Nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu tại ban quản lý các dự án dạy nghề vốn ODA, tổng cục dạy nghề (tt)

LỜI CẢM ƠN Sau thời gian học tập và nghiên cứu tại lớp cao học xây dựng 2011QL1, Khoa đào tạo sau đại học, Trường Đại Học Kiến Trúc Hà Nội, dưới sự giảng dạy của các thầy giáo trong kho

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

NGUYỄN KHÁNH DUY

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU TẠI BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN DẠY NGHỀ

VỐN ODA, TỔNG CỤC DẠY NGHỀ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - Năm 2013

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY

DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN KHÁNH DUY KHÓA: 2011 - 2013

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU TẠI BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN DẠY NGHỀ VỐN ODA, TỔNG CỤC

DẠY NGHỀ

Chuyên ngành: Quản lý Đô thị và Công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS ĐINH TUẤN HẢI

Hà Nội - Năm 2013

LỜI CẢM ƠN

Sau thời gian học tập và nghiên cứu tại lớp cao học xây dựng 2011QL1, Khoa

đào tạo sau đại học, Trường Đại Học Kiến Trúc Hà Nội, dưới sự giảng dạy của các

thầy giáo trong khoa, sự giúp đỡ tận tình của Ban chủ nhiệm Khoa và cán bộ công

nhân viên trong Khoa, sự cố vấn và hướng dẫn nhiệt tình của thầy giáo hướng dẫn

khoa học, cộng với sự nỗ lực của bản thân, tôi đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp

cao học với đề tài: “NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU TẠI BAN

QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN DẠY NGHỀ VỐN ODA, TỔNG CỤC DẠY NGHỀ”

Tôi xin chân thành cảm ơn các cấp lãnh đạo Trường Đại Học Kiến Trúc Hà

Nội, Khoa đào tạo sau đại học và các thầy giáo cùng tập thể cán bộ công nhân viên

trong trường đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, nghiên

cứu tại trường

Tôi đặc biệt cảm ơn thầy giáo TS Đinh Tuấn Hải – Người đã có công rất lớn

trong việc hướng dẫn khoa học, tận tình chỉ bảo tôi giúp tôi hoàn thành tốt luận

văn này

Tác giả luận văn

Nguyễn Khánh Duy

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Khánh Duy

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 

LỜI CAM ĐOAN 

MỤC LỤC 

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 

MỞ ĐẦU 1 

CHƯƠNG I: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TẠI BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN DẠY NGHỀ VỐN ODA, TỔNG CỤC DẠY NGHỀ 5 

1.1 Giới thiệu về chức năng, nhiệm vụ và một số Dự án đang triển khai tại

Ban Quản lý các dự án dạy nghề vốn ODA 5  

1.1.1 Giới thiệu về Ban Quản lý các dự án dạy nghề vốn ODA và một

số Dự án đang quản lý, thực hiện 5  

1.1.2 Giới thiệu về Dự án “Tăng cường kỹ năng nghề” sử dụng vốn

vay ODA của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) 6  

1.2 Tình hình thực hiện công tác đấu thầu của Dự án “Tăng cường kỹ năng

nghề” sử dụng vốn vay ODA của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) 18  

1.2.1 Thực trạng hoạt động đấu thầu một số gói thầu dịch vụ tư vấn

thuộc các cấu phần của Dự án 21  

1.2.2 Thực trạng hoạt động đấu thầu một số gói thầu mua sắm thuộc

các cấu phần của Dự án 34  

1.3 Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động đấu thầu tại Dự án “Tăng cường kỹ năng nghề” sử dụng vốn ODA của Ngân hàng Phát triển Châu Á

(ADB) 35  

1.3.1 Những kết quả đạt được của Dự án 35  

1.3.2 Những tồn tại trong việc thực hiện công tác đấu thầu của Dự án

37  

CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẤU

THẦU TẠI DỰ ÁN “TĂNG CƯỜNG KỸ NĂNG NGHỀ” 40 

2.1 Cơ sở lý luận về đấu thầu 40  

2.1.1 Cơ sở lý luận về đấu thầu theo quy định của Việt Nam 40  

2.2 Cơ sở thực tiễn để nâng cao hiệu quả đấu thầu tại Ban Quản lý các dự án dạy nghề vốn ODA 59  

2.2.1 Định hướng thực hiện Dự án trong thời gian tới 59  

2.2.2 Những yếu tố tác động đến việc nâng cao hiệu quả đấu thầu 60  

2.2.3 Những bài học kinh nghiệm trong nước và quốc tế liên quan đến nâng cao hiệu quả đấu thầu 67  

CHƯƠNG III: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẤU THẦU TẠI BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN DẠY NGHỀ VỐN ODA, TỔNG CỤC DẠY NGHỀ 74 

3.1 Quan điểm và mục tiêu 74  

3.2 Nguyên tắc nâng cao hiệu quả đấu thầu 76  

3.3 Các giải pháp đề xuất nâng cao hiệu quả đấu thầu tại Ban Quản lý các dự án dạy nghề vốn ODA 77  

3.3.1 Cụ thể hóa các quy trình, các bước, xây dựng tiến độ thực hiện cho từng gói thầu (mua sắm và tư vấn) của dự án dựa trên các quy định của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Việt Nam 77  

3.3.2 Nâng cao năng lực của chuyên gia đấu thầu, Ban QLCDA ODA: 105  

3.3.3 Các khuyến nghị áp dụng vào thực tế nhằm nâng cao chất lượng công tác đấu thầu tại Tổng cục Dạy nghề: 110  

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 114 

Kết luận 114  

Kiến nghị 115  

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

1

MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Việt Nam đã đạt ngưỡng nước có mức thu nhập trung bình thấp năm 2010, thu nhập bình quân theo đầu người tăng từ khoảng 300 USD/người năm 1993 đến 1560 USD/người năm 2012 và ước đạt 2000 USD giai đoạn 2015-2020 Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) với vai trò xúc tác quan trọng với mức trung bình 8% mỗi năm kể từ năm 1997 đã góp phần hỗ trợ tích cực đối với sự phát triển kinh

tế nhanh chóng của Việt Nam Trong giai đoạn 1993-2012, việc tiếp nhận và sử dụng nguồn vốn ODA được thực hiện chủ yếu theo chiều rộng với mục tiêu phát triển cơ sở hạ tầng, giảm nghèo, phát triển nông nghiệp nông thôn, giáo dục – dạy nghề, y tế, xã hội

Kể từ khi nối lại quan hệ với Việt Nam, là một trong ba nhà tài trợ lớn nhất cho Việt Nam, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã cung cấp cho Việt Nam với nguồn vốn hỗ trợ hàng năm trung bình từ 200-300 triệu USD đến năm 2007 Tuy nhiên, với sự khởi đầu của các khoản vay ít ưu đãi hơn từ năm 2007, trong 5 năm qua, danh mục các dự án yêu cầu ADB tài trợ của Việt Nam sau đó được mở rộng nhanh chóng với khối lượng trung bình cho vay hàng năm là 1,15 tỷ USD Trong giai đoạn 1993-2012, ADB đã hỗ trợ cho Việt Nam khoảng 114 khoản vay với tổng giá trị 10,441 triệu USD; 261 hỗ trợ kỹ thuật với tổng giá trị 574 triệu USD và 26 khoản viện trợ không hoàn lại tương đương 150 triệu USD Tính đến cuối tháng 3/2012, danh mục dự án đang triển khai của ADB bao gồm 59 khoản vay với tổng vốn hơn 7 tỷ USD, 47 khoản viện trợ không hoàn lại và hỗ trợ kỹ thuật với tổng số vốn 192 triệu USD

Trong điều kiện thu nhập bình quân tăng lên (GDP ước khoảng 2000 USD/người vào giai đoạn 2015-2020), đồng thời bắt đầu từ năm 2015 chiến lược tài trợ ODA của nhiều nước song phương có sự thay đổi lớn về cả nguồn vốn và chủ trương đầu tư Có một số nhà tài trợ chấm dứt các hoạt động tài trợ truyền thống để dành nguồn lực cho những nước cần được hỗ trợ hơn Về phía ADB, nguồn vốn ưu đãi (AFD) giai đoạn 2015-2016 có khả năng sẽ giảm (năm 2013-2014: 370 triệu

2

USD/năm), nguồn vốn thông thường (OCR) cũng giảm từ khoảng 1 tỷ USD xuống còn 760 triệu USD/năm trong giai đoạn 2015-2016 Việt Nam đã trở thành quốc gia vay hỗn hợp ADF/OCR của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) Điều này đòi hỏi chúng ta cần có cách tiếp cận phù hợp sử dụng nguồn vốn ưu đãi gối đầu cho các khoản hỗ trợ bị cắt bỏ nhưng đồng thời sử dụng hiệu quả các nguồn vốn vay ADB

để nguồn vốn này thực sự đóng vai trò xúc tác các nguồn vốn khác và mang lại giá trị gia tăng cần thiết

Dự án “Tăng cường kỹ năng nghề” được ký kết theo Hiệp định vay số 2652/2653-VIE (SF) ký ngày 5/10/2010 giữa Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB)

và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Mục tiêu dài hạn của Dự án là nhằm góp phần giảm thiểu thiếu hụt kỹ năng ở một số nghề trọng điểm Mục tiêu ngắn hạn của dự

án là xây dựng ở một số trường Cao đẳng nghề để đào tạo các công nhân có kỹ năng nghề cao ở 15 nghề trọng điểm, bao gồm: Công nghệ ô tô, hàn, cắt gọt kim loại, điện công nghiệp, điện tử công nghiệp, kỹ thuật lắp đặt điện và điều khiển trong công nghiệp, cơ điện tử, điều khiển tàu biển, khai thác máy tàu thủy, vận hành và sửa chữa thiết bị lạnh, quản trị mạng máy tính, quản trị cơ sở dữ liệu, lập trình máy tính, kỹ thuật chế biến món ăn, quản trị khách sạn

Từ những thực tế và phân tích ở trên, đồng thời qua thời gian nghiên cứu, kết hợp với kinh nghiệm công tác thực tế của bản thân trong việc quản lý Dự án “Tăng cường kỹ năng nghề” cho thấy để quản lý, sử dụng nguồn vốn ODA hiệu quả thì công tác lựa chọn nhà thầu là một công tác rất quan trọng Việc thực hiện công tác đấu thầu tại nhiều Dự án còn bộc lộ nhiều yếu kém, rủi ro về đấu thầu cao, thực trạng công tác đấu thầu còn bộc lộ nhiều khiếm khuyết, năng lực của Ban quản lý

dự án và tổ chuyên gia đấu thầu còn nhiều hạn chế, trong quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn,vướng mắc Tình hình trên đòi hỏi cần nghiên cứu một cách khoa học thực trạng và phân tích rõ nguyên nhân, từ đó đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu tại Ban quản lý các dự án dạy nghề vốn ODA thuộc Tổng cục Dạy nghề (áp dụng cho Dự án “Tăng cường kỹ năng nghề” sử dụng vốn vay ODA của Ngân hàng Phát triển Châu Á)

3

Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở những lý luận chung về đấu thầu, phân tích thực trạng về công tác đấu thầu tại Dự án “Tăng cường kỹ năng nghề” sử dụng vốn vay ODA của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) sẽ khuyến nghị đưa ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu tại Ban quản lý các dự án dạy nghề vốn ODA (áp dụng cho Dự án “Tăng cường kỹ năng nghề” sử dụng vốn vay ODA của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB)), cũng như áp dụng chung cho các dự án có sử dụng vốn ODA của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) trong cả nước

Đối tượng, phạm vi và vấn đề nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: Quá trình lựa chọn nhà thầu tại Dự án “Tăng cường

kỹ năng nghề” sử dụng vốn vay ODA của Ngân hàng Phát triển Châu Á

- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu cho các gói thầu đã, đang và sẽ triển khai thực hiện của Dự án “Tăng cường kỹ năng nghề” sử dụng vốn vay ODA của Ngân hàng Phát triển Châu Á

- Vấn đề nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động đấu thầu: Từ khi lập Kế hoạch đấu thầu; Tổ chức đấu thầu; Thông báo kết quả đấu thầu; Thương thảo, hoàn thiện, ký hợp đồng và Xử lý các tình huống trong đấu thầu Đặc biệt nghiên cứu sâu vào quy định của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) về đấu thầu

Phương pháp nghiên cứu:

Để đạt được mục đích nghiên cứu, theo đối tượng và phạm vi nghiên cứu đã lựa chọn, luận văn sử dụng phương pháp phân tích hệ thống để kết hợp nghiên cứu

lý thuyết và thực tiễn liên quan đến chất lượng hoạt động đấu thầu ; đồng thời sử dụng các phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh, chuyên gia, đồng thời tham khảo nghiên cứu của các người đi trước kết hợp với kinh nghiệm qua quá trình công tác của bản thân … nhằm chỉ ra những bất cập giữa thực tế đấu thầu và những quy định pháp lý có liên quan

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:

Ý nghĩa về mặt khoa học: Luận văn hệ thống lý luận về đấu thầu và làm rõ về quá trình đấu thầu theo quy định của Việt Nam và của Ngân hàng Phát triển Châu Á

4

(ADB), từ đó chỉ ra một số khác biệt giữa quy định của Ngân hàng Phát triển Châu

Á (ADB) với Chính phủ Việt Nam trong hoạt động đấu thầu

Ý nghĩa về thực tiễn: Đánh giá thực trạng về hoạt động đấu thầu tại Dự án “Tăng cường kỹ năng nghề” sử dụng vốn vay ODA của Ngân hàng Phát triển Châu Á

Phân tích đưa ra một số nguyên nhân tồn tại trong hoạt động đấu thầu Từ đó đưa ra một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng đấu thầu trong thời gian tới cho dự án và các dự án tương tự do Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) tài trợ, xây dựng các bảng biểu, tiến độ, kế hoạch hành động, các quy trình, các bước thực hiện một cách dễ hiểu, dễ cập nhật nhất dựa trên các quy định của Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) về các lĩnh vực đấu thầu mua sắm hàng hóa và đấu thầu tuyển chọn

tư vấn để tiến hành thực hiện

Dùng làm tài tiệu tham khảo cho các Dự án sử dụng nguồn vốn ODA do Ngân

hàng Phát triển Châu Á (ADB) tài trợ

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

114

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Kết luận

Hoạt động đấu thầu đã tồn tại ở nước ta gần hai mươi năm, thời gian qua còn trong giai đoạn đầu, tuy nhiên nó đã và đang trở thành một hoạt động phổ biến và được toàn xã hội quan tâm vì đây là biểu hiện của hình thức chuyển đổi mạnh mẽ từ

cơ chế quản lý cũ theo cơ chế “xin” “cho” sang cơ chế cạnh tranh, công bằng, bình đẳng trong xây dựng, mua sắm hàng hoá và tuyển chọn tư vấn Công tác đấu thầu

đã có những bước tiến rất lớn phát huy được vị trí và vai trò của mình và góp phần tiết kiệm vốn đầu tư cho các dự án

Luận văn này là kết quả quá trình tìm tòi học hỏi từ thực tế tại các gói thầu thực hiện tại Ban Quản lý các dự án dạy nghề vốn ODA, Tổng cục Dạy nghề Luận văn đã

sử dụng các phương pháp nghiên cứu, phân tích đánh giá tổng hợp kết hợp với thực

tế hoạt động đấu thầu của các dự án đang thực hiện tại BQLCDA ODA, từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đấu thầu dự án trong giai đoạn tiếp theo

Xuất phát từ mục đích và nhiệm vụ đã đặt ra, Luận văn đã phân tích và đánh giá làm rõ hoạt động đấu thầu của Dự án trong giai đoạn từ năm 2010 đến nay với khá đầy đủ các hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước và Quốc tế, đối với các lĩnh vực như: Đấu thầu xây lắp, Đấu thầu tuyển chọn tư vấn và đấu thầu mua sắm hàng hoá và thiết bị Sử dụng phương thức đấu thầu 1 túi hồ sơ đối với đấu thầu xây lắp

và mua sắm hàng hoá và phương thức đấu thầu 2 túi hồ sơ đối với đấu thầu tuyển chọn tư vấn, cũng như các hình thức thực hiện hợp đồng cố định đối với gói thầu có giá trị nhỏ thời gian thực hiện ngắn, hợp đồng điều chỉnh giá đối với gói thầu có tính chất phức tạp về kỹ thuật thời gian thi công dài, hợp đồng trọn gói đối với các gói thầu dịch vụ tư vấn quản lý dự án, và hợp đồng theo thời gian đối với các gói thầu tư vấn

Từ thực tế thực hiện hoạt động đấu thầu các gói thầu của BQLCDA ODA cho thấy một số hạn chế như thời gian lựa chọn nhà thầu kéo dài, chất lượng chưa cao Nguyên nhân của tình trạng trên có nhiều, trong đó nổi lên là do chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác xét duyệt thầu chưa cao Phân tích các nguyên nhân của những

115

tồn tại làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đấu thầu trong giai đoạn tiếp theo

Luận văn đã trình bầy sự khác biệt giữa quy định về đấu thầu của Việt Nam và Ngân hàng Phát triển châu Á Đồng thời Luận văn đã cụ thể hóa quy trình, các bước, xây dựng tiến độ thực hiện cho một số hình thức lựa chọn nhà thầu thường gặp của dự án dựa trên các quy định của Việt Nam và Ngân hàng Phát triển châu Á Luận văn đã đưa ra một số giải pháp nâng cao năng lực của cán bộ quản lý Nhà nước về đấu thầu, BQLCDA ODA và tổ chuyên gia xét thầu thích ứng trong giai đoạn tới, cũng như việc cần phải tăng cường quản lý hoạt động đấu thầu và quản lý hợp đồng sau đấu thầu và áp dụng các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đấu thầu cho giai đoạn tiếp theo của dự án Trên cơ sở quán triệt các yêu cầu đó, luận văn đã đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng đấu thầu tại BQLCDA ODA nói riêng và ở Việt Nam nói chung trong thời gian tới

Kiến nghị

Đối với Chính phủ:

Hệ thống văn bản pháp lý bị ảnh hưởng của các quy chế đấu thầu quốc tế, nước

ta là nước đi sau vừa mới trải qua cơ chế tập trung bao cấp nên không tránh khỏi những bở ngỡ khi tiếp cận với cơ chế mới vì thế sự học hỏi thiếu kinh nghiệm chọn lọc tạo ra quy chế đấu thầu ảnh hưởng các qui định của JBIC, ADB, WB… bêm cạnh

đó lại còn bị ảnh hưởng của tư tưởng, tư duy từ đội ngũ cán bộ được đào tạo trong cơ chế cũ Tuy có thể nói hệ thống văn bản pháp luật về đấu thầu đã góp phần đóng góp không nhỏ vào việc tổ chức có hiệu quả hoạt động đấu thầu quốc tế ở Việt Nam

Do các chế tài xử phạt cần có của hệ thống văn bản pháp lí về đấu thầu hiện hành ở Việt Nam chưa đủ độ nghiêm ngặt nên một số đối tượng có phần ngang nhiên thực hiện các hành động sai trái của mình Các quy định liên quan đến đầu tư nói chung còn quá rườm ra, khó hiểu, báo cáo nghiên cứu khả thi kém, việc quyết định đầu tư tràn lan cũng có ảnh hưởng đến chất lượng công tác tổ chức đấu thầu nói chung