LỜI MỞ ĐẦU Việt Nam đang trong quá trình hội nhập và phát triển kinh tế, vì vậy mà ngày càng nhiều các doanh nghiệp được thành lập, cùng với đó là sự cạnh tranh khốc liệt. Không ít doanh nghiệp chạy đua theo lợi nhuận mà đã vi phạm pháp luật về lao động. Hoạt động thanh tra mà đặc biệt là thanh tra lao động là một trong những khâu quan trọng trong hệ thống quản lý nhà nước về lao động ở nước ta. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ các hoạt động sản xuất kinh doanh thì hoạt động thanh tra về lao động đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc phát hiện, phòng ngừa, xử lý những vi phạm pháp luật về lao động. Vĩnh Phúc là một tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm khu vực Bắc Bộ, cửa ngõ của Thủ đô, gần sân bay Quốc tế Nội Bài, là cầu nối giữa các tỉnh phía Tây Bắc với Hà Nội và đồng bằng châu thổ sông Hồng, do vậy tỉnh có vai trò rất quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế khu vực và quốc gia. Với những thế mạnh và tiềm năng phát triển, tỉnh Vĩnh Phúc ngày càng phát triển mạnh theo hướng công nghiệp hóa. Minh chứng trên địa bàn tỉnh có rất nhiều khu công nghiệp và hàng năm đóng góp khá nhiều vào sự phát triển chung của cả nước. Vấn đề thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp và công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động của các doanh nghiệp trên địa bản tỉnh Vĩnh Phúc luôn được Đảng, Nhà nước và đông đảo người lao động quan tâm. Vì vậy em xin chọn đề tài: “Thực trạng công tác thanh tra thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc” làm đề tài cho bài tiểu luận. Bài tiểu luận này gồm có ba chương: Chương 1: Tổng quan về thanh tra lao động. Chương 2: Thực trạng công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Chương 3: Đề xuất một số giải pháp
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THANH TRA LAO ĐỘNG 1
1.1 Một số khái niệm 1
1.2 Mục đích hoạt động thanh tra 1
1.3 Nguyên tắc hoạt động thanh tra 1
1.4 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của thanh tra lao động 1
1.5 Hình thức thanh tra 2
1.6 Cơ cấu tổ chức 3
1.7 Phương thức thanh tra 3
1.8 Nội dung thanh tra 3
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC 4
2.1 Tổng quan về tỉnh Vĩnh Phúc 4
2.2 Thực trạng công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc 5
2.2.1 Giới thiệu về đơn vị thanh tra 5
2.2.2 Đối tượng thanh tra lao động 6
2.2.3 Hình thức và phương thức thanh tra 6
2.2.4 Nội dung thanh tra 6
2.2.5 Kết quả thanh tra 6
2.3 Đánh giá chung 8
2.3.1 Mặt đạt được 8
2.3.2 Mặt hạn chế 8
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP 10
3.1 Đối với người lao động 10
3.2 Đối với các doanh nghiệp 10
3.3 Đối với Sở Lao động – Thương binh vã Xã hội tỉnh Vĩnh Phúc 10
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Việt Nam đang trong quá trình hội nhập và phát triển kinh tế, vì vậy mà ngày càng nhiều các doanh nghiệp được thành lập, cùng với đó là sự cạnh tranh khốc liệt Không ít doanh nghiệp chạy đua theo lợi nhuận mà đã vi phạm pháp luật về lao động Hoạt động thanh tra mà đặc biệt là thanh tra lao động là một trong những khâu quan trọng trong hệ thống quản lý nhà nước về lao động ở nước ta Cùng với sự phát triển mạnh mẽ các hoạt động sản xuất kinh doanh thì hoạt động thanh tra về lao động đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc phát hiện, phòng ngừa, xử lý những vi phạm pháp luật về lao động
Vĩnh Phúc là một tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm khu vực Bắc Bộ, cửa ngõ của Thủ đô, gần sân bay Quốc tế Nội Bài, là cầu nối giữa các tỉnh phía Tây Bắc với Hà Nội và đồng bằng châu thổ sông Hồng, do vậy tỉnh có vai trò rất quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế khu vực và quốc gia Với những thế mạnh và tiềm năng phát triển, tỉnh Vĩnh Phúc ngày càng phát triển mạnh theo hướng công nghiệp hóa Minh chứng trên địa bàn tỉnh có rất nhiều khu công nghiệp và hàng năm đóng góp khá nhiều vào sự phát triển chung của cả nước
Vấn đề thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp và công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động của các doanh nghiệp trên địa bản tỉnh Vĩnh Phúc luôn được Đảng, Nhà nước và đông đảo người lao động quan tâm Vì vậy em xin chọn
đề tài: “Thực trạng công tác thanh tra thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc” làm đề tài cho bài tiểu luận Bài tiểu luận này gồm
có ba chương:
Chương 1: Tổng quan về thanh tra lao động
Chương 2: Thực trạng công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
Chương 3: Đề xuất một số giải pháp
Trang 3CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THANH TRA LAO ĐỘNG
1.1 Một số khái niệm
- Khái niệm thanh tra: Thanh tra là việc kiểm tra, xem xét tại chỗ làm việc của địa phương, cơ quan, xí nghiệp
- Khái niệm thanh tra nhà nước: Là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình
tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành
+ Thanh tra hành chính: Là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao
+ Thanh tra chuyên ngành: Là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn – kỹ thuật, quy tắc quản lý thuộc ngành, lĩnh vực đó
- Khái niệm thanh tra lao động: là hoạt động xem xét, đánh giá và xử lý thực hiện pháp luật lao động của tổ chức, cá nhân do cơ quan có thẩm quyền trong lĩnh vực lao động thực hiện theo trình tự mà pháp luật quy định nhằm phục vụ cho hoạt động quản
lý bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể lao động, tổ chức, cá nhân khác
1.2 Mục đích hoạt động thanh tra
Theo điều 2, chương I, Luật thanh tra năm 2010, mục đích của thanh tra lao động như sau: Mục đích hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản
lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật; phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân
1.3 Nguyên tắc hoạt động thanh tra
Theo điều 7, chương I, Luật thanh tra năm 2010, có hai nguyên tắc như sau:
- Tuân theo pháp luật; bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời
- Không trùng lặp về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra giữa các
cơ quan thực hiện chức năng thanh tra; không làm cản trở hoạt động bình thường của
cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra
1.4 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của thanh tra lao động
Trang 4* Chức năng:
- Chức năng thanh tra lao động: Thanh tra lao động là một phần thiết yếu của hệ thống quản lý lao động, thực hiện các chức năng cơ bản của việc thực thi và tuân thủ pháp luật lao động, giám sát việc thi hành pháp luật lao động bao gồm điều kiện làm việc và an toàn sức khỏe nghề nghiệp Mặt khác, thanh tra lao động đóng vai trò quan trọng để đảm bảo sự công bằng tại nơi làm việc và quản lý tốt tại thị trường lao động quy định tai khoản 1 điều 3 công ước số 81 Chức năng thực thi pháp luật lao động,chức năng tư ván cung cấp thông tin kỹ thuật, chức năng đóng góp cải thiện điều kiện lao động,
- Chức năng của thanh tra Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội: Giúp Bộ trưởng thực hiện các quy định của pháp luật về công tác thanh tra Tiến hành thanh tra hành chính đối với các cơ quan thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tiến hành thanh tra chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trong ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Phòng chống tham nhũng Tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật
- Chức năng của thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội: Giúp giám đốc
Sở Lao động – Thương binh và Xã hội giám sát thanh tra hành chính, thanh tra chuyên ngành, giải quyết khiếu nại tố cáo, phòng chống tham nhũng theo quy định của pháp luật
*Nhiệm vụ, quyền hạn:
- Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội: Được quy định tại điều 18 Luật thanh tra năm 2010, điều 7 nghị định số 39/2013/NĐ – CP ngày 24 tháng 4 năm
2013, điều 2 quyết định số 614/QĐ – LĐTBXH ngày 16 tháng 4 năm 2013 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
- Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội: Được quy định tại điều 24 Luật thanh tra năm 2010
- Tổng cục Dạy nghề: Theo điều 12 của nghị định số 39/2013/NĐ – CP ngày 24 tháng 4 năm 2013 của chính phủ
- Cục Quản lý Lao động ngoài nước: quy định tại điều 14 nghị định số 39/2013/NĐ – CP ngày 24 tháng 4 năm 2013 của chính phủ
1.5 Hình thức thanh tra
Theo điều 37, Luật Thanh tra năm 2010 quy định hình thức thanh tra như sau:
- Hoạt động thanh tra được thực hiện theo kế hoạch, thanh tra thường xuyên hoặc thanh tra đột xuất
- Thanh tra theo kế hoạch được tiến hành theo kế hoạch đã được phê duyệt
-Thanh tra thường xuyên được tiến hành trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành
-Thanh tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện cơ quan, tổ chức, cá nhân có
Trang 5dấu hiệu vi phạm pháp luật, theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng hoặc do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền giao
1.6 Cơ cấu tổ chức
Theo điều 5 nghị định số 39/2013/NĐ – CP ngày 24 tháng 4 năm 2013của Chính phủ quy định
*Các Cơ quan thanh tra Nhà nước:
a Thanh tra Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội: Theo điều 3 quyết định số 614/QĐ – LĐTBXH ngày 16 tháng 4 năm 2013 của Bộ Lao động – Thương binh và
Xã hội quy định cơ cấu tổ chức của thanh tra Bộ:
- Thanh tra Bộ có Chánh Thanh tra và một số Phó Chánh thanh tra
- Các phòng chức năng: Phòng Tổng hợp và Thanh tra hành chính; phòng Tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo; phòng Thanh tra Chính sách người có công; phòng Thanh tra An toàn, vệ sinh lao động; phòng Thanh tra Chính sách lao động; phòng Thanh tra Chính sách về trẻ em và xã hội; phòng Thanh tra Chính sách bảo hiểm xã hội
b Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội
Theo điều 9 của nghị định số 39/2013/NĐ – CP ngày 24 tháng 4 năm 2013của Chính phủ quy định: Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có Chánh Thanh tra, Phó Chánh Thanh tra, Thanh tra viên và các công chức khác
* Các cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành:
- Tổng cục Dạy nghề
- Cục Quản lý Lao động ngoài nước
Bộ phận tham mưu công tác thanh tra chuyên ngành tại Tổng cục Dạy nghề tổ chức thành Vụ, tại Cục Quản lý Lao động ngoài nước tổ chức thành Phòng
1.7 Phương thức thanh tra
- Có thể thanh tra theo đoàn thanh tra
- Do thanh tra viên công chức thanh tra tiến hành độc lập
( Quyết định số 01/2006/QĐ – BLĐTBXH ngày 16 tháng 02 năm 2006 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định về việc ban hành quy chế hoạt động thanh tra nhà nước về lao động theo phương thức thanh tra viên phụ trách vùng)
1.8 Nội dung thanh tra
Thanh tra lao động gồm việc: Thực hiện các hoạt động báo cáo định kỳ; tuyển dụng và đào tạo lao động; hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể; thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi; tiền lương, trả công lao động; an toàn vệ sinh lao động; bảo hiểm xã hội; việc thực hiện các quy định với lao động nữ, lao động người cao tuổi, người tàn tật, lao động chưa thành niên, lao động là người nước ngoài; kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất; việc thực hiện các quy định khác của pháp luật lao động Dựa trên yêu cầu quản lý nhà nước về lao động mà có thể tiến hành thanh tra
Trang 6một, một số hoặc tất cả các nội dung trên.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC
2.1 Tổng quan về tỉnh Vĩnh Phúc
Tỉnh Vĩnh Phúc thuộc Vùng đồng bằng Sông Hồng, Vùng Kinh tế trọng điểm Bắc bộ và Vùng Thủ đô Hà Nội, có mạng lưới giao thông khá phát triển với 3 loại: giao thông đường bộ, đường sắt, đường sông phân bố khá hợp lý, mật độ đường giao thông cao Cơ cấu dân số vàng, tỷ lệ sống phụ thuộc thấp, tỷ lệ lao động trong tổng dân số chiếm tới 62%, tỷ lệ lao động đã qua đào tạo hằng năm đạt trên 50%, đáp ứng nhu cầu về lao động cho doanh nghiệp
Với lợi thế về địa kinh tế và văn hóa, từ khi tái lập tỉnh 1997 đến nay, nhờ định hướng phát triển đúng đắn, Vĩnh Phúc đã có bước tiến nhanh và đạt được những thành tựu to lớn Kinh tế liên tục tăng trưởng với tốc độ cao, bình quân 19 năm (1997-2015) tăng 14,4%/năm, năm 2016 tăng 7,5% Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông lâm nghiệp thuỷ sản Giá trị sản xuất công nghiệp, thu ngân sách, tổng sản phẩm nội tỉnh (GRDP), chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI) và chỉ số phát triển con người (HDI) của Vĩnh Phúc luôn xếp trong nhóm 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu của cả nước (Năm 2015, chỉ số PCI của tỉnh xếp vị trí 4/63 tỉnh, thành phố) Về văn hóa – xã hội có nhiều tiến bộ, đời sống vật chất
và tinh thần của nhân dân được nâng lên
Thành tựu trên có đóng góp quan trọng của các nhà đầu tư, của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Tỉnh Vĩnh Phúc đề cao vị trí, vai trò của doanh nghiệp trong phát triển kinh tế – xã hội, coi doanh nghiệp là đối tượng phục vụ, luôn nỗ lực thực hiện giải pháp để cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh như: Đẩy mạnh công tác quy hoạch và chuẩn bị đầu tư; tập trung giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng hạ tầng thiết yếu; đào tạo nguồn nhân lực; phát triển khu đô thị, dịch vụ, du lịch; và đặc biệt chú trọng cải cách thủ tục hành chính đảm bảo công khai, minh bạch theo cơ chế
“một cửa liên thông”, rút ngắn thời gian giải quyết từ 1/3 đến một nửa theo quy định… nhằm tạo điều kiện tốt nhất để các nhà đầu tư sản xuất, kinh doanh hiệu quả Trên địa bàn tỉnh có khá nhiều các doanh nghiệp hoạt động, thể hiện qua bảng sau:
Trang 7
Bảng 1: Số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc phân theo
loại hình doanh nghiệp.
Đơn vị: Doanh nghiệp Loại hình doanh nghiệp
Năm
2010 2011 2014 2015 Sơ bộ2016
Doanh nghiệp ngoài nhà nước 1763 2588 2941 3029 3148 Doanh nghiệp có vốn đầu tư
Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Vĩnh Phúc năm 2016 Đến hết tháng 10/2016, toàn tỉnh đã thu hút 863 dự án đầu tư trực tiếp, trong
đó có 227 dự án FDI với tổng vốn đầu tư là 3,489 tỷ USD và 636 dự án DDI với tổng vốn đầu tư 49.765,3 tỷ đồng Việt Nam Tám tháng đầu năm 2017, tỉnh đã thu hút thêm
25 dự án FDI với tổng số vốn đầu tư 52,41 triệu USD và 24 dự án DDI với tổng vốn đăng ký đầu tư 608,17 tỷ đồng Lũy kế đến nay có 249 dự án FDI với tổng số vốn đăng ký là 3.792,95 triệu USD và 671 dự án DDI với tổng số vốn đăng ký là 66.767,64
tỷ đồng Nhiều doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có hiệu quả cao, sớm thu hồi vốn tiếp tục đầu tư mở rộng quy mô sản xuất tại Vĩnh Phúc Hiện nay, có nhiều Tập đoàn kinh tế lớn của các quốc gia đã đầu tư thành công tại Vĩnh Phúc: Toyota, Honda (Nhật Bản), Piaggio (Italia), Patron Vina, Heasung Vina, Jahwa, Sindoh (Hàn Quốc), Prime Group (Thailand),…
2.2 Thực trạng công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
2.2.1 Giới thiệu về đơn vị thanh tra
Đơn vị thanh tra: Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
Thanh tra Sở là cơ quan chuyên môn thuộc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Vĩnh Phúc có chức năng tham mưu, giúp Giám đốc Sở quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật
Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra tỉnh Vĩnh Phúc được UBND tỉnh quy định tại Quyết định số 16/2015/QĐ-UBND ngày 16/4/2015 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc
*Cơ cấu tổ chức: Hiện nay cơ quan thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã
Trang 8hội tỉnh Vĩnh Phúc có 5 đồng chí, trong đó:
+ Chánh Thanh tra Sở do Giám đốc Sở bổ nhiệm, miễm nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Chánh Thanh tra tỉnh Chánh Thanh tra Sở chịu trách nhiệm quản lý chung
+ 02 Phó Chánh Thanh Tra: Thực hiện các nhiệm vụ thanh tra Gồm: ông Đào Văn Luân và ông Lê Minh Sơn
+ 02 Thanh tra viên: cán bộ giúp Chánh Thanh tra, phó Chánh Thanh tra trong quá trình giải quyết các lĩnh vực, nhiệm vụ được phân công
* Trình độ chuyên môn:Tất cả các Thanh tra viên đều có trình độ cao đẳng, đại học trở lên, có kiến thức Nhà nước và am hiểu pháp luật Tuy nhiên mới chỉ có 2 Thanh tra viên có kiến thức sâu về chuyên ngành lao động, còn lại là được luân chuyển từ vị trí khác chuyển sang
2.2.2 Đối tượng thanh tra lao động
Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc Tính đến thời điểm 31/12/2015, tại tỉnh Vĩnh Phúc có tổng 3183 doanh nghiệp đang hoạt động Trong đó có 995 doanh nghiệp có quy mô dưới 5 người;
2144 doanh nghiệp có quy mô từ 5 – 499 người và 44 doanh nghiệp có quy mô trên
500 người Doanh nghiệp ngoài nhà nước chiếm tỷ lệ cao nhất trong tổng số các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
2.2.3 Hình thức và phương thức thanh tra
Hình thức thanh tra: Thanh tra theo kế hoạch do Giám đốc Sở Lao động -Thương binh và Xã hội tỉnh Vĩnh Phúc ra quyết định và thanh tra đột xuất do phát hiện sai phạm tại các doanh nghiệp
- Phương thức thanh tra: Thanh tra theo đoàn, Chánh thanh tra Sở làm trưởng đoàn
2.2.4 Nội dung thanh tra
Theo quyết định của Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Vĩnh Phúc về việc thành lập đoàn thanh tra tiến hành thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tai các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, thanh tra các vấn đề cụ thể sau: Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về: sử dụng lao động; ký hợp đồng lao động, tiền lương, thu nhập; tuyển lao động; về bảo hiểm xã hội; an toàn vệ sinh lao động; về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; thỏa ước lao động tập thể.Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về chính sách đối với lao động nữ
2.2.5 Kết quả thanh tra
Tổ chức tiến hành hơn 39 cuộc thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động trong
đó 32 cuộc thanh tra theo kế hoạch và 7 cuộc thanh tra đột xuất
- Về vấn đề tuyển dụng, sử dụng lao động: nhận thấy hầu hết các doanh nghiệp
sử dụng lao động có trình độ từ Trung cấp trở lên chiếm đa số và phù hợp theo quy
Trang 9định của pháp luật.
- Về vấn đề ký hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể: có 1528 người ký
hợp đồng lao động chiếm 92% Trong đó hợp đồng không xác định thời hạn là 548
người, chiếm 35,86%; hợp đồng lao động từ đủ 12 tháng đến 36 tháng là 715 người, chiếm 46,79%; hợp đồng lao động dưới 12 tháng 144 người, chiếm 9,42%; số lao động chưa ký hợp đồng lao động là 50 người, chiếm 3,27% Còn lại là đối tượng không phải ký hợp đồng lao động 71 người (thành viên hội đồng quản trị, thành viên hội đồng thành viên, Tổng giám đốc, Giám đốc) chiếm 4,66% Phát hiện 5doanh nghiệp còn giữ bản chính giấy tờ tùy thân, chứng chỉ, bằng cấp của người lao động nhằm giữ chân người lao động Một vài trường hợp trả lương thử việc thấp hơn mức quy định cho người lao động, vi phạm thời gian báo trước khi chuyển người lao động sang làm công việc khác Hầu hết nội dung thỏa ước lao động gần giống với hợp đồng lao động, chưa thực sự đòi hỏi được nhiều lợi ích cho người lao động
- Vấn đề tiền lương, thu nhập: Nhìn chung, các doanh nghiệp thực hiện thanh toán tiền lương đầy đủ cho người lao động, không để nợ lương; đồng thời xây dựng kế hoạch tiền thưởng cuối năm mức thưởng là từ 70.000 đồng đối với người lao động làm
đủ 1 tháng, bình quân 3.580.000 đồng đối với người lao động làm đủ 12 tháng trở lên như: Công ty CP bất động sản Vĩnh Lines Vĩnh Phúc mức thưởng thấp nhất 3.500.000 đồng/tháng, bình quân 7.500.000 đồng/tháng, Công ty TNHH sản xuất sơn phonix (Hà Nội) mức thưởng thấp nhất 6.645.000 đồng/tháng, bình quân 7.439.000 đồng/tháng, Công ty TNHH meisei Việt Nam mức thưởng thấp nhất 3.800.000 đồng/tháng, bình quân 10.345.000 đồng/tháng Tuy nhiên còn một số ít trường hợp nợ lương người lao động mà doanh nghiệp chưa giải quyết
- Vấn đề về thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi: Nhìn chung các doanh nghiệp thực hiện đúng quy định của Bộ luật lao động về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, tùy theo điều kiện sản xuất kinh doanh và tính chất nghề mà doanh nghiệp
bố trí thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi hợp lý Có một số doanh nghiệp thực hiện
đăng ký làm thêm giờ từ trên 200 giờ đến 300 giờ trong 1 năm như Công ty TNHH vinh korea, Công ty Hon da Việt Nam, Công ty TNHH kohsei muitipack, Có 7 trường hợp vì phải đẩy mạnh tiến độ dự án, kế hoạch nên đã huy động người lao động làm quá quy định về giờ làm thêm
- Về chính sách đối với lao động nữ: Nhiều doanh nghiệp có lao động nữ chiếm
trên 50% tổng số lao động trong các doanh nghiệp như Công ty TNHH Vina korea,
Công ty TNHH shinwon Ebeneren Việt Nam, Công ty CP giầy Vĩnh Yên… nhìn chung các doanh nghiệp đã đảm bảo cho lao động nữ có đủ việc làm, đời sống ổn định, được bố trí làm việc ở những vị trí phù hợp với ngành nghề, sức khỏe của phụ nữ Nhiều doanh nghiệp đã trích quỹ phúc lợi hàng chục triệu đồng để xây dựng nhà tắm, buồng vệ sinh, nơi thay quần áo cho phụ nữ trước và sau giờ làm việc như: Công ty
Trang 10TNHH VinaKorea, Công ty TNHH Daewoo Stc&apparel…phụ nữ có thai được đi
khám định kỳ và làm công việc nhẹ hơn ở những tháng cuối, chế độ thai sản được các
doanh nghiệp thực hiện theo quy định của Bộ luật lao động
- Vấn đề về bảo hiểm, an toàn vệ sinh lao động: Phát hiện 3 doanh nghiệp có nội quy, biện pháp an toàn lao động nhưng không huấn luyện, phổ biến đầy đủ cho người lao động, 1 doanh nghiệp có tổ chức huấn luyện nhưng không cấp thẻ an toàn lao động Có 104 người lao động tại 5 doanh nghiệp không sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân, hoặc có sử dụng nhưng không đúng cách, một số không quan sát biển báo, biển cấm tự ý đi vào vùng nguy hiểm Chậm đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động có 2 doanh nghiệp vi phạm, vi phạm đóng bảo hiểm xã hội không đủ số lượng người Phát hiện 1 doanh nghiệp thỏa thuận với người lao động không tham gia bảo hiểm bắt buộc cho người lao động
2.3 Đánh giá chung
2.3.1 Mặt đạt được
- Các doanh nghiệp được thanh tra nhìn chung có nhiều cố gắng trong việc thực hiện pháp luật lao động Một số doanh nghiệp thực hiện tốt một số chế độ khác đối với người lao động và thực hiện tốt hơn quy định của pháp luật lao động: như tham gia bảo hiểm con người cho người lao động, tổ chức bữa ăn ca miễn phí, các chế độ phúc lợi, thăm hỏi, tặng quà, hiếu hỉ công tác an toàn vệ sinh lao động có chuyển biến trong nhận thức, hành vi của người lao động, từng bước giảm thiểu tai nạn nghề nghiệp và bệnh nghề nghiệp
- Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Vĩnh Phúc đã thực hiện tốt công tác tham mưu, giúp việc cho Ban giám đốc Sở thực hiện chức năng quản lý nhà nước theo thẩm quyền, phù hợp với thực tiễn và đáp ứng công tác quản lý của ngành.Quá trình tiến hành thanh tra, kiểm tra đã được thực hiện đúng quy trình quy định theo quy định của pháp luật, đồng thời đảm bảo sự đoàn kết phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên của đoàn thanh tra Việc sử dụng phiếu tự kiểm tra đã rút ngắn thời gian thanh tra tại mỗi doanh nghiệp còn 1 ngày Phiếu tự kiểm tra đã thể hiện được các quy định của pháp luật về lao động Ban chấp hành công đoàn hoặc đại diện tập thể người lao động có trách nhiệm kiểm tra lại đánh giá của giám đốc doanh nghiệp sau đó gửi cho cơ quan thanh tra lao động Đoàn thanh tra cũng đã thực hiện chế độ báo cáo chuyên ngành, đầy đủ, đúng yêu cầu của cơ quan thanh tra cấp trên
2.3.2 Mặt hạn chế
- Việc thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp vẫn còn nhiều thiếu sót, tồn tại một số các vi phạm.Việc thực hiện các loại báo cáo định kỳ chưa được các doanh nghiệp thực sự quan tâm: báo cáo nhu cầu tuyển dụng và sử dụng lao động; báo cáo công tác an toàn vệ sinh lao động 6 tháng đầu năm và cả năm; báo cáo về tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp Một số doanh nghiệp vi phạm những quy định liên