Xây dựng thang bảng lương tại công ty cổ phần nồi hơi việt nam

LỜI MỞ ĐẦU Đối với bất kỳ tổ chức hay doanh nghiệp nào thì nguồn nhân lực là một trong những nguồn lực quan trọng nhất cần phải được bảo toàn, giữ gìn và phát triển. Để người lao động có thể an tâm làm việc, có thể cống hiến lâu dài cho tổ chức hay doanh nghiệp thì cần có một chính sách tiền lương hợp lý. Các chính sách, quy định về tiền lương của doanh nghiệp sẽ tác động trực tiếp đến đời sống của người lao động. Nếu một doanh nghiệp có một chính sách tiền lương hợp lý thì không những đảm bảo được đời sống của người lao động mà còn tạo động lực giúp người lao động hăng say với công việc, giúp tăng năng suất lao động, từ đó góp phần vào sự phát triển của doanh nghiệp đồng thời góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế quốc dân.Chính vì những lý do trên tôi đã chọn đề tài “ Xây dựng thang bảng lương tại công ty cổ phần Nồi Hơi Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu.

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU

Đối với bất kỳ tổ chức hay doanh nghiệp nào thì nguồn nhân lực là mộttrong những nguồn lực quan trọng nhất cần phải được bảo toàn, giữ gìn và pháttriển Để người lao động có thể an tâm làm việc, có thể cống hiến lâu dài cho tổchức hay doanh nghiệp thì cần có một chính sách tiền lương hợp lý

Các chính sách, quy định về tiền lương của doanh nghiệp sẽ tác động trựctiếp đến đời sống của người lao động Nếu một doanh nghiệp có một chính sáchtiền lương hợp lý thì không những đảm bảo được đời sống của người lao động

mà còn tạo động lực giúp người lao động hăng say với công việc, giúp tăng năngsuất lao động, từ đó góp phần vào sự phát triển của doanh nghiệp đồng thời gópphần vào sự phát triển của nền kinh tế quốc dân.Chính vì những lý do trên tôi đã

chọn đề tài “ Xây dựng thang bảng lương tại công ty cổ phần Nồi Hơi Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu.

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THANG BẢNG LƯƠNG.

1.1 Một số khái niệm

1.1.1 Khái niệm tiền lương

“ Trong nền kinh tế thị trường và sự hoạt động của thị trường sức lao động(hay còn gọi là thị trường lao động), sức lao động là hàng hóa, do vậy tiền lương

là giá cả của sức lao động”1

Tiền lương phản ánh nhiều quan hệ kinh tế, xã hội khác nhau Tiền lươngtrước hết là số tiền mà người sử dụng lao động (mua sức lao động) trả cho ngườilao động (người bán sức lao động) Đó là quan hệ kinh tế của tiền lương Mặtkhác do tính chất đặc biệt của loại hàng hóa sức lao động mà tiền lương khôngchỉ thuần túy là vấn đề kinh tế mà còn là một vấn đề xã hội rất quan trọng liênquan đến đời sống và trật tự xã hội Đó là quan hệ xã hội

Trong quá trình họat động nhất là trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đốivới chủ doanh nghiệp thì tiền lương là một phần cấu thành chi phí sản xuất- kinhdoanh Vì vậy tiền lương luôn cần được tính toán và quản lý chặt chẽ Đối vớingười lao động thì tiền lương là thu nhập của họ có ảnh hưởng trực tiếp đến đờisống của người lao động Phấn đấu nâng cao tiền lương là mục đích hết thảy củangười lao động Mục đích này tạo ra động lực để người lao động phát triển trình

độ và khả năng lao động của mình

1.1.2 Thang lương

Thang lương là hệ thống các nhóm lương/ngạch lương và các bậc lươngđược thiết kế làm cơ sở trả lương cho người lao động, đảm bảo công bằng, minhbạch và cạnh tranh Bản chất thang lương hiểu đơn giản là một khung giá muasức lao động của một tổ chức, doanh nghiệp

1

1.2 Kết cấu thang bảng lương

Kết cấu thang lương gồm trục dọc là các nhóm/ngạch lương và trục ngang

là các bậc lương (hệ số hoặc mức tiền) tương ứng với từng nhóm/ ngạch lương

Số nhóm/ngạch nhiều hay ít phụ thuộc vào số lượng các chức danh và tính chất

đa dạng của các chức danh công việc ấy trong tổ chức Số bậc lương của mỗingạch phụ thuộc lớn vào độ rộng (Min-Max) của miền tiền lương chi trả mộtnhóm chức danh nào đó Ví dụ: miền tiền lương mà doanh nghiệp sẵn sàng trảcho việc làm kế toán là từ 3 triệu đến 7 triệu

1.3 Nguyên tắc thang bảng lương.

Thang lương, bảng lương được xây dựng cho lao động quản lý, lao độngchuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ và công nhân trực tiếp sản xuất, kinh doanhtheo công việc và ngành nghề được đào tạo

Bội số của thang lương, bảng lương là hệ số mức lương cao nhất của ngườilao động có trình độ quản lý chuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ cao nhất so vớingười có trình độ thấp nhất

Số bậc, thang lương, bảng lương phụ thuộc vào mức độ phức tạp quản lý,cấp bậc công việc đòi hỏi, khoảng cách của bậc lương liền kề phải đảm bảokhuyến khích nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ các tài năng tích luỹ,kinh nghiệm

Mức lương bậc 1 của thang lương, bảng lương phải cao hơn mức lương tốithiểu do Nhà nước quy định Mức lương của nghề hoặc công việc độc hại, nguyhiểm và đặc biệt độc hại nguy hiểm phải cao hơn mức lương của nghề hoặccông việc có điều kiện lao động bình thường

Gần đây, Nghị định 03/2006/NĐ-CP ngày 06/01/2006 của Chính phủ cũngquy định cụ thể cho doanh nghiệp FDI là : mức tiền lương thấp nhất trả chongười lao động đã qua học nghề (kể cả lao động do doanh nghiệp tự dạy nghề)phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu quy định cho doanh nghiệpFDI hiện nay

1.4 Vai trò của thang bảng lương

Đối với người lao động: Thang bảng lương có một vai trò quan trọng trong

việc đảm bảo cuộc sống cho người lao động Tiền lương là phần thu nhập chủyếu của người lao động làm công ăn lương Do đó nó có ý nghĩa quan trọngtrong việc đảm bảo cuộc sống bản thân người lao động và gia đình họ Ngoàicác nhu cầu về giao tiếp xã hội, nhu cầu chính trị… đại bộ phận người lao độngtham gia quá trình lao động là vì mục đích tiền lương Mọi biện pháp, chính sáchNhà nước, doanh nghiệp làm thay đổi tiền lương của người lao động đều ảnh

hưởng trực tiếp đến mức sống của họ nên đều tác dụng đến động lực lao động,thái độ làm việc, năng suất lao động, chất lượnglao động… của người lao động.Cho nên có thể nói tiền lương có ý nghĩa quyết định - phản ánh lợi ích thiết thâncủa người lao động cả trong cuộc sống và trong lao động.

Thang bảng lương là thước đo giá trị sự cống hiến của người lao động đốivới doanh nghiệp và xã hội Nguyên tắc trả công cho lao động đã xác định: làmnhiều hưởng nhiều, làm ích hưởng ích, không làm không hưởng Do vây, tiềnlương của người lao động càng cao thể hiện sự đóng góp cho doanh nghiệp và

xã hội càng nhiều

Đối với doanh nghiệp: Thang bảng lương là một trong những yếu tố có ý

nghĩa quyết định đến hiệu suất kinh doanh của doanh nghiệp Tiền lương là một

bộ phận chi phí chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng chi phí sản xuất của doanhnghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp Vì vậy tiền lươngluôn được tính toán và quản lý chặt chẽ nhằm tiết kiệm chi phí nhân công từ đólàm tăng hiệu suất kinh doanh

Mặt khác, thang bảng lương là công cụ để quản lý và khuyến khích ngườilao động Như đã phân tích ở trên, tiền lương ảnh hưởng đến mức sống củangười lao động do đó nó tác động trực tiếp đến năng suất, chất lượng, hiệu quảthực hiện công việc Vì vậy các doanh nghiệp bên cạnh việc áp dụng các biệnpháp tiết kiệm chi phí nhân công cũng cần biết sử dụng tiền lương như một công

cụ quản lý và tạo động lực cho người lao động - trước hết là duy trì một mứctiền lương thoả đáng - đảm bảo và từng bước nâng cao đời sống của người laođộng qua đó làm tăng hiệu quả hoạt động lao động của họ

1.4 Một số phương pháp xây dựng thang bảng lương

Có rất nhiều cách xây dựng hệ thống thang bảng lương Nhưng trong đó có

2 phương pháp được áp dụng chủ yếu là: Xây dựng thang bảng lương theo hệ sốtrình độ đào tạo và mức độ nặng nhọc độc hại của công viêc; Xây dựng thangbảng lương theo phân tích công việc

CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG THANG BẢNG LƯƠNG TẠI CÔNG

TY CỔ PHẦN NỒI HƠI VIỆT NAM.

2.1 Giới thiệu về công ty.

Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam (Viet Nam Boiler Company ) là mộtdoanh nghiệp hàng đầu về chế tạo Nồi hơi và Thiết bị áp lực Quá trình hìnhthành và phát triển của công ty có thể chia ra thành các giai đoạn chính như sau:Năm 1968: Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam được thành lập với tên gọi

Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam (VBC) là một doanh nghiệp hàng đầu

về chế tạo Nồi hơi và Thiết bị áp lực Chuyên ngành của công ty là:

- Thiết kế, chế tạo các loại nồi hơi, thiết bị áp lực, kết cấu thép siêu trường,siêu trọng và các sản phẩm cơ khí khác

- Khảo sát, tư vấn, thiết kế, vận chuyển, thi công lắp đặt nồi hơi, thiết bị áplực và các công trình cơ khí

HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ

TỔNG GIÁM ĐỐC

CÁC PHÓ TỔNG GIÁM ĐỐC

PHÒNG TÀI CHÍNH KẾ TOÁN PHÒNG KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG

TRUNG TÂM TƯ VẤN THIẾT KẾ VÀ XÂY LẮP PHÒNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ

CÁC XÍ NGHIỆP CHẾ TẠO VÀ LẮP MÁY XÍ NGHIỆP KINH DOANH XUẤT NHẬP KHẨU - XÂY LẮP CÁC ĐƠN VỊ HẠCH TOÁN PHỤ THUỘC

2.2 Sơ đồ tổ chức bộ máy và quy trình hoạt động của công ty cổ phần Nồi Hơi Việt Nam

Sơ đồ cơ cấu của công ty

Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban

* Văn phòng tổng hợp

- Quản lý hành chính về nhân sự và tiền lương, thủ tục quyết định hànhchính, thi hành theo các quyết định của Hội đồng quản trị và Ban giám đốc

- Lập và tổ chức thực hiện các kế hoạch tuyển dụng, đào tạo, nâng bậc côngnhân… trong công ty Cung ứng vật tư văn phòng phẩm hành chính nghiệp vụ.

- Công tác thư ký thường trực cho ban điều hành của công ty Công tác lễtân, văn thư hành chính, quản trị văn phòng Giữ dấu, bảo mật, lưu trữ hồ sơ tàiliệu

* Phòng kinh doanh

- Tổ chức phát triển thị trường, tiếp thị và công tác Hợp đồng kinh tế vớikhách hàng của công ty.Tổng hợp kế hoạch sản xuất kinh doanh, xây lắp côngtrình, báo cáo, thống kê tổng hợp Lập dự án chào thầu, đấu thầu và đầu tư củacông ty

- Quản lý giá thành kế hoạch, xây dựng tiêu chuẩn khung giá chuẩn củacông ty cho các hoạt động sản xuất kinh doanh xây lắp.Thực hiện nhiệm vụ xuấtnhập khẩu vật tư, nguyên vật liệu, phụ tùng

- Thường xuyên theo dõi sự thỏa mãn của khách hàng về sản phẩm và dịch

vụ xây lắp của công ty Phân tích và đánh giá mức độ thỏa mãn của khách hàng

để báo cáo Giám đốc chỉ đạo thực hiện

* Trung tâm thiết kế và xây lắp

- Nghiên cứu, thiết kế sản phẩm mới và ứng dụng sản phẩm

- Thiết kế các sản phẩm mặt hàng công trình theo kế hoạch sản xuất kinhdoanh In ấn, sao chép bản vẽ, lưu trữ hồ sơ thiết kế, tài liệu kỹ thuật, thiết kế,tiêu chuẩn hóa.Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn thiết kế- kỹ thuật xây lắp côngtrình tòan công ty

- Tư vấn dịch vụ thiết kế, kỹ thuật xây lắp công trình trong và ngoài công

ty, hợp tác trong và ngoài nước về công tác thiết kế, kỹ thuật chuyên ngành

- Lập kế hoạch và thực hiện các hợp đồng mua bán vật tư, máy móc thiết

bị, dụng cụ phụ tùng trên thị trường nội địa theo nhiệm vụ sản xuất kinh doanhcủa công ty Xử lý sản phẩm không phù hợp, báo cáo với Giám đốc xử lý những

lô sản phẩm không đạt chất lượng

* Phòng kiểm tra chất lượng và đo lường sản phẩm

- Xây dựng hệ thống kiểm tra chất lượng sản phẩm của công ty

- Tổ chức nghiệm thu xuất xưởng nồi hơi và thiết bị áp lực theo tiêu chuẩncông ty và tiêu chuẩn Việt Nam.

* Xí nghiệp Điện cơ- Tự động hóa

- Lập kế hoạch và tổ chức thực hiện các kế hoạch sửa chữa, bảo dưỡng định

kỳ các máy móc thiết bị phục vụ sản xuất

- Lập phương án, thực hiện các công tác sửa chữa đột xuất về điện, cơ khí,

tự động khi có sự cố, đảm bảo phục vụ kịp thời kế hoạch sản xuất kinh doanhcủa công ty

- Chế tạo và cung cấp các hệ thống thiết bị điện – tự động hóa và các phụtùng cơ điện để thực hiện nhiệm vụ đồng bộ hóa sản phẩm nồi hơi, thiết bị áplực theo kế hoạch sản xuất kinh doanh công ty giao cho

* Các xí nghiệp: Cơ khí tạo phôi, Lắp máy I, Lắp máy II, Lắp máy III

- Tổ chức thực hiện các nhiệm vụ sản xuất được giao, đảm bảo chất lượng

và tiến độ yêu cầu

- Tổ chức tốt việc giao nhận vật tư, phôi phẩm, bán thành phẩm… chỉ đạo

sử dụng hợp lý, tiết kiệm vật tư, nguyên liệu

- Thực hiện nghiêm túc chế độ ghi chép, báo cáo và duy trì hồ sơ của đơn

vị mình, đảm bảo chính xác, kịp thời

* Phòng tài chính kế toán

- Ghi chép, tính toán, phản ánh tình hình luân chuyển và sử dụng tài sản,vật tư, tiền vốn, quá trình và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và sử dụngkinh phí của công ty

- Cung cấp số liệu tài liệu cho việc điều hành sản xuất kinh doanh, lập báocáo kế toán, thống kê Quản lý tiền mặt, chi lương, thưởng…

Công ty cổ phần Nồi hơi Việt Nam với đặc thù là một nhà máy cơ khíchuyên sản xuất các loại nồi hơi, thiết bị áp lực cho các ngành công nghiệpnặng, công nghiệp nhẹ, công nghiệp chế biến thực phẩm Quy trình sản xuất nồihơi và các thiết bị áp lực tại công ty được mô tả tóm tắt theo sơ đồ sau:

SẮT, THÉP, TÔN GANG CẮT PHÔI

LẮP ĐẶT TẠI HIỆN TRƯỜNG

ĐÚC

GIA CÔNG KIỂM TRA

2.3 Thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến thang bảng lương của công Ty

cố phần Nồi Hơi Việt Nam.

Quan điểm trả lương của lãnh đạo công ty:

Đây là yếu tố mang tính quyết định đến việc xây dựng bảng lương Việc lựachọn phương pháp nào, quyết định quỹ tiền lương…đều do lãnh đạo kí duyệt.Hiện nay Công ty cổ phần Nồi Hơi Việt Nam đang trên lộ trình xây dựng bảnglương mới cho doanh nghiệp nên là yếu tố thuận lợi để tạo điều kiện áp dụngphương pháp đánh giá giá trị công việc

Khả năng tài chính của Công ty:

Công ty có khả năng tài chính tốt sẽ xây dựng được bảng lương với cácmức lương cao hơn để thu hút và giữ chân lao động, mang tính cạnh tranh caotrên thị trường và ngược lại Khả năng tài chính là cơ sở để trả lương cho ngườilao động Chính vì thế mà nó quyết định phần nào việc xây dựng thang bảng

lương trong công ty cổ phần Nồi Hơi Việt Nam

Mức độ phức tạp của công việc

Đây cũng là yếu tố có ảnh hưởng rất lớn, là căn cứ quan trọng để xây dựng

hệ thống bảng lương trong công ty nhất là với phương pháp đánh giá giá trị côngviệc Công việc đòi hỏi trình độ và chuyên môn càng cao, công việc có mức độphức tạp càng cao thì cấp bậc công việc, bậc lương của người lao động càng cao,

số bậc lương càng ít; từ đó, hệ số lương và mức lương của người lao động càngcao (và ngược lại

Trình độ, kĩ năng của người lao động

Trình độ và kĩ năng của người lao động càng cao bậc lương và mức lươngngười lao động càng cao Điều này là hợp lý và sẽ góp phần làm cho hệ thốngbảng lương áp dụng có tính khả thi hơn vì đảm bảo sự công bằng cho các loạilao động trong công ty Đặc biệt là bộ phận quản trị nhân lực sẽ thực hiện việcthiết kế bảng lương

Tính cạnh tranh về tiền lương trên thị trường

Việc xây dựng thang bảng lương cần dựa vào mức lương trung bình trênthị trường mà các công ty cùng ngành nghề, cùng địa bàn trả cho người laođộng Nếu công ty có khả năng cạnh tranh cao về tiền lương so với các công tykhác (có Quỹ tiền lương thực hiện đảm bảo đủ chi trả và hỗ trợ cho người laođộng, công ty thực sự chú trọng đến công tác tiền lương và quan tâm đến đờisống của người lao động) thì sẽ xây mức lương của các bậc, ngạch trong bảnglương cao hơn hoặc quy định mức lương tối thiểu cao hơn so với các công tykhác cùng ngành nghề Quan điểm trả lương của lãnh đạo và khả năng tài chính

của công ty sẽ ảnh hưởng tới tính cạnh tranh trên thị trường lao động, tạo độnglực lao động

2.4 Thực trạng thang bảng lương tại công ty cổ phần Nồi Hơi Việt Nam.

Trong thang bảng lương của công ty chưa đề cập đến vấn đề đánh giá côngviệc, mà công việc này lại có ý nghĩa vô cùng quan trọng với việc xây dựng hệthống trả công của doanh nghiệp Mục đích cơ bản của đánh giá công việc là đểloại trừ những sự không công bằng trong trả công tồn tại do những cấu trúc tiềncông không hợp lý

Để đánh giá công việc đòi hỏi phải có một chương trình đánh giá được thiết

kế và thực hiện cẩn thận Điều kiện để một chương trình đánh giá thành công làdoanh nghiệp phải xây dựng được một hệ thống các văn bản mô tả công việc(bao gồm cả những yêu cầu đối với công việc) đầy đủ và chi tiết vũng như phảithành lập một hội đồng đánh giá công việc bao gồm những người am hiểu côngviệc Kết quả đánh giá công việc là hội đồng đánh giá sẽ đưa ra được hệ thốngthứ bậc về giá trị công việc

Vì thế mà ở chương 3 em sẽ đi xây dựng thang bảng lương dựa trên nhữngyếu tố cho điểm và mức độ của công ty e tham khảo được, dựa vào nghị định49/NĐ-CP và thông tư 17/TT_CP

Đảm vảo đơn giản, rõ ràng: Tiền lương của người lao động được tính trảtheo hai vòng Vòng 1 – lương cơ bản được tiền lương tính căn cứ vào hệ sốlương theo công thức 1 Vòng 2 – lương tính theo lương trả của Công ty, hệ sốcấp bậc, hệ số phụ cấp và số ngày công làm việc thực tế của người lao độngtheo công thức 2 Cách tính này rất đơn giản, rõ ràng, dễ hiểu từ đó làm cho việcquản lỹ cũng dễ dàng

Đảm bảo tương đối công bằng vì tiền lương của người lao động không chỉcăn cứ vào thời gian làm việc, trình độ chuyên môn lành nghề mà còn căn cứvào điểm chức danh nên đã đảm bảo được người ở vị trí cao hơn, có trách nhiệmnặng nề hơn thì được hưởng mức lương cao hơn những người khác Điều này cótác dụng nâng cao tinh thần trách nhiệm của người lao động

Đảm bảo ổn đinh: Đối với hình thức trả lương này, xí nghiệp đã áp dụngtheo đúng quy định chung của Nhà nước, tức là dựa vào hệ số lương và số ngàycông làm việc thực tế của người lao động để chi trả lương Điều này được thểhiện qua phần lương của vòng 1 - được trả cố định cho người lao động theotừng tháng Phần tiền lương này gọi là tiền lương cơ bản hay tiền lương cứngđảm bảo tính tương đối ổn định trong trả lương cho người lao động; qua đó tạođược tâm lý yên tâm làm việc của người lao động.

Đảm bảo được tính minh bạch: Sau khi tính toán, bảng thanh toán lươngđược chuyển đến từng phòng ban nên đã đảm bảo được tính minh bạch trong trảlương

Nhược điểm và nguyên nhân

Thang bảng lương của hầu hết các doanh nghiệp hay công ty ở Việt Namhiện nay vẫn còn chung nhược điểm đó là tiền lương của người lao động nhậnđược không liên quan trực tiếp đến kết quả lao động của họ Và thang bảnglương của Công ty cổ phần Nồi Hơi Việt Nam cũng không làm ngoài nhượcđiểm này Nguyên nhân gây lên nhược điểm này bao gồm:

Tiền lương căn cứ vào ngày công làm việc thực tế nhưng việc quản lý thờigiờ làm việc của lao động quản lý tại Công ty lại chưa chặt chẽ, trong thực tếvẫn xảy ra hiện tượng nhiều người đến cơ quan muộn, trong giờ làm việc vẫn bỏ

ra ngoài đi công việc riêng

Tiền lương được tính căn cứ vào hệ số phân hạng chức danh, nhưng hệ sốchức danh lại phân chia theo thời gian công tác làm việc do vậy nó chưa phảnánh được chất lương công việc mà người lao động làm

Đơn giá tiền lương chưa khuyên khích công nhân nâng cao năng suất laođộng về mặt chất lượng Do đó, nếu không làm tốt công tác kiểm tra và nghiệmthu sản phẩm sẽ dẫn tới tình trạng người công nhân không tiết kiệm nguyên vậtliệu, giữ gìn máy móc thiết bị, chỉ làm cho xong công việc mà không chú ý đếnchất lượng sản phẩm