BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGUYỄN THANH UYÊN HOÀN THIỆN MÔ HÌNH TƯ VẤN QUẢN LÝ DỰ ÁN CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG, MỞ RỘNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG SỰ PHẠM HÀ TÂY, T
Trang 1BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
NGUYỄN THANH UYÊN
HOÀN THIỆN MÔ HÌNH TƯ VẤN QUẢN LÝ DỰ ÁN CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG, MỞ RỘNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG SỰ PHẠM HÀ TÂY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
HÀ NỘI, NĂM 2014
Trang 2BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
NGUYỄN THANH UYÊN
KHÓA: 2012 - 2014
HOÀN THIỆN MÔ HÌNH TƯ VẤN QUẢN LÝ DỰ ÁN CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG, MỞ RỘNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG SỰ PHẠM HÀ TÂY,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
Mã số: 60.58.01.06
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS TS TRẦN CHỦNG
HÀ NỘI, NĂM 2014
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới: Các Thầy giáo, Cô giáo, Cán bộ Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã trực tiếp giảng dạy và tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, rèn luyện
Tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng đến PGS TS Trần Chủng, người Thầy
đã tận tình trực tiếp hướng dẫn, dìu dắt tôi trong suốt quá trình thực hiện và
hoàn thành Luận văn
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong tiểu ban luận văn đã cho tôi những đóng góp quý báu để hoàn chỉnh luận văn này
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn đến gia đình và gửi lời cảm ơn tới bạn
bè và đồng nghiệp đã luôn quan tâm, chia sẻ, động viên tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn
Mặc dù đã rất cố gắng song Luận văn không tránh khỏi khiếm khuyết Kính mong nhận được sự góp ý của các Thầy giáo, cô giáo cùng các bạn đồng nghiệp!
Hà Nội, ngày 5 tháng 8 năm 2014
Tác giả
Nguyễn Thanh Uyên
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học
độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là
trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
Tác giả luận văn
Nguyễn Thanh Uyên
Trang 5DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
BQL Ban quản lý
CĐT Chủ đầu tư
CHXHCN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
CP Chính phủ
ĐTXD Đầu tư xây dựng
GDP Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) GPMB Giải phóng mặt bằng
HĐND Hội đồng nhân dân
NĐ Nghị định
NSNN Ngân sách Nhà nước
QĐ Quyết định
QH Quốc hội
QLCL Quản lý chất lượng
QLDA Quản lý dự án
QLNN Quản lý Nhà nước
TP Thành phố
TVGS Tư vấn giám sát
UBND Ủy ban nhân dân
XD Xây dựng
XDCB Xây dựng cơ bản
Trang 6DANH MỤC HÌNH MINH HỌA
Hình 1.1 Mặt bằng tổng thể Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây, TP Hà Nội 17
Hình 1.2 Nhà thư viện thuộc giai đoạn 1 19
Hình 1.2 Nhà thí nghiệm, xưởng thực hành thuộc giai đoạn 1 20
DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 1.1 Thể chế giám lý công trình xây dựng 6
Sơ đồ 1.2 Mô hình Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án 14
Sơ đồ 1.3 Mô hình Chủ đầu tư thuê tư vấn QLDA 15
Sơ đồ 1.4 Mối quan hệ giữa tư vấn QLDA với CĐT và các bên cùng tham gia thực hiện dự án 22
Sơ đồ 1.5 Tổ chức của Tư vấn QLDA hiện có 23
Sơ đồ 3.1 Mô hình thuê tư vấn QLDA đề xuất 69
Sơ đồ 3.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của Ban QLDA và Tư vấn QLDA tại dự án Trường Cao đẳng sư phạm Hà Tây 70
Sơ đồ 3.3 Mô hình đề xuất tổ chức của Tư vấn QLDA 71
Sơ đồ 3.4 Trình tự quản lý chất lượng dự án đầu tư xây dựng 77
Sơ đồ 3.5 Sự phối hợp giữa Tư vấn QLDA và Tư vấn giám sát trong QLDA 80
Sơ đồ 3.6 Sơ đồ tổ chức của Tư vấn QLDA trên công trường 82
Sơ đồ 3.7 Quy trình và nguyên tắc quản lý chất lượng 86
Sơ đồ 3.8 Giải pháp quản lý chất lượng thi công dự án đầu tư xây dựng 87
Sơ đồ 3.9 Các yếu tố tác động đến công tác quản lý tiến độ của dự án 86
Sơ đồ 3.10 Mô hình quản lý tiến độ thi công dự án xây dựng 92
Sơ đồ 3.11 Quản lý quá trình thực thi tiến độ thi công của dự án 93
Sơ đồ 3.12 Quy trình lập tiến độ thi công xây dựng của dự án 93
Sơ đồ 3.13 Sơ đồ quá trình quản lý chi phí xây dựng 94
Trang 7Sơ đồ 3.14 Sơ đồ xây dựng biện pháp quản lý rủi ro của dự án 97
Sơ đồ 3.15 Công tác giám sát của cơ quan QLNN trong quá trình thực hiện
dự án ĐTXD công trình 104
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1 Vòng đời của dự án 42
Trang 8MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
LỜI CAM ĐOAN
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
DANH MỤC HÌNH MINH HỌA
DANH MỤC SƠ ĐỒ
DANH MỤC CÁC BẢNG
LỜI MỞ ĐẦU 1
* Tính cấp thiết của luận văn 1
* Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn 2
* Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn 2
* Phương pháp nghiên cứu của luận văn 3
* Đóng góp về khoa học và thực tiễn của luận văn 3
* Kết cấu của luận văn 3
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ MÔ HÌNH TƯ VẤN QUẢN LÝ DỰ ÁN 4
1.1 Mô hình tư vấn quản lý dự án của một số quốc gia 4
1.1.1 Mô hình tư vấn QLDA tại Trung Quốc 5
1.1.2 Mô hình tư vấn QLDA tại Anh 7
1.1.3 Mô hình tư vấn QLDA tại Nhật Bản 8
1.2 Mô hình tư vấn quản lý dự án đầu tư xây dựng công ở nước ta 9
1.2.1 Các dự án đầu tư công ở nước ta 9
1.2.2 Mô hình quản lý dự án đầu tư công 12
1.2.3 Hiệu quả, vai trò mô hình tư vấn QLDA xây dựng công trình 15
1.3 Thực trạng mô hình tư vấn QLDA tại dự án xây dựng, mở rộng Trường cao đẳng sư phạm Hà Tây, Thành phố Hà Nội 16
1.3.1 Khái quát về dự án 16
1.3.2 Mô hình Tư vấn QLDA đang áp dụng cho dự án 20
Trang 91.3.2 Những tồn tại của mô hình Tư vấn QLDA tại dự án 23
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ KHOA HỌC ĐỂ HOÀN THIỆN MÔ HÌNH TƯ VẤN QUẢN LÝ DỰ ÁN 27
2.1 Cơ sở pháp lý 27
2.1.1 Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn về QLDA 27
2.1.2 Luật Ngân sách và các qui định về quản lý chi phí trong dự án 35
2.1.3 Luật đầu tư công 36
2.2 Cơ sở khoa học 39
2.2.1 Mô hình Tư vấn quản lý dự án 39
2.2.2 Nội dung công tác Tư vấn quản lý dự án công trình xây dựng 40
2.2.3 Những đặc điểm của các dự án hạ tầng xã hội 66
CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN MÔ HÌNH TƯ VẤN QLDA TẠI DỰ ÁN XÂY DỰNG, MỞ RỘNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM HÀ TÂY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 68
3.1 Nhóm giải pháp về mô hình Tư vấn QLDA 68
3.1.1 Mô hình tư vấn thực hiện đầy đủ nội dung QLDA 68
3.1.2 Mô hình tư vấn thực hiện một phần nội dung QLDA 76
3.2.Nhóm giải pháp về mô hình hoạt động của Tư vấn QLDA 81
3.2.1 Hoạt động quản lý chất lượng 81
3.2.2 Hoạt động quản lý tiến độ 87
3.2.3 Hoạt động quản lý chi phí 94
3.2.4 Hoạt động quản lý mua sắm 97
3.2.5 Hoạt động quản lý rủi ro 97
3.3 Hoàn thiện mô hình giám sát công tác QLDA 99
3.3.1 Giám sát của người quyết định đầu tư 99
3.3.2 Giám sát của cơ quan QLNN 101
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 106
Trang 101 Kết luận 106
1 Kiến nghị các vấn đề cần nghiên cứu tiếp theo 106 Danh mục tài liệu tham khảo
Trang 111
MỞ ĐẦU
* Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm qua, nguồn kinh phí đầu tư xây dựng toàn xã hội chiếm đến 42% GDP trong đó vốn đầu tư công chiếm 60% Việc sử dụng có hiệu quả nguồn vốn đầu tư xây dựng này có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển bền vững Bên cạnh những thành tựu đã đạt được trong việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế, xã hội như hệ thống công trình giao thông, công nghiệp, dịch vụ, đô thị và các công trình phúc lợi xã hội như bệnh viện, trường học… đã góp phần quan trọng thay đổi bộ mặt đất nước, cải thiện
đáng kể cuộc sống của nhân dân Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là hiệu quả đầu
tư xây dựng thấp, chất lượng công trình kém, thời gian xây dựng kéo dài, lãng phí thất thoát còn rất lớn
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nói trên, trong đó có nguyên nhân là công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công thường thiếu tính
chuyên nghiệp và sự minh bạch trong quản lý
Theo quy định của Luật Xây dựng số 50/2014/QH13, Chủ đầu tư các dự
án này đều là “ cơ quan, tổ chức, cá nhân được giao trực tiếp quản lý, sử dụng vốn” [20] cho nên các dự án đầu tư cho các công trình hạ tầng xã hội như bệnh viện, trường học, chủ đầu tư hoàn toàn không có chuyên môn về xây dựng Để triển khai dự án, theo quy định của Luật xây dựng chủ đầu tư có thể chọn một trong hai hình thức quản lý dự án là: chủ đầu tư trực tiếp quản lý hoặc chủ đầu tư thuê tổ chức tư vấn quản lý điều hành dự án Đa số các dự án
đầu tư từ nguồn vốn này ở nước ta nói chung và ở Hà Nội nói riêng, chủ đầu
tư đều sử dụng hình thức thành lập ban QLDA riêng dẫn đến số lượng ban quản lý dự án nhiều mà năng lực không phù hợp Để khắc phục tình trạng này cần đổi mới phương thức quản lý và nội dung quản lý dự án nhằm quản lý chặt chẽ đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước, đồng thời tạo điều kiện
Trang 122
thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế khác nhau tham gia hoạt động đầu tư xây dựng trong đó hình thức thuê tư vấn chuyên nghiệp để thực hiện công việc QLDA
Tư vấn QLDA là một pháp nhân độc lập chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư về toàn bộ quá trình chuẩn bị và thực hiện dự án.Tuy vậy, hình thức tư vấn QLDA đang còn quá mới mẻ ở nước ta Trong quá trình thực hiện các hợp đồng tư vấn quản lý dự án, năng lực và mô hình hoạt động của
tư vấn quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình là một trong những để yếu tố quan trong hàng đầu để đạt được mục tiêu hiệu quả của công tác tư vấn QLDA xây dựng Là một cán bộ đang trực tiếp tham gia hoạt động tư vấn
quản lý dự án, học viên chọn đề tài “ Hoàn thiện mô hình Tư vấn quản lý dự
án công trình Xây dựng, mở rộng Trường cao đẳng sư phạm Hà Tây, Thành phố Hà Nội ” làm luận văn tốt nghiệp thạc sỹ của mình
* Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
Nghiên cứu, nắm vững những nội dung về quản lý dự án, những đặc thù
của các dự án đầu tư công từ vốn ngân sách nhà nước (NSNN) mà chủ đầu tư không có chuyên môn về xây dựng để đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện mô hình tư vấn quản lý dự án Mô hình hoàn thiện đươc áp dụng trực tiếp tại dự án Xây dựng mở rộng trường cao đẳng sư phạm Hà Tây, thành phố
Hà Nội
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là mô hình Tư vấn quản lý dự án đầu
tư xây dựng
- Phạm vi nghiên cứu: Công tác quản lý dự án của tư vấn chuyên nghiệp trong các dự án mà chủ đầu tư là người không có chuyên môn về xây dựng áp dụng trực tiếp cho dự án Xây dựng, mở rộng Trường cao đẳng sư phạm Hà Tây, Thành phố Hà Nội
Trang 133
* Phương pháp nghiên cứu của luận văn
Phương pháp nghiên cứu của luận văn là kết hợp nghiên cứu lý thuyết
về quản lý dự án kết hợp với phương pháp thực tiễn dựa trên cơ sở khảo sát, thu thập, xử lý các luận cứ thực tiễn để chọn lựa các giải pháp phù hợp với các đặc thù của mô hình tư vấn quản lý dự án công trình thuộc nguồn vốn Ngân sách Nhà nước
* Đóng góp về khoa học và thực tiễn của luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là những đóng góp về mặt lý luận cho việc hoàn thiện mô hình tư vấn quản lý dự án và có ý nghĩa thực tiễn cho các dự án tương tự thuộc nguồn vốn ngân sách Nhà nước khi vận dụng các bài học từ dự án “ Xây dựng, mở rộng Trường cao đẳng sư phạm Hà Tây, Thành phố Hà Nội”
* Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương
Chương 1: Tổng quan về mô hình Tư vấn quản lý dự án
Chương 2: Cơ sở pháp lý và khoa học để hoàn thiện mô hình Tư vấn QLDA
Chương 3: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện mô hình Tư vấn QLDA tại dự án Xây dựng, mở rộng Trường cao đẳng sư phạm Hà Tây, Thành phố
Hà Nội
Trang 14THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 15106
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
Dự án Xây dựng, mở rộng Trường cao đẳng sư phạm Hà Tây, Thành phố
Hà Nội là dự án hạ tầng xã hội tương đối lớn, có ý nghĩa quan trọng về mặt văn hóa xã hội và giáo dục đối với Thành phố Hà Nội Do thời gian và khả năng của tác giả còn hạn chế nhưng luận văn đã giải quyết được cơ bản các nội dung mục tiêu đặt ra, và đã có những đóng góp mới sau đây:
1 Đã khái quát hóa các cơ sở lý luận có liên quan đến hoạt động đầu tư xây dựng, dự án đầu tư xây dựng, và những đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng từ ngân sách nhà nước Luận văn cũng đã nêu được vai trò của Quản lý
dự án, những kỹ năng Quản lý dự án và khung pháp lý cho hoạt động Quản lý
dự án để làm cơ sở đề xuất mô hình Tư vấn Quản lý dự án
2 Đề xuất mô hình thuê Tư vấn quản lý dự án đối với các dự án hạ tầng
xã hội mà chủ đầu tư là người không có đủ năng lực để quản lý dự án theo 2
mô hình: thuê tư vấn quản lý dự án chuyên nghiệp thực hiện quản lý toàn bộ các nội dung QLDA hoặc bước đầu thuê tư vấn thực hiện một phần nội dung quản lý dự án có tính khả thi trong quản lý các dự án sử dụng nguồn vốn Ngân sách Luận văn cũng đề xuất cách phân định nhiêm vụ của từng bên và
sự phối kết hợp trong quá trình Quản lý dự án là hiệu quả, phát huy được các
ưu điểm và khắc phục được các tồn tại của các mô hình Tư vấn Quản lý dự án
sử dụng nguồn vốn đầu tư công trong những năm qua
3 Luận văn cũng đã đề xuất một số cơ chế kiểm tra của cơ quan nhà nước đối với từng chủ đầu tư các dự án công trong suốt quá trình triển khai dự
án Là các dự án sử dụng vốn Ngân sách Nhà nước mà UBND Thành phố cấp tỉnh phải thực thi trách nhiệm kiểm tra của mình theo luật định Với các quy trình kiểm tra của cơ quan chuyên môn của người quyết định đầu tư là Sở xây dựng
Trang 16107
Dựa trên những luận cứ khoa học và những đúc rút thực tiễn, những đề xuất của luận văn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của mô hình Tư vấn quản lý
dự án đối với các dự án đầu tư công mà chủ đầu tư là người không có đủ năng lực về chuyên môn xây dựng, đặc biệt là các dự án hạ tầng xã hội
2 Kiến nghị các vấn đề cần nghiên cứu tiếp theo
Quản lý dự án đầu tư là vấn đề hết sức phong phú và phức tạp, còn rất nhiều khía cạnh cả về lý thuyết lẫn thực tiễn Kết quả nghiên cứu của luận văn
là những đóng góp khiêm tốn so với kỳ vọng của tác giả Những giải pháp
được đưa ra là những gợi ý tham khảo Vì vậy tác giả luận văn kiến nghị:
- Khuyến khích áp dụng mô hình thuê Tư vấn quản lý dự án đối với các
dự án đầu tư công mà chủ đầu tư là người không có chuyên môn về xây dựng
Điều này sẽ giúp cho công tác quản lý các dự án đầu tư công đạt được hiệu
quả cao hơn, tránh phải thành lập quá nhiều ban quản lý dự án vừa làm tăng
đội ngũ cán bộ vừa không tận dụng được nguồn lực của xã hội trong công tác
quản lý các dự án đầu tư công
- Cơ quan quản lý nhà nước cần ban hành thêm các quy định quy định rõ vai trò, trách nhiệm và quyền lợi của các bên tham gia vào quá trình thực hiện
đầu tư dự án có sử dụng hình thức thuê Tư vấn quản lý dự án