` TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI BÙI HOÀNG HẢI QUẢN LÝ HỆ THỐNG THOÁT NƯỚC CỦA TRUNG TÂM THÀNH PHỐ UÔNG BÍ-TỈNH QUẢNG NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ & CÔNG TRÌNH Hà nội – Năm 2
Trang 1`
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
BÙI HOÀNG HẢI
QUẢN LÝ HỆ THỐNG THOÁT NƯỚC CỦA TRUNG TÂM THÀNH PHỐ UÔNG BÍ-TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ & CÔNG TRÌNH
Hà nội – Năm 2013
Trang 2`
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
BÙI HOÀNG HẢI KHÓA: 2011-2013
QUẢN LÝ HỆ THỐNG THOÁT NƯỚC CỦA TRUNG TÂM
THÀNH PHỐ UÔNG BÍ-TỈNH QUẢNG NINH
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
Mã số: 68.58.01.06
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ & CÔNG TRÌNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS.TS.HOÀNG VĂN HUỆ
Hà nội – Năm 2013
Trang 31
MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Hệ thống thoát nước đô thị đóng vai trò quan trọng trong hệ thống kết cấu hạ tầng và bảo vệ môi trường đô thị Quản lý hệ thống thoát nước là một trong những giải pháp để quản lý môi trường đô thị, nhằm đạt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên nói chung
Trong xu hướng đô thị hóa mạnh mẽ hiện nay, sự tập trung đô thị và hình thành đô thị mới của nước ta đang chuyển biến rõ nét, mật độ dân cư đô thị ngày càng tăng mạnh, bộ mặt đô thị thay đổi, các đô thị được quy hoạch xây dựng, mở mang diện tích, đầu tư xây dựng nhiều về cơ sở hạ tầng kỹ thuật và cơ sở sản xuất Tuy nhiên tại hầu hết các đô thị có quá trình đô thị hóa quá nhanh chóng đã dẫn đến rất nhiều khó khăn trong công tác quản lý và phát triển đô thị như: ô nhiễm môi trường, an toàn đô thị thấp, tệ nạn xã hội gia tăng, thiếu thốn cơ sở hạ tầng Công tác quản lý đô thị không đáp ứng được các yêu cầu phát triển của đô thị cũng gây những trở ngại cho quá trình phát triển, đặc biệt là công tác quản lý hệ thống thoát nước rất là yếu kém hiện nay, kể cả đối với những đô thị lớn và hiện đại ở trong nước
Uông Bí là một trong những trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa lớn của tỉnh Quảng Ninh có vai trò quan trọng, làm cầu nối phát triển kinh tế giữa
Hà nội – Hạ Long, và Hải Phòng –Uông Bí - Hạ Long nên có nhiều lợi thế phát triển kinh tế về nhiều mặt như: giao thông thuận lợi (cảng sông, đường sắt, đường bộ); giàu tài nguyên thiên nhiên thuận lợi cho công nghiệp khai thác than, sản xuất vật liệu xây dựng, sản xuất nhiệt điện, nuôi trồng thủy hải sản suất khẩu Với những lợi thế và tiềm năng phát triển đó, hiện nay tỉnh Quảng Ninh nói chung và TP Uông bí nói riêng đang đầu tư hàng chục dự án lớn về kinh tế, hạ tầng kỹ thuật, du lịch, các khu đô thị mới, các khu dân cư
Trang 42
được quy hoạch cải tạo và đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Do vậy, TP Uông Bí đang đứng trước nhiều thách thức to lớn là làm sao “vừa phát triển kinh tế xã hội, phát triển đô thị mà vẫn đảm bảo điều kiện môi trường” Đặc biệt việc bảo vệ môi trường có ý nghĩa rất quan trọng để đô thị phát triển tốt trong tương lại Một trong những yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ môi trường
là “Hệ thống thoát nước của thành phố Uông Bí” do thành phố có nhiều con sông chảy qua, nhiều nhà máy, xí nghiệp, khu dân cư là đầu nguồn của khu vực nuôi trồng thủy hải sản của TP Tất cả nước mưa, nước sinh hoạt, nước sản xuất công nghiệp đều thoát ra sông Hiện nay thành phố Uông Bí chưa có HTTN hoàn chỉnh, các quy hoạch không đồng bộ, rải rác, ghép nối, thiếu cống thoát nước và nhà máy xử lý Thêm vào đó hệ thống các cấp quản lý môi trường nói chung và quản lý thoát nước nói riêng chưa phù hợp, sự kết hợp giữ các cấp ngành còn yếu, chống chéo, chưa đồng bộ, thiếu các văn bản, quy chế quản lý, thiếu cơ chế chính sách phù hợp, năng lực cán bộ quản lý còn yếu và thiếu những chế tài thích hợp
Chính vì vậy, đề tài nghiên cứu “Quản lý hệ thống thoát nước của trung tâm thành phố Uông Bí – Tỉnh Quảng Ninh” là cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn trong quá trình bảo vệ môi trường đô thị của thành phố Uông Bí, trong xu thế hội nhập với toàn tỉnh Quảng Ninh
Mục đích nghiên cứu
+ Đề xuất một số giải cho công tác quản lý hệ thống thoát nước của trung tâm TP Uông Bí
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
+ Đối tượng nghiên cứu: Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của khu vực trung tâm thành phố Uông Bí; Hiện trạng hạ tầng kỹ thuật và các dự án đang triển khai hoặc đã được phê duyệt; Nhu cầu sử dụng nước và các điều kiện vệ
Trang 53
sinh môi trường của trung tâm thành phố Uông Bí Giải pháp quản lý hệ thống thoát nước
+ Phạm vi nghiên cứu: Khu vực trung tâm của thành phố Uông Bí tới năm
2020 và tầm nhìn 2030
Phương pháp nghiên cứu
+ Điều tra, khảo sát, thu thập và phân tích số liệu số liệu
+ Hệ thống hóa và tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm trong và ngoài nước các tư liệu về quản lý nước thải
+ Trên cơ sở đó đề xuất một số vấn đề về quản lý nước thải để đảm bảo điều kiện vệ sinh môi trường
Ý nghĩa khoa học thực tiễn của đề tài
+ Tổng kết một cách có cơ sở khoa học về vấn đề quản lý hệ thống thoát nước của trung tâm TP Uông Bí-tỉnh Quảng Ninh
+ Những kết quả và giải pháp đề xuất có thể ứng dụng trực tiếp cho địa phương và các dự án tương tự
Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và kiến nghị, phần phụ lục, tài liệu tham khảo luận văn gồm 03 chương:
Chương I: Tổng quan về quản lý hệ thống thoát nước của trung tâm thành phố Uông Bí - tỉnh Quảng Ninh
Chương II Cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc quản lý hệ thống thoát nước đô thị của trung tâm thành phố Uông Bí - tỉnh Quảng Ninh
Chương III Đề xuất một số giải pháp quản lý hệ thống thoát nước của trung tâm thành phố Uông Bí – tỉnh Quảng Ninh
Trang 6THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
Email: digilib.hau@gmail.com
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 785
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
KẾT LUẬN
1 Thành phố Uông Bí là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Quảng Ninh, nằm trong vùng tăng trưởng kinh tế và là cầu nối giữa Quảng Ninh-Hải Phòng Uông Bí có rất nhiều độ lực phát triển kinh tế xã hội rất nổi trội Đặc biệt có thiền viện trúc lâm Yên Tử là di tích đặc biệt quốc gia-trung tâm phật giáo lớn nhất cả nước Uông Bí đang chuyển mình với tốc đọ tăng trưởng kinh tế cao,
đô thị phát triển nhanh Thành phố phát triển theo hướng du lịch-dịch vụ-công nghiệp
2 Quá trình hình thành và phát triển của TP Uông Bí gắn liền với việc giữ gìn và tôn tạo danh thắng Yên Tử, hai khu vực này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau về kinh tế - xã hội - môi trường như một tổng thể thống nhất và không thể tách rời TP Uông Bí đang đứng trước thách thức to lớn là làm sao vừa “phát triển kinh tế xã hội, phát triển đô thị nhưng vẫn đảm bảo điều kiện môi trường’’ Đặc biệt bảo vệ môi trường Uông Bí có ý nghĩa sống còn trong việc phát triển bền vững đô thị trong tương lai Một trong những nhân tố quan trọng nhất để bảo vệ môi trường TP Uông Bí là “Hệ thống thoát nước của thành phố”
3 Xuất phát từ thực trạng phát triển kinh tế, xã hội, phát triển đô thị, thực trạng HTTN và công tác quản lý HTTN Uông Bí thì việc nghiên cứu đề xuất
mô hình quản lý HTTN là rất cần thiết và cấp bách Nhằm khai thác sử dụng
có hiệu quả các công trình thoát nước cũng như nguồn vốn đầu tư xây dựng
và quản lý HTTN TP Uông Bí Góp phần giữ gìn VSMT đô thị, đảm bảo cho thành phố Uông Bí luôn xanh sạch, đẹp, tạo điều kiện tốt nhất cho người dân thành phố cũng như du khách mỗi khi hành hương về Yên Tử
4 Công tác quản lý HTTN Uông Bí hiện nay còn nhiều yếu kém: bộ máy quản lý còn nặng nề cơ chế bao cấp, phân công phâp cấp chưa rõ ràng, thiếu
Trang 886
cơ sở vật chất; thiếu chính sách hợp lý, phí thoát nước thấp Cho nên hiệu quả quản lý thấp, lãng phí nguồn vốn Mặt khác, việc kiểm soát chất lượng nước
xả thải vào HTTN bị buông lỏng, nước thải hầu như chưa được xử lý dẫn đến
ô nhiễm môi trường
5 Việc nghiên cứu đề xuất mô hình tổ chức quản lý HTTN TP Uông Bí cần dựa trên những căn cứ và cơ sở lý luận như: Định hướng thoát nước các
đô thị Việt Nam, Quy hoạch phát triển HTTN TP Uông Bí đến năm 2020 tầm nhìn 2030; Dự án thoát nước và VSMT Uông Bí, các luật, nghị định của chính phủ, các quyết định và văn bản quản lý của tỉnh Quảng Ninh, các tiêu chuẩn quy phạm, quy hoạch xây dựng thoát nước
6 Luận văn đề xuất cơ cấu tổ chức quản lý HTTN TP Uông Bí trên cơ sở phân chia chức năng nhiệm vụ giữa UBND TP Uông Bí với công ty TNHH 1TV môi trường đô thị Cơ chế hoạt động theo phương thức và các mối quan
hệ, các doanh nghiệp hoạt động theo luật doanh nghiệp, cộng đồng tham gia giám sát Đây là phương thức tiên tiến phù hợp với mục tiêu quản lý, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế-xã hội, phù hợp với nền kinh tế thị trường, khắc phục được những yếu kém trong tổ chức quản lý HTTN hiện tại
7 Cùng với môi hình tổ chức quản lý còn phải xây dựng quy trình quản lý
kỹ thuật Quy trình quản lý kỹ thuật theo cơ chế quản lý sản phẩm, các công việc được phân thành nhiều hạng mục, nhiều công đoạn, hạng mục công việc
và theo địa bàn khác nhau Mỗi công đoạn đều có sản phẩm gắn với trách nhiệm và quyền lợi của mỗi đơn vị thực hiện
8 Để có thể áp dụng mô hình quản lý như đề xuất vào công tác quản lý HTTN TP Uông Bí một cách hiệu quả, cần có các chính sách và các giải pháp
hỗ trợ cụ thể như: nâng cao vai trò quản lý nhà nước, thu và sử dụng phí thoát nước, khai thác nguồn vốn đầu tư, xã hội hóa công tác quản lý HTTN TP Uông Bí
Trang 987
9 Quy định quản lý HTTN là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan, đơn vị, các cấp chính quyền, cộng đồng dân cư thực hiện trách nhiệm và nghĩa vụ của mình đối với công tác quản lý HTTN Quy định quản lý chặt chẽ
và phù hợp với mô hình quản lý sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản
lý, đặc biệt tạo thuận lợi cho mối quan hệ giữa các cơ quan quản lý
KIẾN NGHỊ
1 Chính phủ, các bộ ngành, trung ương, tỉnh Quảng Ninh cần cân nhắc xem xét việc phát triển các khu công nghiệp, nhà máy (đặc biệt là nhà máy xi măng, nhiệt điện ) xung quanh khu vực trung tâm để bảo vệ môi trường, đặc biệt là môi trường nước khu vực trung tâm Uông Bí làm ảnh hưởng tới việc nuôi trồng thủy sản Việc lựa chọn kịch bản phát triển kinh tế hợp lý sẽ rất thuận lợi cho công tác quản lý môi trường đô thị nói chung và quản lý HTTN nói riêng
2 Tỉnh Quảng Ninh, UBND TP Uông Bí cần có chủ trương, chính sách đặc biệt nhằm huy động mọi nguồn vốn đầu tư phát triển và quản lý HTTN thành phố, ban hành quy chế quản lý và sử dụng nguồn vốn này Chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án xây dựng khu đô thị mới, khu công nghiệp Tiến tới bàn giao quản lý khai thác sử dụng HTTN sớm
3 UBND TP Uông Bí cần có chính sách khuyến khích để huy động sự tham gia của các tổ chức, đơn vị, cộng đồng dân cư vào công tác quản lý HTTN; xây dựng chính sách ưu đãi đối với các doanh nghiệp đưa các công nghệ kỹ thuật mới ứng dụng vào trong quản lý xây dựng và vận hành HTTN Triển khai thí điểm xây dựng các hạng mục của HTTN theo phương trâm
“Nhà nước và nhân dân cùng làm”, giao cho các tổ dân cư cùng tham gia giám sát, xây dựng và tự quản lý những tuyến cống thoát nước trên địa bàn
4 Các sở ban ngành của tỉnh, UBND TP Uông Bí, UBND các phường và cộng đồng dân cư, các đơn vị nhận thầu nâng cao ý thức trách nhiệm trong
Trang 1088
việc quản lý, giám sát, thi công nhằm thực hiện tốt mục tiêu khai thác và sử dụng có hiệu quả HTTN
5 Xác lập được các quy định đối với việc xả nước thải vào HTTN, tiêu chuẩn xả thải nước ra môi trường, các tiêu chuẩn môi trường khác như xử lý chất thải rắn đô thị Đẩy mạnh công tác thanh tra môi trường, kịp thời ngăn chặn và xử lý các trường hợp vi phạm môi trường, đặc biệt là môi trường nước
6 Sở xây dựng cần kết hợp với phòng quản lý đô thị TP Uông Bí xây dựng định mức, đơn giá cho công tác quản lý thoát nước, xây dựng mức phí thoát nước thải, trình các cấp có thầm quyền phê duyệt Chỉ đạo đơn vị tư vấn nâng cao chất lượng các đồ án, các dự án quy hoạch xây dựng đô thị, trong đó
có quy hoạch xây dựng chuyên ngành thoát nước Tăng cường công tác thanh tra đối với công trình của HTTN thành phố
7 Ngoài ra, các cấp ngành, chính quyền địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục, nâng cao ý thức cộng đồng, đẩy mạnh công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý có trình độ chuyên môn, công nhân có tay nghề cao, chú trọng việc sử dụng công nghệ thong tin vào quản lý HTTN
8 Để công tác quản lý HTTN được tốt, cần thống nhất, tăng cường các công tác quản lý đô thị trên mọi mặt, đặc biệt là quản lý các hạng mục hạ tầng
kỹ thuật khác (San nền, giao thông, cấp nước, cấp điện…); quản lý đất đai, bất động sản, quản lý tài chính đô thị
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1 Bích Thủy Eco-Park, đô thị của tương lai Tạp chí Xây dựng, số tháng 9-2009
2 Bộ tài nguyên môi trường - Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường và quy định mới nhất xử lý vi pham pháp luật trong lĩnh vực môi trường
3 Chính phủ, nghị định 67/2003/NĐ-CP về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải
4 Chính phủ, nghị định 88/2007/NĐ-CP ban hành ngày 29/05/2007 về thoát nước đô thị và khu công nghiệp
5 Hoàng Văn Huệ, Mạng lưới thoát nước tập 1+2 xử lý nước thải tập 2, NXB khoa học và kỹ thuật năm 2001
6 Nghị quyết số 97/NQ-HĐND ngày 19 tháng 7 năm 2013 của hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ninh kèm theo Đề án đề nghị công nhận thành phố Uông Bí là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Quảng Ninh
7 Nguyễn Cao Huần Báo cáo tổng kết: Dự án Quy hoạch bảo vệ môi trường TX Uông Bí đến năm 2010 và định hướng tới năm 2020
8 Nguyễn Ngọc Dung, Quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị, tài liệu giảng dạy sau đại học trường đại học kiến trúc Hà Nội
9 Nguyễn Thị Kim Sơn, Nghiên cứu một số giải pháp thoát nước các đô thị tỉnh lỵ đồng bằng sông Hồng đến năm 2010, Luận án tiến sỹ năm
2011
10 Nguyễn Việt Anh “Thoát nước đô thị bền vững” 09/7/2010 trên tạp chí môi trường vea.gav.vn
11 Quyết định số 2121/QĐ-UBND ngày 07/07/2009 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng thành phố giai đoạn 2009 -2020
Trang 1212 Quyết định số: 3313/2010/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Ninh ngày 9 tháng 11 năm 2010
13 Tiêu chuẩn Việt Nam-TCVN 5567-1991: Hệ thống cấp thoát nước-Quy phạm quản lý kỹ thuật, tr17-18
14 Vũ Cao Đàm, phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB khoa học
và kỹ thuật năm 1999
Tiếng Anh
15.Andy Graham, John Day, Bob Bray and Sally Mackenzie, Sustainable drainage systems