Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng làng nghề truyền thống theo hướng phát triển du lịch tại phùng xá mỹ đức – hà nội (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGÔ VĂN SỸ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ XÂY DỰNG LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI PHÙ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGÔ VĂN SỸ

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ XÂY DỰNG LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN DU

LỊCH TẠI PHÙNG XÁ - MỸ ĐỨC – HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội, năm 2013

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGÔ VĂN SỸ

KHÓA: CH - 2011

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ XÂY DỰNG LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN DU

LỊCH TẠI PHÙNG XÁ - MỸ ĐỨC – HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản ly đô thị & công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS.KTS ĐÀO NGỌC NGHIÊM

Hà Nội, năm 2013

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành chương trình cao học và viết luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của quý thầy cô trường Đại Học Kiến Trúc Hà Nội

Trước hết, Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến TS KTS.Đào Ngọc Nghiêm đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy quý cô, cảm ơn Khoa Sau Đại Học, trường Đại Học Kiến Trúc Hà Nội đã tạo điều kiện cho tôi thực hiện tốt

đề tài luận văn tốt nghiệp này

Mặc dù đã có nhiều cố gắng hoàn thiện luận văn bằng tất cả sự nhiệt tình và năng lực của mình, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng góp quý báu của quý thầy cô và các bạn

Hà Nội, tháng 10 năm 2013 Học viên thực hiện luận văn

Ngô Văn Sỹ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các tài liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng Nội dung luận văn có tham khảo và sử dụng các tài liệu, thông tin được đăng tải trên các tác phẩm, tạp chí và các trang web theo danh mục tài liệu của luận văn

Hà Nội, tháng 10 năm 2013 TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Ngô Văn Sỹ

MỤC LỤC

A PHẦN I : MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu: 2

4 Nội dung nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 3

7 Cấu trúc của luận văn 4

8 Thuật ngữ và khái niệm 4

B PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 6

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ,6 XÂY DỰNG LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI 6

NÓI CHUNG VÀ PHÙNG XÁ NÓI RIÊNG 6

1.1 Khái quát quá trình phát triển làng nghề truyền thống ở Hà Nội 6

1.2 Làng nghề truyền thống trong phát triển du lịch 10

1.2.1.Phát triển làng nghề truyền thống kết hợp du lịch 10

1.2.2 Thực trạng khai thác và quản lý du lịch, những vấn đề còn tồn tại 11

1.2.3.Ưu thế của thành phố Hà Nội trong việc khai thác phát triển làng nghề phục vụ du lịch 14

1.3 Làng Nghề truyền thống Phùng Xá – Mỹ Đức – Hà Nội 16

1.3.1 Khái quát quá trình hình thành và phát triển 16

1.3.2 Vai trò, vị trí và định hướng phát triển 23

1.3.3 Đặc điểm và tồn tại 25

1.4 Thực trạng quản lý xây dựng và tình hình phát triển du lịch làng nghề dệt Phùng Xá – xã Phùng Xá – huyện Mỹ Đức – Hà Nội 26

2

1.4.1 Thực trạng quản lý xây dựng 26

1.4.2 Tình hình phát triển du lịch làng nghề Phùng Xá 39

CHƯƠNG III CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ, XÂY DỰNG PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI 42

VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN DU LỊCH 42

2.1 Cơ sở pháp lý cho việc phát triển và quản lý xây dựng làng nghề truyền thống Hà Nội với phát triển du lịch 42

2.1.1 Chủ trương, đường lối của nhà nước về sự phát triển các ngành nghề nông thôn, làng nghề truyền thống 42

2.1.2 Nguyên tắc chung quản lý phát triển và quản lý xây dựng làng nghề truyền thống 46

2.1.3 Định hướng phát triển làng nghề 49

2.1.4 Định hướng phát triển du lịch của Hà Nội 49

2.2 Định hướng phát triển làng nghề truyền thống Hà Nội 52

2.2.1 Định hướng xây dựng nông thôn mới 52

2.2.2 Các yếu tố tác động đến phát triển bền vững làng nghề 55

2.3 Định hướng phát triển làng nghề truyền thống với việc phát triển du lịch 60

2.3.1 Khai thác du lịch làng nghề 60

2.3.2 Đào tạo và phát triển nghề truyền thống 62

2.4 Kinh nghiệm trong và ngoài nước 63

2.4.1 Kinh nghiệm trong nước 63

2.4.2 Kinh nghiệm nước ngoài 72

Chương III: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG VÀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI LÀNG NGHỀ DỆT PHÙNG XÁ – MÝ ĐỨC- HÀ NỘI 74

3.1 Quan điểm bảo tồn và phát triển làng nghề 74

3.2 Giải pháp về quy hoạch 75

3

3.2.1 Quy hoạch nông thôn mới 75

3.2.2 Kiểm soát, quản lý phát triển theo quy hoạch 79

3.2.3 Quy hoạch xã Phùng Xá – huyện Mỹ Đức – Hà Nội 80

3.3 Nhóm giải pháp quản lý hoạt động xây dựng 81

3.3.1 Quản lý đầu tư xây dựng 82

3.3.2 Quản lý sử dụng đất đai 87

3.3.3 Quản lý hạ tầng kỹ thuật 88

3.3.4 Quản lý môi trường 89

3.3.5 Quản lý khai thác sử dụng 91

3.4.1 Quyền lợi trách nhiệm 93

3.4.2 Các phương thức tham gia 94

3.4.3 Vai trò của cộng đồng trong quá trình lập quy hoạch dự án, quản lý khai thác 94

3.5 Cơ chế quản lý phát triển làng nghề tại Phùng Xá 96

3.5.1 Cơ chế chính sách 96

3.5.2 Cơ cấu tổ chức 98

C.PHẦN III : KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ 100

1 Kết luận 100

2 Kiến nghị 101

1

A PHẦN I : MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Quy hoạch chung Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn 2050, đã xác định phát triển theo cấu trúc mô hình chùm đô thị gồm đô thị trung tâm, 5 đô thị vệ tinh, các thị trấn sinh thái với định hướng mục tiêu: Xanh, văn minh, văn hiến, hiện đại, bền vững Để đạt cấu trúc và mục tiêu trên cần quan tâm đến đảm bảo hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa đô thị và nông thôn mới trong đó có bảo tồn, phát huy giá trị làng nghề truyền thống Quy hoạch chung Hà Nội đến năm 2030 qũy đất xây dựng cả đô thị và nông thôn từ 93.000 ha (2009) chiếm 28% đất tự nhiên lên 160.000 ha (2030) chiếm 47% đất tự nhiên trong

đó đất xây dựng tại nông thôn là 65.000 ha (19,4%) Việc xây dựng nông thôn mới tại Hà Nội ngoài việc tuân thủ các định hướng chung còn đặc biệt quan tâm đến phát huy bản sắc địa phương, thông qua bảo tồn các làng nghề và làng nghề truyền thống Hà Nội có gần 1350 làng nghề trong đó có hơn 270 làng nghề truyền thống Bảo tồn phát huy giá trị làng nghề truyền thống không chỉ là tạo lập bản sắc mà còn là phát triển kinh tế tăng thu nhập cho người dân theo hướng tạo sản phẩm và phát triển du lịch làng nghề

Qua nghiên cứu lịch sử cho thấy nghề dệt ở Việt Nam ra đời rất sớm ở Thăng Long xưa đã có nghề dệt truyền thống như: Xóm Nghè, làng Dâu, Vạn Bảo (Vạn Phúc) các làng dệt vùng Bưởi (Nghĩa Đô, Bái Ân…) Để phục vụ kinh đô lúc đó và tạo đời sống mới cho nông thôn Đến nay đã có rất nhiền làng nghề dệt thủ công với các sản phẩm cao cấp, mang lại nhiều lợi ích kinh tế,góp phần phát triển lịch và tạo công ăn việc làm cho người dân trong vùng

Mỹ Đức là khu vực nằm giữa đô thị vệ tinh Xuân Mai và Phú Xuyên, nằm trong vùng trọng điểm phát triển du lịch quốc gia Bên cạnh các cảnh quan thiên nhiên như: Quan Sơn, Hương Sơn … còn rất nhiều làng nghề

2

truyền thống rất cần bảo tồn phát triển và phát huy giá trị trong đó có làng nghề dệt Phùng Xá Để đạt được mục tiêu phát triển làng nghề bền vững cần quan tâm đồng bộ yếu tố trong đó rất cần xác lập rõ định hướng xây dựng cải tạo và quan trọng là nâng cao chất lượng quản lý nhà nước về xây dựng tại nông thôn theo hướng nông thôn mới Mục tiêu của luận văn là khái quát những giải pháp chung, đi sâu vào giải pháp nâng cao quản lý nhà nước về xây dựng phát triển làng nghề truyền thống tại Phùng Xá - Mỹ Đức - Hà Nội

2 Mục đích nghiên cứu

+ Nhận diện đặc trưng làng nghề Hà Nội nói chung và Phùng Xá -Mỹ Đức nói riêng góp phần bổ xung lý luận về phát triển làng nghề

+ Đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng phục vụ phát triển kinh tế xã hội trong đó có phát triển du lịch tại các làng nghề nói chung và Phùng Xá – Mỹ Đức nói riêng

3 Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:

+ Đối tƣợng nghiên cứu

Các yếu tố liên quan đến quản lý xây dựng nông thôn mới nói chung và làng nghề Phùng Xá –Mỹ Đức theo hướng kết hợp du lịch

+ Phạm vi nghiên cứu

Khu vực nghiên cứu quy hoạch thuộc xã Phùng Xá - huyện Mỹ Đức – TP Hà Nội Phùng Xá có diện tích toàn bộ xã Phùng Xá 442,56 ha và ranh giới hành chính như sau:

+ Phía Bắc và phía Đông giáp huyện Ứng Hòa (ranh giới tự nhiên là Sông Đáy)

+ Phía Nam giáp xã Phù Lưu Tế

+ Phía Tây giáp Xã Xuy Xá

4 Nội dung nghiên cứu

3

Điều tra đánh giá thực trạng về tổ chức không gian, quản lý xây dựng tại Mỹ Đức nói chung và Phùng Xá nói riêng trong đó tạp trung vào phát triển làng nghề dệt

Tổng hợp hệ thống hóa các cơ sở khoa học, pháp lý liên quan đến quản

lý xây dựng các làng nghề truyền thống nói chung và Hà Nội nói riêng

Đề xuất các nhóm giải pháp, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng nói chung và riêng với Phùng Xá – Mỹ Đức

5 Phương pháp nghiên cứu

Điều tra khảo sát, thu thập các tài liệu lịch sử, văn hóa, xã hội và truyền thống của làng nghề Phùng Xá – Mỹ Đức – Hà Nội

Phân tích tình hình thực trạng quy hoạch, quản lý xây dựng, cảnh quan môi trường, cơ sở hạ tầng của làng nghề Phùng Xá

Thu thập các tài liệu về các làng nghề truyền thống tại Hà Nội

Điều tra tham vấn ý kiến của cộng đồng tại khu vực nghiên cứu

Từ cơ sở các nghiên cứu khoa học có liên quan đến luận văn như: Văn hóa

xã hội, địa lý, qui hoạch đô thị, bảo tồn di sản kiến trúc v.v…Rút ra từ kinh nghiệm quản lý của các nước trong khu vực kết hợp với điều tra nghiên cứu các góc độ có liên quan đến luận văn, từ đó đưa ra phân tích đánh giá, tổng hợp nhận định và đưa ra kết luận, đề xuất khoa học theo mục tiêu đã đề ra

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

+ Ý nghĩa khoa học

- Bổ xung lý luận về quản lý xây dựng nông thôn nói chung, các làng nghề theo hướng du lịch nói riêng phục vụ cho phát huy giá trị nghề truyền thống tạo lập bản sắc địa phương trong tiến trình xây dựng nông thôn mới

+ Ý nghĩa thực tiễn

4

- Vận dụng kết quả nghiên cứu của luận văn cho công tác lập Quy hoạch xây dựng nông thôn mới, lập Dự án đầu tư xây dựng và quản lý xây dựng tại Phùng Xá

7 Cấu trúc của luận văn

Cấu trúc của luận văn được chia làm 3 chương, ngoài phần mở đầu và kết luận :

I Phần mở đầu

II Phần nội dung

Chương 1: Tổng quan về thực trạng công tác quản lý, xây dựng làng

nghề truyền thống Hà Nội nói chung và Phùng Xá nói riêng

Chương 2: Cơ sở khoa học của công tác quản lý, xây dựng phát triển làng

nghề truyền thống Hà Nội với việc phát triển du lịch

Chương 3: Giải pháp quản lý xây dựng làng nghề truyền thống và phát

triển du lịch tại làng nghề dệt Phùng Xá – Mỹ Đức – Hà Nội

III.Phần Kết luận kiến nghị

Danh mục các tài liệu tham khảo

Phụ lục

8 Thuật ngữ và khái niệm

Đã có nhiều nghiên cứu về làng nghề và nghề truyền thống với tiếp cận khác nhau theo các nghành trong luận văn được áp dụng theo quyết định của

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tại Thông tư số 116/2006/TT- Bộ Nông nghiệp ngày 18 tháng 12 năm 2006 quy định nội dung và các tiêu chí công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống Theo đó:

- Nghề truyền thống là nghề đã được hình thành từ lâu đời, tạo ra

những sản phẩm độc đáo, có tính riêng biệt, được lưu truyền và phát triển đến ngày nay hoặc có nguy cơ bị mai một, thất truyền

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

100

C.PHẦN III KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ

1 Kết luận

Vấn đề bảo tồn và phát triển làng nghề trong đó có làng nghề thủ công truyền thống, gắn với phát triển du lịch là một hướng đi mới phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội và tầm nhìn định hướng theo quy hoạch chung Thủ

đô Hà Nội 2020 hướng đến 2050 Cùng với xu thế của cả nước, việc đẩy mạnh sản xuất của các làng nghề đã góp phần đáng kể vào công ăn việc làm

và thu nhập của người dân, thúc đẩy kinh tế và thay đổi bộ mặt nông thôn

Trong quá trình phát triển tự phát không có quy hoạch, không được định hướng và đầu tư đồng bộ cả về quy hoạch lẫn xây dựng công trình Thêm vào đó hệ thống tổ chức và quy chế quản lý xây dựng chưa hoàn chỉnh đã bộc

lộ nhiều bất cập về không gian sản xuất, ô nhiễm môi trường và đang có nguy

cơ phá vỡ không gian cảnh quan làng quê Việt Nam và không phù hợp với phong cách làm ăn mới theo đường lối đổi mới của nhà nước

Việc nghiên cứu “ Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng làng nghề truyền thống theo hướng phát triển du lịch tại Phùng Xá – Mỹ Đức – Hà Nội” là hết sức cần thiết góp phần hoàn thiện cơ chế chính sách, quản lý xây

dựng ở các làng nghề truyền thống, hạn chế việc xây dựng tự phát, không quy hoạch, ô nhiễm môi trường đồng thời góp phần giữ gìn, nâng cao các giá trị khoa học, kỹ thuật, văn hoá bản sắc địa phương, giữ gìn và phát triển nghề

truyền thống và là điểm thu hút du lịch

Luận văn đã nghiên cứu, phân tích những bất cập trong công tác quy hoạch và quản lý xây dựng làng nghề tại Hà Nội, Phân tích các kinh nghiệm

tổ chức làng nghề kết hợp du lịch tại một số làng điển hình luận văn đưa ra các cơ sở khoa học và đề xuất ra các giải pháp quản lý xây dựng làng nghề

101

truyền thống kết hợp du lịch một cách đồng bộ, khoa học từ quy hoạch tổng thể đến chi tiết, đề xuất các chỉ tiêu kinh tế, kỹ thuật trong việc lựa chọn địa điểm, quy mô, cơ cấu sử dụng đất; tổ chức không gian quy hoạch cảnh quan đến giải pháp tổ chức xây dựng các công trình cụ thể trong làng

Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của đề tài còn là tài liệu cơ sở khoa học để tiến hành nghiên cứu và đề xuất các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật trong công tác xây dựng các tiêu chuẩn quy phạm cho các làng nghề truyền thống kết hợp du lịch tại Hà Nội nói riêng và khu vực Đồng bằng Bắc bộ nói chung

2 Kiến nghị

- Nhà nước ban hành cơ chế chính sách quản lý đồng bộ, tập trung đầu mối theo định hướng phát triển nông thôn mới, trên cơ sở đó có cụ thẻ hóa cho làng nghề Quy hoạch điểm dân cư nông thôn xuống các xã cần có quy hoạch riềng cho các làng nghề truyền thống Trong cơ cấu quy hoạch nông thôn cần khẳng định với làng nghề truyền thống cần có quy chế quản lý xây dựng riêng cho hệ thống làng này

- Thành phố có hướng dẫn cụ thể và tổ chức tập huấn về xây dựng nông thôn mới nói chung và các xã nghề nói riêng

- Hình thành bộ máy quản lý đặc thù cho các làng nghề, chú trọng tổ chức hoạt động có sự tham gia của cộng đồng và đại diện doanh nghiệp

- Hình thành cơ chế quản lý đặc biệt cho các làng truyền thống kết hợp

du lịch, giao nhiều quyền hạn về quản lý đô thị cho các chính quyền địa phương

- Để phát triển bền vững làng nghề Phùng Xá gắn với Du lịch đề nghị Thành phố và Huyện hỗ trợ, từ nguồn lực tổ chức lập Dự án đến hỗ trợ kinh phí các dự án xây dựng khu trung tâm xã, môi trường, phát triển giao thông