Giải pháp quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong các làng thuộc dự án xây dựng khu đô thị đông anh, hà nội (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI --- NGUYỄN THỊ HỒNG HOA GIẢI PHÁP QUẢN LÝ QUY HOẠCH XÂY DỰNG NHÀ Ở TRONG CÁC LÀNG THUỘC DỰ ÁN XÂY DỰNG KHU ĐÔ THỊ ĐÔN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI -

NGUYỄN THỊ HỒNG HOA

GIẢI PHÁP QUẢN LÝ QUY HOẠCH XÂY DỰNG NHÀ Ở TRONG CÁC LÀNG THUỘC DỰ ÁN XÂY DỰNG KHU ĐÔ THỊ ĐÔNG ANH, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ

QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội, năm 2013

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

NGUYỄN THỊ HỒNG HOA

KHÓA: 2011 – 2013

GIẢI PHÁP QUẢN LÝ QUY HOẠCH XÂY DỰNG NHÀ Ở

TRONG LÀNG THUỘC DỰ ÁN XÂY DỰNG

KHU ĐÔ THỊ ĐÔNG ANH, HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS TS ĐẶNG ĐỨC QUANG

Hà Nội - Năm 2013

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân thành cảm ơn sự quan tâm giúp đỡ của khoa đào tạo Sau đại học - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, sự tận tình giảng dạy của các thày cô trong suốt khóa học và sự giúp đỡ của bạn bè cùng lớp

Tôi xin trân thành cảm ơn và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thày giáo - Phó Giáo sư - Tiến sỹ Đặng Đức Quang đã trực tiếp, tận tình hướng dẫn, chỉ bảo trong suốt thời gian thực hiện luận văn và cung cấp nhiều thông tin khoa học có giá trị để luận văn này được hoàn thành

Tôi xin trân thành cảm ơn Lãnh đạo cơ quan Viện Quy hoạch xây dựng

Hà Nội đã tạo điều kiện tốt nhất để tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ của Lãnh đạo, cán bộ các cơ quan: Sở Quy hoạch Kiến Trúc Hà Nội, Sở Xây dựng Hà Nội, Viện Quy hoạch Xây dựng

Hà Nội, UBND huyện Đông Anh đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập các tài liệu phục vụ luận văn

Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến người thân, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tôi trong thời gian qua

Một lần nữa, tôi xin trân trọng cảm ơn!

Tác giả luận văn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng Luận văn có sự kế thừa của các công trình trước đây Những tư liệu mới và những kết quả của luận văn chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào

Tác giả luận văn

Mục lục

A PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài: 1

2 Mục đích nghiên cứu: 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 3

4 Nội dung nghiên cứu: 3

5 Phương pháp nghiên cứu: 3

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài: 3

7 Thuật ngữ và khái niệm: 4

8 Cấu trúc luận văn: 5

B PHẦN NỘI DUNG 6

Chương I: 6

Thực trạng quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong các làng thuộc dự án xây dựng khu đô thị Đông Anh 6

1.1 Giới thiệu khái quát về khu đô thị Đông Anh: 6

1.1.1 Vị trí địa lý: 6

1.1.2 Đặc điểm địa hình, cảnh quan [48] 9

1.1.3 Khí hậu, địa chất thủy văn, địa chất công trình [48] 9

1.1.4 Nguồn lực phát triển chủ yếu [50] 10

1.1.5 Hệ thống hạ tầng kỹ thuật [50] 13

1.2 Thực trạng quy hoạch xây dựng nhà ở trong các làng tại các khu đô thị mới trong dự án khu đô thị Đông Anh 17

1.3 Thực trạng công tác quản lý xây dựng nhà ở trong làng thuộc dự án khu đô thị Đông Anh 28

1.3.1 Đơn vị hành chính cấp Thành phố: 28

1.3.2 Đơn vị hành chính cấp quận, huyện: 29

1.3.3 Đơn vị hành chính cấp phường, xã, thị trấn: 34

1.4 Đánh giá thực trạng công tác quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong làng thuộc các dự án phát triển đô thị tại khu đô thị Đông Anh 36

1.5 Một số công trình nghiên cứu khoa học có liên quan đến đề tài 38

1.6 Những vấn đề tồn tại cần giải quyết trong quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong các làng 38

1.6.1 Về cơ cấu bộ máy quản lý 39

1.6.2 Về văn bản quản lý xây dựng theo quy hoạch: 39

1.6.3 Về sự tham gia của cộng đồng: 39

1.6.4 Những nội dung luận văn cần giải quyết: 39

Chương II: 40

Cơ sở khoa học để đề xuất giải pháp QLQHXD nhà ở trong các làng thuộc dự án xây dựng khu đô thị Đông Anh 40

2.1 Cơ sở pháp lý: 40

2.1.1 Quy hoạch được phê duyệt 40

2.1.2 Văn bản về thiết kế quy hoạch xây dựng: 42

2.1.3 Các văn bản về quản lý quy hoạch xây dựng: 42

2.1.4 Các văn bản do thành phố Hà Nội và huyện Đông Anh ban hành 43

2.2 Cơ sở lý thuyết: 43

2.2.1 Nội dung quản lý nhà nước về quy hoạch đô thị 43

2.2.2 Quản lý xây dựng nhà ở theo Quy hoạch đô thị: 44

2.2.3 Nội dung quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng nhà ở làng xóm 45

2.2.4 Mối quan hệ giữa các yếu tố tác động đến công tác quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở 45

2.3 Cơ sở thực tiễn: 47

2.3.1 Điều kiện tự nhiên: 47

2.3.2 Điều kiện xã hội: 49

2.3.3 Điều kiện kinh tế 54

2.3.4 Điều kiện khoa học công nghệ 55

2.3.5 Bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý quy hoạch xây dựng tại một số địa phương trong nước và một số nước trên thế giới: 56

Chương III: 67

Giải pháp quản lý QHXD nhà ở trong các làng thuộc dự án xây dựng khu đô thị Đông Anh 67

3.1 Quan điểm: 67

3.2 Mục tiêu: 69

3.3 Nguyên tắc: 70

3.4 Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong làng thuộc các khu đô thị 71

3.4.1 Giải pháp về công tác quản lý quy hoạch: 71

3.4.2 Tổ chức công khai quy hoạch chi tiết được duyệt và cung cấp đầy đủ thông

tin về quy hoạch: 75

3.4.3 Quản lý khai thác hiệu quả quỹ đất xây dựng trong làng 77

3.4.4 Nâng cao nhận thức của Chủ đầu tư 78

3.4.5 Nâng cao năng lực của bộ máy Quản lý xây dựng đô thị 78

3.4.6 Đề xuất sự tham gia của cộng đồng trong quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong làng 81

3.4.7 Bổ sung hệ thống văn bản pháp luật, các chỉ tiêu kỹ thuật về xây dựng nhà ở 84 3.4.8 Tăng cường công tác tuyên truyền vận động 87

3.4.9 Cải cách các thủ tục hành chính – Đề xuất đề án “Xây dựng chính quyền đô thị” 89 3.4.10 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra xây dựng 98

3.4.11 Kiện toàn chế tài xử lý vi phạm trật tự xây dựng 99

PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

KẾT LUẬN:

KIẾN NGHỊ:

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1

A PHẦN MỞ ĐẦU

Tên đề tài: Giải pháp Quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong các làng thuộc dự án xây dựng khu đô thị Đông Anh, Hà Nội

1 Lý do chọn đề tài:

Cũng như quy luật chung của các nước đang phát triển, tốc độ đô thị hoá ở

Hà nội những năm gần đây có thay đổi đáng kể là mức tăng dân số vào đô thị, trong khi khả năng cung cấp nhà ở của nhà nước bị hạn chế bởi nguồn ngân sách ngày càng trở nên quá nhỏ so với nhu cầu thực tế Tình trạng chuyển đổi đất canh tác nông nghiệp thành đất xây dựng nhà ở, kinh doanh bất động sản bất hợp pháp, lấn chiếm đất, xây dựng trái phép, thiếu sự quản lý của các cấp chính quyền đang phổ biến trên địa bàn Hà Nội

Đặc biệt trong các làng ven đô Hà Nội, tốc độ đô thị hoá nhanh so với đầu

tư phát triển hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội Nguồn ngân sách ngày càng hạn hẹp so với nhu cầu Các dự án phát triển đô thị mới đại đa số do các nhà đầu tư

và các tổ chức kinh doanh thực hiện nên họ thường chỉ quan tâm tới phần phát triển mới, không phải di dân để đem lại lợi nhuận ngay trước mắt; những khu dân

cư có sẵn thường được quan tâm bằng các quy hoạch sử dụng đất trên giấy với những đường giới hạn được xác định là “khu vực tồn tại chỉnh trang theo quy hoạch”, nhưng ai là người thực hiện? Ai là người quan tâm đến loại đất này trong các dự án phát triển đô thị?

Chính vì vậy, có thể nói, các làng xóm vốn là làng nông nghiệp truyền thống, nay đã trở thành “làng đô thị” đang biến cơ cấu sử dụng đất, đời sống kinh

tế xã hội từng ngày thì lại thiếu sự quan tâm thích đáng, chúng cứ tự phát triển trong sự quản lý lỏng lẻo của các cấp chính quyền Đã đến lúc cần dành sự quan tâm thích đáng đối với những làng đô thị này bằng cách phát huy nguồn nội lực

để người dân có thể tham gia vào xây dựng môi trường sống tốt cho chính họ, cũng chính là cho cộng đồng đô thị nói chung

2

Không nằm ngoài quy luật phát triển của thành phố, huyện Đông Anh nói riêng hay khu vực Bắc Sông Hồng nói chung đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ cả về kinh tế - văn hóa – xã hội Theo quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, huyện Đông Anh được xác định là trung tâm dịch vụ, tài chính, thương mại, giao dịch quốc tế, thuộc phạm vi đô thị trung tâm và có tiềm năng để phát triển tài chính, thương mại, tập trung vào nguồn nhân lực vì có sự kết nối với các cảng sông và sân bay Có tiềm năng phát triển thành một đô thị khoa học với chất lượng cao Sự phát triển công nghiệp song song với phát triển nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng cùng với sự phát triển của tài chính, thương mại có thể làm cho Đông Anh trở thành một trung tâm nghiên cứu và phát triển và giáo dục dựa trên tri thức trong tương lai, trọng tâm là công nghệ thông tin, năng lượng tái tạo mới và viễn thông Bởi vậy mà trong 10 năm trở lại đây, trên địa bàn huyện có rất nhiều dự án các khu đô thị mới lớn nhỏ, tạo nên một bộ mặt mới hiện đại cho toàn huyện, thúc đẩy kinh tế phát triển vượt bậc Tuy nhiên cũng giống như hầu hết các dự án khu đô thị mới khác trên địa bàn thành phố, các làng xóm truyền thống lâu đời đang gặp phải những đe dọa trầm trọng của quá trình hiện đại hóa mang lại

Cần thiết phải nghiên cứu về QLQHXD nhà ở trong khu vực làng xóm để làng có thể hòa nhập trong quần thể đô thị mà vẫn giữ được nét đặc trưng riêng, bảo đảm cho đời sống của người dân trong khu vực làng xóm đồng thời khớp nối

về HTXH và HTKT với các dự án xây mới bảo đảm tính hài hòa trong tổng thể kiến trúc của thành phố Hơn nữa từ trước đến nay chưa có một công trình nghiên cứu về quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong khu vực làng xóm một cách có

hệ thống

Vì vậy đề tài ” Giải pháp Quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong các làng thuộc dự án xây dựng khu đô thị Đông Anh, Hà Nội” là cần thiết và cấp bách, phù hợp với điều kiện đặc thù của Thủ đô Hà Nội hướng tới một đô thị bền vững

và có ý nghĩa to lớn về mặt lịch sử, xã hội, cũng như văn hóa của thành phố Hà Nội, góp một phần cơ sở lý luận cũng như thực tiễn cho công tác quản lý đô thị ở thủ đô Hà Nội

3

2 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong làng thuộc khu đô thị Đông Anh, đề xuất giải pháp quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong làng cho khu đô thị Đông Anh có hiệu quả và chất lượng trong các

giai đoạn phát triển

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

a) Đối tượng nghiên cứu: Công tác QLQHXD nhà ở trong làng thuộc khu đô thị Đông Anh

b) Phạm vi nghiên cứu:

- Không gian: Các làng trong khu đô thị Đông Anh

- Thời gian: Đến năm 2020

- Tập trung nghiên cứu về công tác quản lý QHXD nhà ở trong làng tại khu đô thị Đông Anh

4 Nội dung nghiên cứu:

+ Nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác quản lý QHXD nhà ở trong làng thuộc các khu đô thị đã xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội và khu đô thị Đông Anh

+ Xây dựng cơ sở khoa học về công tác quản lý QHXD nhà ở trong làng

+ Đề xuất giải pháp quản lý QHXD nhà ở trong làng thuộc khu đô thị Đông Anh

5 Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp điều tra, thực địa, xã hội học

+ Phương pháp thống kê

+ Phương pháp phân tích tổng hợp và phân tích hệ thống

+ Phương pháp phỏng vấn chuyên gia và dự báo

+ Phương pháp đối chiếu và so sánh

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:

Đề tài nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao năng lực quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong làng, áp dụng cho khu đô thị Đông Anh nói riêng và thành phố

4

Hà Nội nói chung Trên cơ sở đó là bài học để có các cơ chế, chính sách quản lý nhà ở trong làng xóm có thể học tập, tham khảo

7 Thuật ngữ và khái niệm:

- Đô thị: Là khu vực tập trung dân cư sinh sống có mật độ cao và chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực kinh tế phi nông nghiệp, là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa hoặc chuyên ngành, có vai trò thúc đẩy sự phát triển

KT-XH của quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ, một địa phương, bao gồm nội thành, ngoại thành của thành phố, nội thị, ngoại thị của thị xã; thị trấn [20]

- Quy hoạch đô thị: Là việc tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị,

hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội và nhà ở để tạo lập môi trường sống thích hợp cho người dân sống trong đô thị, được thể hiện thông qua đồ án quy hoạch đô thị.[20]

- Quy hoạch xây dựng: là việc tổ chức không gian đô thị và điểm dân cư nông thôn, hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; tạo lập môi trường sống thích hợp cho người dân sống tại các vùng lãnh thổ, bảo đảm kết hợp hài hoà giữa lợi ích quốc gia với lợi ích cộng đồng, đáp ứng các mục tiêu phát triển kinh

tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường Quy hoạch xây dựng được thể hiện thông qua đồ án quy hoạch xây dựng bao gồm sơ đồ, bản vẽ, mô hình và thuyết minh.[19]

- Quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn là việc tổ chức không gian, hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của điểm dân cư nông thôn [19]

- Điểm dân cư nông thôn là nơi cư trú tập trung của nhiều hộ gia đình gắn kết với nhau trong sản xuất, sinh hoạt và các hoạt động xã hội khác trong phạm vi một khu vực nhất định bao gồm trung tâm xã, thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc (sau đây gọi chung là thôn) được hình thành do điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh

tế - xã hội, văn hoá, phong tục, tập quán và các yếu tố khác.[19]

- Quản lý đô thị: là các hoạt động nhằm huy động mọi nguồn lực vào công tác quy hoạch, hoạch định các chương trình phát triển và duy trì các hoạt động đó

để đạt được các mục tiêu phát triển của chính quyền thành phố [20]

- Quản lý quy hoạch xây dựng đô thị: được hiểu là sự tác động của chủ thể quản lý thông qua sử dụng các công cụ để quản lý các hoạt động liên quan đến quy hoạch xây dựng đô thị

5

8 Cấu trúc luận văn:

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, nội dung chính của luận văn có 3 chương gồm có:

Chương 1: Thực trạng quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở trong các làng thuộc dự

án xây dựng khu đô thị Đông Anh

Chương 2: Cơ sở khoa học để đề xuất giải pháp quản lý QHXD nhà ở trong các làng thuộc dự án xây dựng khu đô thị Đông Anh

Chương 3: Giải pháp QLQHXD nhà ở trong các làng thuộc dự án xây dựng khu

đô thị Đông Anh

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

KẾT LUẬN:

Tác động của quá trình đô thị hoá ở Hà Nội đã làm biến đổi cơ cấu kinh tế xã hội

ở các làng xã ven đô, sự phát triển mở rộng ranh giới thành phố không đồng nhất với sự phát triển hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật Nguồn ngân sách thành phố trở nên quá nhỏ trước những nhu cầu phát triển đời sống kinh tế xã hội Ranh giới giữa đô thị và nông thôn luôn đan xen nhau trong quá trình mở rộng ranh giới đô thị Làng xóm trong

đô thị là đặc trưng không chỉ riêng ở Hà Nội, nó luôn tồn tại song song trong quá trình phát triển đô thị Việc quản lý xây dựng và phát triển các làng này như thế nào cho phù hợp với sự chuyển đổi của nền kinh tế và phương thức sản xuất mà vẫn bảo đảm tính bền vững là một vấn đề cần thiết cấp bách Qua khảo sát nghiên cứu thực tiễn công tác quản lý quy hoạch xây dựng nhà ở tại các làng ven đô Hà Nội chưa được tốt, vẫn còn tồn tại rất nhiều bất cập, từ đó cho thấy sự phát triển tự phát của người dân, vai trò của cộng đồng không được phát huy một cách hiệu quả, trong khi đó bộ máy quản lý các cấp thì chưa hoàn thiện

Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích thực trạng quy hoạch và quản lý xây dựng theo quy hoạch nhà ở trong làng thuộc dự án phát triển khu đô thị Đông Anh, đồng thời dựa trên cơ sở lý luận và tham khảo kinh nghiệm trong nước và quốc tế, luận văn đã đề xuất một số kết luận chính sau:

- Điều chỉnh quy hoạch chi tiết và đề xuất quy định quản lý xây dựng dựa trên các phân khu chức năng nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế đảm bảo thực hiện đúng quy hoạch Công bố, công khai mốc giới để người dân biết, thực hiện và giám sát theo quy hoạch

- Hoàn thiện bộ máy quản lý quy hoạch xây dựng trên địa bàn, nâng cao vai trò quản lý quy hoạch xây dựng cấp xã, nâng cao năng lực, trách nhiệm và quyền hạn cho cán bộ quản lý cấp xã Giao quyền được cấp giấy phép xây dựng nhà ở cho bộ máy quản lý cấp xã

- Bổ sung và hoàn thiện văn bản pháp luật về quy trình thực hiện, quản lý đô thị

và thiết kế đô thị phù hợp với thực tế quản lý quy hoạch xây dựng Xây dựng hương ước mới về xây dựng nhà ở làng xóm nhằm phát huy và nâng cao vai trò của cộng đồng trong quản lý quy hoạch xây dựng