Ch ng 1 t ng quan v tài chính và h th ng tài chính

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC S Chương 1: Tổng quan về Tài chính và Hệ thống tài chính S Chương 2: Giá trị thời gian của tiền tệ S Chương 3: Thị trường Tài chính S Chương 4: Tài chính Doanh n

S

LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH

Thuy Nguyen, MSc

TẠI SAO CẦN NGHIÊN CỨU VỀ

TÀI CHÍNH???

S   Quản lý các nguồn lực cá nhân

S   Tiếp cận với thế giới kinh doanh

S   Theo đuổi sở thích và đạt được các cơ hội nghề nghiệp

S   Đưa ra những lựa chọn công cộng có hiểu biết

S   Mở rộng hiểu biết

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

S   Chương 1: Tổng quan về Tài chính và Hệ thống tài chính

S   Chương 2: Giá trị thời gian của tiền tệ

S   Chương 3: Thị trường Tài chính

S   Chương 4: Tài chính Doanh nghiệp

S   Chương 5: Ngân sách nhà nước

S CHƯƠNG 1: TÀI CHÍNH VÀ

HỆ THỐNG TÀI CHÍNH

CẤU TRÚC CHƯƠNG

1.TÀI CHÍNH

1.1 Khái niệm tài chính:

S   Định nghĩa

S   Đặc trưng của quan hệ tài chính

1.2 Chức năng, vai trò của tài chính?

1.3 Sự ra đời và phát triển của tài chính

1.4 Các quyết định tài chính quan trọng

2 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH

S   Các bộ phận của hệ thống tài chính

S   Sơ đồ hệ thống tài chính

1.1.Khái niệm tài chính

S   Tài chính là việc nghiên cứu làm thế nào để con người có thể

phân bổ các nguồn lực khan hiếm theo thời gian (Bodie &

Merton)

⇒   Tài chính giúp con người tối ưu hoá các quyết định sử dụng

quỹ tiền và giúp các nguồn lực khan hiếm được chuyển dịch tới

nơi mà nó được khai thác hiệu quả nhất

⇒   Tài chính đem lại cơ hội sinh lợi cho cả chủ thể thặng dư và chủ thể thâm hụt nếu được sử dụng đúng cách

1.1.1 Định nghĩa tài chính

S   Nếu nhìn nhận tài chính là một hệ thống, có thể định nghĩa như

sau: “Tài chính là một hệ thống các quan hệ phân phối giữa các chủ thể kinh tế trong xã hội thông qua việc tạo lập và sử

dụng các quỹ tiền tệ”

và có mối quan hệ chặt chẽ với nhau => hệ thống tài chính

1.1.2 Đặc trưng của quan hệ

tài chính

S   Quan hệ phân phối

S   Thực hiện dưới dạng giá trị

S   Luôn có sự hình thành và tạo lập các quỹ tiền tệ

1.1.3 Chức năng và vai trò

của tài chính

S   1.2.1 Chức năng của tài chính

S   Chức năng phân phối

S   Chức năng giám sát

S   1.2.2 Vai trò của tài chính

Chức năng phân phối

S   Một quan hệ kinh tế phải là một quan hệ phân phối thì mới có thể là một quan hệ tài chính

S   Được thể hiện thông qua tính chất phân phối của các quan hệ tài chính:

1.2.2 Vai trò của tài chính

S 

S 

1.3 Sự ra đời và phát triển của

tài chính

S 

S 

nước

1.3 Sự ra đời và phát triển của

tài chính

S   Sự phát triển của các quan hệ tài chính

S   Quan hệ tín dụng: cho vay nặng lãi à hệ thống Ngân hàng à các trung gian tài chính

S   Hoạt động bảo hiểm: góp thóc lúa chung tránh mất mùa à bảo hiểm hàng hải à hàng loạt các loại hình bảo hiểm ra đời

S   Hoạt động tài chính của Nhà nước: chế độ phong kiến à giai cấp tư sản à hình thành Ngân sách nhà nước

S   Hoạt động tài chính nội bộ: thông qua sự hiện đại hóa khả năng quản lý tài chính trong nội bộ doanh nghiệp

1.4 Một số quyết định tài chính

quan trọng

S   Quyết định tài chính của hộ gia đình

S   Quyết định tài chính của doanh nghiệp

2 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH

nhau, liên hệ, tác động ràng buộc lẫn nhau trong một thể

thống nhất gọi là hệ thống tài chính

Định nghĩa

các thị trường và các tổ chức được sử dụng để thực hiện các cam kết tài chính và chuyển đổi giữa tài sản

và rủi ro.

S   Các thị trường tài chính và trung gian tài chính liên kết với nhau thông qua mạng lưới viễn thông quốc tế rộng lớn, trong đó việc chuyển tiền, giao dịch chứng khoán có thể được thực hiện liên tục

Chức năng của hệ thống tài chính

trong các doanh nghiệp khác nhau

không tập trung trong các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế

Cấu trúc của hệ thống tài chính

a) Đứng trên giác độ luân chuyển vốn thì hệ thống tài chính bao gồm:

S   - Người tiết kiệm

S   - Người đầu tư

S   - Các trung gian tài chính

S   - Thị trường tài chính

Kênh gián tiếp

Cấu trúc của hệ thống tài chính

b) Trên giác độ tạo lập và sử dụng QTT thì HTTC

do nhiều khâu tài chính hợp th ành

S   Khâu tài chính là nơi hội tụ của các nguồn tài chính, nơi diễn ra việc tạo lập và sử dụng các QTT gắn liền với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của chủ thể trong nền kinh tế

(1) Phải là một điểm hội tụ của các nguồn TC, là nơi thực hiện việc "bơm" và "hút" các nguồn TC gắn với việc tạo lập và sử dụng các QTT tương ứng;

(2) Nếu ở đó các hoạt động TC luôn gắn liền với một chủ thể phân phối cụ thể, xác định

(3) Được xếp vào cùng một khâu TC nếu ở đó các hoạt động TC có tính đồng nhất về hình thức các quan hệ TC

và tính mục đích của QTT trong lĩnh vực h/ động

Các khâu trong hệ thống tài chính

Tài chính Nhà nước

Tài chính hộ gia đình

và tổ chức xã hội

Tài chính doanh nghiệp

Khâu tài chính nhà nước

S  Có vai trò chủ đạo trong hệ thống tài chính quốc gia, gắn liền với việc tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước (NSNN)

S  Nhiệm vụ chính:

nước – quỹ ngân sách

vụ kinh tế xã hội

kinh tế xã hội gắn liền với việc thu, chi ngân sách

24

Khâu tài chính doanh nghiệp

S   Là khâu cơ sở trong hệ thống tài chính, là điểm tập

hợp nguồn tài chính gắn với hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa hay dịch vụ

S   Nhiệm vụ chính:

S  Bảo đảm vốn và phân phối hợp lý cho các nhu cầu sxkd

S  Tổ chức cho vốn chu chuyển liên tục và hiệu quả

S  Phân phối thu nhập và lợi nhuận của DN theo quy định của nhà nước

S  Kiểm tra quá trình vận động các nguồn tài chính trong DN

và kiểm tra mọi hoạt động sxkd gắn liền với quá trình đó

25

Bảo hiểm

S   Tính chất chung của quỹ bảo hiểm là được tạo lập và sử dụng

để bồi thường tổn thất cho các chủ thể tham gia bảo hiểm

S   Hai nhóm chính là bảo hiểm kinh doanh (bảo hiểm tài sản, con người, các nghiệp vụ bảo hiểm khác) và bảo hiểm xã hội (bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội)

S   Bảo hiểm được coi là khâu tài chính trung gian trong hệ thống tài chính

26

S   Hoạt động tín dụng là một dịch vụ mang tính chất thương mại,

vì mục đích kinh doanh lấy lợi nhuận

27

Tài chính hộ gia đình

S   Quỹ tiền tệ của hộ gia đình được hình thành từ tiền lương, thu nhập của các thành viên; từ tài sản thừa kế; lãi gửi ngân hàng; lợi tức

S   Quỹ tiền tệ của hộ gia đình được sử dụng chủ yếu cho mục đích tiêu dùng

S   Một phần quỹ đóng góp vào quỹ NSNN, nguồn tài chính tạm thời nhàn rỗi có thể được sử dụng để đầu tư

28