Tôi xin cam đoan luận văn thạc sỹ Quy hoạch đô thị: “Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh trong khu đô thị mới ven sông Mã thành phố T
Trang 1
trịnh thị thanh tú
khoá: 2007 - 2010 Lớp: ch07q
tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh trong khu đô thị mới ven sông m∙
thμnh phố thanh hoá
luận văn thạc sĩ chuyên ngμnh quy hoạch
m∙ số: 60.58.05
giáo viên hướng dẫn:
pgs.ts ngô thu thanh
hà nội - 2010
Trang 2Luận văn này hoàn thành được nhờ sự đóng góp và giúp đỡ của rất nhiều tổ chức và cá nhân Tác giả xin biểu lộ lòng biết ơn chân thành tới giáo viên hướng dẫn PGS.TS Ngô Thu Thanh đã định hướng, hướng dẫn, gợi ý, kiểm tra và khích
lệ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu của mình Nếu không có sự hướng dẫn
và kiểm tra của PGS, nghiên cứu này chắc sẽ không bao giờ có thể đạt được kết quả như hiện nay
Tác giả xin biểu lộ lòng biết ơn tới các Gs, Ts thuộc trường Đại học kiến trúc Hà Nội và các cơ quan có quan hệ với trường trong lĩnh vực đào tạo đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu vào Luận văn
Tác giả xin cám ơn rất nhiều tới các bạn bè, đồng nghiệp tại Sở xây dựng Thanh Hoá, UBND Thành phố Thanh Hoá, viện quy hoạch Thanh Hoá đã cung cấp rất nhiều thông tin và tài liệu làm cơ sở nghiên cứu cho tác giả
Cuối cùng tác giả cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với gia đình, những người thân đã giành tình cảm động viên, khuyến khích về tinh thần đối với tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu
Học viên: Trịnh Thị Thanh Tú
Trang 3Tôi xin cam đoan luận văn thạc sỹ Quy hoạch đô thị: “Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh trong khu
đô thị mới ven sông Mã thành phố Thanh Hoá” là công trình nghiên cứu của riêng tôi
Các số liệu, thông tin được sử dụng trong luận văn này là trung thực
Học viên: Trịnh Thị Thanh Tú
Trang 4MụC LụC
PHầN Mở ĐầU 6
• Lý do chọn đề tài : 6
• Mục tiêu nghiên cứu 8
• Phạm vi nghiên cứu 8
• Phương pháp nghiên cứu 9
Phần nội dung 11
Chương I: Tổng quan về khu đô thị mới ven sông m∙ tp thanh hoá 11
1.1 Các khái niệm 11
1.1.1 Khái niệm về khu đô thị mới 11
1.1.2 Khái niệm về khu thương mại kết hợp với công viên cây xanh 11
1.1.3 Khái niệm về Kiến trúc cảnh quan 12
1.2 Tổng quan về khu đô thị mới ven sông Mã TP Thanh Hoá 13
1.2.1 Đánh giá hiện trạng khu đô thị mới ven sông Mã thành phố Thanh hóa 13
1.2.2 Tình hình phát triển thương mại dịch vụ tại thành phố Thanh Hoá 19
1.3 Kinh nghiệm tổ chức khu thương mại dịch vụ kết hợp với công viên cây xanh trên thế giới 24
1.3.1 Khái quát về khu thương mại kết hợp với công viên cây xanh 24
1.3.2 Lịch sử hình thành phát triển các khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh trên thế giới trong quá trình phát triển đô thị 25
1.3.3 Một số các khu văn phòng thương mại kết hợp công viên cây xanh trên thế giới 27
1.4 Thực trạng về quy hoạch xây dựng các khu thương mại dịch vụ ở Việt Nam 34
Chương II: Cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu tổ chức mô hình không gian kiến trúc cảnh quan khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh .38
2.1 Định hướng phát triển khu ĐTM ven sông Mã trong quy hoạch chung TP Thanh Hoá 38
2.2 Tiềm năng phát triển khu thương mại dịch vụ kết hợp với công viên cây xanh tại khu ĐTM ven sông Mã thành phố Thanh hóa 43
2.2.1 Tiềm năng về vị trí 43
2.2.2 Tiềm năng về thành phần chức năng 45
2.3 Yếu tố quy hoạch 46
2.3.1 Nguyên tắc hình thành và phát triển mô hình kết hợp khu thương mại với công viên cây xanh 46
2.3.2 Các yếu tố quy hoạch cơ bản quyết định đến việc hình thành khu thương mại dịch vụ kết hợp với công viên cây xanh 50
Trang 52.4 Yếu tố khoa học – công nghệ 52
2.4.1 Các yêu cầu cơ bản để hình thành khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây
xanh 52 2.4.2 Trình tự thực hiện 53 2.4.3 Giải pháp khoa học tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu thương mạ dịch vụi
kết hợp với công viên cây xanh 54
2.5 Yếu tố Kinh tế – xã hội 62
2.5.1 Sự ảnh hưởng của kinh tế xã hội đến sự phát triển mô hình khu thương mại dịch vụ
kết hợp với công viên cây xanh 62 2.5.2 Các nguyên tắc phát triển ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế xã hội 63
2.6 Yếu tố tạo cảnh trong không gian cụm công trình khu thương mại dịch vụ kết hợp với công viên cây xanh 65
2.6.1 Quy hoạch và thiết kế cảnh quan: 65 2.6.2 Các bước thiết kế cảnh quan: 66
Chương III: giảI pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh trong khu Đô Thị Mới ven sông M∙ thành phố Thanh Hoá 68
3.1 Đề xuất điều chỉnh cho khu đô thị mới Ven sông Mã so với quy hoạch chung
thành phố Thanh Hoá 68 3.2 Trình tự tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trong khu thương mại dịch
vụ kết hợp công viên cây xanh trong khu đô thị mới ven sông Mã thành phố Thanh hóa 69
3.2.1 Hiện trạng các thành phần chức năng 69 3.2.2 Các khu chức năng cần có theo lý thuyết 70 3.2.3 Xác định các khu chức năng trong khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây
xanh trong khu ĐTM ven sông Mã 72
3.3 Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu thương mại dịch vụ kết
hợp công viên cây xanh trong khu đô thị mới ven sông Mã thành phố Thanh Hoá 74
3.3.1 Lựa chọn vị trí đặt khu thương mại kết hợp công viên cây xanh trong khu đô thị mới
ven sông Mã thành phố Thanh Hóa: 74 3.3.2 Xác định Quy mô khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh trong khu đô
thị mới ven sông Mã thành phố Thanh Hóa: 77 3.3.3 Xác định tính chất - chức năng: 79
3.4 Giải pháp quy hoạch chi tiết 81
3.4.1 Đánh giá hiện trạng khu vực dự án (Khu 90 ha sẽ được chọn làm mô hình khu
thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh) 81
Trang 63.4.2 Bố trí các bộ phận chức năng trong khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây
xanh trong khu đô thị mới trung tâm thành phố Thanh Hóa 88 3.4.3 Định hướng phát triển không gian kiến trúc cảnh quan khu thương mại dịch vụ kết
hợp công viên cây xanh thuộc khu đô thị mới trung tâm thành phố Thanh Hóa 96
Kết luận vμ kiến nghị 106
Trang 7DANH MụC HìNH Vẽ
Hình 1.1: Vị trí của khu đô thị trong quy hoạch chung thành phố Thanh Hoá đến năm 2020
[Tác giả] 14
Hình 1.2: Vị trí của khu đô thị trong quy hoạch chung thành phố Thanh Hoá đến năm 2020 [Viện quy hoạch thành phố Thanh Hoá] 15
Hình 1.3: Sơ đồ cơ cấu điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Thanh Hóa đến năm 2020 [Viện quy hoạch thành phố Thanh Hoá] 20
Hình 1.4: Dự án đại lộ Lê Lợi kéo dài đến đê sông Mã [9] 23
Hình 1.5: Phố tài chính đi bộ – Phan Chu Trinh [9] 24
Hình 1.6: ảnh minh họa cảnh quan khu Corporate [18] 27
Hình 1.7: ảnh minh họa cảnh quan khu Corporate [20] 29
Hình 1.8: ảnh minh họa cảnh quan khu Chiswick place [18] 30
Hình 1.9: ảnh minh họa cảnh quan khu Meridian [24] 30
Hình 1.10: ảnh minh họa cảnh quan khu Meridian [1] 31
Hình 1.11: ảnh minh họa cảnh quan khu Edinburgh [25] 33
Hình 1.12: Dự án Megastar Yên Mỹ [21] 36
Hình 2.1: Vị trí dự án trong quy hoạch chung thành phố Thanh Hóa [Dựa theo bản đồ QHC TP Thanh hoá đến năm 2020] 40
Hình 2.2: Vị trí và vai trò của khu ĐTM ven sông Mã trong quy hoạch chi tiết dọc trục đại lộ Nam sông Mã: 41
Ngày 11/6/2007, chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá đã có quyết định số 1700/2006/QĐ-UBDN phê duyệt xây dựng dọc trục đại lộ Nam sông Mã, từ thành phố Thanh Hoá - thị xã Sầm Sơn 41
Hình 2.3: - Định hướng khu đô thị mới ven sông Mã thành phố Thanh Hoá trong quy hoạch chung thành phố đến năm 2020 [Viện quy hoạch TP TH] 43
Hình 2.4: Sơ đồ phân tích vị trí phát triển thuận lợi của khu thương mại kết hợp công viên cây xanh trong quy hoạch chung thành phố Thanh Hóa [3] 44
Hình 2.5: Biểu đồ phân tích nguyên lý phát triển bền vững [Tác giả] 47
Hình 2.6: Biểu đồ phân tích [Tác giả] 50
Hình 2.7 Biểu đồ phân tích giải pháp phân lô [Tác giả] 57
Hình 2.10 : Cảnh quan trong Cornell Business & Technology Park (New York, Hoa Kỳ) [internet] 62
Hình 3.2 – Sơ đồ cơ cấu khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh thuộc khu ĐTM ven sông Mã - TP Thanh hoá [Tác giả] 73
Hình 3.3: Sơ đồ phân tích nguyên tắc lựa chọn địa điểm xây dựng khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh [1] 74
Hình 3.4: Xác định vị trí khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh trong khu đô thị mới ven sông Mã thành phố Thanh Hóa.[Tác giả] 77
Hình 3.5: Xác định quy mô khu thương mại – dịch vụ trong khu ĐTM trung tâm tp Thanh Hóa.[Tác giả] 79
Hình 3.6: Đánh giá về mặt vị trí [Tác giả] 81
Hình 3.7: Đánh giá hiện trạng KTCQ khu vực nghiên cứu [Tác giả] 82
Hình3.8: Đánh giá hiện trạng tổng hợp [Tác giả] 88
Hình3.9: Sơ đồ phân tích nguyến tắc bố trí các bộ phận chức năng 89
[Tác giả] 89
Hình 3.10: Sơ đồ bố trí các khu chức năng [Tác giả] 91
Hình3.11: Bản đồ quy hoạch sử dụng đất khu Mô hình thuộc khu ĐTM ven sông Mã thanhg phố Thanh Hóa [Tác giả] 94
Trang 8Hình3.12: Bản đồ tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan của khu Mô hình thuộc khu
ĐTM ven sông Mã thành phố Thanh Hóa [Tác giả] 101 Hình 3.14: Phối cảnh minh họa khu thương mại dịch vụ kết hợp công viên cây xanh thuộc khu ĐTM ven sông Mã thành phố Thanh Hóa [Tác giả] 102 Hình 3.13 Một số hình ảnh minh họa về thiết kế cảnh quan trong khu [20] 102 Hình 3.14: Hình ảnh minh hoạ hệ thống đường đi bộ và chỗ nghỉ chân [internet] 103
Trang 9PHầN Mở ĐầU
Thành phố Thanh Hoá là tỉnh lỵ của tỉnh Thanh Hoá, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật của tỉnh, là đầu mối giao lưu của tỉnh với cả nước, có vị trí quan trọng về mặt an ninh, quốc phòng Ngoài các yếu tố lịch sử như là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật của tỉnh, Thành phố Thanh Hoá còn có vị trí quan trọng, chịu tác động rõ nét của vùng kinh tế động lực phía Bắc Việt Nam, của khu kinh tế Nghi Sơn, nằm trong đầu mối giao lưu Bắc Nam, Đông Tây, nối với các tỉnh trong nước và với các nước như Lào, Mianma
Đồ án Quy hoạch chung xây dựng Thành phố Thanh Hoá đã được thủ tướng chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 140/1999/QĐ-TTg ngày 11/6/1999 và đang được chính phủ cho điều chỉnh, mở rộng diện tích quy mô phát triển phù hợp với tiến trình đô thị hoá đến năm 2020 và tầm nhìn đến
2050 Trong đó hướng phát triển thành phố là hướng Đông Nam nhằm tiến tới xát nhập với Thị xã Sầm Sơn thành một đơn vị hành chính và rút ngắn khoảng cách với khu kinh tế Nghi Sơn
Đồ án quy hoạch chung Thị xã Sầm Sơn đã được UBND tỉnh Thanh Hoá phê duyệt tại Quyết định 104/QĐ - UB ngày 04/5/2002, và đồ án quy hoạch chi tiết sử dụng đất dọc trục đường QL47 do Viện quy hoạch xây dựng Thanh Hoá lập cũng được Bộ xây dựng thoả thuận và UBND tỉnh Thanh Hoá
đã phê duyệt, đã nghiên cứu tới sự phát triển, không gian của liên đô thị Thành phố Thanh Hoá - Sầm Sơn và sự phát triển quỹ đất dọc bờ Nam sông Mã ý tưởng kết nối liên đô thị Thành phố Thanh Hoá - Thị xã Sầm Sơn là một trong bốn cụm đô thị động lực (Thanh Hoá - Sầm Sơn, Bỉm Sơn – Vân Du, Lam Sơn – Sao Vàng và đô thị Nghi Sơn) Đây cũng chính là cụm đô thị động lực quan trọng nhất của toàn tỉnh Thanh Hoá
Việc phát triển thành phố về phía Nam sông Mã nhằm khai thác triệt để lợi thế của cảng Lễ Môn – sông Thống Nhất ( Quảng Châu), Cửa Hới, sông
Đơ, kết hợp hài hòa liên tục thống nhất với quy hoạch chi tiết sử dụng đất QL47 quy hoạch TP Thanh Hoá - Thị xã Sầm Sơn để phát triển liên đô thị Thanh Hoá - Sầm Sơn dọc hai bên triền dòng sông Mã là điều tất yếu
Trang 10Thành phố Thanh Hoá - thành phố tỉnh lỵ của tỉnh đông dân nhất Việt Nam (Đô thị loại 1) hướng tới quy mô 1 triệu dân Để làm được điều này thì khu trung tâm hiện hữu của Thành phố Thanh Hoá cần được mở rộng và phát triển hơn nữa thì mới đủ sức đáp ứng nhu cầu sử dụng trong tương lai Đây chính là thách thức lớn nhất của Thành phố Do đó việc hình thành khu đô thị mới ven sông Mã Thành phố Thanh Hoá là rất cấp thiết Khu Trung tâm Đô thị mới nằm ở phía Đông thành phố Thanh Hoá, được xác định là Trung tâm hành chính, chính trị, thương mại, dịch vụ mới của toàn Thành phố Đồng thời tại đó phát triển một khu dân cư cao cấp hiện đại, mang đặc điểm và phong cách riêng, thu hút và đáp ứng được nhu cầu về nhà ở của người dân thành phố Thanh Hoá và khu vực lân cận đang có nhu cầu về nhà ở cũng như việc làm tại thành phố
Khu đô thị mới ven sông Mã có vị trí thuận lợi, nằm sát khu vực sông Mã, có các trục giao thông lớn của thành phố chạy qua là Đại lộ Bắc nam và
đại lộ Lê Lợi được xác định là trục đường chính của thành phố (theo quy hoạch)
Lịch sử hình thành và phát triển Thành phố đã khẳng định vai trò và mối quan hệ mật thiết với sông Mã với Thành phố Ngay từ năm 1976, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát đã đưa ra ý tưởng phát triển thành phố về phía Nam sông Mã (Tỉnh uỷ và UBND Tỉnh Thanh Hoá cũng đã khẳng định vấn đề này trong các năm 2003 và 2004) qua Thành phố khoảng 10 km từ Thiệu Khánh (ngã ba hội lưu sông Chu, sông Mã) đến Nam Lễ Môn Đây là vùng hạ lưu nên chịu ảnh hưởng của cả lũ nguồn và triều dâng Mùa kiệt mực nước vẫn đạt tới + 1m - 1,5 m Triều cường có thể đạt tới 2m Vì vậy sông Mã chắc chắn sẽ
có những ảnh hưởng rất trọng yếu đến phát triển Thành phố, có thể phải xem sông Mã - Hàm Rồng là nguyên khí và hồn thiêng của không gian cảnh quan Thành phố
Thành phố Thanh Hoá đang ngày một phát triển cả về kinh tế, văn hoá
và xã hội Tuy hiện nay thương mại dịch vụ đã có những tín hiệu đáng mừng nhưng hầu hết đều là buôn bán nhỏ, chủ yếu là các tiểu thương bán lẻ, bán sỉ chưa có doanh nhân đủ mạnh để thành lập các hãng buôn bán lớn đủ tiềm lực
để điều tiết xuất nhập khẩu những mặt hàng trọng yếu Hệ thống ngân hàng tuy đã hình thành khá đông bộ nhưng chủ yếu mới chỉ là hệ thống ngân hàng
Trang 11nhà nước và tín dụng nhân dân , chưa liên kết và chưa có sơ sở để hình thành các tập đoàn tài chính Có thể nói ngành kinh tế thương mại dịch vụ chưa được hoạch định đầy đủ Hiện ngành này chỉ đang ở dạng phát triển tự phát, chưa
được chú trọng đầu tư khai thác tiềm năng, thế mạnh để phát triển Điều này cho thấy việc tạo ra một khu thương mại mới nằm trong định hướng quy hoạch chung của Thành phố Thanh Hoá sẽ tạo ra được một môi trường thuận lợi để kêu gọi các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài đầu tư vào ngành thương mại dịch vụ của Thành phố Thanh Hoá
thương mại dịch vụ trong quá trình đô thị hóa, hiện đại hóa của nước ta, đưa ra
được mô hình không gian kiến trúc khu thương mại thích hợp nhất với điều kiện phát triển của đất nước, nhằm nâng cao đời sống của người dân và góp phần vào sự phát triển của Kinh tế – xã hội Ngoài ra còn đáp ứng được mục tiêu chiến lược là phát triển các khu đô thị hiện đại, đồng bộ và bền vững
nói chung và khu đô thị mới ven sông Mã - TP Thanh Hoá nói riêng Hiện tại các khu đô thị mới chỉ chú trọng giải quyết được nhu cầu chỗ ở cho cư dân đô thị cũng như xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội một cách
đồng bộ hoàn chỉnh mà chưa chú trọng đến việc phát triển một khu trung tâm thương mại dịch vụ, là động lực phát triển kinh tế xã hội của toàn khu vực, cung cấp việc làm và đào tạo người lao động, thúc đẩy quá trình đô thị hoá, thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp bên trong cũng như các doanh nghiệp bên ngoài khu đô thị, thúc đẩy sự phát triển của các ngành thương mại
và dịch vụ liên quan khác Do vậy mục tiêu của luận văn là xây dựng một mô hình khu trung tâm thương mại với mục tiêu phát triển bền vững gắn liền chất lượng môi trường, kiến trúc cảnh quan và chất lượng cuộc sống con người
thương mại dịch vụ kết hợp công vên cây xanh
dịch vụ thuộc khu đô thị mới ven sông Mã - thành phố Thanh Hoá