Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị đại học phố hiến hưng yên (tt)

Đồ án và tình hình tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu đô CHƯƠNG II: CÁC CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ Đ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

MÃ SỐ: 60.58.05

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS KTS HOÀNG VĨNH HƯNG

Hà Nội - Năm 2011

Lời cảm ơn

Đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn và những tình cảm chân thành nhất đến gia đình, thầy cô giáo và những người bạn đã tạo điều kiện hỗ trợ tôi hoàn thành luận văn

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến thầy giáo

TS.KTS.Hoàng Vĩnh Hưng, người đã tận tình hướng dẫn,

động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong hội

đồng khoa học đã cung cấp những lời khuyên quý giá và những tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu luận văn của tôi

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa Sau đại học đã tạo điều kiện thuận lợi để luận văn được hoàn thành đúng thời hạn

và đạt chất lượng

Một lần nữa tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất

Lêi cam ®oan

T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña riªng t«i C¸c sè liÖu, kÕt qu¶ tr×nh bµy trong luËn v¨n lµ trung thùc vµ ch−a tõng ®−îc c«ng bè trong bÊt kú c«ng tr×nh nµo tr−íc ®©y

Hµ Néi, th¸ng 11 n¨m 2011

T¸c gi¶ luËn v¨n

KiÒu TuÊn Tó

NHữNG Từ VIếT TắT TRONG LUậN VĂN

- ĐTĐH : Đô thị đại học

- KTCQ : Kiến trúc cảnh quan

- TCKG : Tổ chức không gian

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

6 Cấu trúc luận văn 3

CHƯƠNG I : THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC

CẢNH QUAN TRONG CÁC KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC TRÊN THẾ

GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM

4

1.1 Tổng quan tình hình phát triển các khu đô thị đại học trên thế giới 41.1.1 Khái niệm đô thị đại học 41.1.2 Khái quát lịch sử hình thành và phát triển các khu đô thị đại học trên

1.1.4 Các bài học kinh nghiệm tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan

trong các khu đô thị đại học trên thế giới

19

1.2 Tổng quan tình hình phát triển các trường đại học ở và các khu đô

thị đại học ở Việt Nam

1.3 Đồ án và tình hình tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu đô

CHƯƠNG II: CÁC CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC

CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC PHỐ HIẾN - TỈNH HƯNG

YÊN

43

2.1 Cơ sở lý luận và pháp lý cho việc nghiên cứu đề xuất giải pháp tổ

chức không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị đại học Phố Hiến

2.3 Các yếu tố tác động tới việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan

khu đô thị đại học Phố Hiến

67

2.3.2 Các yếu tố về kinh tế - xã hội 692.3.3 Chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Hưng Yên 702.3.4 Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam đến năm 2020 742.3.5 Các hoạt động dịch vụ trong khu đô thị đại học Phố Hiến 752.3.6 Các Hình thức giảng dạy trong khu đô thị đại học Phố Hiến 76

CHƯƠNG III : ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG

GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ ĐẠI HỌC PHỐ

79

HIẾN - TỈNH HƯNG YÊN

3.1 Quan điểm của việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan 79

3.2 Mục tiêu của việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan 80

3.3 Các nguyên tắc để tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan 81

3.4 Đề xuất một số giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan

khu đô thị đại học Phố Hiến

84

3.4.1 Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tổng thể khu đô thị

đại học Phố Hiến

84

3.4.2 Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan các khu chức năng 87

3.5 Giải pháp tổ chức mạng lưới giao thông trong khu đô thị đại học 1123.5.1 Giao thông liên kết khu Đại Học với các Vùng xung quanh 1123.5.2 Giao thông nội bộ trong khu đô thị đại học 113

3.6 Giải pháp quản lý xây dựng khu đô thị đại học Phố Hiến 1163.6.1 Về quản lý đất đai 117

3.6.3 Về xây dựng: 1183.6.4 Quản lý cảnh quan, thiết kế đô thị 1193.6.5 Quản lý vệ sinh môi trường 1203.6.6 Quản lý khai thác sử dụng 121

DANH MỤC BẢNG BIỂU

TrangBảng 1 Chỉ tiêu diện tích đất xây dựng trường đại học 45

DANH MỤC HÌNH VẼ

TrangHình 1.1 Vị trí các trường đại học trong thành phố Boston 8Hình 1.2 Mặt bằng và phối cảnh đại học Harvard (nguồn tác giả +

Hình 1.3 Cấu trúc của một trường thành viên trong đại học Havard 9Hình 1.4 Mặt bằng khu Cambridge với ba trường đại học lớn nhất 10Hình 1.5 Toàn cảnh ĐTĐH Tsukuba nhìn từ trên cao với các công

Hình 1.6 Bản vẽ phân tích mạng giao thông chính và trục cảnh quan

Hình 1.7 Mặt bằng đô thị đại học Quảng Châu 16Hình 1.8 Phân khu chức năng chia thành ba khu vực rõ rệt với một

Hình 1.9 Sơ đồ so sánh hai mô Hình xây dựng trường đại học 20Hình 1.10 Đường sắt cao tốc là một trong các phương tiện liên kết đô

Hình 1.11 Sơ đồ minh họa một đô thị đại học với nhiều chức năng 23Hình 1.12 Khoảng không gian sân trường duy nhất của Trường ĐH

Mở TP.HCM bị tận dụng thành bãi đỗ xe vì diện tích trường quá hẹp 26Hình 1.13 Một góc dự án trong tương lai 28Hình 1.14 Mặt bằng sử dụng đất dự án Đại học Quốc gia Hà Nội 29Hình 1.15 Mặt bằng tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan Đại học

Hình 1.16 Sơ đồ cơ cấu khu đại học Quốc gia Hà Nội 30Hình 1.17 Mặt bằng quy hoạch sử dụng đất Đại học Quốc gia TP Hồ 31

Chí Minh

Hình 1.18 Vị trí của khu đô thị đại học Phố Hiến trong quy hoạch

Hình 1.19 Kiến trúc lộn xộn của khu dân cư hiện trạng trong khu vực

Hình 1.23 Không gian khu đô thị đại học được lấy từ Hình ảnh bông

Hình 2.1 Sơ đồ lý thuyết một “phố đại học” 53Hình 2.2 Sơ đồ lý thuyết một “làng đại học” 54Hình 2.3 Các sơ đồ lý thuyết minh họa khu học tập 56Hình 2.4 Sơ đồ lý thuyết minh họa khu viện nghiên cứu 57Hình 2.5 Sơ đồ lý thuyết minh họa khu ký túc xá 58Hình 2.6 Sơ đồ lý thuyết minh họa khu ký túc xá 59Hình 2.7 Sơ đồ tách lớp các yếu tố tự nhiên 68Hình 2.8 Vị trí của tỉnh Hưng Yên trong Vùng Kinh tế Trọng điểm

kiến trúc cảnh quan khu đô thị đại học

Hình 3.2 Vị trí của khu đại học Phố Hiến trong hệ thống các trường

Hình 3.3 Đô thị đại học Phố Hiến không chỉ là môi trường học tập tốt

cho sinh viên mà còn là môi trường sống tốt cho người dân đô thị 82Hình 3.4 Sơ đồ tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tổng thể khu

Hình 3.5 Khu trung tâm phải đảm bảo tất cả các trường, các khu chức

Hình 3.6 Mặt bằng khu trung tâm và các công trình điểm nhấn (nguồn

Hình 3.7 Minh họa một số giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh

Hình 3.8 Hình ảnh minh họa giải pháp kè hồ trung tâm 89Hình 3.9 Hình ảnh minh họa giải pháp trồng cỏ và hoa 90Hình 3.10 Hình ảnh minh họa các không gian cộng đồng trong khu

Hình 3.11 Hình ảnh minh họa giải pháp trồng cây trên mái và các

Hình 3.12 Các trường đại học được liên kết với nhau và với các khu

chức năng khác bới các đường giao thông và một vành đai xanh xuyên

suốt

92

Hình 3.13 Hệ thống các trục cảnh quan trung tâm và các quảng

Hình 3.14 Mặt bằng minh họa một trục cảnh quan chủ đạo trong

Hình 3.15 Hình ảnh minh họa khu vườn tượng 94Hình 3.16 Minh họa các giải pháp nhà cầu đi bộ 95

Hình 3.17 Minh họa không gian trường đại học 95Hình 3.18 Hình ảnh minh họa không gian viện nghiên cứu 96Hình 3.19 Hình ảnh minh họa các khu thể thao nhỏ trong khu ký túc

Hình 3.20 Mặt bằng minh họa khu nhà ở công vụ 98Hình 3.21 Hình ảnh minh họa giải pháp trồng cây và hoa trên cầu vượt 99Hình 3.22 Minh họa giải pháp tổ chức không gian trục trung tâm 100Hình 3.23 Phân khu chức năng theo phân vị đứng của trục trung tâm 100Hình 3.24 Minh họa giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan

Hình 3.25 Minh họa giải pháp tổ chức không gian trên tuyến vành đai

Hình 3.26 Phối cảnh minh họa giải pháp thiết kế vành đi xanh khi đi

qua công trình và khi đi qua đường giao thông 102Hình 3.27 Một vài giải pháp tổ chức không gian mở giữa các khối

Hình 3.31 Không gian xanh trong đô thị đại học và Hình ảnh minh họa

các công viên chuyên đề (nguồn tác giả + internet) 106Hình 3.32 Minh họa giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan

Hình 3.33 Hình ảnh minh họa sân khấu nhạc nước trên hồ trung tâm 107Hình 3.34 Hình ảnh minh họa các dịch vụ du lịch trên mặt nước 108Hình 3.35 Minh họa giải pháp làm sạch nước một cách tự nhiên 108

(nguồn công ty SD)

Hình 3.36 Minh họa giải pháp tổ chức không gian khu biệt thự 109Hình 3.37 Minh họa giải pháp tổ chức không gian khu nhà chia lô 110Hình 3.38 Hình ảnh minh họa vành đai xanh tự nhiên bao quanh khu

đô thị loại đặc biệt này tăng nhanh một phần là do lượng sinh viên ở các trường đại học tăng

Số lượng sinh viên gia tăng, bên cạnh các mặt tích cực, còn làm gia tăng sức ép lên cơ sở hạ tầng vốn đã quá tải của Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh Từ năm 2009, Chính phủ có chủ trương di dời một số trường đại học ra khu vực ngoại thành và các thành phố vệ tinh nhằm giảm tải cho hệ thống hạ tầng của khu vực trung tâm cũng như thúc đẩy sự phát triển kinh tế, văn hóa của các đô thị vệ tinh này

Để khắc phục những hạn chế của việc bố trí các trường đại học rải rác trong thành phố như trước kia, Việt Nam đang dần hình thành các khu đô thị đại học tập trung như Đại học Quốc gia Hà Nội tại Đô thị vệ tinh Hòa Lạc – Hà Nội, Đô thị đại học Phố Hiến – Hưng Yên, Khu Đô thị Đại học Dầu khí – Thành phố Vĩnh Yên – Tỉnh Vĩnh Phúc, Khu Đô thị Đại học Quốc tế Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh Một số đồ án quy hoạch các khu đô thị đại học đã được hoàn thành Vì vậy việc nghiên cứu các giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trong các khu đô thị đại học này là cần thiết để làm bài học kinh nghiệm cho các khu đô thị đại học khác

Phố Hiến – Hưng Yên trong lịch sử đã từng là một thương cảng sầm uất -

“Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến” Nhưng ngày nay thành phố Hưng Yên được coi là thành phố có tốc độ phát triển chậm, GDP thấp, thiếu động lực phát triển đô thị và kinh tế xã hội Vấn đề đặt ra là cần phải tìm một động lực phát triển kinh tế cho tương lai và việc hình thành một khu đô thị đại học được xem như một chất xúc

2

tác quan trọng cho công cuộc xây dựng thành phố Trong các đô thị đại học sinh viên là thành phần dân số chủ yếu, nhưng luôn luôn thay đổi Sinh viên là nhóm người có những đặc điểm và nhu cầu riêng (đây là nhóm người thường xuyên có sự biến động – sinh sống và học tập tại khu đại học chỉ trong một thời gian rồi chuyển

đi nơi khác) do đó, bên cạnh nhiều nghiên cứu khác, cần thiết phải có nghiên cứu một cách đồng bộ về mặt kiến trúc - quy hoạch nhằm tìm ra một giải pháp có tính khoa học và thực tiễn cho không gian kiến trúc cảnh quan trong các khu đô thị đại học

2 Mục đích nghiên cứu

Đánh giá thực trạng công tác thiết kế, tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trong các đồ án khu đô thị đại học đã được phê duyệt trong cả nước Phân tích các cơ sở khoa học để đề xuất giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh

quan khu đô thị đại học Phố Hiến – Tỉnh Hưng Yên

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng: Không gian kiến trúc cảnh quan trong khu đô thị đại học

Phạm vi: Khu đô thị đại học Phố Hiến – Tỉnh Hưng Yên

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập thông tin, khảo sát điều tra, tổng hợp, phân tích đánh giá thực trạng

- Phương pháp phân tích tổng hợp và phân tích hệ thống

- Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

- Phương pháp chuyên gia

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Xây dựng quan niệm và các cơ sở khoa học về tổ chức kiến trúc cảnh quan

đô thị đại học trong nước và trên thế giới

- Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp tổ chức kiến trúc cảnh quan cho đô thị đại học Phố Hiến, Hưng Yên

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

Để khắc phục những hạn chế của việc bố trí các trường đại học rải rác trong thành phố như trước kia và để góp phẩn nâng cao chất lượng của giáo dục đại học, đáp ứng với yêu cầu mới của công cuộc công nghiệp hoá đất nước, Chính phủ đang ủng hộ việc hình thành các khu đô thị đại học tập trung Đó là các khu đô thi đại học như: Đại học Quốc gia Hà Nội tại Đô thị vệ tinh Hòa Lạc – Hà Nội, Đô thị đại học Phố Hiến – Hưng Yên, Khu Đô thị Đại học Dầu khí – Thành phố Vĩnh Yên – Tỉnh Vĩnh Phúc, Khu Đô thị Đại học Quốc tế Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh Nhiều đồ án quy hoạch các khu đô thị đại học đã được hoàn thành Vì vậy việc nghiên cứu các giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trong các khu đô thị đại học này là cần thiết để làm bài học kinh nghiệm cho các khu đô thị đại học khác

Phố Hiến – Hưng Yên đã từng là một thương cảng sầm uấttrong lịch sử nhưng ngày nay đang được coi là thành phốc có tốc độ phát triển chậm do thiếu động lực phát triển đô thị và kinh tế xã hội Trong quá trình tìm kiếm động lực phát triển đúng cho kinh tế thành phố , việc hình thành một khu đô thị đại học được xem như một câu trả lời thích đáng

Nghiên cứu, quy hoạch, xây dựng và quản lý các đô thị đại học là công việc mới ở Việt Nam với rất nhiều khó khăn Bên cạnh nhiều nghiên cứu khác, cần thiết phải có nghiên cứu một cách đồng bộ về mặt kiến trúc - quy hoạch nhằm tìm ra một giải pháp có tính khoa học và thực tiễn cho không gian kiến trúc cảnh quan trong các khu đô thị đại học

- Tổng hợp các hệ thống cơ sở khoa học, lý luận và thực tiễn, các mô hình xây dựng đô thị đại học đang được áp dụng trên thế giới và mô hình thích hợp áp dụng cụ thể vào khu đô thị đại học Phố Hiến Phân tích các yếu tố ảnh hưởng từ điều kiện tự nhiên đến kinh tế xã hội cũng như nhu cầu nguyện vọng của sinh viên đối với khu đô thị đại học Phố Hiến trong tương lai

- Đề xuất một số giải pháp cụ thể để giải quyết các vấn đề còn tồn tại Các giải pháp đưa ra đã bổ xung một cách tích cực và hoàn thiện thêm việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị đại học Phố Hiến Bao gồm các giải pháp

từ quy hoạch tổng thể toàn khu đến từng thành phần chức năng có trong khu đô thị đại học, nghiên cứu đề xuất thêm một số loại hình không gian còn thiếu

Không gian kiến trúc cảnh quan của khu đô thị đại học là một yếu tố quan trọng, ảnh hướng lớn đến chất lượng sống của sinh viên cũng như người dân trong khu đô thị đại học đó Việc đễ xuất các giải pháp thiết kế kiến trúc cảnh quan cho khu đô thị đại học một cách hiệu quả và thực tiễn sẽ góp phần nâng cao đời sống sinh hoạt của sinh viên trong các khu đô thị đại học nói chung và khu đô thị đại học

Phố Hiến nói riêng.Vì vậy, đề tài” Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh

quan khu đô thị đại học Phố Hiến, Hưng Yên” là một đề tài thiết thực đã giải

quyết được các đòi hỏi trên Tuy nhiên, các giải pháp đưa ra của đề tài chỉ là sơ bộ, trong thực tế khi áp dụng cần có những giải pháp chi tiết, cụ thể và linh hoạt hơn nữa để góp phần tạo dựng được các không gian khu đô thị đại học hoàn chỉnh, nơi sinh viên muốn được sinh sống và học tập ở đó trong tương lai

126

2.Những đề xuất và kiến nghị

Trong quá trình triển khai đồ án quy hoạch chi tiết khu đô thị đại học Phố Hiến cần đặc biệt quan tâm, chú ý đến việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan, đầu tư cho các thiết bị đô thị như biển báo, chỉ dẫn, đèn đường, các tượng đài, bồn hoa…Các công trình điểm nhấn phải có thiết kế riêng phù hợp, các công trình công cộng cần thể hiện được các nét kiến trúc hiện đại nhưng vẫn thuận tiện cho sử dụng

Vấn đề môi trường sống đô thị luôn là vấn đề nóng bỏng, cần đặt ra trong mỗi thiết kế và đề xuất về kiến trúc cảnh quan khu đô thị đó Kiến nghị chủ đầu tư xây dựng khu đô thị đại học Phố Hiến sử dụng các giải pháp đã đề cập trong luận văn để làm cơ sở cho việc đảm bảo cho môi trường sống đô thị đại học được bền vững

Nhà nước cần có các chính sách thông thoáng hơn và khuyến khích các nhà đầu tư chú ý và đầu tư xây dựng khu đô thị đại học bằng cách cho vay vốn lãi xuất ưu đãi, cho đấu thầu công khai xây dựng các công trình phúc lợi trong khu đô thị đại học Bên cạnh

đó, cần có sự đầu tư rất lớn, đồng bộ của Nhà nước hay một nhà đầu tư mạnh (không chỉ có nhiều tiền) Không có đô thị đại học nào trên thế giới ra đời mà không

có sự đầu tư lớn về đất đai, tiền vốn và kiên quyết thi công dứt điểm trong thời gian hạn định

Nên ứng dụng các mô hình khu đô thị đại học hiện đại đã xây dựng trên thế giới, phù hợp với văn hóa, lối sống truyền thống của ngườiViệt Nam trong các giai đoạn từ thiết kế ý tưởng đến triển khai thực tế Đầu tư cho việc thiết kế đô thị như một phần quan trọng, không thể thiếu của mỗi dự án xây dựng khu đô thị đại học

Để hình thành nên đô thị đại học thì cần phải có chủ trương, mà cụ thể là quy chế đô thị đại học Hiện nay khái niệm “đô thị đại học” không có trong bất cứ văn bản nào của Nhà nước Việt Nam, không tồn tại trong tư duy của các nhà hoạch định chính sách đô thị Ở Việt Nam chỉ có khái niệm và chủ trương về “khu đô thị đại học tập trung”, tức là việc gom các trường về một địa điểm chứ không hình thành

hệ thống thống nhất về cơ sở hạ tầng kỹ thuật, cơ sở dịch vụ, cơ sở phục vụ giảng dạy…