Quản lý kiến trúc cảnh quan thành phố hà giang – tỉnh hà giang (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI VŨ NGỌC QUÂN QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN THÀNH PHỐ HÀ GIANG – TỈNH HÀ GIANG LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

VŨ NGỌC QUÂN

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN THÀNH PHỐ

HÀ GIANG – TỈNH HÀ GIANG

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội,năm 2013

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

VŨ NGỌC QUÂN KHOÁ:2011-2013

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN THÀNH PHỐ

HÀ GIANG – TỈNH HÀ GIANG

Chuyên nghành:Quản lý đô thị và công trình

Mã số:60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS.KTS.LÊ ĐÌNH TRI

Hà Nội,năm 2013

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành Luận văn Thạc sỹ “ Quản lý Kiến trúc cảnh quan thành phố

Hà Giang – tỉnh Hà Giang”, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, động viên của rất nhiều người

Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng tới Thầy giáo TS.KTS.Lê Đình Tri, người trực chỉ bảo, hướng dẫn tận tình và cho tôi những ý kiến quý báu trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn này

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, Khoa sau Đại học và các giảng viên trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã nhiệt tình truyền đạt những kiến thức quý báu cho tôi trong suốt khóa học này

Xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, khuyến khích và tạo điều kiện cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận văn

Mặc dù đã cố gắng rất nhiều để hoàn thiện Luận văn bằng sự nhiệt tình và năng lực của mình, đồng thời cũng nhận được sự giúp đỡ, đóng góp của nhiều người, song Luận văn vẫn không thể tránh khỏi những thiếu sót, vì vậy tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của thày cô và các bạn

Xin trân trọng cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ với đề tài “Quản lý kiến trúc cảnh quan thành phố Hà Giang-tỉnh Hà Giang” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Vũ Ngọc Quân

MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài……….1

Mục đích nghiên cứu……… 2

Đối tượng, nội dung và quy mô nghiên cứu………3

Phương pháp nghiên cứu……….3

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài……….4

Những khái niệm khoa học, thuật ngữ dùng trong luận văn ……… 4

PHẦN NỘI DUNG Chương 1:THỰC TRẠNG QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN THÀNH PHỐ HÀ GIANG-TỈNH HÀ GIANG……….6

1.1.Giới thiệu chung về thành phố Hà Giang……… 6

1.1.1.Giới thiệu về tỉnh Hà Giang……….6

1.1.2.Giới thiệu về thành phố Hà Giang……… 7

1.2.Vị trí và giới hạn khu vực nghiên cứu……… 9

1.2.1.Vị trí khu vực nghiên cứu………9

1.2.2.Giới hạn khu vực nghiên cứu……….10

1.3.Điều kiện tự nhiên,dân cư và đất đai………10

1.3.1.Điều kiện tự nhiên thành phố Hà Giang………10

1.3.2.Quy mô dân cư……… 15

1.3.3.Hiện trạng sử dụng đất đai……….16

1.4.Thực trạng kiến trúc cảnh quan,hạ tầng thành phố Hà Giang………… 18

1.4.1.Thực trạng kiến trúc cảnh quan……… 18

1.4.2.Thực trạng hạ tầng kỹ thuật……… 19

1.4.3.Đánh giá tổng hợp……….23

1.5.Thực trạng công tác quy hoạch,quản lý kiến trúc cảnh quan tại thành phố Hà Giang……… 25

1.5.1.Công tác lập,thẩm định và phê duyệt quy hoạch xây dựng, quản lý kiến trúc cảnh,quan đô thị liên quan đến địa bàn nghiên cứu-Thành phố Hà Giang……….25

1.5.2.Công tác quản lý thực hiện quy hoạch đô thị,kiến trúc cảnh quan tại thành phố Hà Giang……… 27

1.5.3.Việc ban hành các cơ chế chính sách của thành phố Hà Giang…….29 1.5.4.Thực trạng công tác quản lý quy hoạch xây dựng,kiến trúc cảnh quan

đô thị……… 30

1.5.5.Mức độ triển khai các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố……… 30 1.5.6.Sự tham gia của cộng đồng trong việc quản lý và thực hiện quy hoạch,kiến trúc cảnh quan đô thị……… 31

1.6.Những vấn đề còn tồn tại trong công tác quản lý quy hoạch và kiến trúc cảnh quan tại thành phố Hà Giang………32

1.6.1.Về quy hoạch xây dựng đô thị……… 32 1.6.2.Công tác quản lý thực hiện quy hoạch,kiến trúc cảnh quan……… 32 1.6.3.Về việc thực hiện nhiệm vụ quản lý ( Đầu tư,chỉnh trang đô thị)….33 1.6.4.Về cơ chế chính sách……….33 1.6.5.Về tổ chức bộ máy……….33 1.6.6.Về sự tham gia của cộng đồng……… 33 Chương 2:CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN THÀNH PHỐ HÀ GIANG……… 35

2.1.Cơ sở lý luận quản lý quy hoạch và kiến trúc cảnh quan đô thị……… 35 2.1.1 Lý thuyết về hình ảnh đô thị……….34 2.1.2.Hình ảnh đặc trưng……….36 2.2.Cơ sở pháp lý……… 36 2.2.1.Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật,các quy chuẩn,tiêu chuẩn

có liên quan……… 36

2.2.2 Định hướng quy hoạch và tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan thành phố Hà Giang đến năm 2020.……… ……… 38

2.3.Các yếu tố tác động đến kiến trúc cảnh quan thành phố Hà Giang…….40

2.3.1.Điều kiện tự nhiên……… 40

2.3.2.Điều kiện văn hoá xã hội………41

2.3.3.Điều kiện về kinh tế……… 42

2.3.4.Quá trình đô thị hoá và các đặc trưng của thành phố Hà Giang……43

2.3.5.Yếu tố về khoa học kỹ thuật……… 44

2.3.6.Cơ chế quản lý và khai thác sử dụng……….45

2.3.7.Vai trò của cộng đồng………45

2.4.Kinh nghiệm thực tiễn về công tác quản lý quy hoạch và kiến trúc cảnh quan……… 47

2.4.1.Kinh nghiệm trong nước………47

2.4.2.Kinh nghiệm nước ngoài………49

Chương 3:GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN THÀNH PHỐ HÀ GIANG……… 51

3.1.Quan điểm và tiêu chí quản lý kiến trúc cảnh quan thành phố Hà Giang……….51

3.1.1.Quan điểm về quản lý quy hoạch và kiến trúc cảnh quan………… 51

3.1.2.Tiêu chí quản lý……… 51

3.2.Đề xuất phân khu chức năng và quy chế quản lý……….52

3.2.1.Phân khu chức năng……… 52

3.2.2.Đề xuất Quy chế quản lý kiến trúc cảnh quan……… 53

3.3.Giải pháp đối với công tác quy hoạch……….67

3.3.1.Công tác lập quy hoạch……… 67

3.3.2.Công tác thẩm định và phê duyệt quy hoạch……….68

3.3.3.Quản lý thực hiện……… 69

3.4.Giải pháp về cơ chế chính sách………71

3.4.1.Xây dựng và phê duyệt chương trình phát triển đô thị……… 71

3.4.2.Chính sách về thu hút đầu tư và nguồn lực………72

3.4.3.Chính sách trong qua trình thực hiện quy hoạch………72

3.5.Giải pháp về tổ chức bộ máy quản lý……… 73

3.5.1.Đề xuất mô hình tổ chức bộ máy quản lý……… 73

3.5.2.Các biện pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý………74

3.6.Giải pháp huy động sự tham gia của cộng đồng vào quá trình quản lý 75

3.6.1.Những nguyên tắc áp dụng………76

3.6.2.Các bước huy động sự tham gia của cộng đồng………76

3.7 Dự thảo khung Quy chế Quản lý kiến trúc cảnh quan thành phố Hà Giang-tỉnh Hà Giang……….78

3.7.1 Quy chế quản lý Khu vực đô thị hiện hữu……… ……… 78

3.7.2 Quy chế quản lý Các trục đường, tuyến phố chính………… … 86

3.7.3 Quy chế quản lý Khu vực công trình dịch vụ công cộng…… … 88

3.7.4 Quy chế quản lý Khu vực cảnh quan đô thị……… 93

3.7.5 Quy chế quản lý Khu vực nằm trong danh mục bảo tồn………… 97

3.7.6 Quy chế quản lý Khu vực công nghiệp……… ….100

3.7.7 Quy chế quản lý Khu vực giáp ranh, làng xóm trong nội thành………101

3.7.8 Quy chế quản lý Khu vực dự trữ an ninh quốc phòng………104

3.7.9 Quy chế quản lý Các công trình hạ tầng,giao thông……… 104

3.8.Tổ chức thực hiện……… 108

3.8.1.Phân công trách nhiệm………108

3.8.2.Các điều khoản thi hành……… 110

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ………111

Kết luận chung………111

Kiến nghị………112

TÀI LIỆU THAM KHẢO………

Tiếng Việt………

Tiếng Anh………

PHỤ LỤC………

Phụ lục 1:.……… Phụ lục 2:………

1

PHẦN MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Thành phố Hà Giang cách Hà Nội về phía Bắc 320km, có toạ độ địa lý từ

22045’ đến 22048’ vĩ độ Bắc,từ 104047’ đến 105003’ kinh độ Đông Phía Bắc,Tây và Nam giáp huyện Vị Xuyên; phía Đông Nam giáp huyện Bắc Mê, nằm trên trục đường quốc lộ 32 là tuyến đường giao thông huyết mạch, trục trung chuyển giữa vùng kinh tế Tây Nam của Trung Quốc và các tỉnh miền Bắc Việt Nam

Với lợi thế về mặt địa lý Thành phố Hà Giang có những thuận lợi nhất định

so với đô thị khác trong vùng núi phía Bắc: Quốc lộ 2 nối cửa khẩu Thanh Thủy với các vùng kinh tế động lực phát triển miền Bắc, tạo khả năng hợp tác, trao đổi thương mại 2 chiều Quốc lộ 34 và Quốc lộ 4C từ thành phố kết nối với các vùng Đông Bắc tạo ra lợi thế về vị trí là trung tâm, là đầu mối giao thông với nhiều thuận lợi để phát triển mạnh về du lịch,thương mại

Là một thành phố nằm địa đầu của Tổ quốc, thành phố Hà Giang không những có nhiều vùng cảnh quan thiên nhiên đẹp, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, có nhiều di tích lịch sử văn hóa, cách mạng quan trọng cấp quốc gia (cột cờ Lũng Cú, nhà vua Mèo, ruộng bậc thang, làng bản dân tộc ) mà còn nằm trên hành lang biên giới, đóng vai trò thên chốt về an ninh quốc phòng Do đó thành phố Hà Giang được ưu tiên đầu tư để phát triển kinh tế xã hội, thu hút dân số cơ học giữ vững an ninh vùng biên giới.Với việc được ưu tiên đầu tư nên quá trình xây dựng và phát triển lan nhanh mạnh và rộng Đây là động lực cho việc phát triển kinh tế xã hội, mang lại diện mạo mới cho đô thị nhưng cũng để lại nhiều bất cập, trong đó có việc tác động tiêu cực đến cảnh quan thiên nhiên, kiến trúc cảnh quan đô thị của toàn thành phố

Ngoài ra, ngày 27-09-2010 Chính phủ đã ban hành nghị quyết số 35/NQ-CP của Chính phủ về việc thành lập thành phố Hà Giang thuộc tỉnh Hà Giang cũng đã đẩy nhanh quá trình đô thị hóa của thành phố sau khi nâng cấp lên từ thị xã Quá trình đô thị hóa nhanh, xây dựng diễn ra quy mô lớn khiến cho bộ mặt đô thị miền núi được thay đổi hàng ngày.Tuy nhiên với việc xây dựng không có quản lý và địa

2

chất địa hình thành phố Hà Giang lại phức tạp đã dẫn tới việc đã phá vỡ kiến trúc cảnh quan ngày càng nghiêm trọng

Mặt khác do quy hoạch chung thành phố Hà Giang (trước đây là thị xã Hà Giang) đã được phê duyệt sau 5 năm, đồng thời tại nghị định số 38/NĐ-CP ngày 07-04-2010 của Chính phủ về quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị thì các thành phố phải lập Quy chế để quản lý kiến trúc cảnh quan của đô thị, như vậy cũng

đã là một thời gian dài thành phố chưa có quy chế để quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị

Trong quá trình đô thị hóa, xu thế bảo vệ môi trường, bảo vệ tôn tạo cảnh quan thiên nhiên là một phần không thể thiếu đối với bất kỳ một đô thị nào nhất là đối với thành phố có điều kiện tự nhiên và cảnh quan phong phú như thành phố Hà Giang Phát triển kinh tế xã hội, đô thị hóa mạnh và rộng là động lực phát triển kinh

tế xã hội nhưng phải đồng nghĩa với việc bảo vệ được những di sản và bản sắc kiến trúc cảnh quan của vùng miền Đây luôn là nhiệm vụ được đặt lên hàng đầu trong suốt quá trình phát triển Chính vì thế việc Quản lý kiến trúc cảnh quan những khu vực chủ yếu, vị trí và những trục đường quan trọng thành phố Hà Giang là rất cần thiết Đưa quản lý quy hoạch và kiến trúc cảnh quan vào áp dụng là đáp ứng được nhu cầu thực tế tại thành phố Hà Giang

Mục đích nghiên cứu

- Đánh giá vai trò, vị trí, tiềm năng về mặt cảnh quan đô thị của thành phố

Hà Giang, tỉnh Hà Giang

- Đánh giá thực trạng và rút ra một số kinh nghiệm về công tác quản lý đô thị đối với thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang

- Nghiên cứu đề xuất đồng bộ các giải pháp để quản lý kiến trúc thành phố

Hà Giang, tỉnh Hà Giang theo quy hoạch và định hướng quy hoạch nhằm tạo diện mạo đẹp cho không gian kiến trúc thành phố đáp ứng cho nhu cầu phát triển kinh tế

xã hội cũng như cho nhu cầu phát triển về thương mại du lịch, cho thành phố Hà Giang nói riêng cũng như cho tỉnh Hà Giang nói chung Ngoài việc đóng góp cho

sự phát triển về kinh tế xã hội thì việc tạo ra diện mạo và một bộ mặt đô thị vùng

3

biên với đậm đà bản sắc dân tộc là một hình thức quảng bá tốt nhất cho con người

và đất nước Việt Nam tới bạn bè trên thế giới

Đối tượng,nội dung và quy mô nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Quy hoạch chung thành phố Hà Giang và kiến trúc cảnh quan đô thị tỷ lệ 1/10.000 đã được phê duyệt

Nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu kiến trúc cảnh quan và công tác quản lý kiến trúc cảnh quan của thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang theo quy hoạch chung thành phố Hà Giang tỷ lệ 1/10.000 đã được phê duyệt

Quy mô nghiên cứu: Nghiên cứu khu vực chủ yếu, vị trí và những trục đường quan trọng thành phố Hà Giang

Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, nghiên cứu và phân tích tài liệu: Thu thập thông tin với mục đích nghiên cứu tài liệu để tìm hiểu lịch sử nghiên cứu và các phạm trù liên quan, các số liệu thống kê tổng hợp, chủ trương và chính sách liên quan đến nội dung nghiên cứu nhằm xác định vấn đề nghiên cứu, phục vụ đề tài nghiên cứu

- Phương pháp tiếp cận hệ thống: Tập hợp các nhân tố có quan hệ tương tác

để thực hiện mục tiêu nghiên cứu, thiết lập nhãn quang, xem xét và phân tích hệ thống cảnh quan của thành phố Hà Giang Trên cơ sở đó, xác định nhân tố cơ bản điều khiển các hệ thống để tập trung nghiên cứu mối quan hệ hữu cơ hình thành giải pháp

- Phương pháp nghiên cứu so sánh hệ thống: Là phương pháp nhận biết đầy

đủ về các điểm mạnh, điểm yếu, những cơ hội và thách thức để khai thác phát huy điểm mạnh, hạn chế điểm yếu nhằm đem lại kết quả và thành công cao nhất cho mục tiêu ”Quản lý tốt nhất quy hoạch kiến trúc cảnh quan thành phố Hà Giang, tỉnh

Hà Giang” Nghiên cứu các mô hình tương tự trong nước và nước ngoài để rút ra những kinh nghiệm áp dụng cho thành phố Hà Giang

- Phương pháp chuyên gia: Trao đổi kết quả khảo sát, nghiên cứu và đề xuất với các chuyên gia, các nhà khoa học trong và ngoài nghành, tại địa phương và trung ương…nhằm khai thác những ưu điểm, khắc phục các thiết sót, hạn chế trong

4

nghiên cứu, đề xuất của luận văn

- Phương pháp tham vấn cộng đồng: Trao đổi trong quá trình nghiên cứu mang tính cộng đồng, quần chúng và rất thực tế về kết quả khảo sát, những đề xuất trong nghiên cứu và quản lý trong đó nêu cao vai trò của cộng đồng như là một nguyên nhân thành công của công tác quản lý kiến trúc cảnh quan thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa khoa học : Đề tài nghiên cứu vận dụng lý luận và mối liên hệ khoa học giữa một số nghành quản lý như: quản lý quy hoạch xây dựng, quản lý đất đai, quản lý môi trường, quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị …một số lĩnh vực khoa học như: tâm lý học, xã hội học, mỹ học…tác động và ảnh hưởng đến quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị Đề xuất đồng bộ hệ thống các giải pháp quản lý, xây dựng mô hình tổ chức bộ máy và các nguyên tắc quản lý kiến trúc cảnh quan trong đô thị để làm căn cứ áp dụng vào thực tiễn

Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài nghiên cứu cho một số đối tượng cụ thể, các giải pháp đưa ra trên cơ sở có xem xét sự phù hợp với thực tế quản lý đô thị tại địa phương, nên kết quả nghiên cứu có thể đưa vào áp dụng thực tế quản lý kiến trúc cảnh quan cho thành phố Hà Giang mà sản phẩm cuối cùng sẽ là Dự thảo Quy chế quản lý kiến trúc cảnh quan thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang Đồng thời kết quả nghiên cứu của luận văn cũng có thể làm tài liệu nghiên cứu, tham khảo, áp dụng cho các địa phương khác trong nước

Những khái niệm khoa học,thuật ngữ dùng trong luận văn

- Cảnh quan đô thị: Là môi trường nhân tạo và là hình ảnh con người thu nhận được qua tiếp xúc với không gian đô thị Cảnh quan đô thị bao gồm các yếu tố: cảnh quan thiên nhiên, công trình xây dựng và hoạt động của con người.[1]

- Cảnh quan thiên nhiên: Là trạng thái hoàn cảnh tự nhiên sẵn có tạo nên bởi các yếu tố đó là núi, sông, mặt nước, địa hình, địa mạo, điều kiện khí hậu.[1]

- Công trình xây dựng: Là hình ảnh chủ yếu của đô thị, bao gồm các kiến trúc cũ và mới của đô thị, đường viền đô thị hình thành bởi quần thể kiến trúc, các