BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI --- NGUYỄN DOÃN NỘI PHÂN TÍCH KHUNG CHỊU ĐỘNG ĐẤT BẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐẨY DẦN THEO DẠNG CHÍNH MPA LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ T
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
NGUYỄN DOÃN NỘI
PHÂN TÍCH KHUNG CHỊU ĐỘNG ĐẤT BẰNG
PHƯƠNG PHÁP ĐẨY DẦN THEO DẠNG CHÍNH (MPA)
LUẬN VĂN THẠC SĨ
KỸ THUẬT XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH DD&CN
Hà Nội – 2014
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Chuyên ngành : Kỹ thuật xây dựng công trình DD & CN
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo đã nhiệt tình giảng dạy
và cung cấp kiến thức, phương pháp nghiên cứu trong suốt quá trình đào tạo Thạc sĩ, để tác giả có thể áp dụng vào nghiên cứu và giải quyết vấn đề của luận văn
Đặc biệt, tác giả xin trân trọng cảm ơn TS.Phạm Phú Tình đã nhiệt tình giúp đỡ, hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo, các cán bộ khoa Đào tạo Sau Đại học, bộ môn Kết cấu bê tông cốt thép, Thư viện trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội đã góp ý và tạo mọi điều kiện trong quá trình học tập và nghiên cứu
Tác giả xin gửi lời cảm ơn tới bạn bè và đồng nghiệp đã góp ý, giúp đỡ trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn
Tác giả trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu, khoa Xây dựng, phòng Tổ chức – hành chính thuộc trường Đại học Xây dựng Miền Tây đã tạo điều kiện tốt để thực hiện luận văn
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình và người thân đã hỗ trợ và tin tưởng tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Hà Nội, 08.2014
Nguyễn Doãn Nội
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Doãn Nội
Trang 5MỤC LỤC Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục bảng, biểu
Danh mục hình, sơ đồ, đồ thị
PHẦN MỞ ĐẦU 1
Lý do chọn đề tài 1
Cơ sở khoa học của đề tài 1
Mục đích nghiên cứu 1
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
Phương pháp nghiên cứu 2
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2
Cấu trúc luận văn 2
PHẦN NỘI DUNG 4
Chương 1 Tổng quan về các phương pháp phân tích động đất 4
1.1 Biểu diễn tác động động đất 4
1.1.1 Phổ phản ứng 4
1.1.2 Gia tốc đồ 7
1.2 Các phương pháp phân tích động đất 9
1.2.1 Các phương pháp phân tích đàn hồi (Force - based) 9
1.2.2 Các phương pháp phân tích phi đàn hồi (Performance - based) 11
1.3 Nhận xét 22
Chương 2 Phân tích tĩnh phi tuyến đẩy dần 24
2.1 Mô tả phương pháp phân tích tĩnh phi tuyến đẩy dần 24
2.1.1 Mô tả phương pháp 24
2.1.2 Sử dụng kết quả của phương pháp đẩy dần 26
2.1.3 Ưu nhược điểm và phạm vi áp dụng của phương pháp đẩy dần 26
Trang 62.2 Chuyển vị mục tiêu (target displacement) 27
2.2.1 Theo TCVN 9386:2012 (hay EC8) 27
2.2.2 Theo FEMA-356 (phương pháp hệ số chuyển vị) 29
2.2.3 Điểm biểu diễn theo ATC-40 (phương pháp phổ khả năng) 30
2.2.4 Theo Chopra & Goel 31
2.3 Phân phối lực cắt đáy cho các tầng 32
2.3.1 Giới thiệu 32
2.3.2 Các cách phân phối 32
2.4 Đặc trưng khớp dẻo (hinge properties) 35
2.4.1 Đặc trưng khớp dẻo được mặc định theo FEMA-356 35
2.4.2 Đặc trưng khớp dẻo được tính toán bởi người sử dụng 36
2.5 Trình tự phân tích theo phương pháp đẩy dần theo dạng chính (MPA) 43
2.5.1 Qui trình phân tích động và phân tích đẩy dần cho công trình đàn hồi (dynamic and pushover analysis procedures: elastic buildings) 43
2.5.2 Qui trình phân tích động và phân tích đẩy dần cho công trình phi đàn hồi (dynamic and pushover analysis procedures: inelastic buildings) 47
Chương 3 Phân tích đẩy dần kết cấu khung bằng phần mềm SAP2000 57
3.1 Phần mền phân tích kết cấu SAP2000 57
3.2 Khung bê tông cốt thép 5 tầng - 2 nhịp 61
3.3 Khung bê tông cốt thép 8 tầng - 3 nhịp 72
3.3 Khung thép 4 tầng - 2 nhịp 81
3.4 Khung thép 12 tầng - 4 nhịp 88
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 97
Kết luận 97
Kiến nghị 98 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 7DANH MỤC BẢNG, BIỂU
Số hiệu
bảng, biểu Tên bảng, biểu
Bảng 1.1 Giá trị của các tham số mô tả các phổ phản ứng đàn hồi
Bảng 3.1 Tiết diện và tải trọng khung bê tông cốt thép 5 tầng - 2 nhịp Bảng 3.2 Giá trị chuyển vị khung bê tông cốt thép 5 tầng - 2 nhịp
Bảng 3.3 Phân phối lực cho các dạng dao động
Bảng 3.4 Đặc trưng dao động của hệ một bậc tự do phi đàn hồi khung
Bảng 3.8 Giá trị chuyển vị mái khung bê tông cốt thép 8 tầng - 3 nhịp
Bảng 3.9 Hệ số tham gia và phân phối lực cho các dạng dao động Bảng 3.10 Đặc trưng dao động của hệ một bậc tự do phi đàn hồi
Bảng 3.11 Kết quả phân tích đẩy dần theo dạng chính với gia tốc nền
ElCentro 1.5
Bảng 3.12 Kết quả phân tích đẩy dần theo dạng chính với gia tốc nền
ElCentro 2
Bảng 3.13 Thông số tiết diện và tải trọng khung thép 4 tầng - 2 nhịp
Bảng 3.14 Giá trị chuyển vị mái khung thép 4 tầng - 2 nhịp
Bảng 3.15 Phân phối lực cho các dạng dao động
Bảng 3.16 Đặc trưng dao động của hệ một bậc tự do phi đàn hồi
Trang 8Số hiệu
bảng, biểu Tên bảng, biểu
Bảng 3.17 Kết quả phân tích đẩy dần theo dạng chính với gia tốc nền El
Centro 1.5
Bảng 3.18 Kết quả phân tích đẩy dần theo dạng chính với gia tốc nền El
Centro 2
Bảng 3.19 Thông số tiết diện và tải trọng khung thép 12 tầng - 4 nhịp
Bảng 3.20 Giá trị chuyển vị khung thép 12 tầng - 4 nhịp
Bảng 3.21 Phân phối lực cho các dạng dao động
Bảng 3.22 Đặc trưng dao động của hệ một bậc tự do phi đàn hồi Bảng 3.23 Kết quả phân tích đẩy dần theo dạng chính với gia tốc nền El
Centro 1.5
Bảng 3.24 Kết quả phân tích đẩy dần theo dạng chính với gia tốc nền El
Centro 2
Trang 9Hình 1.3 Phổ phản ứng gia tốc nhân tạo trận động đất El Centro (Mỹ)
Hình 1.4 Phương pháp gia tốc trung bình không đổi và gia tốc tuyến tính
Hình 1.5 Mô tả độ cứng cát uyến và độ cứng tiếp tuyến
Hình 1.6 Mô tả các sai số sử dụng bước thời gian không đổi
Hình 1.7 Mô tả của qui trình lặp
Hình 1.8 Đường cong khả năng
Hình 1.9 Đường cong khả năng với mô hình độ bền tổng thể bị giảm xuống
Hình 2.1 Đường cong đẩy dần tổng thể của kết cấu
Hình 2.2 Xác định quan hệ giữa lực - chuyển vị đàn dẻo lý tưởng Hình 2.3 Các cách phân bố lực cắt đáy lên các tầng
Hình 2.4 Độ cong đơn vị của dầm chịu uốn
Hình 2.5 Quan hệ mô men - độ cong trong giai đoạn đàn hồi
Hình 2.6 Tiết diện dầm đã nứt, ứng suất trong bê tông vùng nén vượt quá giới
hạn đàn hồi Hình 2.7 Quan hệ mô men - độ cong cho tiết diện đặt cốt đơn
Hình 2.8 Quan hệ mô men - độ cong được lí tưởng hoá bởi ba đoạn thẳng
Hình 2.9 Quan hệ mô men - độ cong được lí tưởng hoá bởi hai đoạn thẳng Hình 2.10 Quan hệ mô men - độ cong được lí tưởng hoá bởi 3 đoạn thẳng cho
tiết diện chữ nhật
Trang 10Hình 2.13 Tính chất của dạng dao động thứ n hệ một bậc tự do phi đàn hồi
từ đường cong đẩy dần
Hình 3.1 Hộp thoại “Load Case Data - Nonlinear Static” và các tham số
(SAP2000) Hình 3.2 Hộp thoại “Nonlinear Parameters”
Hình 3.3 Tổng quát quan hệ lực – chuyển vị của phần tử trong SAP2000 Hình 3.4 Khung bê tông cốt thép 5 tầng - 2 nhịp
Hình 3.5 Ba dạng dao động đầu tiên được chuẩn hóa chuyển vị mái bằng 1
Hình 3.6 Khớp dẻo mặc định theo FEMA-356 cho dầm bê tông cốt thép Hình 3.7 Khớp dẻo mặc định theo FEMA-356 cho cột bê tông cốt thép
5050cm
Hình 3.8 Đường cong đẩy dần cho 3 dạng dao động đầu (mode 1, 2 và 3)
với lựa chọn “Unload Entire Structure”
Hình 3.9 Đường cong đẩy dần cho 3 dạng dao động đầu (mode 1, 2 và 3)
với lựa chọn “Apply Local Redistribution”
Hình 3.10 Đường cong đẩy dần cho 3 dạng dao động đầu (mode 1, 2 và 3)
với lựa chọn “Restart Using Secant Stiffness”
Hình 3.11 Lý tưởng hóa song tuyến tính cho 3 dạng dao động đầu
Hình 3.12 Phổ thiết kế từ TCVN9386-2012 với gia tốc nền 0.4782 g và 0.6376 g Hình 3.13 Chuyển vị sàn của khung bê tông cốt thép 5 tầng - 2 nhịp
Trang 11Số hiệu
Hình 3.14 Độ trôi tầng (%) của khung bê tông cốt thép 5 tầng - 2 nhịp
Hình 3.15 Biến dạng ứng với gia tốc nền El Centro 1.5 cho dạng dao động
đầu (mode1), dạng dao động thứ 2 và 3 không tạo ra khớp dẻo
Hình 3.16 Biến dạng ứng với gia tốc nền El Centro 2 lần lượt cho 2 dạng dao
động đầu (mode1,mode2), dạng dao động 3 không tạo ra khớp dẻo
Hình 3.17 Khung bê tông cốt thép 8 tầng - 3 nhịp
Hình 3.18 Ba dạng dao động đầu tiên được chuẩn hóa chuyển vị mái bằng 1 Hình 3.19 Khớp dẻo mặc định theo FEMA-356 cho dầm bê tông cốt thép
Hình 3.20 Khớp dẻo mặc định theo FEMA-356 cho cột bê tông cốt thép
Hình 3.21 Đường cong đẩy dần cho 3 phân phối lực theo 3 dạng dao động đầu Hình 3.22 Lý tưởng hóa đường cong song tuyến tính cho 3 dạng dao động đầu
Hình 3.23 Chuyển vị sàn của khung bê tông cốt thép 8 tầng - 3 nhịp
Hình 3.24 Độ trôi tầng (%) của khung bê tông cốt thép 8 tầng - 3 nhịp
Hình 3.25 Khớp dẻo ứng với gia tốc nền El Centro 1.5 lần lượt cho 2 dạng
dao động đầu (mode1, mode2), mode3 không tạo ra khớp dẻo
Hình 3.26 Khớp dẻo ứng với gia tốc nền El Centro 2 lần lượt cho 2 dạng dao
động đầu (mode1, mode2), mode3 không tạo ra khớp dẻo
Hình 3.27 Khung thép 4 tầng - 2 nhịp
Hình 3.28 Ba dạng dao động đầu tiên được chuẩn hóa chuyển vị mái bằng 1
Hình 3.29 Đặc trưng khớp dẻo mặc định theo FEMA-356 cho dầm thép Hình 3.30 Đặc trưng khớp dẻo mặc định theo FEMA-356 cho cột thép
Hình 3.31 Đường cong đẩy dần cho 3 phân phối lực theo 3 dạng dao động đầu
Trang 12Số hiệu
Hình 3.32 Lý tưởng hóa đường cong song tuyến tính cho 3 dạng dao động đầu
Hình 3.33 Chuyển vị sàn của khung thép 4 tầng - 2 nhịp
Hình 3.34 Độ trôi tầng (%) của khung thép 4 tầng - 2 nhịp
Hình 3.35 Khớp dẻo cho phân phối lực theo dạng dao động đầu (mode1) lần
lượt ứng với gia tốc nền El Centro 1.5 và El Centro 2 Hình 3.36 Khung thép 12 tầng - 4 nhịp
Hình 3.37 Ba dạng dao động đầu tiên được chuẩn hóa chuyển vị mái bằng 1
Hình 3.38 Đặc trưng khớp dẻo mặc định theo FEMA-356 cho dầm thép
Hình 3.39 Đặc trưng khớp dẻo mặc định theo FEMA-356 cho cột thép W14250
Hình 3.40 Đường cong đẩy dần cho 3 phân phối lực theo 3 dạng dao động đầu
Hình 3.41 Lý tưởng hóa đường cong song tuyến tính cho 3 dạng dao động đầu
Hình 3.42 Chuyển vị sàn của khung thép 12 tầng - 4 nhịp
Hình 3.43 Độ trôi tầng (%) của khung thép 12 tầng - 4 nhịp
Hình 3.44 Khớp dẻo ứng với gia tốc nền El Centro 2 cho mode1
Trang 13Cơ sở khoa học của đề tài
Phương pháp đánh giá công trình chịu động đất bằng phân tích phi tuyến đã được nghiên cứu bởi Freeman S A [21], Fajfa P và Fichinger M [18], Eberhard
M O và Sozen M A [16] Kể từ đó, nhiều phương pháp phân tích đẩy dần được nghiên cứu và phát triển
Phương pháp phân tích đẩy dần đã được giới thiệu trong TCVN 9386 [4], Euro Code 8 [7], FEMA-356 [9] , ATC-40 [6], …
Phương pháp đẩy dần thích ứng (the Adaptive Pushover Method) được phát
triển bởi Gupta and Kunnath (2000) sử dụng dạng phân bố tải trọng ngang biến đổi
để kéo và đẩy kết cấu bằng cách tổ hợp các dạng dao động tại các trạng thái độ cứng khác nhau của kết cấu Gần đây hơn, Chopra and Goel (2002) đề xuất một kĩ
thuật đẩy dần theo dạng chính (MPA - Modal Pushover Analysis) [11], có xét đến
các dạng dao động cao hơn của công trình và cho kết quả tốt khi so sánh với kết quả của phương pháp phân tích theo miền thời gian
Luận văn này sử dụng phương pháp đẩy dần theo dạng chính (MPA) để đánh giá ứng xử của kết cấu khi có động đất
Mục đích nghiên cứu
Đánh giá ứng xử của khung chịu động đất bằng phương pháp phân tích đẩy dần theo dạng chính (MPA), dự báo cơ cấu phá hoại công trình
Trang 142
Đánh giá ảnh hưởng của cách phân phối tải trọng ngang, đặc trưng khớp dẻo đến kết quả phân tích đẩy dần
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Kết cấu khung phẳng thép và bê tông cốt thép nhiều tầng
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu bằng lý thuyết và sử dụng phần mềm SAP2000 - V14.2.2 để phân tích kết cấu
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Giới thiệu và làm sáng tỏ phương pháp phân tích đẩy dần theo dạng chính khi phân tích kết cấu khung chịu động đất
Cấu trúc luận văn
PHẦN MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Cấu trúc luận văn
Chương 2 Phân tích tĩnh phi tuyến đẩy dần
2.1 Mô tả phương pháp tĩnh phi tuyến đẩy dần
Trang 153
2.2 Chuyển vị mục tiêu (target displacement)
2.3 Phân phối lực cắt đáy cho các tầng
2.4 Đặc trưng khớp dẻo (hinge properties)
2.5 Trình tự phân tích theo phương pháp đẩy dần theo dạng chính Chương 3 Phân tích đẩy dần kết cấu khung bằng phần mềm SAP2000 3.1 Phần mền phân tích kết cấu SAP 2000
3.2 Khung bê tông cốt thép 5 tầng 2 nhịp
3.3 Khung bê tông cốt thép 8 tầng 3 nhịp
Trang 16THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
Email: digilib.hau@gmail.com
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 1797
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
KẾT LUẬN
Luận văn giới thiệu phương pháp đẩy dần theo dạng chính (MPA) và thực hiện
phương pháp này trên phần mềm phân tích kết cấu SAP2000 [22] để đánh giá khung phẳng bê tông cốt thép và khung phẳng thép đối xứng chịu động đất
Phân tích đẩy dần theo dạng chính chưa thể cho kết quả trực tiếp bằng phần mềm SAP2000, việc phân tích này cần phải tách thành ba phân tích đẩy dần, kết quả thu được ba đường cong đẩy dần tương ứng Sau đó phải dùng các bảng tính để thực hiện các bước tiếp theo, tổ hợp lại để được kết quả theo phương
pháp đẩy dần theo dạng chính
Đây là phương pháp hiệu quả để đánh giá công trình được xây dựng trong vùng
có động đất, nó ưu thế hơn phương pháp đẩy đẩy dần truyền thống vì có xét đến ảnh hưởng của dạng dao động bậc cao (ở đây xét đến dạng dao động thứ hai và thứ ba) vào ứng xử của công trình khi xảy ra động đất, phương pháp đẩy dần truyền thống chỉ xét dạng dao động cơ bản
Kết quả thu được qua phân tích kết cấu khung bê tông cốt thép và khung thép ở chương ba gồm có: Đường cong đẩy dần đối với từng dạng dao động; chuyển vị lớn nhất, độ trôi tầng và sự phân bố độ trôi tầng của khung khi xảy ra động đất;
vị trí xuất hiện và tính chất của khớp dẻo
Phương pháp đẩy dần theo dạng chính dự đoán được chuyển vị tại các tầng sàn
và vị trí xuất hiện khớp dẻo cũng như độ xoay khớp dẻo của công trình khi trải qua động đất
Kết quả chương ba chỉ ra rằng trong phạm vi được xem xét, tỉ lệ chuyển vị mái lớn nhất bằng tỉ lệ gia tốc nền, khớp dẻo xuất hiện chủ yếu ở dạng dao động thứ nhất cho tất cả các khung; khớp dẻo với khung bốn tầng và năm tầng xuất hiện
cả ở dầm và cột, trong khi khung tám tầng và mười hai tầng chỉ xuất hiện chủ yếu trong dầm Độ cứng ngang đàn hồi lý tưởng hóa của công trình phụ thuộc vào cách phân phối theo các dạng dao động, đều tăng dần theo các dạng dao
Trang 1898
động Độ trôi tầng trong khung bốn tầng và năm tầng có dạng giống nhau (gần bằng nhau ở tầng một và tầng hai, càng lên cao càng giảm), khung tám tầng và mười hai tầng cũa giống nhau (trung bình ở các tầng thấp, lớn nhất ở các tầng giữa, càng lên cao càng giảm nhỏ)
Việc thực hiện phân tích đẩy dần mang lại kết luận rằng kết quả thu được có thể phụ thuộc vào phần mềm sử dụng do giới hạn của nó và thư viện kết cấu Kết quả còn phụ thuộc vào phân phối lực cắt đáy, tính chất khớp dẻo, chuyển vị mục tiêu
KIẾN NGHỊ
Do thời gian thực hiện luận văn tương đối ngắn nên chưa thể thực hiện một
số nghiên cứu Trong những nghiên cứu tiếp theo có thể thực hiện các công việc:
Đánh giá độ chính xác so với kết quả “chính xác” từ phương pháp phân tích phi tuyến theo miền thời gian
Sử dụng khớp dẻo được định nghĩa theo tiêu chuẩn hiện hành của Việt Nam thay cho khớp dẻo mặc định theo tiêu chuẩn FEMA-356 [9]
Xem xét ảnh hưởng của việc lý tưởng hóa song tuyến tính đường cong đẩy
dần theo các phương pháp khác như 0.7V y và một số phương pháp khác
Xác định chuyển vị mục tiêu theo một số phương pháp khác để so sánh độ sai
số của kết quả
Thực hiện phân tích đẩy dần theo dạng chính với phổ phản ứng phi đàn hồi thay thế cho phổ thiết kế
Sử dụng phân tích phi tuyến theo miền thời gian để tính toán giá trị biến dạng
đỉnh của dạng dao động thứ n hệ một bậc tự do phi đàn hồi
Phân tích đẩy dần theo dạng chính cho khung không đối xứng
Phân tích đẩy dần theo dạng chính cho khung bê tông cốt thép có tường chèn
Phân tích cho nhiều khung cao tầng hơn để xác định khớp dẻo và độ trôi tầng
có thống nhất với các khung đã xét, độ nhạy cảm của đường cong đẩy dần với các cách phân phối lực cắt đáy