Quản lý kiến trúc cảnh quan công viên vị xuyên – phường vị xuyên thành phố nam định (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGUYỄN ĐỨC HIẾU KHÓA : 2011-2013 QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÔNG VIÊN VỊ XUYÊN – PHƯỜNG VỊ XUYÊN THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

Hà Nội, năm 2013

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN ĐỨC HIẾU KHÓA : 2011-2013

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÔNG VIÊN VỊ XUYÊN – PHƯỜNG VỊ XUYÊN

THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS ĐỖ HẬU

Hà Nội - năm 2013

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường đại học Kiến Trúc Hà Nội, Khoa Sau đại học trường đại học Kiến Trúc Hà Nội đã giúp tôi có kiến thức và hoàn thành tốt bản Luận văn tốt nghiệp này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo hướng dẫn khoa học PGS.TS Đỗ Hậu đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành tốt Luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo của khoa sau đại học, các thầy cô giáo trong trường đã truyền đạt cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian học tập và làm Luận văn tốt nghiệp tại trường

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân và bạn bè đã động viên giúp đỡ tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt Luận văn này

Dù đã rất cố gắng trong quá trình thực hiện song do thời gian và khả năng thực hiện có hạn nên Luận văn sẽ không tránh khỏi những hạn chế và sai sót, tôi rất mong nhận được nhiều sự góp ý của các thầy cô và các bạn để những giải pháp, kiến nghị, đề xuất trong Luận văn có thể được áp dụng ngoài thực tiễn đạt kết quả cao

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Đức Hiếu

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Đức Hiếu

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục Lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ, đồ thị

MỞ ĐẦU………….……… 01

Lý do chọn đề tài……… 01

Mục tiêu nghiên cứu……… … 04

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… …….04

Phương pháp nghiên cứu……….……… ….04

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài……….05

Cấu trúc luận văn……….……05

Một số khái niệm dùng trong luận văn………05

NỘI DUNG……… 06

Chương 1.THỰC TRẠNG QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÔNG VIÊN VỊ XUYÊN …….………… ………… ………… 07

1.1 Khái quát về thành phố Nam Định và Vị trí của Công viên Vị Xuyên trong thành phố……… … 07

1.1.1 Khái quát về thành phố Nam Định ……… 07

1.1.2 Vị trí công viên trong thành phố…….……… ………… … 09

1.2 Quá trình hình thành và phát triển Công viên Vị Xuyên 10

1.2.1 Quá trình hình thành và phát triển………… ……… 10

1.2.2 Phân khu chức năng trong công viên Vị Xuyên……… 11

1.3 Thực trạng về kiến trúc cảnh quan Công viên Vị Xuyên………… 12

1.3.1 Hiện trạng kiến trúc cảnh quan tổng thể……… …12

1.3.2 Hiện trạng cảnh quan một số công trình trong công viên……… … 13

1.3.3 Hiện trạng cây xanh……… …17

1.3.4 Hiện trạng sân đường, hiện trạng hạ tầng kỹ thuật……… 18

1.3.5 Hiện trạng vệ sinh môi trường……… …19

1.3.6 Hiện trạng thiết bị vui chơi giải trí……… ….20

1.4 Thực trạng về công tác quản lý kiến trúc cảnh quan công viên Vị Xuyên………

20

1.4.1 Các chỉ thị,điều lệ,quy định của thành phố về công tác quản lý kiến trúc cảnh quan Công Viên ……….… ……….… 20

1.4.2 Thực trạng về công tác quản lý kiến trúc cảnh quan tại Công viên Vị Xuyên……… ……….……… 24

1.4.3 Thực trạng công tác tổ chức bộ máy quản lý Công viên Vị Xuyên….28 1.4.4 Những tồn tại, bất cập trong quản lý kiến trúc cảnh quan công viên Vị Xuyên……… …… …… …………30

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH

QUAN CÔNG VIÊN VỊ XUYÊN……… ……….…33

2.1 Các cơ sở lý luận……….……… 33

2.1.1 Nội dung quản lý nhà nước về kiến trúc cảnh quan đô thị……… ….33

2.1.2 Các tiêu chí để quản lý kiến trúc cảnh quan… 35

2.1.3 Phân vùng quản lý kiến trúc cảnh quan……… 39

2.2 Các cơ sở pháp lý… ……… 40

2.2.1 Các văn bản pháp luật về quản lý kiến trúc cảnh quan………… … 40

2.2.2 Các quy chuẩn–tiêu chuẩn về quản lý kiến trúc cảnh quan……… …42

2.2.3 Các định hướng quy hoạch tổ chức kiến trúc cảnh quan công viênVị Xuyên 42

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kiến trúc cảnh quan công viên Vị Xuyên ……… ……… ….50

2.3.1 Các đặc điểm hiện trạng………… ……… … 50

2.3.2 Các công tác quy hoạch và thiết kế đô thị…… ……… … 52

2.3.3 Các cơ chế chính sách……… ……… 53

2.3.4 Các yếu tố khoa học kỹ thuật……… ……… 54

2.3.5 Các yếu tố với sự tham gia của cộng đồng……… 54

2.4 Các bài học kinh nghiệm trong nước và ngoài nước về quản lý kiến trúc cảnh quan…… 56

2.4.1 Trong nước ……… ….56

2.4.2 Ngoài nước ……… ….67

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH

QUAN CÔNG VIÊN VỊ XUYÊN……….……… 71

3.1 Quan điểm và mục tiêu quản lý……… …… …… 71

3.1.1 Quan điểm……… … 71

3.1.2 Mục tiêu……… … 71

3.2 Các nguyên tắc quản lý……… ……….72

3.3 Các nhóm giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan……… 72

3.3.1 Hoàn thiện quy hoạch xây dựng và thiết kế đô thị.……… 72

3.3.2 Giải pháp diều chỉnh bổ sung quy định quản lý quy hoạch kiến trúc cảnh quan công viên……….……… 76

3.3.3 Quản lý xây dựng, cải tạo… …… ……… ….77

3.3.4 Quản lý kiến trúc cảnh quan tự nhiên, cảnh quan nhân tạo …… … 78

3.3.5 Quản lý khai thác sử dụng…… … 80

3.3.6 Cơ chế chính sách thu hút đầu tư và huy động nguồn lực……… 81

3.3.7 Tổ chức bộ máy quản lý ……….……… 84

3.3.8 Huy hộng sự tham gia của cộng đồng……… … 89

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ………… …….……… … 92

KẾT LUẬN……… ……… 92

KIẾN NGHỊ……… 94

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài:

Thành phố Nam Định là một đô thị có từ thế kỷ thứ XIII, giàu truyền thống cách mạng Thành phố văn hiến, quê hương của vương triều Trần có gần hai thế kỷ lừng danh oanh liệt Thành phố Nam Định trước kia là đô thị lớn thứ 3 miền Bắc sau thủ đô Hà Nội và thành phố Hải Phòng Năm

1976, thành phố được Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Hiện nay thành phố Nam Định là tỉnh lỵ của tỉnh Nam Định, là đô thị loại I đồng thời được xác định là trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa – khoa học kỹ thuật – thể dục thể thao của Tỉnh, đóng vai trò là trung tâm khu vực và vùng, có tầm ảnh hưởng quan trọng tới sự phát triển của vùng Nam đồng bằng sông Hồng

Hệ thống công viên trong thành phố có vai trò quan trọng là khu vực nghỉ ngơi, sinh hoạt văn hóa hoàn hỏa nhất trong các loại đất cây xanh đô thị Tùy tính chất, quy mô, đặc điểm thiên nhiên của từng đô thị mà người

ta tổ chức các thể loại khác nhau, mỗi loại lại có những đặc điểm riêng Qúa trình đô thị hóa tại thành phố Nam Định tác động đến hệ thống cây xanh, không gian xanh công cộng của thành phố và những hậu quả của quá trình đô thị hóa

Nhận định chung là chỉ tiêu đất để trồng cây xanh còn quá thấp, trung bình mới chỉ đạt 0,5 m/người

Một trong những nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong việc phát triển cây xanh là chi phí cho công tác sản xuất và duy trì cây xanh chủ yếu dựa vào ngân sách Nhà nước Trong khi đó, công tác quản lý cây xanh lại lỏng lẻo Tình trạng chặt phá cây, tỉa cành, mé nhánh, khai thác diễn ra một cách tùy tiện và khá phổ biến làm giảm độ che phủ và khả năng sinh tồn của cây

Nguồn lực phát triển cây xanh đô thị còn ít, chỉ dựa vào ngân sách Nhà nước, thiếu cơ chế, chính sách để khuyến khích mọi thành phần kinh tế và nhân dân tham gia

Bên cạnh đó, quản lý về cây xanh còn lỏng lẻo, tình trạng chặt phá cây, tỉa cành; khai thác một cách tuỳ tiện còn làm giảm diện tích độ che phủ và khả năng sinh tồn của cây Việc trồng cây xanh ở những nơi công cộng vẫn còn mang tính tự phát, manh mún, thiếu quy hoạch về lựa chọn, bố trí loại cây trồng phù hợp ở từng công trình, từng địa phương

Cùng với sự phát triển kinh tế – xã hội, công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước, quá trình đô thị hoá cũng diễn ra nhanh chóng, bộ mặt đô thị được cải thiện rõ rệt Tuy nhiên, hạ tầng kỹ thuật đô thị còn nhiều bất cập, đặc biệt

là vấn đề công viên, cây xanh đô thị vẫn bị xem nhẹ

Một biện pháp cũng hết sức quan trọng là khuyến khích các hộ gia đình tự trồng cây xanh, chăm sóc, bảo vệ và trồng cây xanh trước mặt nhà, trên các tuyến phố theo quy hoạch và theo quy định về chủng loại cây được phê duyệt

Hình 1.1 Thành phố Nam Định nhìn từ trên cao ( Nguồn: Phòng quy hoạch Nam Định )

Từ khi Tp.Nam Định được công nhận là đô thị loại I trực thuộc tỉnh theo quyết định số 2106/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ năm 2011 thì vấn đề cải tạo chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan của thành phố rất được chú trọng và ưu tiên Chính vì vậy dự án nâng cấp và cải tạo công viên Vị Xuyên đã được phê duyệt năm 2010

Công viên Vị Xuyên nằm trong quần thể gồm nhiều công trình văn hóa(Nhà Văn Hóa 3-2), tín ngưỡng ( tượng đài Trần Hưng Đạo-mộ Trần

Tế Xương đều nằm trong khuôn viên) nên ngoài giá trị về yếu tố cảnh quan hồ Vị Xuyên còn là nơi lưu giữ nhiều chứng tích lịch sử của thành phố đã có 750 năm hình thành và phát triển

Bốn trục đường chính bao quanh hồ gồm: Nguyễn Du,Lê Hồng Phong, Mạc Thị Bưởi, Hùng Vương đều thuộc những tuyến đường chính và có mật độ kinh doanh dịch vụ sầm uất nhất thành phố Đây cũng là 1 vấn đề thách thức cho công tác quản lý cảnh quan

Quảng trường 3-2 nơi đặt tượng đài Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn (nằm trong khuân viên công viên ) vừa là khu vực tâm linh tín ngưỡng vừa

là nơi diễn ra các sự kiện lớn lại tập trung nhiều dịch vụ vui chơi giải trí với mật độ đông cũng đặt ra những bài toán về công tác quản lý

Thêm một vấn đề về công tác quản lý là yếu tố sử dụng mặt nước của

Hồ Vị Xuyên chiếm một nửa diện tích của công viên Nơi thường xuyên diễn ra các hoạt động văn hóa và dịch vụ: đua thuyền truyền thống, thi câu

động hồi phục và nâng cao sức khoẻ cộng đồng, vui chơi giải trí phù hợp đúng chức năng

Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả kiến trúc cảnh quan công viên Vị Xuyên theo quy hoạch chung Tp.Nam Định và phù hợp với tiêu chí là đô thị loại I, nhằm đáp ứng nhu cầu văn hóa,nghỉ ngơi của người dân Tp.Nam Định cũng như tạo bộ mặt khang trang cho thành phố

Đối tượng và giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng : Quản lý các không gian và thành phần tạo nên kiến trúc cảnh quan Công viên Vị Xuyên

- Giới hạn, phạm vi nghiên cứu : Công viên Vị Xuyên (Hồ Vị Xuyên Thuộc địa bàn P.Vị Xuyên - Tp.Nam Định theo quy hoạch chi tiết Công viên Vị Xuyên tỉ lệ 1/500 và nằm trong định hướng quy hoạch chi tiết 1/2000 phường Vị Hoàng đã được Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định phê duyệt tại Quyết định số 4198/2005/QĐ-UB ngày 30 tháng 12 năm 2005

) Tổng diện tích nghiên cứu theo quy hoạch: S=15Ha

Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp khảo sát điều tra

- Phương pháp tiếp cận hệ thống trên cơ sở tổng hợp các số liệu điều tra, khảo sát công tác quản lý đô thị trên địa bàn Tp.Nam Định và khu vực nghiên cứu

- Phương pháp so sánh đối chiếu, vận dụng có tính kế thừa, sang tạo các kinh nghiệm ở một số thành phố trong và ngoài nước về công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan cảnh hồ

- Phương pháp phân tích và tổng hợp phương án, đề xuất các giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan hữu hiệu áp dụng cho công viên Vị Xuyên

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:

- Ý nghĩa khoa học: Dựa trên các luận cứ khoa học đề xuất các giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan công viên Vị Xuyên

- Ý nghĩa thực tiễn: Áp dụng các giải pháp quản lý đã đề xuất để quản

lý kiến trúc cảnh quan Công viên Vị Xuyên có hiệu quả

Cấu trúc luận văn

– Phần mở đầu

– Phần nội dung : Luận văn gồm ba chương

+ Chương 1: Tổng quan và thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan công viên Vị Xuyên

+ Chương 2: Cơ sở khoa học quản lý kiến trúc cảnh quan công viên Vị Xuyên

+ Chương 3: Đề xuất giải pháp quản lý kiến trúc cảnh công viên Vị Xuyên

- Phần kết luận và kiến nghị

- Phần tài liệu tham khảo

Một số khái niệm, thuật ngữ sử dụng trong luận văn:

1 Đô thị là phạm vi ranh giới địa chính nội thị của thành phố, thị xã và

thị trấn; bao gồm các quận và phường, không bao gồm phần ngoại thị

2 Không gian đô thị là toàn bộ không gian thuộc đô thị bao gồm: vật thể

kiến trúc đô thị và khoảng không còn lại sau khi xây dựng ở trước, sau, trên, dưới, bên cạnh của công trình kiến trúc đô thị

3 Kiến trúc đô thị là không gian vật thể đô thị bao gồm: các loại nhà; công

trình kỹ thuật, nghệ thuật, cảnh quan đô thị; quảng cáo; các không gian công cộng và những công trình sẽ xây dựng theo quy hoạch mà sự tồn tại, hình ảnh, kiểu dáng của chúng chi phối hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến bộ mặt đô thị

4 Cảnh quan đô thị là không gian cụ thể có nhiều hướng quan sát ở trong

đô thị như: không gian trước tổ hợp kiến trúc, quảng trường, đường phố, vỉa

hè, lối đi bộ, công viên, thảm thực vật, vườn cây, vườn hoa; đồi, núi, gò đất, đảo, cù lao, triền đất tự nhiên, dải đất ven bờ biển, mặt hồ, mặt sông, kênh, rạch qua đô thị và không gian sử dụng chung thuộc đô thị

5 Công viên đô thị là khu vực nghỉ ngơi, sinh hoạt văn hóa hoàn hảo nhất

trong các loại đất cây xanh đô thị Tùy tính chất, quy mô, đặc điểm thiên nhiên của từng đô thị mà người ta tổ chức các thể loại công viên khác nhau, mỗi loại

có những đặc điểm và chức năng riêng

6 Quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị là một trong những nội dung của

công tác quản lý quy hoạch xây dựng đô thị góp phần tạo lập hình ảnh cấu trúc không gian đô thị, kết hợp hài hòa giữa các thành phần thiên nhiên và nhân tạo của kiến trúc cảnh quan nhằm xác lập trật tự đô thị và nâng cao chất lượng sống đô thị

7 Quy chế quản lý kiến trúc đô thị là những quy định về quản lý kiến trúc

đô thị do Ủy ban nhân dân các cấp ban hành nhằm mục đích quản lý kiến trúc

đô thị theo Nghị định này và các văn bản pháp luật có liên quan

NỘI DUNG ĐỀ TÀI

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

hành luật lệ của một bộ phận người dân còn kém, kết hợp với sự quản lý còn lỏng lẻo…vv ảnh hưởng đến hình ảnh thẩm mỹ của Nam Định

Nghiên cứu cảnh quan công viên trong đô thị, các giải pháp thiết kế, quản lý cho các lớp không gian, các tiện ích đô thị cho không gian trong công viên : Như đèn chiếu sáng, hàng rào chắn, ghế ngồi, mặt nước, cây xanh, công trình… ở công viên Vị Xuyên là những nội dung cơ bản được tác giả đi sâu nghiên cứu dựa trên kinh nghiệm của các nước tiên tiến trên thế giới, từ đó đó vận dụng vào điều kiện thực tế của công viên Vị Xuyên

có xem xét đến tập quán sinh hoatjvaf đặc trưng văn hóa của người Việt Nam nói chung và người Nam Định nói riêng

Thực hiện luận văn này, với một phần nhỏ bé vào trong công tác quản

lý nhà nước mong muốn cho công tác quản lý của công viên Vị Xuyên ngày càng được cải thiện và đem lại cho người dân có những không gian riêng

Trên cơ sở tình hình thực trạng công tác quản lý kiến trúc cảnh quan công viên trong đô thị và những cơ sở lý luận khoa học và thực tiễn đã được phân tích ở chương I và chương II, luận văn đã đề xuất các bước thực hiện quy hoạch và giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan công viên Vị Xuyên Các giải pháp này nhấn mạnh nhiều khía cạnh về kiến trúc cảnh quan, phân tích các mặt được và chưa được trong công tác quản lý kiến trúc cảnh quan Để đảm bảo cho công tác quản lý kiến trúc cảnh quan công viên Vị Xuyên có hiệu quả cao, ngoài cơ chế chính sách phù hợp để khuyến khích và thu hút cộng đồng tham gia vào lĩnh vực thiết kế cảnh quan, ngoài ra cần phải có hình thức tuyên truyền, vận động, phổ biến và cải tạo nguồn nhân lực từ cộng đồng, phân tích các hình thức và mức độ tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý kiến trúc cảnh quan Dần dần thay đổi nhận thức của cộng đồng trong công tác quản lý kiến trúc