Tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hoá thiếu nhi nội đô hà nội trong điều kiện phát triển hiện nay (tt)

B Ộ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO B Ộ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NÔI TR ẦN MINH CÚC T Ổ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ VĂN HÓA THIẾU NHI NỘI ĐÔ HÀ NỘI TRONG ĐIỀU KIỆN HIỆN NAY Hà N ội, n

B Ộ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO B Ộ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NÔI

TR ẦN MINH CÚC

T Ổ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ VĂN HÓA THIẾU NHI NỘI ĐÔ HÀ NỘI

TRONG ĐIỀU KIỆN HIỆN NAY

Hà N ội, năm 2012

B Ộ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO B Ộ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NÔI

KHÓA: 2010 - 2012

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ VĂN HÓA THIẾU NHI NỘI ĐÔ HÀ NỘI

TRONG ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Ki ến trúc

Mã s ố: 60.58.01

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN:

TS KTS HOÀNG VĂN TRINH

Hà N ội, năm 2012

L ỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên , tôi xin cảm ơn chân thành đến gia đình , thầy cô giáo và những người bạn đã giúp đỡ , tạo điều kiện cho tôi trong quá trình đến với tri thức và khoa học

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến thầy TS KTS Hoàng Văn Trinh đã có những định hướng quý báu giúp tôi sớm hoàn tất luận văn Những kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tế từ của Thầy đã giúp tôi rất nhiề u trong việc tìm kiếm , lĩnh hội và phân tích thông tin , đề xuất giải pháp hợp lý nhất cho vấn đề đặt ra

Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Hội đồng Khoa học đã đóng góp những lời khuyên , định hướng cho luận văn của tôi được hoàn thiện hơn

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến Ban giám hiệu nhà trường , Ban chủ nhiệm khoa Đào tạo sau đại học đã tạo điều kiện thuận lợi nhất để luân văn này được hoàn thành đúng thời hạn và đạt chất lượng

Hà Nội - Tháng 11 năm 2012

Tác giả luận văn

Tr ần Minh Cúc

L ỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ là công trình nghiên cứu khoa học độc

lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung

thực và có nguồn gốc rõ ràng

Tác giả luận văn

Tr ần Minh Cúc

M ỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các hình minh họa

Danh mục bảng

Danh mục sơ đồ

PH ẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tên đề tài 1

2 Lý do chọn đề tài 1

3 Mục tiêu nghiên cứu 2

4 Giới hạn nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Nội dung nghiên cứu 3

7 Cấu trúc luận văn 3

PH ẦN NỘI DUNG 5

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ VĂN HÓA THI ẾU NHI NỘI ĐÔ HÀ NỘI TRONG ĐIỀU KIỆN HIỆN NAY 5

1.1 Nh ững khái niệm trong đề tài 5

1.1.1 Khái niệm về kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi 5

1.1.2 Khái niệm khu vực nội đô Hà Nội 5

1.2 Nh ững đặc điểm chính của nhà văn hóa thiếu nhi 6

1.2.1 Đối tượng hoạt động 6

1.2.2 Nội dung chức năng chính 6

1.2.3 Yêu cầu kỹ thuật 8

1.2.4 Hình thức kiến trúc công trình 10

1.3 Gi ới thiệu các kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi trên thế giới 11

1.3.1 Giới thiệu một số khu vui chơi giải trí cho thiếu nhi 11

1.3.2 Giới thiệu một số nhà văn hóa thiếu nhi 14

1.3.3 Đúc kết bài học kinh nghiệm từ các nước trên thế giới 22

1.4 Khái lược quá trình hình thành và phát triển kiến trúc nhà văn hóa thi ếu nhi trên địa bàn Hà Nội 24

1.4.1 Thời kỳ sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 tới trước năm 1986 24

1.4.2 Thời kỳ từ năm 1986 cho tới nay 24

1.4.3 Giới thiệu một số nhà văn hóa và khu vui chơi dành cho thiếu nhi trên địa bàn nội đô Hà Nội 25

1.5 Th ực trạng nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội trong điều kiện hi ện nay 28

1.5.1 Những vấn đề về phát triển nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội trong điều kiện hiện nay 28

1.5.2 Phân tích đánh giá thực trạng nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội

trong điều kiện hiện nay 34

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỂ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ VĂN HÓA THIẾU NHI NỘI ĐÔ HÀ NỘI TRONG ĐIỀU KI ỆN HIỆN NAY 37

2.1 Quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và tình hình kinh t ế xã hội Hà Nội 37

2.1.1 Quan điểm về đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về chăm sóc thiếu nhi ở Việt Nam 37

2.1.2 Điều kiện kinh tế, xã hội, khoa học công nghệ tại Hà Nội 38

2.2 Phân tích nhu c ầu về kiến trúc công trình nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội trong điều kiện hiện nay 40

2.3 Đặc điểm điều kiện tự nhiên khu vực nội đô Hà Nội 41

2.3.1 Địa hình 41

2.3.2 Địa chất 41

2.3.3 Thủy văn 41

2.3.4 Khí hậu 42

2.4 Các yêu c ầu cơ bản về tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thi ếu nhi nội đô Hà Nội trong điều kiện hiên nay 43

2.4.1 Tâm sinh lý, nhân trắc học thiếu nhi 43

2.4.2 Yêu cầu về sử dụng các chức năng chính, phụ, phụ trợ và mối liên hệ các khối chức năng 52

2.4.3 Yêu cầu kinh tế kỹ thuật 52

2.4.4 Yêu cầu về thẩm mỹ kiến trúc 54

2.4.5 Xu hướng kiến trúc xanh 55

CHƯƠNG 3 TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ VĂN HÓA THI ẾU NHI NỘI ĐÔ HÀ NỘI TRONG ĐIỀU KIỆN HIỆN NAY 58

3.1 Các tiêu chí nh ằm tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi n ội đô Hà Nội trong điều kiện hiện nay 58

3.1.1 Xây dựng các nội dung chức năng hoạt động phong phú, hấp dẫn, thiết thực 58

3.1.2 Chú trọng tổ chức không gian linh hoạt – đa năng 58

3.1.3 Tăn cường cập nhật thiết bị - công nghệ thông minh 59

3.1.4 Đổi mới không gian giáo dục thông qua sinh hoạt văn hóa 59

3.1.5 Kiến trúc bền vững 59

3.2 Các nguyên t ắc định hướng tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thi ếu nhi nội đô Hà Nội trong điều kiện hiện nay 61

3.3 Đề xuất quy mô xây dựng, chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật 62

3.4 Đề xuất các giải pháp tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thi ếu nhi nội đô Hà Nội 64

3.4.1 Đối với những công trình xây mới 64

3.4.2 Đối với những công trình nâng cấp, cải tạo 88

3.5 Phương án thử nghiệm xây dựng nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà

N ội 88

3.5.1 Đề xuất địa điểm xây dựng 88

3.5.2 Xác định quy mô, nội dung hoạt động công trình 88

3.5.3 Định hướng nghiên cứu và đề xuất ý tưởng sáng tạo 89

3.5.2 Phương án thiết kế thử nghiệm 89

PH ẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 95 TÀI LI ỆU THAM KHẢO

1

PH ẦN MỞ ĐẦU

1 Tên đề tài

Không gian ki ến trúc nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội trong điều kiện

hi ện nay

2 Lý do ch ọn đề tài

Văn hóa là sản phẩm thuộc lĩnh vực tinh thần do con người tạo ra và chi

phối toàn bộ hoạt động của con người, là hoạt động sản xuất nhằm cung cấp năng lượng tinh thần cho con người, làm cho con người ngày càng hoàn thiện Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời cũng là mục tiêu hướng tới

sự văn minh của toàn xã hội

Ở nước ta hiện nay, cùng với sự phát triển như vũ bão của nền kinh tế, đời

sống nhân dân được nâng cao và bắt kịp với sự phát triển trên thế giới, nhu cầu được sinh hoạt văn hóa, giao lưu văn hóa là điều không thể thiếu và đặc biệt là nhu cầu văn hóa của thiếu nhi – những chủ nhân tương lai của đất nước ngày càng tăng cao Trong những năm qua, nhà nước luôn khuyến khích và bảo trợ xây dựng các trung tâm văn hóa thiếu nhi, hệ thống giáo dục của nước ta phát triển từ bậc học mầm non lên tới bậc đại học, công tác chăm sóc, giáo dục thiếu nhi luôn được quan tâm

Hệ thống nhà văn hóa thiếu nhi của Hà Nội được hình thành từ khá sớm sau khi hòa bình lập lại (1954) Đến khi đất nước hoàn toàn độc lập (1975), chính

phủ ta đã có chủ trương xây dựng và kiện toàn hệ thống nhà văn hóa cho thiếu nhi từ cấp trung ương, cấp tỉnh – thành phố, cấp quận – huyện đến cấp cơ sở phường – xã Hà Nội là thủ đô, là trung tâm văn hóa của cả nước vì vậy hệ

thống nhà văn hóa của thành phố được nhà nược ưu tiên đầu tư và tạo điều

kiện thuận lợi Mạng lưới nhà văn hóa thiếu nhi ở Hà Nội bao gồm cấp trung ương tới các cấp cơ sở Trong những nhiệm vụ của hệ thống nhà văn hóa ở Hà

Nội, có một nhiệm vụ quan trọng mà Đảng và nhà nước thường xuyên quan tâm, hỗ trợ đó là tạo điều kiện cho thiếu nhi được hưởng những quyền lợi sinh

hoạt văn hóa, văn nghệ, vui chơi giải trí và thể dục thể thao Do vậy, trong

những năm qua, hệ thống nhà văn hóa thiếu nhi thành phố có xu hướng phát

2

triển tích cực, góp phần khẳng định vai trò giáo dục nhân cách và nâng cao

chất lượng đời sống văn hóa của thiếu nhi

Tuy nhiên hiện nay hệ thống nhà văn hóa dành cho thiếu nhi ở riêng khu

vực nội đô Hà Nội nhìn chung đã không còn đáp ứng được đòi hỏi của xã hội

về cả số lượng và chất lượng Hiện nay Hà Nội đã phát triển có mười quận nội thành nhưng cả thành phố chỉ duy nhất có một nhà văn hóa thiếu nhi trung tâm, còn ở các cấp quận và phường thì chưa có nhà văn hóa dành riêng cho thiếu nhi, thiếu nhi sinh hoạt chung với các lứa tuổi khác nên không mang tính đặc thù và chưa phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi Đồng thời, các nhà văn hóa này đều được xây dựng từ những năm 70, 80 của thế kỷ trước, không gian kiến trúc

cũng như công năng sử dụng đã quá lỗi thời, không còn phù hợp với sự phát triển của kinh tế, khoa học công nghệ của xã hội hiện nay Do đó các nhà văn hóa thiếu nhi hiện nay hầu như đã quá tải hoặc tẻ nhạt không thu hút được các

em tới sinh hoạt, chưa hoàn thành được vai trò của mình đối với xã hội

Bởi vậy việc nghiên cứu và tạo lập ra một mô hình “không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi tại nội đô Hà Nội” là vô cùng cần thiết và có ý nghĩa thiết thực Qua đó tạo ra được cái nhìn tổng quan về hệ thống nhà văn hóa nội

đô Hà Nội, giúp việc đánh giá chính xác tình hình thực tiễn một cách chính xác hơn để tháo gỡ khó khăn mà các nhà văn hóa đang gặp phải và xây dựng một

mô hình nhà văn hóa điển hình, phù hợp với điều kiện hiện nay của nội đô Hà

Nội cũng như của cả nước

3.M ục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá việc tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi hiện nay ở

nội đô Hà Nội

- Xác định các tiêu chí cơ bản cho tổ chức khô ng gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội trong điều kiện hiện nay

- Nghiên cứu đề xuất các nguyên tắc định hướng và giải pháp tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi thích hợp với điều kiện phát triển kinh tế

xã hội hiện nay ở nội đô Hà Nội

4 Gi ới hạn nghiên cứu

3

- Địa điểm nghiên cứu: nội đô Hà Nội

- Đối tượng nghiên cứu: nhà văn hóa thiếu nhi

- Giới hạn nghiên cứu: Luận văn đưa ra các giải pháp tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi áp dụng cho các điều kiện cụ thể ở nội đô Hà Nội đến năm 2020

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập thông tin, tổng kết một số xu hướng phát triển kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi trên thế giới

- Phương pháp điều tra, khảo sát, đánh giá thực trạng không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội

- Phương pháp phân tích: trên cơ sở các luận cứ, tổng hợp và đưa ra nhận xét chung nhất, những đặc điểm đặc trưng của vấn đề cần nghiên cứu

- Phương pháp minh hoạ bằng các hình ảnh các nhà văn hóa thiếu nhi trong và ngoài nước

- Phương pháp thiết kế thực nghiệm

6 N ội dung nghiên cứu

- Tổng quan về sự hình thành và phát triển kiến trúc công trình nhà văn hóa thiếu nhi trên địa bàn nội đô Hà Nội

- Các cơ sở khoa học để tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi nội

đô Hà Nội trong điều kiện hiện nay

- Tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội trong điều

kiện hiện nay

7 C ấu trúc luận văn

- Ph ần mở đầu

- Ph ần nội dung

Chương 1

Tổng quan về kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi trên địa bàn nội đô Hà Nội

trong điều kiện hiện nay

Chương 2

Cơ sở khoa học để tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi nội

đô Hà Nội trong điều kiện hiện nay

4

Chương 3

Tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội trong điều kiện hiện nay

- Ph ần kết luận

- Ph ần phụ lục và tham khảo

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

95

PH ẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

I K ết luận

- Thiếu nhi là một bộ phận quan trọng đối với xã hội, đối với đất nước Tương lai của đất nước chính là thế hệ thiếu nhi ngày hôm nay Tương lai ấy

có tốt đẹp hay không là tùy thuộc vào kết quả của sự nghiệp chăm sóc, giáo

dục cả về thể chất và tinh thần đối với lớp trẻ Ngày nay, ngoài việc được học

tập rèn luyện về đạo đức, văn hóa trong trường học, trẻ em còn được tạo rất nhiều điều kiện cho những nhu cầu không kém quan trọng khác của lứa tuổi

Những nhu cầu đó là vui chơi lành mạnh, phát triển sự hiểu biết về văn hóa – nghệ thuật, phát triển về sức khỏe và thể lực

Hà Nội là thủ đô, là trung tâm văn hóa – kinh tế - chính trị của quốc gia do đó hệ thống các công trình văn hóa cho thiếu nhi ( cung văn hóa, nhà văn hóa, công viện vui chơi, trung tâm thể dục thể thao thiếu nhi) phải được quan tâm

tạo nhiều điều kiện phát triển để đáp ứng phần nào những nhu cầu quan trọng trên của thiếu nhi

Nhưng thực tiễn việc khảo sát thực trạng vấn đề sinh hoạt văn hóa của thiếu nhi ở Hà Nội cho thấy cơ sở vật chất còn quá thiếu thốn, sơ sài Phạm vi hoạt động của nhà văn hóa không phục vụ đầy đủ tới thiếu nhi toàn thành phố, không đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt văn hóa – vui chơi lành mạnh và ngày

một phát triển của thiếu nhi

Mô hình hoạt động cũng như không gian kiến trúc của các nhà văn hóa thiếu nhi hiện nay đã phần nào không phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế -

xã hội thủ đô cũng như sự phát triển của đất nước

Thực trạng về hệ thống nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội khẳng định

việc cần thiết phải nghiên cứu nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng không gian

kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội

- Nhằm tổ chức không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi nội đô Hà Nội

có chất lượng, đạt hiệu quả cao trong sử dụng, luận văn đã nêu ra những cơ sở khoa học Đó là trước hết cần phải đổi mới quan điểm và có biện pháp cụ thể

của các cấp quản lý, lãnh đạo; tiếp là nghiên cứu các yêu cầu cơ bản như tâm sinh lý, nhân trắc học thiếu nhi, các yêu cầu về quy mô, quy hoạch, kiến trúc,

96

yêu cầu về kinh tế kỹ thuật, xu hướng kiến trúc xanh, và đặc biệt phải chú

trọng yêu cầu, đòi hỏi của xã hội về kiến trúc vui chơi cho thiếu nhi như:

+ Đưa ra những nội dung hoạt động hấp dẫn, bổ ích

+ Tăng cường các loại hình vui chơi giải trí dạng công nghệ mới, tăng cường khích lệ sáng tạo cho các em

+ Chú trọng các không gian linh hoạt, giao lưu, không gian cảm thụ thẩm

mỹ

- Luận văn nêu ra những khả năng mà trong kiến trúc có thể thực hiện được

nhằm cải thiện môi trường sinh hoạt văn hóa dành cho thiếu nhi.Dựa trên cơ sở khoa học đã nêu ra trong nội dung luận văn được vận dụng cụ thể vào các giải pháp cho từng không gian kiến trúc nhà văn hóa thiếu nhi với những quy mô

hoạt đông khác nhau Cụ thể là:

+ Đối với công trình xây mới: Tùy theo tình hình hiện trạng đất xây dựng, xen kẹp trong các khu đô thị cũ hoặc kề cận khu đô thị mới sẽ đề xuất các giải pháp tổ chức không gian, bố cục hình khối theo các dạng: phân tán, hợp khối hay liên hợp

+ Đối với cải tạo, nâng cấp công trình đã có cần phải làm mới các không gian bằng cách đưa những nội dung sinh hoạt, giải trí công nghệ cao, tăng cường không gian giao lưu, đa năng và không gian thụ cảm thẩm mỹ Các không gian phải thực sự là thế giới của trẻ thơ, kích thích sáng tạo

Những giải pháp này nếu được thực hiện thì sẽ là những giải pháp căn bản để giải quyết chủ yếu những vấn đề mà hiện nay các nhà văn hóa thiếu nhi nội

đô cũng như trong cả nước đang gặp phải

II Ki ến nghị

- Các cấp quản lý cần đầu tư quan tâm tới hệ thống nhà văn hóa thiếu nhi: Xây dựng mới các nhà văn hóa hoặc cải tạo các công trình kiến trúc đã có sẵn để tăng số lượng nhà văn hóa thiếu nhi; bổ sung thêm các chức năng hoạt động

mới, thiết thực; quản lý sử dụng công trình một cách hiệu quả

- Đề xuất các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, các nguyên tắc căn bản cho thể loại công trình nhà văn hóa thiếu nhi trong điều kiện xã hội mở cửa, nền kinh tế và khoa học công nghệ phát triển