BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGUYỄN HẢI ĐĂNG QUẢN LÝ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHU ĐÔ THỊ MỚI ĐỒNG GÁO, THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC LUẬN
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
NGUYỄN HẢI ĐĂNG
QUẢN LÝ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHU ĐÔ THỊ
MỚI ĐỒNG GÁO, THÀNH PHỐ VĨNH YÊN,
TỈNH VĨNH PHÚC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
Hà Nội - Năm 2014
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
NGUYỄN HẢI ĐĂNG KHÓA: 2012 - 2014
QUẢN LÝ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHU ĐÔ THỊ
MỚI ĐỒNG GÁO, THÀNH PHỐ VĨNH YÊN,
TỈNH VĨNH PHÚC
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
Mã số: 60.58.01.06
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS TS NGUYỄN TRỌNG PHƯỢNG
Hà Nội - Năm 2014
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Luận văn “Quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Đồng
Gáo, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc” được hoàn thành nhờ có sự chỉ
bảo và giúp đỡ nhiệt tình của các Thầy, cô giáo; các bạn đồng nghiệp; cơ quan và gia đình
Xin trân thành cảm ơn Ban lãnh đạo trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, khoa Sau đại học và khoa Quản lý đô thị trường Đại học Kiến trúc; Lãnh đạo Ban quản lý dự án đầu tư và xây dựng thành phố Vĩnh Yên đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành chương trình cao học và bản Luận văn tốt nghiệp này
Xin trân thành cảm ơn thầy giáo hướng dẫn khoa học - PGS.TS Nguyễn Trọng Phượng đã tận tình hướng dẫn tác giả trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành bản Luận văn này
Xin trân thành cảm ơn toàn thể các giáo sư, tiến sỹ cùng toàn thể các thầy cô giáo của khoa Sau đại học, cũng như của trường đã truyền đạt cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian học tập và làm luận văn tốt nghiệp tại trường
Xin trân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này./
Hà Nội, ngày tháng năm 2014
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Hải Đăng
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Hải Đăng
Trang 5Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 02
8
1.1 Thực trạng công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong các khu
đô thị mới tại thành phố Vĩnh Yên
Trang 61.1.3 Thực trạng về quản lý hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới tại thành phố Vĩnh Yên
Trang 72.2 Cơ sở pháp lý về quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị 50 2.2.1 Hệ thống văn bản pháp quy liên quan đến hạ tầng kỹ thuật khu đô thị
60
3.1.3 Kiểm soát, đánh giá, điều tiết và dự báo 61 3.1.4 Có sự tham gia của nhà nước trong quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị 62 3.2 Một số giải pháp kỹ thuật để nâng cao hiệu quả quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Đồng Gáo
73
3.3.1 Đổi mới cơ chế chính sách và thiết lập bộ máy tổ chức quản lý hệ 73
Trang 8thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị
3.3.2 Chính sách thu hút vốn đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật
đô thị mới Đồng Gáo
Trang 9DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Cụm từ viết tắt
Trang 10DANH MỤC BẢNG BIỂU
Số hiệu
bảng
Tên bảng, biểu Trang
Bảng 1.1 Bảng quy hoạch sử dụng đất cho khu đô thị mới Đồng
Gáo, thành phố Vĩnh Yên
18
Trang 11Hình 1.5 Mương nước phục vụ nông nghiệp; Hệ thống ống
cống đang xây dựng
24
Hình 1.6 Hệ thống đường dây điện và hệ thống chiếu sáng Khu
đô thị mới Đồng Gáo
Hình 2.5 Cảnh quan khu đô thị sinh thái Punggol Eco Town -
Singapore
58
Hình 3.1 Bố trí đường ống cấp nước, cáp điện, cáp thông tin
trong tuynel kỹ thuật
70
Hình 3.2
Các nội dung của quản lý thi công xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Đồng Gáo, thành phố Vĩnh Yên
71
Hình 3.3 Sơ đồ quản lý xây dựng theo quy họach tại Khu đô thị
mới trong giai đoạn thực hiện dự án
71
Hình 3.4 Các hạng mục công trình hạ tầng kỹ thuật khu đô thị
mới được quản lý thi công xây dựng
72
Hình 3.5 Sơ đồ quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị 77
Hình 3.6 Sơ đồ cơ cấu tổ chức Ban quản lý hệ thống hạ tầng kỹ
thuật
78
Trang 12Hình 3.7 Sơ đồ cơ cấu tổ chức Phòng giám sát và quản lý
89
Hình 3.11 Đề xuất sơ đồ phối hợp giữa 3 chủ thể trong quản lý
hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới
92
Trang 13Với toàn bộ bộ máy quản lý nhà nước và diện tích đất tự nhiên của thành phố Vĩnh Yên nói riêng cũng như tỉnh Vĩnh Phúc nói chung việc quản
lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong các khu đô thị mới tại thành phố Vĩnh Yên ngày càng trở lên khó khăn vì thiếu sự đồng bộ giữa các công trình hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật Hơn nữa, đa số các khu đô thị mới đang và sẽ thực hiện chủ yếu được hình thành xen giữa các khu dân cư đang trong quá trình
đô thị hóa và nằm ngoài vùng quy hoạch chung xây dựng đã được duyệt Việc đấu nối tốt hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài hàng rào khu đất dự án khu đô thị mới là rất khó thực hiện được ngay vì khu vực có khu đô thị chưa có quy hoạch, cộng thêm nữa là bản thân hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong các khu dân
cư cũ tiếp giáp khu đô thị mới còn chưa có Do đó, việc xây dựng và phát triển hệ thống hạ tầng khu đô thị mới thành phố Vĩnh Yên thường nhỏ lẻ, manh mún và cục bộ, chưa phát huy tầm quan trọng vốn có của công tác quy hoạch xây dựng trong công tác thẩm duyệt quy hoạch chi tiết (1/2000 và 1/500), kết hợp với sự thiếu trách nhiệm của các chủ đầu tư khu đô thị mới dẫn đến chất lượng và công tác quản lý các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị mới còn thấp và gặp nhiều khó khăn
Khu đô thị mới Đồng Gáo, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc có quy
Trang 14mô diện tích 35,127 ha được chia thành 3 giai đoạn thi công với tiến độ thực hiện từ năm 2011 đến 2020 Hiện nay đang ở giai đoạn thực hiện đầu tư xây dựng, để góp phần cho việc quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới
được tốt hơn, tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô
thị mới Đồng Gáo, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc” làm luận văn cao học
Đây là đề tài cần thiết có ý nghĩa về lý thuyết cũng như thực tiễn
Mục đích nghiên cứu
Đề xuất Một số giải pháp quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Đồng Gáo, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc;
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật;
- Phạm vi nghiên cứu: Khu đô thị mới Đồng Gáo, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập tài liệu, kế thừa;
- Phương pháp điều tra khảo sát thực địa; xử lý thông tin;
- Phương pháp phân tích và tổng hợp, so sánh; tiếp cận hệ thống;
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Đưa ra các giải pháp trên cơ sở khoa học để góp phần trong việc quản lý tốt
hệ thống hạ tầng kỹ thuật của khu đô thị mới;
- Hoàn chỉnh các giải pháp quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Đồng Gáo, thành phố Vĩnh Yên nhằm xây dựng một khu đô thị mới hài hoà với thiên nhiên, môi trường, hạ tầng đồng bộ và hiện đại, mang đặc thù riêng cho khu vực;
Các khái niệm
- Khu đô thị mới: Khu đô thị mới là một khu đô thị đồng bộ có hệ
thống các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, khu dân cư và các công
Trang 15trình dịch vụ khác được phát triển nối tiếp đô thị hiện có hoặc hình thành khu
đô thị tách biệt, có ranh giới và chức năng được xác định phù hợp với quy hoạch xây dựng đô thị đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; khu đô thị mới có địa giới hành chính thuộc một tỉnh Quy mô diện tích của một dự án khu đô thị mới từ 50ha trở lên, trong trường hợp diện tích đất dành cho quy hoạch dự án nằm trong khu quy hoạch đất đô thị nhưng bị hạn chế bởi các dự án khác hoặc bởi đô thị đang tồn tại thì cho phép có quy mô dưới 50ha nhưng không dưới 20ha
- Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị:Hệ thống hạ tầng kỹ thuật bao gồm hệ thống giao thông, thông tin liên lạc, cung cấp năng lượng chiếu sáng công cộng, cấp nước, thoát nước, xử lý các chất thải và các công trình khác [5]
Các công trình giao thông đô thị chủ yếu gồm: Mạng lưới đường, cầu,
hầm, quảng trường, bến bãi, sông ngòi, kênh rạch; các công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật giao thông (cảng hàng không, nhà ga, bến xe, cảng thủy)
Các công trình cấp nước đô thị chủ yếu gồm: Các công trình thu nước
mặt, nước ngầm; các công trình xử lý nước; hệ thống phân phối nước (đường ống, tăng áp, điều hòa)
Các công trình thoát nước đô thị chủ yếu gồm: các sông, hồ điều hòa,
đê, đập; các cống, rãnh, kênh, mương, máng thoát nước; các trạm bơm cố định hoặc lưu động; các trạm xử lý nước thải; cửa xả vào sông hồ
Các công trình cấp điện và chiếu sáng công cộng đô thị chủ yếu gồm:
các nhà máy phát điện; các trạm biến áp, tủ phân phối điện; hệ thống đường dây dẫn điện; cột và đèn chiếu sáng
Các công trình quản lý và xử lý các chất thải rắn chủ yếu gồm: trạm
trung chuyển chất thải rắn; khu xử lý chất thải rắn
Các công trình thông tin liên lạc đô thị chủ yếu gồm: các tổng đài điện
thoại; mạng lưới cáp điện thoại công cộng; các hộp đầu cáp, đầu dây
Trang 16Ngoài ra, ở các đô thị có thể còn có các hệ thống hạ tầng kỹ thuật khác như hệ thống cung cấp nhiệt, hệ thống cung cấp khí đốt, đường ống vận chuyển rác, hệ thống đường dây cáp truyền hình, truyền thanh, cáp internet
Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đóng vai trò là nền tảng cho sự phát triển của các ngành kinh tế khác Trong các đô thị yếu tố quan trọng nhất để thúc đẩy
sự phát triển và thành công của nhiều lĩnh vực kinh tế đó chính là cơ sở hạ tầng kỹ thuật Đặc biệt là sự xuất hiện của các đường giao thông kéo theo sự hình thành và phát triển: các khu đô thị, khu dân cư hình thành, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất các hạ tầng kỹ thuật khác cũng từ đó hình thành và phát triển theo, kéo theo hệ thống dịch vụ công phát triển Do đó, việc đầu tư xây dựng, nâng cấp, cải tạo cơ sở hạ tầng kỹ thuật đô thị là hết sức quan trọng Nếu không có chính sách đúng đắn và hợp lý thì việc kêu gọi vốn đầu tư sẽ khó khăn
Sự hình thành và phát triển của đô thị nói chung phụ thuộc vào quy hoạch phát triển không gian đô thị Quy hoạch phát triển không gian đô thị chỉ được thực hiện có hiệu quả khi hạ tầng kỹ thuật được xây dựng đồng bộ và đi trước một bước Việc đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật đô thị không đồng bộ sẽ
có ảnh hưởng rất lớn đến kế hoạch phát triển quy hoạch chung của các đô thị
Đô thị càng phát triển thì hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị càng có ý nghĩa quan trọng Sự phát triển của các ngành hạ tầng kỹ thuật đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của nền sản xuất Phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật theo phương thức hình thành các khu đô thị mới có vai trò phân bổ lại mật độ dân cư đô thị, nâng cao mức sống, tiện nghi sinh hoạt cho người dân
đô thị và có ý nghĩa quan trọng trong việc quy hoạch phát triển không gian đô thị
- Quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị
Trang 17Quản lý là một khái niệm rộng bao gồm nhiều lĩnh vực, các nhà kinh tế thiên về quản lý nền sản xuất xã hội, các nhà luật học thiên về quản lý nhà nước, các nhà điều khiển học thiên về quan điểm hệ thống Không có quản lý chung chung mà bao giờ cũng gắn với một lĩnh vực hoặc một ngành nhất định [17] Tuy vậy, nó vẫn có những nét chung phản ánh được bản chất của từ này, Quản lý gồm hai quá trình đan kết vào nhau một cách chặt chẽ là duy trì và phát triển Hay nói cách khác, Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể lên khách thể nhằm đạt được mục tiêu định trước Dù quản
lý trong lĩnh vực nào, người quản lý phải tuân thủ một số nguyên tắc là các quy tắc chuẩn mực, chỉ đạo trong quá trình quản lý Một số nguyên tắc quản
lý cơ bản, đó là: Nguyên tắc mục tiêu; Nguyên tắc thu hút tham gia tập thể; Nguyên tắc kết hợp các lợi ích; Nguyên tắc hiệu quả; Nguyên tắc thích ứng, linh hoạt; Nguyên tắc khoa học, hợp lý; Nguyên tắc phối hợp hoạt động của các bên có liên quan đến quản lý [6]
Quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị có nội dung rộng lớn bao quát
từ quy hoạch phát triển, kế hoạch hóa việc đầu tư, thiết kế, xây dựng đến vận hành, duy tu sửa chữa, cải tạo nâng cấp và theo dõi thu thập số liệu để thống
kê, đánh giá kết quả hoạt động của hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị Việc xây dựng và vận hành hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị đòi hỏi những chi phí rất lớn, nhưng nếu việc quản lý kém hiệu quả thì sẽ đem lại gánh nặng cho nền kinh tế quốc dân, tạo ra những món nợ khó trang trải cho ngân sách Nhà nước, gây những tác động nguy hại đối với môi trường Vấn đề nâng cao hiệu quả quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị không chỉ xảy ra đối với các nước đang phát triển, mà cũng đang thu hút sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách, nhà kinh tế và Chính phủ các nước phát triển [4]
Hệ thống quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị là toàn bộ phương thức điều hành (phương pháp, trình tự, dữ liệu, chính sách, quyết định ) nhằm kết nối
Trang 18và đảm bảo sự tiến hành tất cả các hoạt động có liên quan đến quản lý hạ tầng
kỹ thuật đô thị Mục tiêu của nó là cung cấp và duy trì một cách tối ưu hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị và các dịch vụ liên quan đạt được các tiêu chuẩn quy định trong khuôn khổ nguồn vốn và kinh phí được sử dụng
Hệ thống quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị yêu cầu phải có cách tiếp cận tổng hợp và sử dụng phương pháp luận hệ thống Khi xử lý các vấn đề quản
lý cơ sở hạ tầng kỹ thuật đô thị, phải xem xét vấn đề từ mọi khía cạnh kỹ thuật, kinh tế, xã hội và chính trị Quá trình cải tạo và xây dựng các công trình
hạ tầng kỹ thuật đô thị phải tuân theo quy hoạch đô thị đã được phê duyệt của
cơ quan nhà nước có thẩm quyền Ủy ban nhân dân từ cấp tỉnh, thành phố đến cấp phường, thị trấn thường là giao cho các cơ quan chuyên trách quản lý sử dụng và khai thác hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị
Theo một cách tiếp cận khác thì quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị bao gồm hai nhóm: (1) Quản lý kinh tế và kỹ thuật, là việc quản lý thông qua
sử dụng các định mức, đơn giá, quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy phạm kỹ thuật, quy trình kỹ thuật để quản lý các hoạt động trong hệ thống hạ tầng kỹ thuật; (2) Quản lý tổ chức, là việc quản lý thông qua thiết kế, vận hành bộ máy tổ chức
và nhân lực trong hệ thống hạ tầng kỹ thuật Hai nhóm chức năng này có quan
hệ mật thiết với nhau trong mọi hoạt động của hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị Các chủ sử dụng công trình hạ tầng kỹ thuật phải chấp hành nghiêm chỉnh các quy định và sự hướng dẫn của các cơ quan quản lý nhà nước ở đô thị [6]
Nội dung cơ bản của công tác quản lý và khai thác các công trình cơ sở
hạ tầng kỹ thuật đô thị bao gồm: Lập và lưu trữ hồ sơ hoàn công sau khi cải tạo và xây dựng công trình; Phát hiện các hư hỏng, sự cố kỹ thuật và có các biện pháp sửa chữa kịp thời; Thực hiện các chế độ duy tu, bảo dưỡng, cải tạo nâng cấp để duy trì chức năng sử dụng các công trình theo định kỳ kế hoạch; Hợp đồng cung cấp các dịch vụ công cộng (điện, nước, thông tin) với các đối