Đây là trục đường xương sống của một trục đô thị trung tâm hiện đại trong tương lai khi được gắn kết với trục đường H ở phía Tây Bắc Thành phố, thành một hệ đường trung tâm khép kín tron
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
NGUYỄN TRỌNG TUẤN KHÓA: 2012 – 2014
GIẢI PHÁP THIẾT KẾ ĐÔ THỊ TUYẾN PHỐ LÝ THÁI TỔ - LÊ THÁI TỔ
THÀNH PHỐ BẮC NINH
Chuyên ngành: Quy hoạch vùng và đô thị
Mã số: 60.58.01.05
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS NGÔ THÁM
Hà Nội – 2014
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn nhiệt tình của các thầy cô giáo
trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, đặc biệt thầy giáo PGS TS Ngô Thám đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Để có kết quả nghiên cứu này tôi vô cùng biết ơn sự quan tâm, động viên giúp đỡ của gia đình tôi trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học của tôi Cuối cùng tôi xin chân thành cám ơn những người bạn, đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tôi hoàn thành tốt nhất luận văn
Xin trân trọng cảm ơn!
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Trọng Tuấn
Trang 5MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined.
Lý do chọn đề tài Error! Bookmark not defined Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined Nội dung nghiên cứu Error! Bookmark not defined Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Error! Bookmark not defined Một số khái niệm Error! Bookmark not defined Cấu trúc luận văn Error! Bookmark not defined NỘI DUNG Error! Bookmark not defined Chương 1: Thực trạng thiết kế đô thị tuyến phố Lý Thái Tổ - Lê Thái Tổ Error! Bookmark not defined thành phố Bắc Ninh Error! Bookmark not defined 1.1 Khái quát quá trình phát triển của Thành phố Bắc Ninh Error! Bookmark not defined.
1.2 Thực trạng thiết kế đô thị tại thành phố Bắc NinhError! Bookmark not defined.
1.2.1 Thực trạng thiết kế đô thị của một số đường phố chính tại thành phố Bắc Ninh:
Error! Bookmark not defined 1.2.2 Nhận xét chung Error! Bookmark not defined 1.3 Thực trạng thiết kế đô thị tuyến phố Lý Thái Tổ - Lê Thái Tổ Error! Bookmark not defined.
Trang 61.3.1 Vị trí và giới hạn nghiên cứu tuyến phố Lý Thái Tổ - Lê Thái Tổ Error! Bookmark not defined.
1.3.2 Thực trạng các công trình kiến trúc Error! Bookmark not defined 1.3.3 Thực trạng giao thông Error! Bookmark not defined 1.3.4 Thực trạng về mật độ xây dựng, tầng cao Error! Bookmark not defined.
1.3.5 Thực trạng về không gian công cộng, hệ thống cây xanh và các tiện ích đô thị
Error! Bookmark not defined 1.3.6 Thực trạng về hạ tầng kỹ thuật Error! Bookmark not defined 1.4 Các vấn đề cần nghiên cứu Error! Bookmark not defined Chương 2 : Cơ sở khoa học của việc thiết kế đô thị tuyến phố Lý Thái Tổ – Lê Thái Tổ thành phố Bắc Ninh Error! Bookmark not defined.
2.1 Cơ sở pháp lý cho việc thiết kế đô thị tuyến phố Lý Thái Tổ - Lê Thái Tổ
Error! Bookmark not defined 2.2 Một số lý thuyết về thiết kế đô thị, hình ảnh đô thịError! Bookmark not defined.
2.2.1 Lý luận hình ảnh đô thị của Kevin Lynch Error! Bookmark not defined 2.2.2 Lý luận không gian đô thị của Roger Trancik Error! Bookmark not defined.
2.3 Các yếu tố tác động đến việc thiết kế đô thị tuyến phố Lý Thái Tổ - Lê
Thái Tổ Error! Bookmark not defined 2.3.1 Điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined 2.3.2 Điều kiện kinh tế – xã hội Error! Bookmark not defined 2.3.3 Yếu tố cộng đồng Error! Bookmark not defined 2.3.4 Các định hướng phát triển quy hoạch trên địa bàn thành phố Bắc Ninh Error! Bookmark not defined.
2.4 Kinh nghiệm về thiết kế đô thị tại một số tuyến phố trên thế giới và Việt
Nam Error! Bookmark not defined 2.4.1 Kinh nghiệm Thế giới Error! Bookmark not defined 2.4.2 Kinh nghiệm Việt Nam Error! Bookmark not defined.
Trang 7Chương 3 : Một số giải pháp thiết kế đô thị tuyến phố Lý Thái Tổ – Lê Thái Tổ thành phố Bắc Ninh Error! Bookmark not defined 3.1 Quan điểm Error! Bookmark not defined 3.2 Nguyên tắc Error! Bookmark not defined 3.2.1 Nguyên tắc chung Error! Bookmark not defined 3.2.2 Nguyên tắc thiết kế đô thị cho tuyến phố Lý Thái Tổ – Lê Thái Tổ Error! Bookmark not defined.
3.3 Giải pháp thiết kế đô thị tuyến phố Lý Thái Tổ - Lê Thái Tổ, thành phố
Bắc Ninh Error! Bookmark not defined 3.3.1 Đề xuất tổng thể Error! Bookmark not defined 3.3.2 Đề xuất về công trình Error! Bookmark not defined 3.3.3 Đề xuất về giải pháp hạ tầng kỹ thuật Error! Bookmark not defined 3.3.4 Đề xuất về cây xanh, không gian mở Error! Bookmark not defined 3.3.5 Đề xuất về trang thiết bị đô thị Error! Bookmark not defined 3.3.6 Đề xuất giải pháp về quản lý Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC VÀ TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.
Trang 8(Nguồn:Bản đồ quy hoạch chung thành phố Bắc Ninh) Hình 1.4 Sơ đồ phân đoạn khu vực nghiên cứu
Hình 1.5 Ảnh hiện trạng công trình hành chính tại đoạn 1
Hình 1.6 Tượng đài vua Lý Thái Tổ
Hình 1.7 Thư viện tỉnh Bắc Ninh
Hình 1.8 Các công trình thương mại, vui chơi, ngân hàng trong đoạn 2 Hình 1.9 Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ tỉnh Bắc Ninh
Hình 1.10 Nhà văn hóa thiếu nhi tỉnh Bắc Ninh
Hình 1.11 Các công trình nhà ở, dịch vụ hỗn hợp.Phân đoạn 3 Hình 1.12 Khu nhà ở thu nhập thấp Cát Tường
Hình 1.13 Khu nhà ở HUD
Hình 1.14 Khu nhà ở hiện trạng
Hình 1.15 Sơ đồ hiện trạng mặt cắt giao thông
Hình 1.16 Hình ảnh tầng cao tuyến phố Lý Thái Tổ - Lê Thái Tổ Hình 1.17 Hình ảnh công viên Nguyên Phi Ỷ Lan
Hình 1.18 Hình ảnh đài tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ
Hình 1.19 Hiện trạng cây xanh tuyến phố
Trang 9Hình 1.20 Hiện trạng thùng rác
Hình 1.21 Ảnh hiện trạng hạ tầng tuyến phố
Hình 1.22 Ảnh hiện trạng cột điện
Hình 2.1 Minh họa yếu tố lưu tuyến[13]
Hình 2.2 Minh họa yếu tố mảng, khu vực [13]
Hình 2.3 Minh họa yếu tố cạnh biên[13]
Hình 2.4 Minh họa yếu tố nút [13]
Hình 2.5 Minh họa yếu tố điểm nhấn [13]
Hình 2.6 Mối liên hệ, tác động giữa các yếu tố
Hình 2.7 Tuyến phố Towanda, Pennsylvania, Mỹ
Hình 2.8 Tuyến phố Washington, Hoboken, Mỹ
Hình 2.9 Các công trình và không gian đô thị được bảo tồn nguyên vẹn
trên tuyến phố Hill, Thorndon, Wellington, Newzelang Hình 2.10 Phố cổ Sawara, tỉnh Chi Ba, Nhật Bản
Hình 2.11 Phố cổ Kawagoa, Nhật Bản
Hình 2.12 Tuyến phố khu đô thị Phú Mỹ Hưng - TP Hồ Chí Minh Hình 2.13 Trục cảnh quan tại Vũng Tàu
Hình 2.14 Không gian trống giữa các tòa nhà
Hình 2.15 Cảnh quan tuyến phố đô thị Ciputra
Hình 2.16 Tuyến Hàng Đào ngày xưa và nay
Hình 3.1 Sơ đồ mặt đứng cải tạo và nhịp điệu kiến trúc
Hình 3.2 Mặt bằng cảnh quan tuyến phố
Hình 3.3 Mặt bằng cảnh quan phân đoạn 1
Hình 3.4 Mặt cắt điển hình vỉa hề phân đoạn 1
Hình 3.5 Phối cảnh minh họa vỉa hè – Phân đoạn 1
Hình 3.6 Chi tiết vỉa hè cây xanh – Phân đoạn 1
Hình 3.7 Mặt cắt dọc giữa hay dải phân cách
Hình 3.8 Mặt bằng cảnh quan phân đoạn 2
Hình 3.9 Hình ảnh phối cảnh khu nhà thương mại
Hình 3.10 Phối cảnh nút giao thông Ngã 6
Hình 3.11 Mặt cắt điển hình vỉa hè phân đoạn 2
Hình 3.12 Mặt bằng cảnh quan phân đoạn 3
Hình 3.13 Phối cảnh khu nhà thu nhập thấp và khu HUD
Hình 3.14 Ảnh minh họa mặt bằng – phối cảnh vỉa hè phân doạn 3 Hình 3.15 Vỉa hè cải tạo- (phân doạn 3 )
Hình 3.16 Hình ảnh vỉa hè có lối đi người tàn tật
Hình 3.17 Ảnh minh họa 1góc ngã tư tuyến phố
Hình 3.18 Ảnh minh họa họng cứu hỏa
Hình 3.19 Xây dựng mới hệ thống cung cấp nước uống trực tiếp tại các
Trang 10điểm công cộng Hình 3.20 Hình ảnh minh họa nắp ga nước nghệ thuật
Hình 3.21 Cây xanh trục đường
Hình 3.22 Cây xanh liên kết vỉa hè và công trình
Hình 3.23 Cây xanh trong công viên – vườn hoa
Hình 3.24 Cây xanh trồng trong dải phân cách
Hình 3.25 Ảnh phối cảnh khu quảng trường
Hình 3.26 Ảnh minh họa quảng trường sau khi cải tạo
Hình 3.27 Ảnh minh họa ghế ngồi công cộng
Hình 3.28 Ảnh minh họa thùng rác
Hình 3.29 Ảnh minh họa nhà vệ sinh công cộng
Hình 3.30 Ảnh chiếu sáng khu vực quảng trường sau khi cải tạo Hình 3.31 Ảnh minh họa đèn chiếu sáng công cộng
Hình 3.32 Ảnh minh họa đèn trang trí
Hình 3.33 Ảnh minh họa giải pháp ánh sáng nhiều tầng (hệ thống đèn
trang trí) Hình 3.34 Minh họa một số vị trí đặt biển quảng cáo
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Tên hình vẽ, đồ thị
Bảng1.1 Bảng đánh giá hiện trạng các tuyến đường
Bảng1.2 Mật độ xây dựng và tầng cao phân đoạn 1
Bảng1.3 Mật độ xây dựng và tầng cao phân đoạn 2
Bảng1.4 Mật độ xây dựng và tầng cao phân đoạn 3
Trang 11là trục đường chính của thành phố Bắc Ninh giao cắt với các trục đường phụ
và đường giao thông đối ngoại của Thành phố Đây là trục đường xương sống của một trục đô thị trung tâm hiện đại trong tương lai khi được gắn kết với trục đường H ở phía Tây Bắc Thành phố, thành một hệ đường trung tâm khép kín trong tổ chức không gian kiến trúc đô thị toàn thành phố Tạo lập không gian kiến trúc cảnh quan không chỉ đối với thành phố Bắc Ninh hiện nay mà còn là trục cảnh quan đặc biệt đối với thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trong tương lai
Thực tế triển khai các dự án phát triển đô thị trên trục đường Lý Thái Tổ- Lê Thái Tổ đã hình thành lên được các chức năng chính trên từng đoạn đường như: Tuyến đường Lý Thái Tổ từ đoạn đường Kinh Dương Vương đến ngã 6 đã hình thành các Trụ sở cơ quan hành chính cấp Tỉnh; tiếp đến Từ ngã
6 đến Ngã 4 giao với đường Nguyễn Trãi hình thành khu Thương mại - dịch
vụ và ngân hàng, tài chính Nối tiếp trục đường Lê Thái Tổ từ ngã 4 Nguyễn Trãi đến ngã 4 đường tỉnh 295B được hình thành các công trình hỗn hợp gắn kết khu nhà ở dịch vụ, bên cạnh đó còn có một số dãy nhà ở hiện trạng hiện hữu trên tuyến đường cần phải chỉnh trang phù hợp với cảnh quan chung của tuyến đường
Với ý nghĩa và tầm quan trọng như đã nêu ở trên, UBND tỉnh Bắc Ninh
đã có văn bản số 2629/UBND-XDCB ngày 18/12/2012 về việc chỉnh trang đô thị, thay thế cây xanh, thiết kế đô thị tuyến đường Lý Thái Tổ và Lê Thái Tổ,
Trang 122
thành phố Bắc Ninh Hiện nay trên tuyến đường Lý Thái Tổ và Lê Thái Tổ đã thực hiện đầu tư xây dựng các công trình dọc theo hai bên tuyến đường; còn một số dự án đang thực hiện và chưa thực hiện đầu tư xây dựng công trình; ngoài ra còn có hệ thống hạ tầng kỹ thuật trên toàn tuyến còn chưa được thực hiện đồng bộ làm ảnh hưởng đến không gian kiến trúc cảnh quan của toàn bộ tuyến đường
Một trong những giải pháp để thực hiện mục tiêu là triển khai thiết kế đô thị nhằm tạo dựng được hình ảnh đặc trưng, nổi bật, hấp dẫn cho trục đường Trung tâm của thành phố Bắc Ninh; đặc biệt là khu vực nằm hai bên của tuyến đường Lý Thái Tổ và Lê Thái Tổ gắn với yếu tố chỉnh trang các công trình hiện hữu và định hướng phát triển các công trình mới tạo điểm nhấn cho
đô thị Đặc biệt biệt để làm cơ sở hướng dẫn, kiểm soát, phát triển đồng bộ, toàn diện ngay từ hoạt động triển khai lập các dự án đầu tư
Chính vì vậy, luận văn chọn đề tài nghiên cứu giải pháp thiết kế đô thị tuyến phố Lý Thái Tổ - Lê Thái Tổ, nhằm đưa ra được giải pháp thiết kế đô thị một tuyến phố, tạo được bộ mặt kiến trúc, cảnh quan phù hợp với những yêu cầu của thành phố đặt ra, khai thác tốt các chức năng và hiện trạng xây dựng trên tuyến phố chính của thành phố, có kiến trúc cảnh quan hiện đại, khang trang xứng tầm với một tuyến phố lớn của thành phố trong thời kỳ phát triển mới
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Tạo dựng được tuyến phố có kiến trúc cảnh quan đẹp xứng đáng là tuyến đường chính của thành phố Bắc Ninh trên cơ sở khai thác tối đa các điều kiện
tự nhiên, hiện trạng, phù hợp với các quy hoạch đã được phê duyệt
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu:
- Không gian, kiến trúc, cảnh quan tuyến Lý Thái Tổ- Lê Thái Tổ
Trang 133
- Hình thức kiến trúc công trình trên tuyến phố
- Tầng cao các loại công trình với tư cách là các điểm nhấn
- Không gian cây xanh, vườn hoa, đường dạo, cây xanh giao thông
- Tiện ích trang thiết bị đô thị
Thời gian: Thời gian áp dụng đến năm 2030
Nội dung nghiên cứu
Điều tra khảo sát các công trình tạo lập không gian tuyến phố, loại hình kiến trúc trên tuyến, các không gian trống
Tổng hợp những dự án quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật mới của thành phố trên tuyến nghiên cứu theo quy hoạch điều chỉnh, mở rộng
Thu thập các kết quả đã nghiên cứu của các dự án trong khu vực và các tài liệu, các kết quả, công bố liên quan đến nội dung đề tài luận văn
Phân tích và đánh giá tổng hợp, đối chiếu so sánh trên cơ sở các kết quả khảo sát, điều tra trong khu vực tuyến phố Lý Thái Tổ - Lê Thái Tổ, thành phố Bắc Ninh và khu vực lân cận
Đề xuất giải pháp thiết kế đô thị tuyến phố với các thành tố tạo dựng lên không gian cảnh quan kiến trúc của tuyến phố
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập số liệu từ thực tế
+ Điều tra khảo sát thực địa
+ Quan sát, ghi chép qua thực địa
Trang 144
+ Lấy ý kiến và tư vấn chuyên gia
- Phương pháp thu thập số liệu gián tiếp
+ Thu thập tài liệu về cải tạo, chỉnh trang, thiết kế đô thị qua sách, báo, tài liệu và các đề tài có liên quan trong và ngoài nước
+ Tổng hợp phân tích kết quả điều tra, khảo sát và những tài liệu liên quan
- Phương pháp tổng hợp: Đề xuất các giải pháp, kết luận và kiến nghị
- Dựa trên các văn bản pháp quy
+ Quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng của Bộ xây dưng
+ Các văn bản khác có liên quan
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
* Ý nghĩa khoa học:
Đưa ra được những giải pháp thiết kế đô thị có cơ sở khoa học để chỉnh trang kiến trúc cảnh quan của tuyến phố nhằm giải quyết tốt vấn đề giao thông của tuyến phố, kiến trúc cảnh quan của tuyến phố văn minh hiện đại phù hợp với quy hoạch
Giải pháp nghiên cứu đề xuất cho tuyến phố Lý Thái Tổ- Lê Thái Tổ là tài liệu tham khảo cho công việc cải tạo các tuyến đường của thành phố Bắc Ninh Góp phần bổ sung lý luận thiết kế đô thị các tuyến phố chính
Trang 15Theo Ross King: “Thiết kế đô thị là quy trình sản suất có mục đích của những ý nghĩa đô thị, qua việc tổng hợp và liên kết tất cả các mối liên hệ giữa thành phần và không gian.”
Theo hiệp hội thiết kế đô thị Mỹ (UDG) thì thiết kế đô thị là việc sáng tạo ra hình thức đô thị liên quan đến không gian 3 chiều dành cho con người sống, làm việc và vui chơi
Năm 1960 Kevin Lynch đã định nghĩa : “Thiết kế đô thị là sự sáng tạo thẩm mỹ về không gian kiến trúc cảnh quan của thành phố để tạo nên đặc trưng riêng biệt của từng đô thị, mối quan hệ giữa hình dạng của các khu vực
đô thị so với sự cảm nhận của cộng đồng trong từng yếu tố tạo lên hình ảnh của đô thị.”
Giáo trình giảng dậy Thiết kế đô thị của trường đại học kiến trúc Toulouse (Pháp) đã định nghĩa: “ Thiết kế đô thị được hiểu là hình thức đô thị được thiết kế để sự phát triển của đô thị không diễn ra một cách tự phát mà có trật tự, tuân thủ theo một phương án.”
Qua một số định nghĩa nêu trên Thiết kế đô thị được hiểu như sau:
Thiết kế đô thị là một chuyên ngành thiết kế nhằm gắn kết giữa chuyên ngành Quy hoạch xây dựng đô thị và thiết kế kiến trúc công trình
Đối tượng thiết kế là hình thức đô thị được hình thành trên cở sở các yếu
tố không gian, kiến trúc và tỷ lệ được xác định bởi các thành phần của hình ảnh đô thị: lưu tuyến (Path), khu vực hoặc mảng (Distric), cạnh biên (Edge)