vai trò của Đường Hồ Chí Minh đối với công cuộc phát triển kinh tế của cả nước 56

2.1.2 Vai trò của Đường Hồ Chí Minh đối với quốc phòng an ninh 57

2.1.3 Vai trò của Đường Hồ Chí Minh đối với vấn đề hợp tác quốc tế 57

2.1.4 Vai trò của Đường Hồ Chí Minh đối với khắc phục thiên tai lũ lụt 57

2.2 Vai trò và cơ sở phân loại trạm dừng nghỉ trên đường Hồ Chí Minh 58

2.2.1 Vai trò của trạm dừng nghỉ trên đường Hồ Chí Minh 58

2.2.2 Cơ sở phân loại quy mô trạm dừng nghỉ 60

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới sự phân bố và phát triển mô hình trạm dừng nghỉ trên tuyến đường Hồ Chí Minh 63

2.3.1 Điều kiện kinh tế xã hội 64

2.3.2 Điều kiện tự nhiên – địa lý 67

2.3.4 Cơ sở pháp lý 77

2.3.5 Cơ sở đặc thù dịch vụ vận tải và dự báo gia tăng lưu lượng phương tiện trên tuyến đường Hồ Chí Minh 77

2.3.6 Cơ sở Kiến trúc và kỹ thuật xây dựng, kỹ thuật môi trường 79

CHƯƠNG III GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC TRẠM DỪNG

TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH

3.1 Những tiêu chí tổ chức không kiến trúc trạm dừng trên tuyến đường Hồ

Chí Minh 86

3.2 Giải pháp lựa chọn mạng lưới phân bố trạm dừng nghỉ trên đường Hồ Chí Minh 86

3.2.1 Yêu cầu về khoảng cách điểm dịch vụ 86

3.2.2 Hạ tầng xã hội 87

3.2.3 Sử dụng đất 87

3.2.4 Hạ tầng kỹ thuật 88

3.2.5 Nhu cầu địa phương 88

3.2.6 Đề xuất mạng lưới phân bố điểm xây dựng trạm nghỉ trên tuyến đường Hồ Chí Minh 89

3.3 Đề xuất thành phần cơ cấu chức năng, quy mô trạm dừng nghỉ trên tuyến đường Hồ Chí Minh 91

3.3.1 Cơ cấu chức năng: 91

3.3.2 Xác định quy mô xây dựng: 91

3.4 Đề xuất giải pháp quy hoạch tổng mặt bằng và kiến trúc trạm nghỉ trên tuyến đường Hồ Chí Minh 93

3.4.1 Đề xuất giải pháp quy hoạch tổng mặt bằng 93

3.4.2 Đề xuất giải pháp kiến trúc trạm dừng đường Hồ Chí Minh 99

a Lựa chọn số tầng cho công trình chính 99

b Giải pháp thiết kế mặt bằng công trình chính 99

c Giải pháp vật liệu xây dựng, kiến trúc và công nghệ 107

d Giải pháp tính toán thiết kế công trình phụ trợ khu vực đỗ xe 119

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 124

KẾT LUẬN 124

KIẾN NGHỊ 125 TÀI LIỆU THAM KHẢO

-1-MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Với bất cứ quốc gia phát triển nào, hệ thống đường bộ là huyết mạch, động lực thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển Việt Nam mới bắt đầu đầu tư xây dựng đường giao thông đường bộ một cách có hệ thống từ những năm gần đây

Có những đóng góp to lớn trong suốt thời kỳ kháng chiến giải phóng đất nước cũng như tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội và đến ngày hôm nay khi đất nước từng bước đi trên con đường hội nhập, phát triển cùng với thế giới

Giao thông đường bộ hiện nay là hệ thống tương đối hợp lý, giúp đi lại thông suốt, an toàn Hàng trăm cây cầu lớn và vừa trên các quốc lộ, tỉnh lộ được xây dựng đã giải quyết được nhiều điểm vượt sông trước đây thường ách tắc, khó khăn Các tuyến đường quan trọng như các Quốc lộ (QL) 5,1, 30,

80, 24, 27, 183, 10, 18 được đầu tư xây dựng với tiêu chuẩn kỹ thuật cao

Hệ thống đường bộ liên tỉnh được ví như động mạch chủ của cơ thể đất nước Hệ thống này càng được hoàn thiện liền mạch và thông suốt càng mang lại lợi ích phát triển kinh tế xã hội hiệu quả Chính vì thế, Chính phủ đã ban hành cơ chế đặc biệt phát triển đường bộ theo hướng xã hội hóa trong đó nhà nước đóng vai trò đầu tư chủ đạo

Phát triển mô hình đầu tư tổng hợp, đồng bộ giữa tuyến đường để thu phí kết hợp với đầu tư các dịch vụ hai bên đường cao tốc…

Xây dựng các mối quan hệ đối tác lớn trong và ngoài nước như Ngân hàng Phát triển Châu á (ADB), JICA, Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Công thương Việt Nam, Ngân hàng Dầu khí toàn cầu… vừa tạo vốn, vừa sử dụng

-2-công nghệ tiên tiến trên thế giới về đầu tư xây dựng đường và các -2-công trình phục vụ giao thông công cộng

Với yêu cầu thực tế trên việc chọn đề tài : “Tổ chức không gian Kiến trúc trạm dừng nghỉ trên đường Hồ Chí Minh” là thực sự cấp thiết nhằm:

+ Nâng cao an toàn giao thông đường bộ: Tai nạn giao thông là một trong

những nguyên nhân gây chết người nhiều nhất tại Việt Nam Trong rất nhiều nguyên nhân gây ra những vụ tai nạn nghiêm trọng, thì nguyên nhân chủ quan từ tài xế lái xe không đảm bảo điều kiện sức khoẻ khi vận hành phương tiện do không được nghỉ ngơi, phục hồi sức khoẻ trên tuyến đường dài Do đó công trình trạm dừng nghỉ giữa các tuyến đường là thực sự cần thiết

+ Hoàn thiện cơ sở hạ tầng giao thông quốc gia: Trạm dừng nghỉ là công trình nằm trong hệ thống các công trình phục vụ giao thông liên tỉnh với tốc độ phát triển kinh tế xã hội hiện nay, mạng lưới đường giao thông đang được xây dựng rất nhanh chóng Đồng thời cũng góp phần tạo lên các điểm dân cư mới trên Tuyến đường mới (Đường Hồ Chí Minh) thúc đầy phát triển kinh tế xã hội vùng Nghiên cứu hoàn thiện mô hình Trạm dừng nghỉ là yêu cầu cấp bách để hoàn thiện hệ thống giao thông quốc gia

+ Nâng cao chất lượng phục vụ đời sống hành khách đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội địa phương: Công trình trạm dừng nghỉ là đầu mối giao thương giữa hành khách khắp trong và ngoài nước với người dân địa phương Giúp mở rộng các mối quan hệ cộng đồng, giới thiệu mua bán các sản vật địa phương, quảng bá du lịch, di tích văn hoá lịch sử địa phương

Tuy nhiên, trong khuôn khổ của một luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ hạn chế

về thời gian nên không thể trình bày một cách đầy đủ thấu đáo vấn đề này ở tất

cả các mạng lưới đường liên tỉnh trên lãnh thổ Việt Nam Với lý do đó phần nội

dung của luận văn nghiên cứu chủ yếu trên hệ thống đường Hồ Chí Minh là

-3-tuyến đường bộ dài nhất Việt Nam Đường Hồ Chí Minh là một con đường giao

thông đang được thi công, dài khoảng 3.167 km và cũng là trục đường thứ 2

chạy từ Bắc vào Nam Việt Nam Tuyến đường này được xây dựng trên cơ sở nâng cấp mở rộng một số tỉnh lộ và quốc lộ cũng như làm mới một số đoạn Với chiều dài 3.167km, nối Pác Bó (Cao Bằng) với Đất Mũi (Cà Mau)

Mục đích nghiên cứu

- Tìm hiểu, nghiên cứu đánh giá thực trạng các công trình phụ trợ giao thông đường bộ trên các tuyến đường quốc lộ trên lãnh thổ Việt Nam

- Phân tích những yếu tố tác động đến quy hoạch mạng lưới vị trí phân

bố công trình, yếu tố kiến trúc, cơ cấu tổ chức, yếu tố kỹ thuật, yếu tố bản địa, với mô hình công trình trạm nghỉ

- Đưa ra một số quan điểm thiết kế, giải pháp cơ bản đối với mô hình công trình phụ trợ đường giao thông liên tỉnh – nhằm phát triển, hoàn thiện các tiêu chí thiết kế mô hình công trình trạm nghỉ trên đường Hồ Chí Minh đảm bảo tính thẩm mỹ, công năng, bền vững và mang đậm tính bản địa trên từng vị trí tuyến đường đi qua

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu:

- Mạng lưới các công trình phụ trợ trạm nghỉ trên các địa bàn tuyến đường Hồ Chí Minh đi qua

- Nghiên cứu giải pháp chọn vị trí, quy hoạch mặt bằng, kiến trúc Trạm dừng trên tuyến đường Hồ Chí Minh,

Vị trí cụ thể công trình trên một số địa phương tuyến đường Hồ Chí Minh đi qua : (Thanh Hoá, Quảng Bình, Nha Trang, Bình Thuận, )

Phương pháp nghiên cứu

-4 Điều tra khảo sát thực trạng mô hình kiến trúc công trình trong khu vực nghiên cứu

- Tập hợp phân tích các thông tin, số liệu và hình ảnh thu thập được về dạng công trình nghiên cứu trong và ngoài nước

- Đánh giá, nhận định và kết luận với từng nội dung nghiên cứu

- Đề xuất mô hình, giải pháp lựa chọn mạng lưới công trình trạm nghỉ trên tuyến đường Hồ Chí Minh

+ Khảo sát hiện trạng:

Trạm dừng nghỉ xe khách được xây dựng tại vị trí hợp lý dọc các tuyến đường, nhất là trục quốc lộ, để phục vụ ăn uống, nghỉ ngơi, sửa chữa bảo dưỡng cho hành khách và phương tiện giao thông đường bộ Hiện nay, ngoài các hàng quán dọc đường, cả nước vẫn chưa có một trạm dừng nghỉ thật

sự và quy mô

+ Hướng kết quả nghiên cứu

+ Đánh giá nhu cầu, mô hình

+ Đánh giá liên kết giao thông và mạng lưới công trình phục vụ giao thông

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Giao thông đường bộ là nhu cầu tất yếu để phát triển kinh tế và xã hội,

và các công trình phụ trợ là mô hình còn mới mẻ tại Việt Nam Những trạm dừng chân này được trang bị những thiết bị bơm xăng, dịch vụ ăn nhanh và đặt tại những vị trí chiến lược trên các tuyến đường giao thông

Tuyến đường Hồ Chí Minh là một tuyến giao thông huyết mạch đi qua những khu vực thưa dân của nhiều tỉnh thành Hệ thống trạm dừng nghỉ trên tuyến sẽ là nơi nghỉ ngơi, cung cấp thông tin, góp phần đảm bảo an toàn giao

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

-124-KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

KẾT LUẬN

Trạm dừng nghỉ dọc đường Hồ Chí Minh là một phần của kết cấu giao thông tuyến đường, do vậy xây dựng, phát triển các trạm nghỉ dọc đường cần được quy hoạch xây dựng và khai thác đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn giao thông, cần có sự phối kết hợp chặt chẽ với các công trình phục vụ khác như bến xe, trạm xăng dầu, dịch vụ sửa chữa… Tạo hệ thống phục vụ giao thông đường bộ, góp phần tạo điều kiện giao thông thêm an toàn và thuận tiện Các trạm dừng nghỉ dọc đường quốc lộ ngoài đảm bảo khoảng cách nghỉ ngơi cần thiết, còn phải thuận lợi cho lái xe dễ dàng ghé lại và tận dụng được cơ sở hạ tầng của địa phương như cung cấp điện, nước Thuận tiện cho quản lý, khai thác…

Chức năng chính của trạm dừng nghỉ dọc đường quốc lộ là cung cấp cho hành khách các dịch vụ nghỉ ngơi và thông tin, giúp lái xe khắc phục mệt mỏi… Do vậy các trạm dừng nghỉ dọc đường Hồ Chí Minh cần có bãi đỗ, dừng xe, phòng nghỉ ngơi và vệ sinh cho khách, phòng thông tin, quản lý… ngoài ra tuỳ thuộc vị trí và thứ loại trạm dừng nghỉ dọc đường quốc lộ, còn có thể kết hợp các dịch vụ ăn uống, giải khát trạm xăng dầu, dịch vụ sửa chữa…tạo ra khu dịch vụ tổng hợp

Thiết kế các trạm dừng nghỉ dọc đường quốc lộ cần phân khu rõ ràng

Do tính chất và quy mô cần lựa chọn phương pháp xây dựng nhà kiểu hợp khối 1 tầng, kiến trúc hiện đại tuỳ thuộc nơi xây dựng có thể tận dụng vật liệu địa phương nơi tuyến đường Hồ Chí Minh đi qua tạo nên phong cách kiến trúc mang đạm bản sắc của địa phương nơi xây dựng trạm dừng nghỉ dọc đường quốc lộ

-125-Trạm dừng nghỉ dọc đường quốc lộ là công trình hạ tầng đường bộ, phục vụ công cộng cần được quy hoạch và khai thác với sự tham gia trực tiếp của cộng đồng địa phương và có sự giám sát của nhà nước và chính quyền địa phương

KIẾN NGHỊ

Nhà nước cần sớm ban hành văn bản hướng dẫn xây dựng trạm dừng nghỉ dọc đường quốc lộ như khung thể chế và quy trình xây dựng, quản lý và vận hành các trạm dừng nghỉ dọc đường quốc lộ

Xây dựng tiêu chuẩn thiết kế và sớm đưa ra tiêu chuẩn thiết kế trạm dừng nghỉ dọc đường quốc lộ vào hệ thồng tiêu chuẩn thiết kế các công trình đường bộ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bộ Giao Thông Vận tải (2009), Quy hoạch phát triển hệ thống giao thông

vận tải đường bộ Việt Nam đến năm 2020

[2] Bộ Giao Thông Vận tải (2008), Chỉ dẫn giao thông đường Hồ Chí Minh

giai đoạn 1, NXB Giao thông vận tải

[3] Đặng Thái Hoàng (2007), Phương pháp sáng tác kiến trúc, NXB xây dựng [4] NXB Thống kê (2008), Neufert-Dữ liệu kiến trúc sư

[5] NXB Thống kê (2008), Niên giám thống kê 2008

[6] Nhiều tác giả (2007), Cấu tạo kiến trúc nhà dân dụng, NXB Khoa học

kỹ thuật

[7] Phạm Đức Nguyên (2002), Kiến trúc sinh khí hậu – Thiết kế sinh khí

hậu trong điều kiện Kiến trúc Việt Nam, NXB Xây Dựng

[8] Nhiều tác giả (2009), Luật quy hoạch đô thị, NXB Tư pháp

[9] Nhiều tác giả (2008), Luật giao thông đường bộ: hệ thống các văn bản

luật về an toàn giao thông, NXB GTVT

[10] Nhiều tác giả (2011), Tập bản đồ Giao thông đường bộ Việt Nam, NXB

Tài Nguyên – môi trường và bản đồ Việt Nam

[11] Nguyễn Đức Thiềm (2007), Nguyên lý thiết kế kiến trúc Nhà dân dụng:

nhà ở và nhà công cộng, NXB Xây Dựng

[12] Phan Cao Thọ (2007), Giáo trình giao thông đô thị và chuyên đề đường

[13] Tổ chức hợp tác Nhật Bản (gọi tắt là JICA), Báo cáo nghiên cứu tổng thể

mạng lưới trạm nghỉ dọc đường

[14] Thủ Tướng Chính phủ (2007), Quyết định 242/QĐ-TTG 242/QĐ-TTg về

việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể đường Hồ Chí Minh

Tài liệu web

[15] www.duonghcm.idd.vn