Khai thác đặc điểm không gian kiến trúc trưyền thống trong kiến trúc công cộng hiện đại (tt)

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT được hiệu úng bóng đổ làm mát mặt tiền Hình 1.2 Mặt tiền tòa nhà có cấu trúc đặc biệt tại Mexico City - Ảnh: Elegant Embellishments Hình 1.3 Mặt bằng tổng thể

LỜI CẢM ƠN

Trước hết, tác giả xin phép được bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến TS NGÔ KIM DUNG, người Thầy đã tận tình hướng dẫn và cho tôi những ý kiến quý báu trong suốt quá trình thực hiện Luận văn

Xin gửi lời cảm ơn tới quý Thầy, Cô giáo – những người đã truyền đạt kiến thức cho tác giả suốt hai năm cao học vừa qua

Sau cùng, tôi xin được cảm ơn tới toàn thể trường ĐH KIẾN TRÚC

HÀ NỘI, gia đình, các bậc đàn anh cùng bạn bè đã hết lòng giúp đỡ và động viên trong suốt quá trình tôi thực hiện luận văn này

Xin chân thành cảm ơn!

Nguyễn Thanh Tùng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thanh Tùng

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ, đồ thị

PHẦN MỞ ĐẦU 1 

Lý do chọn đề tài 1

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2 

Nội dung và nhiệm vụ nghiên cứu 3 

Nội dung nghiên cứu của Luận văn tập trung về hai vấn đề chính sau: 3 

Phương pháp nghiên cứu 3 

Đóng góp của luận văn 3 

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ GIẢI PHÁP THIẾT KẾ MẶT ĐỨNG CÁC CHUNG CƯ CAO TẦNG 4 

1.1.Một số khái niệm và thuật ngữ: 4 

1.2 Thực trạng kiến trúc mặt đứng chung cư cao tầng Hà Nội dưới góc nhìn "xanh" 8

1.3 Những ví dụ về giải pháp tổ chức không gian xanh trên mặt đứng công trình cao tấng 11

1.4 Thực trạng mặt đứng chung cư cao tầng 17T2 khu đô thị mới Trung Hòa Nhân Chính 18

1.4.1 Giới thiệu chung về dự án khu đô thị mới Trung Hòa Nhân Chính.18  1.4.2 Quy hoạch tổng thể 19 

1.4.3 Giới thiệu về tòa nhà điển hình 17T2 21 

1.5 Đánh giá mặt đứng chung cư Hà Nội những vấn đề đạt được và những vấn đề cần hướng tới dưới góc nhìn " xanh " 38

1.5.1 Những ứng dụng thực tiễn cho mặt đứng CCCT hướng đến tiêu chí cải tạo không gian xanh đã được sử dụng 38 1.5.2 Những tiêu chí cải tạo cho mặt đứng cần hướng đến để cải tạo không gian xanh cho các CCCT của Hà Nội 38 

CHƯƠNG II CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC CẢI TẠO KHÔNG GIAN XANH CHO MẶT ĐỨNG CHUNG CƯ TẠI KHU ĐÔ THỊ TRUNG HÒA NHÂN CHÍNH HÀ NỘI 40  2.1 Cơ sở pháp lý 40

2.1.1 Khung chiến lược quốc gia về phát triển xây dựng xanh đến năm

2020, tầm nhìn đến năm 2030 40 2.1.2 Các văn bản chính sách về phát triển xây dựng nhà chung cư cao tầng tại Hà Nội 47

2.2 Cơ sở lý thuyết 48

2.2.1 Đặc điểm và phân loại các loại hình chung cư cao tầng 48 2.2.2 Ưu và nhược điểm của các hình thức tổ hợp mặt bằng và hình khối chung cư cao tầng 59 2.2.3 Cơ sở thiết kế kiến trúc công trình chung cư cao tầng và những thành phần ảnh hưởng chính đến kiến trúc của chúng 63 2.2.4 Mặt đứng chung cư cao tầng và ảnh hưởng của yếu tố thẩm mỹ đến hình dáng mặt ngoài công trình 68 2.2.5 Cơ sở về thiết kế kiến trúc xanh và các giải pháp xanh cho công trình cao tầng 69 2.2.6 Học tập quá trình “xanh hóa” từ các công trình ở các nước có điều kiện khí hậu tương tự chúng ta 74 2.2.7 Tính khả thi của vấn đề nghiên cứu 79 

2.3.Cơ sở thực tiễn 79

2.3.1 Điều kiện tự nhiên 79 

2.3.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 80

2.3.3 Văn hóa lối sống của người Hà Nội và sự ảnh hướng đến kiến trúc nhà ở chung cư cao tầng 83

CHƯƠNG III MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN XANH TRÊN MẶT ĐỨNG CHUNG CƯ TẠI KHU ĐÔ THỊ TRUNG HÒA NHÂN CHÍNH HÀ NỘI 84 

3.1 Định hướng và các nguyên tắc 84

3.1.1 Định hướng quan điểm mục tiêu 84 

3.1.2 Các nguyên tắc thiết kế 84 

3.2 Các giải pháp tổ chức mặt đứng hướng đến không gian xanh cho chung cư cao tầng 86

3.2.1 Giải pháp quy hoạch cho tổng mặt bằng 86 

3.2.2 Giải pháp tổ chức mặt bằng 89 

3.2.3 Giải pháp mặt đứng 90 

3.2.4 Giải pháp mái 102 

3.2.5 Giải pháp vật liệu bao che và màu sắc 103 

3.2.6 Giải pháp công nghệ và vật liệu xây dựng 107 

3.2.7 Tổng hợp các giải pháp 108 

3.2.8 Áp dụng giải pháp cụ thể cho chung cư 17T2 Trung Hòa Nhân Chính 110

PHẦN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 125

Kết luận 125

Kiến nghị 126

PHỤ LỤC VÀ TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

được hiệu úng bóng đổ làm mát mặt tiền

Hình 1.2 Mặt tiền tòa nhà có cấu trúc đặc biệt tại Mexico City -

(Ảnh: Elegant Embellishments) Hình 1.3 Mặt bằng tổng thể của khu vực Essen

Hình 1.4 Mặt đứng tổng thể công trình

Hình 1.5 Sơ đồ nguyên lý hoạt động của lớp lam chắn nắng theo

hướng di chuyển mặt trời Hình 1.6 Cận cảnh lam chắn nắng của công trình

Hình 1.7 Phối cảnh góc công trình nằm trên thảm xanh của quy

hoạch toàn khu

Hình 1.8 Lõi trung tâm của công trình với ánh sáng và thông gió

Hình 1.9 Các hành lang xuyên suốt các khối nhà chữ L với ánh

sáng chan hòa Hình 1.10 Mặt bằng tầng 2 - 3

Hình 1.11 Mặt cắt của công trình

Hình 1.12 Tổng mặt bằng khu đô thị mới Trung Hòa Nhân Chính

nhìn trên Google map

Hình 1.13 Mặt bằng tổng thể khu tái định cư khu đô thị Trung Hòa

Nhân Chính Hình 1.14 Quy hoạch tổng thể khu đô thị mới Trung Hòa Nhân Chín Hình 1.15 15 Vị trí của các tòa nhà 17T1 - 17T6 trên tổng mặt bằng Hình 1.16 Mặt bằng điển hình tòa nhà 17T2 Trung Hòa - Nhân Chính

Hình 1.17 Mặt đứng từ 1-12 hướng Tây Nam, chung cư 17T2 Trung

Hòa - Nhân Chính

Hình 1.18 Mặt đứng từ A-M hướng Đông Nam, chung cư 17T2

Trung Hòa - Nhân Chính

Hình 1.19 Mặt đứng từ 12 -1 hướng Đông Bắc, chung cư 17T2

Trung Hòa - Nhân Chính

Hình 1.20 Mặt đứng từ M - A hướng Tây Bắc, chung cư 17T2

Trung Hòa - Nhân Chính Hình 1.21

Góc nhìn phía Tây Nam của công trình vào lúc 2giờ chiều mặt đứng công trình phía đường Hoàng Đạo Thúy

rất nắng Hình 1.22

Mặt đứng gần chính Tây của công trình với cái nóng thiêu đốt mà không có 1 hệ thống giảm và

cách nhiệt nào

Hình 1.23 Đường Hoàng Đạo Thúy rộng nên các công trình nằm

phía Tây không đổ bóng tới được 17T2 Hình 1.24

Các không gian logia duy nhất nhưng do nắng quá nên

đã bị biến đổi mục đích sử dụng thay vì đúng chức năng

của chúng

Hình 1.25

Do phía Tây nắng quá nên người dân đã tự phát những mẹo để tránh nóng, ta sẽ dễ thấy những hình ảnh này trên logia và mặt đứng phía Tây của công trình 17T2 cũng

như các 17T khác

Hình 1.26 Mặt đứng hướng Tây của tòa nhà chịu nắng nóng mà

không có 1 biện pháp giải nhiệt nào cả

Hình 1.27 Hành lang sảnh tầng cụt và không thông gió tự nhiên

cũng như ánh sáng tự nhiên Hình 1.28 Sảnh tầng không thông khí

Hình 1.29 Hành lang tối om nối ra thang bộ

Hình 1.30 Không gian có thể thông tầng đã được dùng để nới rộng

sảnh thang Hình 1.31 Hình ảnh thường thấy giải pháp mà người dân tự làm

Hình 1.32 Hệ thống cửa kính bao ngoài công trình 1 lớp cũ không

có khả năng cách nhiệt chống ồn Hình 1.33

Góc nhìn tuyến phố Hoàng Đạo Thúy hình ảnh của cụm

CCCT (17T1 - 17T6)

Hình 1.34 Mặt đứng chính 3 tòa 17T liền khối khi thiết kế Hình 1.35 Mặt bằng tầng hầm liền khối 3 tòa căn hộ ở của 17T Hình 1.36 Mặt cắt 3 tòa nhà 17T trong 1 cụm

Hình 1.37 Mặt đứng và mặt bằng điển hình tòa nhà 17T Trung Hòa

Hình 2.3 Chung cư Gartenstadt, Stuttgart

Hình 2.4 Làng sinh thái Aldinga Arts Eco

Hình 2.5 Tổ hợp Trio of Green-Roofed tại Đài Loan

Hình 2.6 Khu nhà ở xanh Treetops Pungol

Hình 2.7 Nhà Zero energy, Kuala Lumpur, Malaysia

Hình 2.8 Trường mẫu giáo trong làng Làng Olympic

Hình 2.15 Minh họa chiếu sáng không gian

Hình 2.18 Hệ thống thông gió tự nhiên cho tòa nhà

Hình 2.19 Tổng thể công trình nhìn từ trên cao

Hình 2.20 Ban công nhô ra và mảng tường xanh hiệu quả giảm nhiệt Hình 2.21

Chi tiết ban công nhô ra và hiệu ứng bong đổ trên mặt

đứng công trình

Hình 2.22 Hệ thống lam chắn lưới chắn nắng hiệu quả, chắc chắn

và dung được ở nhiều vị trí

trường của công trình

Hình 3.1 Hướng nhà tốt khu vực Hà Nội

Hình 3.2 Giải pháp Bố trí mặt nước cây xanh cho công trình

CCCT

Hình 3.4 Giải pháp lớp vỏ hướng Đông và Tây cho chung cư cao

tầng

Hình 3.5 Giải pháp xẻ khe cho mặt đứng công trình

Hình 3.6 Thảm thực vật xanh của công trình

Hình 3.7 Toàn bộ không gian phía trước mặt nhà được dung làm

không gian cho thảm thực vật

Hình 3.8 Tổng thể công trình trong quá trình xây dựng

Hình 3.9

Công trình với giải pháp mặt đứng khoảng trống kết hợp với cây xanh – khách sạn Park Royal – Thiết kế bởi

Woha- Singapore

Hình 3.10 Mô hình giải pháp tường hai lớp cho CCCT

Hình 3.11 Giải pháp cho cửa sổ chung cư cao tầng

Hình 3.12

Các loại hình che nắng theo từng hướng (nguồn: PGS

TS KTS Hoàng Huy Thắng, thiết kế kiến trúc trong điều kiện nóng ẩm Việt Nam, bài viết tại hội thảo khoa học vật liệu xây dựng và kiến trúc nhiệt đới Đại học kiến trúc Hà

Nội năm 2005

Hình 3.13

Một số loại hình chi tiết che chắn nắng thông thường (nguồn: TSKH Phạm Ngọc Đăng, THS Phạm Hải Hà Nhiệt và khí hậu kiến trúc, nhà xuất bản Xây Dựng 2002

Hình 3.16 Giải pháp kết cấu của công trình

Hình 3.17 Góc nhìn từ dưới đường nhìn lên công trình

Hình 3.18 Chung cư Mitte ở Berlin, Đức

công trình

Hình 3.21

Nội thất bên trong sang tự nhiên mà không bị nắng chiếu trực tiếp, do việc sử dụng mảng kính lớn ra logia và logia thụt sâu chắn nắng nên nắng không thể chiếu sâu vào trong căn hộ được mà ánh sang lại hoàn toàn tự nhiên từ

hai phía trước sau của căn hộ

Hình 3.24

Đường biểu kiến mặt trời tháng 6 năm 2012 và lấy vị trí mặt trời lúc 12h trưa Ta sẽ thấy rõ sự ảnh hưởng bức xạ của mái và các mặt hướng Tây Nam là rất lớn

Hình 3.25

Bức xạ hướng Tây Bắc và Đống Nam của công trình (Từ trái qua phải) có thể thấy lượng nhiệt hấp thụ ở hướng Tây Bắc cao hơn nhiều so với hướng Đông Bắc, Các diện

tường mặt đứng màu đỏ và xanh như ta thấy

Hình 3.26

Bức xạ hướng Tây Nam và Đống Nam của công trình (từ trái qua phải)có thể thấy lượng nhiệt hấp thụ ở hướng Tây Nam cao hơn ở hướng Đông Nam, mặt đứng màu đỏ

và xanh như ta thấy

Hình 3.27 Biểu đồ đo lượng bức xạ của mặt trời

Hình 3.28 Mức độ ảnh hưởng bức xạ hướng Đông công trình 17 T2 Hình 3.29 Mức độ ảnh hưởng hướng Tây của công trình 17T2 Hình 3.30

Đường biểu diễn của bóng đổ công trình trong 1 năm, hướng Đông của công trình là hướng có bóng đổ bản

than nhiều nhất trong năm

Hình 3.31 Gió Đống Nam thổi trên tổng mặt bằng công trình Hình 3.32

Gió Đông trên cao của công trình sau khi bị chắn bởi công trình 34T và 24 T Công trình 17T2 hầu như ít gió

nhất là phía Đông Nam của công trình

Hình 3.35 Giải pháp trồng cây xanh trên mái nhà cho 17T2 Hình 3.36

Giải pháp chống nóng cho mái kết hợp với tấm Pin năng

lượng mặt trời

Hình 3.37

Mặt bằng các căn hộ đều có phòng khách, bếp và logia

liên thông rất sâu

Hình 3.38

Một vài đề xuất cho việc tạo bong râm cho kính và cửa sổ

(Nguồn CK Tang.IEN Consultants Sdn

Bhd.www.ien.com.my)

Hình 3.39

Các chi tiết chắn nắng mặt đứng nằm ngang phù hợp với

các mặt Bắc và Nam của công trình

căn hộ

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Bảng 1.1 Mặt đứng chính 3 tòa 17T liền khối khi thiết kế

DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ

Số hiệu sơ đồ, đồ thị Tên sơ đồ, đồ thị

PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sự cần thiết của vấn đề cần nghiên cứu

Khí hậu toàn cầu ngày càng thay đổi theo chiều hướng xấu với sự khắc nghiệt cao hơn Công trình kiến trúc từ xưa cho đến nay vẫn luôn làm đúng nhiệm vụ của nó là nơi để bảo vệ con người khỏi những thiên tai địch hoạ của thiên nhiên Tạo những không gian để con người có thể cư trú ẩn náu cũng như nghỉ ngơi sinh hoạt Nhưng dần dần chính công trình kiến trúc lại là thành tố trung gian tách dần con người ra khỏi thiên nhiên, khỏi môi trường sống của mình Với tiến bộ khoa học kỹ thuật ngày nay thì việc tạo ra môi trường vi khí hậu giả lập những ưu điểm của thiên nhiên sống không khó Nhưng việc sử dụng máy móc như điều hòa thông gió vv để tạo ra chúng lại làm ảnh hưởng nặng nề đến môi trường sống

Hiện nay phong trào " Xanh" là trào lưu được các nước hưởng ứng và áp dụng mạnh mẽ trong các giải pháp về thiết kế và quy hoạch tổng thể của các công trình nhằm góp một phần nhỏ hướng đến một thế giới bền vững trong lành Ở Việt Nam tại thời điểm này việc ứng dụng kiến trúc xanh vào thực tiễn chỉ mới bắt đầu, và áp dụng với những công trình và khu vực mới Hiện trạng các công trình kiến trúc cũ với những cái nhìn xanh chưa thỏa đáng có lẽ cũng cần được quan tâm và ứng dụng mạnh mẽ cho quá trình nâng cấp và cải tạo lại chúng, để có được sự đồng bộ tổng thể một cách có hệ thống hơn nữa của kiến trúc nước nhà trong quá trình hội nhập " xanh " cùng thế giới

Tốc độ phát triển của chung cư cao tầng tại Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng phát triển như vũ bão do nhu cầu ở tắng cao khi quỹ đất ở hạn chế Những công trình chung cư xây trước năm 2000 dưới quan điểm hội nhập "xanh" thì còn nhiều hạn chế cần được nâng cấp và điều chỉnh Những

và nâng cấp cho các công trình CCCT cũ để phù hợp và hướng theo tiêu chí

đề ra cũng như việc áp dụng những nghiên cứu phân tích đó vào thực tế thành văn bản quy phạm là điều cần thiết trong thời điểm hiện nay

Hiện trạng của vấn đề cần nghiên cứu

Cho đến thời điểm hiện nay năm 2013 chưa có đề án nào về việc cải tạo nâng cấp các công trình CCCT cũ theo tiêu chí xanh, với các không gian xanh, nhằm cải thiện môi trường sống cho con người

Việc nghiên cứu đưa kiến trúc xanh vào ứng dụng trong chung cư cao tầng nói riêng và các tòa nhà cao tầng nói chung là vấn đề mới và được áp dụng thí điểm ở một vài nơi nên việc xem xét đưa ứng dụng của kiến trúc xanh vào cho hệ thống các chung cư cũ là điều cần được quan tâm

Mục tiêu nghiên cứu:

Đánh giá phân tích và đưa ra các giải pháp tổ chức mặt đứng không gian xanh cho chung cư cao tầng, nhằm nâng cao và cải thiện hơn nữa môi trường sống cho người dân trong các CCCT

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu:

Các công trình CCCT nói chung và kiến trúc mặt đứng của các CCCT nói riêng Nghiên cứu lich sử phát triển hình thành và đặc điểm của CCCT, vai trò của mặt đứng công trình trong CCCT, các cơ sở khoa học và ứng dụng thiết kế cho mặt đứng CCCT

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

PHẦN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ

Kết luận

Sự bùng nổ của nền công nghiệp từ thế kỷ XIX trở lại đây đã kéo theo

sự phát triển như vũ bão của kiến trúc nhà cao tầng tại Việt Nam Mặc dù chúng ta đi sau thế giới nhiều năm nhưng sự phát triển tập trung vào phát triển kiến trúc chung cư cao tầng là một bước đi chiến lược và hợp lý Phù hợp với việc thay đổi nền kinh tế của đất nước từ bao cấp sang kinh tế thị trường, đáp ững những nhu cầu cấp thiêt về vấn đề không gian đất ở cho người dân Đã có bài học quý báu của các nước phương Tây đi trước cho chúng ta nghiên cứu

và đúc rút kinh nghiệm thực hiện

Với một định hướng quan trọng như vậy việc xây dựng các chung cư cao tầng xuất hiện trong các ĐTM cần phải được chú ý xem xét và đầu tư thật sâu sắc để không những đảm bảo việc đáp ứng các nhu cầu ăn ở của nhân dân

mà bên cạnh đó các công trinh CCCT cần phải đạt chất lương tốt về môi trường sống, cũng như nằm đúng theo định hướng phát triển của Hà Nội cũng như cả nước trên lộ trình “xanh hóa” kiến trúc Việt Nam, bảo vệ và phát triển bền vững cùng thế giới

Trên cơ sở những suy nghĩ đó luận văn nghiên cứu về những giải pháp cho mặt ngoài chung cư cao tầng tại Hà Nội và đã lấy điển hình là tòa nhà 17T2 Trung Hòa Nhân Chính để phân tích Nghiên cứu thực trạng, các cơ sở khoa học và các yếu tố ảnh hưởng đến kiến trúc mặt ngoài của chung cư cao tầng Dựa vào đó với những bước áp dụng xanh hóa cho các công trình CCCT Giảm thiểu tác hại, thân thiện môi trường, và giảm tiêu hao năng lượng, nâng cao chất lượng môi trường sống, cùng với những bài học kinh nghiệm trong và ngoài nước tác giả đã đưa ra những định hương quan điểm mục tiêu, nguyên tắc, cùng với những đề xuất các giai pháp cho kiến trúc mặt ngoài công trình CCCT Với mong muốn nâng cao hơn nữa chất lượng không