Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng trung tâm vũ trụ việt nam (VNSC) (tt)

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGUYỄN THỌ AN GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TRUNG TÂM VŨ TRỤ VIỆT NAM VNSC LUẬN

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN THỌ AN

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

TRUNG TÂM VŨ TRỤ VIỆT NAM (VNSC)

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ & CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2013

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN THỌ AN KHÓA 2011-2013

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

TRUNG TÂM VŨ TRỤ VIỆT NAM (VNSC)

Chuyên ngành: Quản lý Đô thị & Công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ & CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS NGUYỄN VĂN BẢO

Hà Nội - 2013

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của Giảng viên hướng dẫn

khoa học TS Nguyễn Văn Bảo; Cùng với sự giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi của

Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng Trung Tâm Vũ Trụ Việt Nam (VNSC); Công ty CDC; Các Bộ, Sở, Ngành, Địa phương có liên quan và các đồng nghiệp đã cung cấp tài liệu, hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành Luận văn này

Bên cạnh đó tôi cũng xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo, các cán bộ làm việc tại khoa Sau Đại Học – Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội đã tận tình giảng dạy, tạo điều kiện và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập đến lúc hoàn thành Luận văn tốt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã chia sẻ giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu thực hiện đề tài

Mặc dù có nhiều cố gắng nhưng luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô và các bạn

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thọ An

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “ Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý

dự án đầu tư xây dựng Trung tâm vũ trụ Việt Nam (VNSC)’’ là công trình

nghiên cứu của bản thân

Các số liệu trong luận văn được sử dụng dựa trên tài liệu thực tế, có nguồn trích dẫn rõ ràng Nội dung trình bày trung thực, không trùng lặp và chưa từng công

bố trong các đề tài nghiên cứu khác

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Khoa Sau Đại Học, Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội và Hội đồng chấm bảo vệ tốt nghiệp về tính trung thực và sự nghiêm túc của Luận văn

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thọ An

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3

Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 3

MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ THUẬT NGỮ LIÊN QUAN 3

CẤU TRÖC LUẬN VĂN 4

NỘI DUNG 6

CHƯƠNG 1 Thực trạng công tác Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) 6

1.1 Giới thiệu về dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) 6

1.1.1.Vị trí xây dựng dự án 6

1.1.2.Ý nghĩa kinh tế - xã hội của dự án 6

1.1.3.Mục tiêu của dự án 8

1.1.4.Quy mô, tính chất và các yêu cầu chung về quy hoạch thiết kế 9

1.1.5.Nội dung, hình thức đầu tư, tổng mức đầu tư và nguồn vốn 16

1.2 Thực trang công tác Quản lý dự án đầu tư xây dựng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) 19

1.2.1.Hình thức và cơ cấu quản lý 19

1.2.2.Một số kết quả đạt được 21

1.2.3.Những tồn tại và nguyên nhân 21

CHƯƠNG 2 Cơ sở khoa học của việc nâng cao hiệu quả công tác

Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng công trình 24

2.1 Tổng quan về Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 24

2.1.1.Những tiêu chuẩn đánh giá công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 24 2.1.2.Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình 25

2.1.3.Các nội dung công tác Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 29

2.1.4.Các cấu trúc tổ chức QLDA đầu tư xây dựng công trình: 30

2.1.5.Lựa chọn cấu trúc tổ chức QLDA đầu tư xây dựng phù hợp: 36

2.2 Cơ sở lý luận đánh giá sự hiệu quả của công tác Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 39

2.2.1.Quản lý thời gian và tiến độ của dự án đầu tư xây dựng công trình 39

2.2.2.Quản lý chi phí của dự án đầu tư xây dựng công trình 41

2.2.3.Quản lý chất lượng thực hiện của dự án đầu tư xây dựng công trình 44

2.2.4.Nội dung chủ yếu của quản lý chất lượng dự án đầu tư 46

2.3 Cơ sở pháp lý cho công tác Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 48

2.3.1.Quản lý nhà nước đối với dự án đầu tư xây dựng công trình 48

2.3.2.Chủ đầu tư xây dựng công trình 49

2.3.3.Các hình thức quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 49

2.3.4.Nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án trong trường hợp thành lập Ban quản lý dự án 50

2.3.5.Nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ đầu tư trong trường hợp thuê tư vấn quản lý dự án 52

2.3.6.Hệ thống văn bản pháp lý và các căn cứ liên quan đến dự án 53

2.4 Tổng hợp các kết quả nghiên cứu trong công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 55

2.4.1.Các yếu tố tác động đến công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 55

2.4.2.Các yếu tố quyết định thành công của dự án đầu tư xây dựng công trình57

2.4.3.Các vướng mắc thường gặp của dự án đầu tư xây dựng công trình 592.5 Những vấn đề chú ý đối với công trình sử dụng nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và nguồn vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ 612.5.1.Các hình thức cung cấp ODA và vốn vay ưu đãi 612.5.2.Nguyên tắc cơ bản trong quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi62

2.5.3.Các hình thức, quy trình, trách nhiệm vận động nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi 622.5.4.Xây dựng và phê duyệt danh mục tài trợ 632.5.5.Một số kinh nghiệm quản lý và sử dụng vốn ODA được rút ra cho Việt Nam 65

2.6 Những bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình ở Việt Nam và nước ngoài 662.6.1.Kinh nghiệm trong nước 662.6.2.Kinh nghiệm nước ngoài 70CHƯƠNG 3 Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác Quản Lý Dự Án Đầu

Tư Xây Dựng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) 743.1 Quan điểm và mục tiêu của việc nâng cao hiệu quả công tác Quản lý dự

án đầu tư xây dựng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) 743.1.1.Quan điểm 743.1.2.Mục tiêu 753.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác Quản lý dự án đầu tư xây dựng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) 75

3.2.1.Nguyên tắc của việc nâng cao chất lượng công tác quản lý dự án đầu tư

xây dựng 75

3.2.2.Các định hướng giải pháp nâng cao chất lượng quản lý dự án đầu tư xây dựng 76 3.2.3.Giải pháp nâng cao trình độ cán bộ Ban Quản Lý Dự Án 78

3.2.4.Nhóm giải pháp tổ chức quản lý (Cơ chế quản lý và cấu trúc tổ chức) 79

3.2.5.Nhóm giải pháp về nguồn vốn 85

3.2.6.Nhóm giải pháp về quản lý chất lượng 89

3.2.7.Nhóm giải pháp về quản lý tiến độ 93

3.2.8.Nhóm giải pháp về chi phí 94

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 97

Kết luận 97

Kiến nghị: 98

Kiến nghị với Nhà Nước 98

Kiến nghị với Chủ Đầu Tư và Ban QLDA 98

Kiến nghị với các cơ quan có liên quan 99

TÀI LIỆU THAM KHẢO 100

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined.

1

MỞ ĐẦU

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Việt Nam có chiến lược quốc gia sẽ trở thành nước công nghiệp vào năm

2020, và do đó cần phải tiếp cận công nghệ cao trong một vài lĩnh vực trên khắp cả nước Công nghệ vũ trụ liên quan tới nhiều công nghệ tiên tiến như cơ khí, điện và điện tử, truyền thông, vật liệu, điều khiển, phần mềm, quang học, v.v Hạ tầng truyền thông và truyền hình là các ứng dụng quan trọng của công nghệ vệ tinh Ngoài ra, vệ tinh quan sát trái đất đóng vai trò quan trọng trong giám sát tài nguyên, phòng chống và giảm nhẹ thảm họa thiên tai và bảo vệ môi trường Do tính cấp thiết của các ứng dụng trên nên công nghệ vũ trụ có vị trí chiến lược đặc biệt ở Việt Nam Ngày 22/04/2009 theo thông báo số 134/TB-VPCP của Văn phòng chính phủ

về kết luận của Thủ tướng chính phủ về việc đồng ý chủ trương xây dựng Trung tâm vũ trụ Việt Nam (VNSC) tại khu công nghệ cao Hòa Lạc – Hà Nội Đây là dự

án trọng điểm, nòng cốt và giao cho Viện hàn lâm Khoa học công nghệ Việt Nam là chủ đầu tư

Trung tâm vũ trụ Việt Nam (VNSC) với tính chất là một khu tổ hợp công trình chức năng đặc thù phức tạp và có ý nghĩa vô cùng quan trọng Nó có vai trò rất lớn

trong lộ trình thực hiện “Chiến lược nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ đến

năm 2020” theo quyết định số 137/2006/QĐ-TTG ngày 14/06/2006 và “Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu” theo quyết định số

158/2008/QĐ-TTG, tháng 12 năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ

Hiện nay Viện hàn lâm khoa học công nghệ Việt Nam đang triển khai giai đoạn 01 thực hiện đầu tư dự án Trung tâm vũ trụ Việt Nam thực hiện phần lớn từ nguồn vốn vay ODA nhằm từng bước hoàn chỉnh mặt bằng, cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu, xây dựng những hạng mục công trình chính để đưa vào hoạt động ngay sau khi vệ tinh thứ nhất được phóng vào năm 2017

Như chúng ta đã biết rằng hàng năm nước ta huy động vốn ODA vào đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật xà hội chiếm khoảng 12%, vốn Ngân sách nhà nước chiếm 28% còn lại là vốn tín dụng phát triển của Nhà nước Qua quá trình thực hiện

2

thì nguồn vốn vay đã mang lại những thành công nhất định nhưng đi kèm theo đó là hàng loạt những yếu kém như: Chính sách quản lý bất cập, mô hình quản lý lạc hậu, công tác kiểm tra giảm sát lỏng lẻo, chất lượng công trình không đảm bảo, hiện tượng tiêu cực nhiều gây thất thoát vốn đầu tư, hiện tượng chậm tiến độ thường xuyên xảy ra nhất là trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng kỹ thuật Làm mất lòng tin của các nhà tài trợ quốc tế cũng như nhân dân cả nước và không thể giải ngân nguồn vốn đúng tiến độ Những sai phạm đó một phần lý do thuộc về trách nhiệm của CĐT và Ban QLDA trong việc chỉ đạo, kiểm tra, kiểm soát chất lượng thi công xây dựng đồng thời một phần do lựa chọn cách thức quản lý , thực hiện dự án không phù hợp và lạc hậu không đáp ứng được nhu cầu xây dựng các công trình ở nước ta trong thời gian tới

Với mức độ cần thiết và vị trí chủ đạo của công trình như vậy việc lựa chọn

mô hình và phương thức quản lý điều hành dự án một cách hiệu quả là điều quyết định lớn về chất lượng cũng như thành công đề ra Vì vậy tôi lựa chọn luận văn

nghiên cứu về “Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác Quản lý dự án đầu tư

xây dựng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC)” nhằm góp một phần ý kiến để

giải quyết những vấn đề còn tồn tại cũng như có những định hướng và phương pháp quản lý dự án tốt hơn trong thời gian tới

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

 Đối tượng : Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác quản lý dự án

đầu tư xây dựng công trình

 Phạm vi : Công tác Quản lý dự án đầu tư xây dựng Dự án thành phần 2 “Cơ

sở vật chất 1” thuộc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC)

3

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để đạt được mục đích nghiên cứu, theo đối tượng và phạm vi nghiên cứu đã lựa chọn, trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, luận văn sử dụng các phương pháp phân tích hệ thống, kết hợp phân tích định tính với phân tích định lượng, các phương pháp so sánh, thống kê toán học, các phương pháp quản lý dự án hiện đại để phân tích, tổng hợp số liệu và đề xuất giải pháp

Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

 Ý nghĩa khoa học của đề tài:

- Hệ thống hoá lý luận về Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình

 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài:

- Phân tích thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng Dự án thành

phần 2 ”Cơ sở vật chất 1” thuộc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC)

- Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng

công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC)

MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ THUẬT NGỮ LIÊN QUAN

 Dự án:

Theo đại bách khoa toàn thư thì từ “Dự án ( Project) được hiểu là điều có ý

định làm” hoặc “ Đặt kế hoạch cho một ý đồ, một quá trình hành động” Nguồn [20]

Như vậy dự án có khái niệm vừa là ý tưởng, ý đồ, vừa mang ý nghĩa hành động Chính vì thế có rất nhiều cách định nghĩa dự án, tuy nhiên về phương diện quản lý

có thể định nghĩa dự án như sau: “Dự án là những nỗ lực có thời hạn để hoàn thành

một công việc đã được xác định”

Như vậy về mặt lý thuyết, dự án được hiểu là một công việc có những đặc tính sau: Cần nguồn lực (Chi phí, thời gian, con người, máy móc, vật tư); Có mục tiêu

cụ thể; Phải được hoàn thành với chất lượng và thời gian định trước; Có sự hạn chế

về nguồn tài chính và sự kết nối nhiều công việc với nhau

Vì thế bất kỳ dự án nào cũng bao gồm các thành phần chính sau đây:

CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Mở đầu

Nội dung nghiên cứu

Chương 1: Thực trạng công tác Quản lý dự án đầu tư xây dựng Trung tâm Vũ trụ

Việt Nam (VNSC)

Chương 2: Cơ sở khoa học của việc nâng cao hiệu quả công tác quản lý dự án đầu

tư xây dựng công trình

Chương 3: Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác Quản lý dự án đầu

tư xây dựng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC)

Kết luận và kiến nghị

Tài liệu tham khảo

Phụ lục

5

SƠ ĐỒ PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐTXD

TRUNG TÂM VŨ TRỤ VIỆT NAM (VNSC)

MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

KHẢO SÁT VÀ THU THẬP THÔNG TIN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

HỆ THỐNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ QLDA ĐTXD

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QLDA ĐTXD TRUNG TÂM VŨ TRỤ

VIỆT NAM (VNSC)

XÂY DỰNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN ÁP DỤNG ĐỂ LỰA CHỌN PHƯƠNG THỨC QLDA PHÙ HỢP

ĐƯA RA GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QLDA ĐTXD TRUNG TÂM VŨ TRỤ VIỆT NAM (VNSC)

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

trọng đó là Chiến lược nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ đến năm 2020” và

“Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu” Bên cạnh đó Trung

tâm còn cung cấp số liệu hình ảnh vệ tinh phục vụ cho công tác nghiên cứu giảng dạy, giám sát chủ quyền biển đảo quốc gia, phòng chống cứu nạn, cứu hộ Thắt chặt tình hữu nghị hợp tác lâu dài Việt Nam – Nhật Bản Đây là dự án trọng điểm quốc gia với mức đầu tư lớn, độ phức tạp cao theo tiêu chuẩn quốc tê vì vậy trong quá trình thực hiện chắc chắn sẽ nảy sinh nhiều bất cập trong việc xây dựng cơ cấu tổ chức và quản lý thực hiện dự án Nắm bắt được những khó khăn trước mắt cùng với

sự khó khăn chung của nền kinh tế hiện nay Trung tâm vệ tinh quốc gia cần đúc rút kinh nghiệm, điều chỉnh hình thức quản lý thực hiện dự án cho phù hợp để đạt được hiệu quả đầu tư

Từ đó luận văn đã đi sâu vào phân tích những yếu tố thành công và những hạn chế còn tồn tại xoay quanh công tác QLDA Dựa vào cơ sở lý thuyết quản lý dự án hiện đại, cơ sở thể chế pháp luật hiện hành của Nhà nước, đồng thời tổng hợp các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước về công tác QLDA ĐTXD Luận văn đã đề xuất được một số giải pháp cụ thể cho từng vấn đề mang tính bản chất trong công tác QLDA từ công tác chuẩn bị đầu tư cho đến lúc thực hiện và kết thúc dự án nhằm phù hợp với xu hướng và thực tế phát triển

Đây cũng là cơ sở nền tảng để hoàn thiện về mặt lý luận và các phương pháp khoa học, tiến tới chuyên nghiệp hoá trong công tác QLDA nhằm giúp các BQLDA

ở cá dự án khác trong nước chủ động thực hiện các dự án tương tự trong thời gian sắp tới