Giải pháp quy hoạch cải tạo hệ thống công trình dịch vụ công cộng trong khu đô thị mới linh đàm hà nội (tt)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI ---o0o--- VŨ THỊ THÚY QUỲNH GIẢI PHÁP QUY HOẠCH CẢI TẠO HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH DỊCH VỤ CÔNG CỘNG TRONG KHU ĐÔ THỊ MỚI LINH ĐÀM HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ Q

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-o0o -

VŨ THỊ THÚY QUỲNH

GIẢI PHÁP QUY HOẠCH CẢI TẠO

HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH DỊCH VỤ CÔNG CỘNG TRONG KHU ĐÔ THỊ MỚI LINH ĐÀM HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ

Hà Nội - 2014

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-o0o -

VŨ THỊ THÚY QUỲNH KHÓA: 2012-2014

GIẢI PHÁP QUY HOẠCH CẢI TẠO

HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH DỊCH VỤ CÔNG CỘNG TRONG KHU ĐÔ THỊ MỚI LINH ĐÀM HÀ NỘI

Chuyên ngành:Quy hoạch vùng và đô thị

Mã số: 60.58.01.05

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS.PHẠM HÙNG CƯỜNG

Hà Nội - 2014

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, tôi đã nhận được sự giảng dạy, giúp đỡ, tạo điều kiện của trường, khoa đào tạo sau đại học và các giảng viên và nhất là để nâng cao trình độ, hiểu biêt để tôi thêm kiến thức phục vụ cho công tác, nghề nghiệp của mình và nhất là hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu nhà trường, khoa sau đại học và các thầy cô giáo đã giúp đỡ tôi hoàn thành khóa học

Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS.Phạm Hùng Cường người đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Bộ môn quy hoạch,

và Hội đồng khoa học đã hướng dẫn, gợi ý cho tôi những lời khuyên quý giá, tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành luận văn

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp

đã động viên giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành khóa học và bảo vệ thành công luận văn tôt nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Hà Nội ,ngày tháng năm 2014 Học viên

Vũ Thị Thúy Quỳnh

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN:

Vũ Thị Thúy Quỳnh

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đam

Mục lục

Danh mục các ký hiệu ,các chữ viết tắt

Danh mục các bảng biểu

Danh mục các hình vẽ , đồ thị

NỘI DUNG 1

Lý do chọn đề tài: 1

Mục đích nghiên cứu: 2

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

Phương pháp nghiên cứu 5

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 5

Các khái niệm và thuật ngữ 6

Cấu trúc luận văn: 9

Chương 1 - THỰC TRẠNG HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH DVCC TRONG CÁC KHU ĐÔ THỊ MỚI Ở HÀ NỘI VÀ KHU ĐÔ THỊ MỚI LINH ĐÀM 10

1.1 Sự hình thành các khu đô thị mới ở Hà Nội: 10

1.1.1 Giai đoạn từ năm 1995 đến năm 2008: 11

1.1.2 Giai đoạn từ năm 2008 đến nay: 11

1.1.3 Những thành công của sự phát triển của các khu đô thị mới ở Hà

nội trong thời gian qua 12

1.1.4 Những hạn chế của mô hình khu ĐTM tại Hà nội trong thời gian qua: 13

1.2 Tổng quan thực trạng hệ thống công trình DVCC trong các khu đô thị mới ở Hà Nội: 17

1.2.1 Phân loại các loại hình hệ thống công trình DVCC trong khu đô thị mới ở Hà nội 17

1.2.2 Thực trạng về hệ thống công trình DVCC hiện nay trong các khu đô thị mới Hà Nội: 20

1.3 Đánh giá thực trạng hệ thống công trình DVCC trong khu đô thị mới Linh Đàm Hà Nội 24

1.3.1 Vị trí nghiên cứu và quy mô nghiên cứu: 24

1.3.2 Đặc điểm cấu trúc khu đô thị mới Linh Đàm : 26

1.3.3 Khảo sát ,đánh giá tổng quan thực trạng Hệ thống công trình DVCC trong khu đô thị Linh Đàm Hà Nội 29

1.3.4 Thực trạng về công tác quản lý hệ thống công trình DVCC khu đô thị mới Linh Đàm hiện nay 44

Chương 2 - CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC QUY HOẠCH CẢI TẠO HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH DVCC TRONG KHU ĐÔ THỊ MỚI LINH ĐÀM 47

2.1 Cơ sở lý luận 47

2.1.1 Hệ thống công trình DVCC trong cấu trúc đơn vị ở: 47

2.1.2 Thiết kế đô thị: 50

2.1.3 Lý luận về cải tạo chỉnh trang, thiết kế đô thị 53

2.1.4 Quan niệm về phát triển mô hình đơn vị ở của “ chủ nghĩa đô thị mới” 53

2.1.5 Định hướng phát triển bền vững của đô thị Việt Nam: 56

2.2 Cơ sở pháp lý 57

2.2.1 Quy hoạch chung thành phố Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn 2050 57

2.2.2 Định hướng quy hoạch quận Hoàng Mai ,Hà Nội năm 2030-2050: 60

2.2.3 Cơ sở về quản lý phát triển khu đô thị mới : 61

2.2.4 Cơ chế chính sách của Tp Hà Nội hiện nay ảnh hưởng đến hệ thống công trình DVCC hiện nay 63

2.2.5 Các chiến lược phát triển của Hà Nội và Quy hoạch phát triển thành phố Hà nội đến năm 2020 64

2.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến i hệ thống công trình DVCC trong khu đô thị mới Linh Đàm 65

2.3.1 Điều kiện tự nhiên 65

2.3.2 Yếu tố văn hóa xã hội: 67

2.3.3 Yếu tố Kinh tế & điều kiện kinh tế của cộng đồng dân cư: 69

2.3.4 Yếu tố khoa học kỹ thuật: 70

2.3.5 Khai thác DVCC theo nhu cầu thời gian: 72

2.3.6 Mối tương tác cộng đồng dân cư ĐTM và cộng đồng dân cư xung quanh: 73

2.3.7 Yếu tố quản lý: 74

2.3.8 Mối tương tác giữa các yếu tố tác động đến sự hoạt động của hệ thống công trình DVCC 76

2.4 Các bài học kinh nghiệm 77

2.4.1 Kinh nghiệm trên Thế Giới: 77

2.4.2 Kinh nghiệm tại Việt Nam : 80

Chương 3: GIẢI PHÁP TỔ CHỨC HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH DVCC TRONG KHU ĐÔ THỊ LINH ĐÀM HÀ NỘI 83

3.1 Quan điểm , mục tiêu và nguyên tắc 83

3.1.1 Quan điểm : 83

3.1.2 Mục tiêu 83

3.1.3 Nguyên tắc: 83

3.2 Đề xuất giải pháp cải tạo ,nâng cao chất lượng hệ thống công trình

DVCC trong khu đô thị Linh Đàm Hà Nội : 84

3.2.1 Giải pháp cải tạo, hoàn thiện hệ thống công trình DVCC: 84

3.2.2 Giải pháp tổ chức không gian,kiến trúc cảnh quan khu DVCC: 89

3.2.3 Giải pháp về hạ tầng kĩ thuật khu DVCC: 99

3.3 Giải pháp về quản lý: 109

3.4 Sự tham gia của cộng đồng 110

PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 113

1 Kết luận: 113

2 Kiến nghị: 114

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Tên đầy đủ

Số hiệu bảng,biểu Tên bảng,biểu

các cơ quan quản lý và vốn đầu tư

khu tổng hợp và khu nhà ở trong đô thị Linh Đàm

Bảng 1 4 Bảng đánh giá đặc điểm các khu chợ trong khu

ĐTM Linh Đàm

công trình trường học trong khu ĐTM Linh Đàm

đô thị Linh Đàm

trong khu đô thị Linh Đàm

DANH MỤC HÌNH , SƠ ĐỒ ,ĐỒ THỊ ,…

Nội(nguồn thuyết minh TP Hn 2030-2050)

tuyến

Hình 1 6 Bản đồ quy hoạch khu đô thị Linh Đàm TL: 1/2000

ĐTM Linh Đàm

Hình 1 20 Vị trí nhà văn hóa trong khu ĐTM Linh Đàm

Laguna West

Laguna West

trong QHCXD Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050

Hình 2 8 Bản đồ quy hoạch định hướng không gian quận Hoàng

Mai

tâm thủ đô Hà Nội

đô thị mới Linh Đàm

Linh Đàm

ngày lễ hội( phục vụ theo thời gian)

Hinh 3 1 Bản đồ vị trí mô hình trung tâm thương mại phức hợp

đế của khu đô thị Linh Đàm

ĐTM Linh Đàm

theo tuyến đường

riêng lẻ

tuyến DVTM

2 bên khu bán đảo Linh Đàm

thời gian

Hình 3 15 Hình ảnh minh họa một số hoạt động văn hóa trên

tuyến bố đi bộ

gian thương mại dịch vụ tại các tuyến DVTM trong khu

đô thị Linh Đàm

sáng

Hình 3 30 Hình ảnh minh họa cho đường đi bộ dành cho người

khuyến tật

công tác quy hoạch quản lý đô thị

và khai thác sử dụng Nhiều khu ĐTM được xây dựng trong thời gian đầu các nhà đầu tư thường ít quan tâm đến hệ thông các công trình DVCC

Một số khu ĐTM do chủ đầu tư năng lực tài chính yếu,nên phải thi công làm nhiều giai đoạn để hoàn thành dự án Thậm chí có khu ĐTM là tổng hợp của nhiều

dự án khác nhau như khu ĐTM Linh Đàm Vì những lý do trên mà hiện nay các khu ĐTM đều nằm trong tình trạng hạ tầng kỹ thật và hạ tầng xã hội không đồng bộ với nhau thiếu căn bản hệ thống các công trình DVCC ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của dân cư Do vậy đối với các khu ĐTM việc quy hoạch điều chỉnh hệ thống công trình DVCC là một tất yếu khách quan nhằm phục vụ tốt đời sống con người và lây con người (vì con người) làm trọng tâm

Khu ĐTM Linh Đàm nằm trong quận Hoàng Mai, Hà Nội được xây dựng vào năm 1997 và được hình thành bởi 3 dự án:

Khu nhà ở Bắc Linh Đàm có quy mô là 24 ha được đề xuất xây dựng từ năm

1996, đến năm 2000 được phê duyệt

Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm có quy mô 160 ha được đề xuất xây dựng từ năm 1992 nhưng đến năm 2000 được phê duyệt

Khu nhà ở Bắc Linh Đàm mở rộng với quy mô 15ha được phê duyệt vào năm 2001

Ba dự án này được xây dưng trên nhiều giai đoạn, cấu trúc không gian, hệ thống DVCC khác nhau cần phải nghiên cứu để có hướng phát triển hợp lý

Năm 2008, khu đô thị Linh Đàm được công nhận khu đô thị kiểu mẫu và là một trong hai khu đô thị kiểu mẫu của cả nước Tuy nhiên, do khu đô thị Linh Đàm

là tổ hợp của 3 dự án ở các thời kỳ khác nhau nên hệ thống công trình DVCC còn

nhiều bất cập, do đó để đảm bảo phù hợp với quy chuẩn mới (quy chuẩn 2008 TCXDVN ) cần có sự điều chỉnh để cả 3 dự án này thành một thể thống nhất, hoàn chỉnh, xứng tầm với khu đô thị kiểu mẫu

Trên thực tế trong khu đô thị mới Linh Đàm hiện nay hầu hết các công trình,

hệ thống công trình DVCC chỉ tập trung ở một vài vị trí, thường là kết hợp với nhà

ở cao tầng, bán kính phục vụ chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân Mặc dù khu ĐTM Linh Đàm là “Khu đô thị kiểu mẫu”, tuy nhiên ngay cửa ngõ Linh Đàm

là khu chợ hết sức tạm bợ Tại khu ĐTM này, nhà ở, nhất là khu tái định cư, đang diễn ra cảnh “chợ ngay trong căn hộ”, chợ cóc leo lên cầu thang nhà, căn hộ biến thành quầy hàng

Hiện tượng này cần được giải quyết trước hết là từ giải pháp quy hoạch để có điều chỉnh thích hợp

Luận văn nghiên cứu là: “Giải pháp quy hoạch cải tạo hệ thống công trình

DVCC trong khu đô thị mới Linh Đàm Hà Nội’’ Nội dung luận văn đề xuất

phương án quy hoạch để hoàn thiện hệ thống công trình DVCC cơ bản trong khu ĐTM Linh Đàm nhằm đáp ứng được nhu cầu của người dân trong khu vực

Mục đích nghiên cứu:

+ Mục đích nghiên cứu:

Đưa ra được giải pháp quy hoạch điều chỉnh, bổ sung hệ thống dịch vụ công cộng điều chỉnh hạ tầng kĩ thuật tương ứng với quy chế quản lý trong khu đô thị Linh Đàm, đồng thời cũng là cơ sở cho các dự án đô thị mới sau này

Đề xuất giải pháp nhằm tạo lập không gian kiến trúc cảnh quan hiện đại, phù hợp với vị trí và các đặc trưng của khu vực

Gắn kết hài hòa các không gian công cộng với hệ thống công trình DVCC tạo nên cảnh quan đô thị hài hòa, phù hợp với người dân

+ Nội dung nghiên cứu:

Điều tra, tổng hợp, khảo sát hệ thống công trình DVCC, phân bố chức năng không gian đô thị

Thu thập các kết quả, phân tích và đánh giá đối chiếu so sánh giữa thực tế và quy hoạch, phân tích những yếu tố tác động đến sự biến đổi hệ thống công trình DVCC trong quy hoạch hiện nay

Đề xuất giải pháp phân khu chức năng lại hệ thống DVCC trên đại bàn Linh Đàm nói riêng và trên địa bàn thành phố Hà Nội nói chung và các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của các công trình DVCC

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Ăn uống (cửa hàng ,hàng quán,….)

- Vui chơi giải trí (karaoke, bida, game, quán internet…)

- Tiện ích (sửa chữa xe, cắt tóc, gội đầu, rửa xe…)

Hình a: Hình ảnh khu đô thị mới Linh Đàm

+ Quy mô:

- Tổng quy mô nghiên cứu của cả 3 dự án là 200 Ha

Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập thông tin, điều tra khảo sát đánh giá thực trạng: Tiến hành khảo sát, tiếp cận và thực tế tình hình hệ thống công trình DVCC trong khu nhà ở khu đô thị mới Linh Đàm- Hà Nội Khảo sát lấy ý kiến người dân Từ đó tổng hợp, đánh giá về tình hình hiện trạng từ chi tiết đến tổng quát khu vực nhà ở thấp tầng kết hợp DVCC nhằm xác định một thực trạng rõ nét nhất, làm cơ sở xác thực cho công tác nghiên cứu

-Phương pháp quy nạp biện chứng: Dựa trên cơ sở lý luận mang tính chất khoa học, kết hợp kinh nghiệm thực tiễn, phân tích các vấn đề đã được nêu ra ở phần đánh giá thực trạng Từ đó hình thành những nguyên tắc cụ thể cho giải pháp thực hiện

-Phương pháp đánh giá thống kê, so sánh và xử lý dữ liệu: đánh giá, tổng hợp nguồn tài liệu, số liệu liên quan, đánh giá cơ sở hạ tầng của địa phương…

-Phương pháp tổng hợp: phân tích xử lý số liệu và đề xuất các giải pháp, kết luận và kiến nghị

-Phương pháp điều tra xã hội học

-Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia, cộng đồng

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Góp phần bổ xung lý luận quy hoạch để cải tạo, chỉnh trang không gian kiến trúc đô thị và thiết kế đô thị, làm cơ sở cho việc giảng dạy chuyên môn

- Làm cơ sở tham khảo để triển khai các dự án, quản lý xây dựng công trình trong quá trình phát triển đô thị hóa hiện nay

Các khái niệm và thuật ngữ

Khu đô thị mới: Khu đô thị mới là khu đô thị được xây dựng và đầu tư đồng

bộ về hạ tầng kĩ thuật, hạ tầng xã hội và nhà ở

Kiến trúc cảnh quan: là khoa học đa ngành gồm không gian vật thể đô thị:

nhà, công trình kỹ thuật, nghệ thuật, không gian công cộng, cây xanh, biển báo và tiện nghi đô thị Kiến trúc cảnh quan là hoạt động định hướng của con người để tạo lập môi trường cân bằng tổng thể giữa thiên nhiên, hoạt động của con người và không gian vật thể được xây dựng [2]

Cảnh quan đô thị: là môi trường nhân tạo, là hình ảnh con người thu nhận

được qua tiếp xúc với không gian đô thị Được xác lập bởi 3 yếu tố: Cảnh quan thiên nhiên, công trình xây dựng và hoạt động của con người trong đô thị [2]

Kiến trúc đô thị: là tổ hợp vật thể trong đô thị bao gồm: kiến trúc công trình,

kỹ thuật, nghệ thuật, cây xanh, tổ chức giao thông, biển báo và tiện nghi đô thị [2]

Dịch vụ công cộng: Dịch vụ công cộng = dịch vụ công ích + dịch vụ cá nhân

cho người dân (Public services = Public utilities + Private services for the public) Dịch vụ công cộng bao gồm dịch vụ cơ bản và dịch vụ nâng cao

Dịch vụ công cộng cơ bản được phân loại theo 6 loại hình:

Phục vụ thương mại ( cửa hàng,trung tâm thương mại dịch vụ,chợ)

Chăm sóc sức khỏe ( phòng khám bệnh ,trạm y tế)

Giáo dục, văn hóa ( trường học ,nhà văn hóa )

Ăn uống, vui chơi,giải trí (quán ăn, café,karaoke,sân tập )

Dịch vụ hành chính và dịch vụ công

Các loại hình khác (ATM ,bưu điện và điểm đỗ xe buýt )

Các công trình y tế, văn hóa, giáo dục, thể dục thể thao, thương mại và các công trình dịch vụ đô thị khác

Khu đô thị kiểu mẫu: Khu đô thị kiểu mẫu là khu đô thị có các tiêu chí sau:

1) Diện tích phải rộng từ 50ha trở lên Nếu là khu đô thị cải tạo từ đô thị

cũ thì phải rộng từ 20ha trở lên

2) Dân cư của các khu đô thị từ 5.000 người trở lên hoặc tương đương với 1.000 căn hộ

3) Khu đô thị bao gồm các nhà cao tầng, nhà chung cư, biệt thự

4) Tỷ lệ xây dựng hạ tầng kỹ thuật phải lấp đầy hơn 70% diện tích và phải đạt 100% lượng cư dân đến ở

5) Đảm bảo sự tiếp cận sử dụng các công trình hạ tầng công cộng, dịch

vụ chung đối với người khuyết tật

6) Hệ thống phòng cháy chữa cháy chung của khu đô thị và riêng đối với công trình

7) Tỷ lệ đất giao thông, chỗ để xe tính theo người, độ rộng vỉa hè phù hợp quy chuẩn quy hoạch xây dựng

8) Khoảng cách tiếp cận với các phương tiện giao thông công cộng từ nơi ở, làm việc không quá 500 m

9) Tiêu chuẩn cấp nước tại các khu đô thị kiểu mẫu phải từ 150 lít/người/ngày trở lên Chất lượng nước phù hợp với tiêu chuẩn Việt Nam Áp lực nước trong hệ thống đường ống tại điểm bất lợi nhất phải đạt tối thiểu là 10 m cột nước, đảm bảo liên tục 24/24 giờ, đảm bảo khả năng tiêu thoát nước bề mặt

10) Hệ thống thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt, y tế, công nghiệp… Tỷ

lệ chất thải rắn được thu gom đạt 100%, có phân loại tại nguồn, xử lý thu gom rác độc hại…

11) Tỷ lệ cây xanh công cộng từ 7 m2/người trở lên, đảm bảo sự phù hợp

về cây xanh chức năng, cây xanh đường phố; đảm bảo mỹ quan

12) Hệ thống chiếu sáng đủ 100% tại khu vực dân cư và khu vực công cộng đảm bảo độ rọi theo tiêu chuẩn, tạo cảnh quan đẹp, tiết kiệm, an toàn