Quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị việt hưng quận long biên thành phố hà nội (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGUYỄN THỊ THU TRANG QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG QUẬN LONG BIÊN THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN VĂN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ THU TRANG

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN

KHU ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG QUẬN LONG BIÊN

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ THU TRANG

KHÓA: 2012 – 2014

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG QUẬN LONG BIÊN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành : Quản lý đô thị & công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ & CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS LÊ ĐÌNH TRI

Hà Nội - 2015

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin chân thành cảm ơn Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Xây dựng, Ban Giám hiệu Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Khoa Sau đại học - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện luận văn

Đặc biệt tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến thầy giáo TS Lê Đình Tri

đã nhiệt tình hướng dẫn, truyền thụ những kinh nghiệm, những phương pháp nghiên cứu quý báu trong suốt thời gian tôi nghiên cứu và thực hiện luận văn này và xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy, cô Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã tận tình giảng dạy và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập tại Trường

Cuối cùng tôi xin trân trọng cám ơn Văn phòng Ủy ban nhân dân Quận Long Biên, Thành Phố Hà Nội cùng các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã giúp đỡ, tạo điều kiện và động viên tôi trong suốt quá trình học tập cũng như trong thời gian nghiên cứu luận văn

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 5/2015 Tác giả luận văn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Thu Trang

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin chân thành cảm ơn Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Xây dựng, Ban Giám hiệu Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Khoa Sau đại học - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện luận văn

Đặc biệt tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến thầy giáo TS Lê Đình Tri

đã nhiệt tình hướng dẫn, truyền thụ những kinh nghiệm, những phương pháp nghiên cứu quý báu trong suốt thời gian tôi nghiên cứu và thực hiện luận văn này và xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy, cô Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã tận tình giảng dạy và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập tại Trường

Cuối cùng tôi xin trân trọng cám ơn Văn phòng Ủy ban nhân dân Quận Long Biên, Thành Phố Hà Nội cùng các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã giúp đỡ, tạo điều kiện và động viên tôi trong suốt quá trình học tập cũng như trong thời gian nghiên cứu luận văn

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 6/2015 Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thu Trang

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Thu Trang

MỤC LỤC Trang

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ, đồ thị

A PHẦN MỞ ĐẦU:

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Nội dung nghiên cứu 3

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

7 Các khái niệm (thuật ngữ) 4

8 Cấu trúc luận văn 6

B.NỘI DUNG LUẬN VĂN:

CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 7

1.1 Thực trạng kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội 7

1.1.1 Giới thiệu chung khu ĐTM Việt Hưng - Long Biên - Hà Nội 7

1.1.2 Đặc điểm thiết kế quy hoạch chi tiết khu đô thị mới Việt Hưng 10

1.1.3 Hiện trạng xây dựng và khai thác sử dụng 15

1.1.4 Những hạn chế còn tồn tại trong công tác thiết kế - quy hoạch kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội 17

1.2 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng 20

1.2.1 Vấn đề phát triển hạ tầng 20

1.2.2 Vấn đề cảnh quan 20

1.2.3 Vấn đề hình thái kiến trúc 20

1.2.4 Vấn đề kinh tế - văn hóa xã hội 21

1.2.5 Sự tham gia của cộng đồng 21

1.3 Những vấn đề còn tồn tại trong quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng 22

1.3.1 Công tác quản lý thực hiện xây dựng theo quy hoạch khu đô thị 22

1.3.2 Thực hiện nhiệm vụ quản lý 23

1.3.3 Cơ chế chính sách 23

1.3.4 Cơ cấu tổ chức 24

1.3.5 Sự tham gia của cộng đồng 24

1.4 Các dự án nghiên cứu có liên quan 24

1.4.1 Kết quả nghiên cứu đã đạt được trong các đề tài liên quan 24

1.4.2 Những vấn đề cần nghiên cứu hiện nay 28

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 33

2.1.Cơ sở lý luận về quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị 33

2.1.1.Kiến trúc cảnh quan khu đô thị 33

2.1.2 Quản lý đô thị 35

2.1.3 Công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị 37

2.2.Cơ sở pháp lý liên quan đến công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị 38

2.2.1.Các văn bản quy định của pháp luật liên quan 38

2.2.2.Định hướng quy hoạch chung thủ đô Hà Nội đến năm 2030 40

2.2.3 Quy hoạch chi tiết Quận Long Biên 42

2.2.4 Quy hoạch chi tiết khu đô thị Việt Hưng 43

2.2.5 Các quy định quản lý kiến trúc cảnh quan theo quy hoạch được duyệt 45

2.3 Những yếu tố tác động đến công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị 46

2.3.1 Điều kiện tự nhiên 46

2.3.2 Điều kiện kinh tế - văn hóa xã hội 47

2.3.3 Khoa học kỹ thuật 47

2.3.4 Kiến trúc công trình 48

2.3.5.Hạ tầng kỹ thuật 48

2.3.6.Vai trò của cộng đồng 49

2.4 Kinh nghiệm thực tiền về công tác quản lý kiến trúc cảnh quan 50

2.4.1 Kinh nghiệm nước ngoài 50

2.4.2.Kinh nghiệm trong nước 55

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ VIỆT HƯNG, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 60

3.1 Quan điểm và mục tiêu quản lý kiến trúc cảnh quan tại khu đô thị 60

3.1.1 Quan điểm 60

3.1.2 Mục tiêu 62

3.1.3 Nguyên tắc cơ bản trong quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị 63

3.2 Đề xuất một số nội dung cơ bản quy định về quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị 64

3.2.1 Quy định chung toàn khu 64

3.2.2 Quy định đối với khu đã hoàn tất xây dựng và đi vào sử dụng 67

3.2.3 Quy định đối với khu đang trong giai đoạn thi công xây dựng 71

3.3 Đề xuất giải pháp phân khu vực quản lý trên cơ sở quy hoạch và thiết kế đô thị 83

3.3.1 Giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan đối với khu vực đã hoàn tất xây

dựng 83

3.3.2 Giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan đối với khu vực đang thi công xây dựng 89

3.4 Đề xuất nâng cao hiệu quả bộ máy quản lý 90

3.4.1 Bộ máy quản lý hiện nay 90

3.4.2 Đề xuất nâng cao hiệu quả bộ máy quản lý 91

3.5 Giải pháp tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý khu đô thị 95

C KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 100

Kết luận chung 100

Kiến nghị 101

D DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng Việt

Tiếng Anh

E PHỤ LỤC

Phụ lục 1

Phụ lục 2

Phụ lục 3

KCN Khu công nghiệp

HĐND Hội đồng Nhân dân

QHCTXD Quy hoạch chi tiết xây dựng

QHCXD Quy hoạch chung xây dựng

KGKTCQ Không gian kiến trúc cảnh quan KT-XH Kinh tế - xã hội

DANH MỤC HÌNH MINH HỌA

Số hiệu hình Tên hình

Hình 1.1 Vị trí KĐT Việt Hưng trong mối liên hệ vùng với thành

phố Hà Nội

Hình 1.2 Kiến trúc cảnh quan trong một đơn vị ở

Hình 1.3 Kiến trúc cảnh quan trong một lô đất biệt thự

Hình 1.4 Cây xanh- mặt nước tại trung tâm khu đô thị

Hình 1.5 Các lô đất biệt thự với hình thái kiến trúc khác nhau Hình 2.1 Hình ảnh cảnh quan đường phố của đất nước Singapore Hình 2.2 Không gian kiến trúc cảnh quan ở thành phố Đà Nẵng Hình 3.1 Minh họa cho công trình nhà ở liền kề

Hình 3.2 Hình minh họa cho công trình cao tầng

Hình 3.3 Hình minh họa thiết bị thu gom rác

Hình 3.4 Hình minh họa cho cây xanh, mặt nước

Hình 3.5 Hình ảnh minh họa các loại cây xanh

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu bảng,

biểu

Tên bảng, biểu

Bảng 1.1 Bảng tổng hợp hiện trạng sử dụng đất đai trong phạm vi

khu ĐTM Việt Hưng

Bảng 2.1 Bảng tổng hợp số liệu quy hoạch sử dụng đất đai trong

khu ĐTM Bảng 3.1 Bảng phân loại cây bóng mát và các yếu tố kỹ thuật

DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ

Số hiệu sơ đồ,

đồ thị

Tên sơ đồ, đồ thị

Sơ đồ 3.1 Mô hình ban quản lý dự án KĐT Việt Hưng có sự phối

hợp với chính quyền sở tại

Sơ đồ 3.2 Sơ đồ Ban cộng đồng dân cư làm việc với Thành phố và

Nhà đầu tư Đơn vị tư vấn

Sơ đồ 3.3 Sơ đồ lập QHCT và quản lý có tham vấn của cộng đồng

dự án cung cấp một quỹ nhà ở lớn với môi trường sống tiện nghi cho người dân Chính vì thế, không phải ngẫu nhiên, khu đô thị Việt Hưng ra đời, bên cạnh sự thuận lợi về giao thông, đi lại, người dân tại quận Long Biên nói riêng và các khu vực khác nói chung đã được hưởng một môi trường sống thuận tiện, đáp ứng mọi nhu cầu… Tuy nhiên dự án khu đô thị Việt Hưng mặc dù được triển khai từ năm 2004 nhưng đến nay qua thực tế kiểm tra của các ngành chức năng Hà Nội cho thấy bên cạnh những kết quả đạt được trong đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, dự án vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc dẫn đến chậm tiến độ Theo Tổng công ty đầu tư Phát Triển Nhà và Đô Thị , khu đô thị Việt Hưng có quy mô 210,5ha, hiện đã giải phóng mặt bằng đạt 91% và triển khai thi công đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, khớp nối với hệ thống hạ tầng chung của Quận, Thành Phố Dự án đã hoàn thành các lô đất thương mại với tổng diện tích 682.436m2 sàn, không kể các lô đất thuộc quỹ

20% bàn giao cho thành phố và các lô đất phục vụ giãn dân phố cổ Hiện quận Long Biên đã tiếp nhận 7 ô đất hạ tầng xã hội Tuy nhiên theo báo cáo của chủ đầu tư, quá trình triển khai dự án khu đô thị Việt Hưng chậm tiến độ phê duyệt do những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng Cụ thể, trong ranh giới khu đô thị còn tồn tại nhiều hạng mục cần giải phóng mặt bằng nguyên là đất thổ cư, đất cơ quan nhà máy xí nghiệp đang hoạt động ổn định, đất nghĩa trang, đất đô thị Phần lớn các diện tích đất này không nhận được sự đồng thuận của nhân dân và các cơ quan đang quản lý sử dụng Trong khi đó,

cơ chế chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng có nhiều điều chỉnh biến động nên đã nảy sinh một số vấn đề bất cập trong quản lý đất đai và quản lý không gian kiến trúc cảnh quan môi trường như: (1) Hệ thống đường bao chưa hoàn thiện nên hiệu quả sử dụng chưa cao, gây ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường và luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, tình trạng lấn chiếm xây dựng trái phép diễn ra phức tạp; (2) Khu vực chưa được xây dựng, đất thổ cư xảy ra tình trạng xây dựng trái phép của một số hộ dân hai bên đường dẫn đang có nguy cơ pháp hủy và làm giảm giá trị của khu đô thị

Với mục tiêu xây dựng và phát triển quận Long Biên ngày càng văn minh, hiện đại cùng với đà phát triển của thành phố Hà Nội thì sự phát triển hoàn thiện của các khu đô thị càng quan trọng Quận Long Biên hiện nay đã

và đang rà soát tổng thể lại toàn bộ các quy hoạch và thực hiện việc lập mới, điều chỉnh các quy hoạch, trong đó đặc biệt quan tâm đến việc bảo vệ không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, tạo dựng cảnh quan đô thị đặc trưng, hài hòa với con người, phù hợp với nhịp sống hiện đại

Khu đô thị Việt Hưng được thành phố Hà Nội lựa chọn lập quy hoạch với mục tiêu: (1) để quản lý xây dựng và phát triển đô thị theo quy hoạch, tạo dựng không gian kiến trúc cảnh quan tương xứng với vị thế là của ngõ thủ đô; (2) tạo hình ảnh đặc trưng của khu vực bằng việc cải tạo không gian kiến trúc

▪ Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan các khu đô thị mới tại thành phố Hà Nội; nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn quản lý không gian kiến trúc cảnh quan các khu đô thị tại đây và đề xuất các giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố

Hà Nội

▪ Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội

- Phạm vi nghiên cứu: Khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố

Hà Nội với diện tích khoảng 210,5ha

▪ Phương pháp nghiên cứu

- Thu thập tài liệu, số liệu và thực hiện nghiên cứu, khảo sát thực tế về Khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội - Tổng hợp, phân tích các tài liệu tham khảo và nghiên cứu các quy định, chính sách có liên

quan về công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan ở Việt Nam; nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn, kinh nghiệm trong công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan theo quy hoạch của các khu đô thị ở một số tỉnh, thành phố để đề xuất các giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan theo quy hoạch Khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội ▪

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Xây dựng cơ sở khoa học, làm rõ một số vấn đề tồn tại, bất cập cần giải quyết và nêu những quy định mới nhất của nhà nước trong công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan tại các đô thị địa bàn thành phố Hà Nội

- Ý nghĩa thực tiễn: Giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc, đề xuất các giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan khu đô thị Việt Hưng, quận Long Biên, thành phố Hà Nội

▪ Các khái niệm (thuật ngữ)

- Khái niệm về cảnh quan: Tùy theo mỗi ngành có một cách quan niệm khác nhau về cảnh quan Theo các nhà TKCQ:

+ Phong cảnh là một không gian hạn chế, mở ra những điểm nhất định

Đó là những thành phần thiên nhiên và nhân tạo mang đến cho con người những cảm xúc và tâm trạng khác nhau như: Sông, núi, làng mạc, phố xá…

+ Cảnh quan theo các nhà địa lý cảnh quan là bộ phận của bề mặt trái đất, có những đặc điểm riêng về địa hình, khí hậu, thủy văn, đất đai…nó phân biệt hẳn với những khu vực xung quanh

Con người chịu tác động của môi trường cảnh quan thông qua tất cả các giác quan (chủ yếu là thị giác) Môi trường này được hình thành do hệ quả tác động tương hỗ của các thành phần cảnh quan Hệ thống mối quan hệ này đã tạo nên nét đặc trưng cho mỗi vùng với kiểu cảnh quan khác nhau Tùy theo

là một môn khoa học tổng hợp, liên quan đến nhiều lĩnh vực chuyên ngành khác nhau (Quy hoạch không gian, quy hoạch HTKT, Kiến trúc công trình, điêu khắc, hội họa…) nhằm đáp ứng các yêu cầu về công năng, thẩm mỹ, môi trường sống, làm việc nghỉ ngơi của con người [19]

- Phân loại kiến trúc cảnh quan: cảnh quan các khu đô thị trong không gian tổng thể của các khu vực với góc nhìn từ các hướng tiếp cận bên ngoài

+ Nhịp điệu trong khu đô thị

+ Quy hoạch chiều cao

+ Về không gian công cộng

+ Điểm nhấn trong đô thị

+ Không gian đóng - mở

+ Phong cảnh kiến trúc trong khu đô thị

- Không gian đô thị: là không gian bao gồm các vật thể kiến trúc đô thị, cây xanh, mặt nước trong đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan

đô thị [25]