Quản lý rủi ro trong thi công xây dựng công trình ngầm đô thị (tt)

MỤC LỤC Lời cảm ơn Lời cam đoan Mục lục Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt Danh mục các bảng , biểu Danh mục các hình vẽ, đồ thị Trang CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG THI CÔ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN ĐỨC CHUYỂN

QUẢN LÝ RỦI RO TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG

CÔNG TRÌNH NGẦM ĐÔ THỊ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2013

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN ĐỨC CHUYỂN KHÓA: 2011-2013

QUẢN LÝ RỦI RO TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG

CÔNG TRÌNH NGẦM ĐÔ THỊ

Chuyên ngành: Quản lý đô thị & công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS ĐINH TUẤN HẢI

Hà Nội - 2013

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất đến :

TS Đinh Tuấn Hải, người thầy đã tận tâm chỉ bảo, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn thạc sĩ này

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, khoa đào tạo Sau đại học đã quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành các khóa học

Xin gửi lời tri ân tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên, khích lệ, giúp đỡ tôi trong thời gian học tập và nghiên cứu

Một lần nữa xin chân thành cảm ơn !

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt

Danh mục các bảng , biểu

Danh mục các hình vẽ, đồ thị

Trang

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG THI

CÔNG XÂY DỰNG TẦNG HẦM NHÀ CAO TẦNG 5 1.1 Tổng quan về quản lý rủi ro trong thi công xây dựng công trình 5 1.1.1 Khái niệm về quản lý rủi ro trong thi công xây dựng công trình 5 1.1.2 Các nguyên nhân cơ bản gây ra rủi ro và sự cố 6

a Các nguyên nhân chủ quan gây ra rủi ro và sự cố 6

b Các nguyên nhân khách quan gây ra rủi ro và sự cố 9

c Các sự cố thường gặp trong thi công công trình tầng hầm 10 1.2 Thực trạng thi công xây dựng tầng hầm nhà cao tầng tại địa bàn Hà

1.2.2 Một số công trình tầng hầm tại Hà Nội 12

1.3 Những bài học kinh nghiệm trong việc thi công tầng hầm nhà cao

1.3.1 Những bài học về thi công trường trong đất 17 1.3.2 Những bài học về thi công cọc ván ép 19 1.3.3 Phân tích, đánh giá thực trạng những rủi ro trong thi công xây

1.5 Vai trò của công tác quản lý rủi ro trong thi công đối với sự phát

CHƯƠNG 2:

CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG THI CÔNG

2.1 Định hướng phát triển công trình ngầm đô thị tại Hà Nội đến năm

2.1.2 Định hướng phát triển công trình ngầm đô thị tại Hà Nội đến năm

2.1.3 Nhu cầu quản lý rủi ro trong thi công xây dựng tầng hầm nhà cao

2.2 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội ảnh hưởng đến công tác quản lý

2.2.1 Đặc điểm tự nhiên, khí hậu, địa chất, thủy văn 43 2.2.2 Tình hình kinh tế - xã hội 44 2.3 Các yêu cầu cần đảm bảo trong dự án thi công xây dựng tầng hầm

2.4 Những rủi ro có thể xảy ra trong khi triển khai thi công tầng hầm

2.4.1 Các rủi ro ở khâu tiến hành tổ chức thi công XDCT 46

a Rủi ro do các yếu tố ngẫu nhiên tác động từ bên ngoài 46

b Rủi ro do các nguyên nhân về kỹ thuật 48 2.4.2 Các rủi ro ở khâu kiểm tra, giám sát, nghiệm thu, bàn giao 51 2.4.3 Rủi ro do các nguyên nhân xuất phát từ thủ tục hành chính pháp

2.5 Phân tích rủi ro trong thi công xây dựng công trình tầng hầm nhà

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ RỦI RO TRONG THI CÔNG

3.1 Các bước quản lý rủi ro và đảm bảo an toàn trong thi công xây dựng

3.1.2 Lập kế hoạch quản lý rủi ro 61 3.1.3 Tiến hành phân tích rủi ro đi ̣nh tính: 61 3.1.4 Tiến hành phân tích rủi ro đi ̣nh lượng: 62 3.1.5 Lập kế hoạch ứng phó với rủi ro 62 3.1.6.Quá trình quản lý rủi ro trong thi công xây dựng công trình 62 3.2 Các biện pháp khắc phục rủi ro và sự cố thường gặp trong thi công

3.1.1 Đặc điểm và nhiệm vụ của việc khắc phục rủi ro trong thi công

d Biện pháp quản lý rủi ro đối với thi công một công trình thi tầng hầm

3.2 Những nguyên tắc chung khắc phục rủi ro trong thi công tầng hầm 73

3.3 Những điều cần lưu ý khi khắc phục rủi ro trong thi công tầng hầm 76 3.3.1 Những điều cần lưu ý trong xử lý sự cố nền móng 77 3.3.2 Những điều cần lưu ý trong xử lý sự cố nứt kết cấu BTCT 78 3.4 Lập các kế hoạch ứng phó trong trường hợp sự cố xấu xảy ra 78

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Thông tư số: 11/2010/TT-BXD ngày17 tháng 8 năm 2010 về việc Hướng dẫn về quản lý cơ sở dữ liệu công trình ngầm đô thị

2 Nghị định số 12/2009/NĐ-CP của Chính phủ ngày 12 tháng 02 năm 2009 :

Về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình

3 Nghị định 83/2009/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 12/2009/NĐ-CP về quản lý dự

án đầu tư xây dựng công trình

4 Nghị định số 39/2010.NĐ-CP ngày 07/04 /2010 về quản lý không gian xây dựng ngầm đô thị

5 Nghị định số 15/2013/NĐ-CP ngày 06/02/2013 của Chính phủ về quản lý chất lượng công trình xây dựng

6 Đinh Tuấn Hải(2012), Quản lý dự án, NXB Xây dựng

7 Đinh Tuấn Hải, Phạm Xuân Anh(2013), Quản Lý Dự Án Trong Giai Đoạn Xây Dựng, NXB Xây dựng

8 Đỗ Đình Đức, Bùi Mạnh Hùng (2012), Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng Công Trình, NXB Xây dựng

9 Nguyễn Hồng Tiến(2012), “Quản lý xây dựng công trình ngầm tại các đô thị Việt Nam”, Báo Sài gòn đầu tư & xây dựng

10 Vũ Cao Đàm (2011), Phương pháp nghiên cứu khoa học, NXB GD Việt Nam

11 Bùi Mạnh Hùng (2010), Phòng chống cháy nổ và nhiễm độc công trình

ngầm NXB Xây dựng

12 Phạm Thị Trang(2010),Nghiên cứu giải pháp quản trị rủi ro trong dự án thi công xây dựng, Tạp chí khoa học và công nghệ, đại học Đà Nẵng

13 Nguyễn Viết Trung, Vũ Thị Nga(2010), Phân tích rủi ro kỹ thuật trong xây dựng công trình cầu ở Việt Nam

14 Nguyễn Văn Quảng (2006), Nền móng và tầng hầm nhà cao tầng, NXB Xây dựng

15 Nguyễn Bá Kế (2006), Xây dựng công trình ngầm đô thị theo phương pháp đào mở, NXB Xây dựng

16 Trịnh Thuỳ Anh (2005), "Một số vấn đề về rủi ro dự án và quản lý rủi ro dự án", Tạp chí Khoa học Giao thông Vận tải, số 12, tháng 11 năm 2005

17 Lê Kiều (2005), Quản lý rủi ro trong dự án đầu tư xây dựng công trình, Báo cáo hội nghị khoa học tháng 2-2005, Hà Nội

18 Nguyễn Bá Kế (2002), Thiết kế và thi công hố móng sâu, NXB Xây dựng

19 VILEN ALECHVEVICH IVACNHUC (1999) Thiết kế và xây dựng công trình ngầm và công trình đào sâu, NXB Xây dựng

20 Nguyễn Bá Kế (1998), Một số nguyên nhân gây hư hỏng nền móng công trình, thông báo KHKTXD – số đặc biệt, Viện khoa học kỹ thuật xây dựng BXD

21 Trần Chủng(1998), Hư hỏng công trình nguyên nhân và giải pháp sửa chữ, Bài giảng

22 Và một số nguồn trên báo internet

23 Cổng giao tiếp điện tử ww.hanoi.gov.vn thuộc UBND thành phố Hà Nội

24 Một số tài liệu có liên quan khác

1

PHẦN A: MỞ ĐẦU

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Những năm qua, đầu tư xây dựng ở nước ta không ngừng tăng nhanh cả

về quy mô, lĩnh vực với sự tham gia rộng rãi của toàn xã hội.Trong đó giai đoạn triển khai thi công là giai đoạn dài nhất và rất nhạy cảm đối với các tác động của nhiều yếu tố so với tất cả các giai đoạn khác của một dự án đầu tư xây dựng Tình hình biến động về chính trị, kinh tế của thế giới đã tác động không nhỏ đến nền kinh tế nước ta, làm cho giá cả một số loại vật tư xây dựng thay đổi ảnh hưởng đến kinh phí xây dựng các công trình Bên cạnh đó, trình độ nhân công, trình độ quản lý của nhân lực trong ngành xây dựng hiện nay cũng hạn chế vẫn còn theo lề lối thủ công, không có tác phong làm việc

và quản lý chuyên nghiệp dẫn đến việc quản lý và kiểm soát còn nhiều bất cập và bị động Đó chính là nguyên nhân dẫn đến sự tồn tại rủi ro đối với quá trình thi công xây dựng Các rủi ro thường gây ra những tổn thất đòi hỏi phải tốn kém những khoản chi phí để khắc phục Để đối phó với các rủi ro, các tổ chức phải thực hiện các biện pháp quản lý rủi ro

Trong cơ cấu quy hoạch đô thị hiện đại thể loại Nhà cao tầng luôn được chú ý khai thác triệt để bởi tính hiệu quả kinh tế cũng như những ưu thế của chúng Tuy nhiên nhiều công trình xây dựng đã bộc lộ những bất cập và hạn chế, đặc biệt là trong công tác thi công phần ngầm để xảy ra nhiều sự cố như hư hỏng, sụt lún, nứt gãy…Ngoài ra còn gặp những thách thức như:

- Công tác GPMB: là nhiệm vụ cực kỳ nan giải hiện nay, nhiều công trình trong tình trạng không biết bao giờ xong bởi vì vướng mặt bằng GPMB khó khăn kéo theo nhiều hậu quả như việc tăng giá thành công trình, trượt giá, làm khó tiến độ dự án, kéo dài thời gian đưa công trình vào hoạt động…

- Điều kiện thi công chật hẹp: nhiều công trình đường dây, đường ống ngầm hiện có đan xen chằng chịt dưới lòng đất gây rất nhiều khó khăn cho công tác cải tạo, đại tu và xây dựng mới Chỉ đến khi thi công đào đâu

2

đụng đó mới biết… điều này gây thiệt hại lớn về thời gian, kinh phí và ảnh hưởng đến hoạt động và đời sống của nhân dân

- Thi công công trình mới song vẫn phải đảm bảo hoạt động bình thường của các công trình hiện hữu Thi công xây dựng công trình ngầm gây các ảnh hưởng rất lớn đến công trình xung quanh trong một phạm vi nhất định (theo diện và theo chiều sâu) kể cả các công trình trên mặt đất đến vị trí phân bố công trình ngầm

- Thi công công trình ngầm phải đối mặt với những thách thức về môi trường địa chất phức tạp với các tầng đất đá có mức độ phong hóa và cấu trúc khác nhau… chứa đựng nhiều rủi ro về cấu tạo địa tầng, động đất, kasto, cát chảy, nước ngầm

- Liên quan đến quản lý xây dựng công trình ngầm: Chưa có một hệ thống những số liệu điều tra cơ bản về địa chất công trình, địa chất thủy văn… phục vụ cho công tác xây dựng công trình ngầm tại các đô thị Chưa có bản đồ hiện trạng công trình ngầm Chưa có các cơ sở dữ liệu về công trình ngầm đô thị Chưa có quy hoạch không gian xây dựng công trình ngầm Năng lực nghiên cứu, khảo sát, thiết kế còn hạn chế và còn thiếu những tiêu chuẩn, quy chuẩn có liên quan đến xây dựng công trình ngầm… Chưa có cơ quan thống nhất quản lý công trình ngầm

Vì vậy để phòng ngừa rủi ro, giảm thiểu thiệt hại do sự cố gây ra cho công tác xây dựng công trình ngầm đô thị nói chung, tầng hầm nhà cao tầng nói riêng chúng ta cần dự báo đầy đủ các loại hình rủi ro khác nhau, theo từng giai đoạn thực hiện và theo từng bước công việc của dự án, không những để tránh xảy

ra thiệt hại dây chuyền mà còn để có cơ sở cho những giải pháp phòng ngừa, hạn chế, khắc phục thích hợp tương ứng tiếp theo, vừa đảm bảo nhanh chóng

có được những hoạt động hợp lý tiến tới dập tắt sự cố xảy ra, giảm thiểu thiệt hại do sự cố và tiến tới bù đắp (bảo hiểm) được những thiệt hại do những sự

cố xảy ra, vừa đảm bảo nhanh chóng rút ra những kinh nghiệm và kế sách

3

không để xảy ra những sự cố tương tự tiến tới ngày càng nâng cao hiệu quả của công tác xây dựng công trình ngầm đô thị

Bằng các công cụ thống kê và các phép kiểm định, nghiên cứu đã xếp hạng các yếu tố rủi ro có nguy cơ và mức độ ảnh hưởng từ cao đến thấp; là cơ sở cho các đơn vị chủ đầu tư, đơn vị thi công… để có các biện pháp quản lý ngay từ giai đoạn đầu và trong từng giai đoạn của quá trình thi công xây dựng công trình ngầm đô thị

Do vậy, cần thiết nghiên cứu đề tài : “Quản lý rủi ro trong thi công xây dựng tầng hầm nhà cao tầng” để tìm hiểu nghiên cứu nâng cao quản lý và

phòng ngừa rủi ro trong thi công xây dựng tầng hầm nhà cao tầng, cũng như

đề xuất ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện, nâng cao đồng thời khắc phục những bất cập còn tồn tại trong quá trình thi công xây dựng công trình ngầm

đô thị

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Nghiên cứu thực trạng quản lý rủi ro trong thi công xây dựng tầng hầm nhà cao tầng tại Hà Nội

- Vận dụng các cơ sở khoa học, tổng kết các kinh nghiệm về Quản lý rủi ro trong thi công xây dựng tầng hầm nhà cao tầng, từ khi có chủ trương ĐTXD công trình, đến khâu khảo sát lập dự án, khảo sát thiết kế kỹ thuật thi công, thẩm định thẩm tra, đấu thầu chỉ thầu, thi công và giám sát chất lượng cho đến giai đoạn khai thác sử dụng

- Đưa ra các giải pháp và phương thức để khắc phục và hạn chế rủi ro trong quá trình thi công xây dựng công trình tầng hầm nhà cao tầng đồng thời phù hợp với điệu kiện kinh tế xã hội và năng lực con người của địa phương

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý rủi ro trong thi công xây dựng tầng hầm nhà cao tầng

- Phạm vi nghiên cứu:

4

+ Địa bàn Hà Nội

+ Định hướng phát triển đến năm 2050

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Thu thập tài liệu, tổng hợp, phân tích những tồn tại về vấn đề sự cố thi công công trình ngầm đô thị

- Nghiên cứu, thống kê, phân tích những số liệu liên quan

- Tham khảo các nguyên lý và thực tế của nước ngoài

- Liên hệ những vấn đề hiện tại và xu hướng phát triển kinh tế, xã hội, khoa học để đề ra những định hướng phát triển trong tương lai

- Dựa vào những cơ sở khoa học lập luận, kết hợp với các tiêu chuẩn, quy phạm hiện hành để đưa ra kết qủa nghiên cứu

- Đề xuất các giải pháp Sau đó đưa ra kết luận và kiến nghị

Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

Đề tài thực hiện sẽ đáp ứng được các vấn đề cấp thiết khi thi công xây dựng công trình ngầm đô thị, nhằm tạo điều kiện thuận tiện cho các đơn vị thi công phần ngầm phòng ngừa và giải quyết các sự cố

Đề tài cũng là tài liệu tham khảo cho các ứng dụng thực tế về thi công xây dựng các công trình ngầm

Nâng cao hiệu quả quản lý trong thi công xây dựng công trình ngầm đô thị

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

88

PHẦN C: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 Kết luận

Trong thi công xây dựng công trình , vấn đề quản lý rủi ro là vô cùng cần thiết Quản lý rủi ro tốt sẽ hạn chế được các rủi ro tron g quá trình thi công , giúp công việc triển khai thi công được thuận tiện và an toàn và giảm chi phí khắc phu ̣c rủi ro, đem la ̣i thành công cho mỗi dự án

Quản lý rủi ro trong thi công xây dựng công trình tầng hầm nhà cao tầng

là một trong các Nhóm nguyên nhân dẫn đến sự cố công trình, chúng có phần nào mang tính chất ngẫu nhiên Không phải là rủi ro nào cũng dẫn đến sự cố nghiêm trọng Vì vậy khi phân tích cần đánh giá mức độ nghiệm trọng của từng nhóm rủi ro cụ thể để có biện pháp quản lý, kiểm soát hợp lý tương ứng Nói chung không có sự cố công trình nào là hoàn toàn giống như nhau Mặc dù vậy, người quản lý có khả năng kiểm soát và dự đoán các rủi ro có thể dẫn đến sự cố Hầu hết rủi ro trong thi công xây dựng công trình tầng hầm đều có nguyên nhân chủ quan từ con người, vì vậy việc phân tích , phòng tránh, xử lý rủi ro kịp thời là hoàn toàn có thể thực hiện được

Công tác nghiên cứu, phân tích cụ thể các sự cố đã xảy ra là kho tư liệu quí giá để người quản lý hoàn thành tốt dự án công trình của mình, là tài liệu thực tế quan trọng để chúng ta xây dựng biện pháp quản lý rủi ro thi công công trình tầng hầm một cách có hiệu quả

2 Kiến nghị

- Đối với việc thi công xây dựng công trình tầng hầm cần cân nhắc khi cấp phép cho việc xây dựng công trình ngầm trên nền đất yếu trong các đô thị, nhất là các công trình ngầm có chiều sâu trên 10m, hoặc nhà cao tầng

có 3 tầng hầm trở lên

- Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm trong việc đấu thầu hoặc chỉ định thầu để chọn được các pháp nhân khảo sát, thiết kế và thi công có đủ năng lực về nhân sự, về trang thiết bị, về trình độ và kinh nghiệm, về thành tích tốt trong quá khứ để đảm bảo chất lượng công trình, tránh những rủi ro đáng tiếc có thể xảy ra