Cơ sở lý luận và thực tiễn về đô thị hóa và biến đổi khí hậu

Phía Tây và phía Nam giáp huy n Hoà Vang.

PH N I: Ầ Tính c p thi t c a đ  tài ấ ế ủ ề  

 qu n là r t ít.Thêm vào đó, qu n C m L  cũng là m t đi m nóng 

PH N II: CÂU H I NGHIÊN C U VÀ GI  THI T  Ầ Ỏ Ứ Ả Ể

NGHIÊN C U Ứ

Câu h i nghiên c u: ỏ ứ

Tác đ ng c a đô th  hóa đ i v i bi n đ ng s  d ng đ t nh  thộ ủ ị ố ớ ế ộ ử ụ ấ ư ế  nào và bi n đ ng s  d ng đ t b  cế ộ ử ụ ấ ị ường hóa nh  th  nào và tăng tính dư ế ễ 

b  t n thị ổ ương c a tài nguyên đ t ra sao do bi n đ i khí h u?ủ ấ ế ổ ậ

Làm th  nào đ  nâng cao hi u qu  s  d ng đ t  thích  ng đế ể ệ ả ử ụ ấ ứ ượ  c

v i bi n đ i khí h u và thiên tai?ớ ế ổ ậ

Gi  thuy t nghiên c u ả ế ứ :

Đô th  hóa tác đ ng lên tài nguyên đ t c  th  là tác đ ng đ n bi n đ ngị ộ ấ ụ ể ộ ế ế ộ  

s  d ng đ t(Land use) và ch t lử ụ ấ ấ ượng đ t (soil).Bi n đ i khí h u, thiênấ ế ổ ậ   tai có tác đ ng làm cộ ường hóa m nh thêm tác đ ng tiêu c c c a đô thạ ộ ự ủ ị  hóa đ i v i s  d ng đ t đai và tài nguyên đ t.ố ớ ử ụ ấ ấ

=> C n áp d ng các gi i pháp thích h p đ  đ nh hầ ụ ả ợ ể ị ướng s  d ng đ t ử ụ ấ

h p lý và nâng cao kh  năng thích  ng c a tài nguyên đ t đ i v i bi n ợ ả ứ ủ ấ ố ớ ế

đ i khí h u và thiên tai.ổ ậ

Gi i pháp chungả :

­ Chi n lế ược, chính sách: C n ph i tăng cầ ả ường hành đ ng h n ộ ơ

n a trong lĩnh v c này, các c quan ch c năng trong nữ ự ơ ứ ước ph i ph iả ố  

h p ch t ch  v i nhau, v i các t ch c qu c t  đ th c hi n t t nh ngợ ặ ẽ ớ ớ ổ ứ ố ế ể ự ệ ố ữ  

bi n pháp l ng ghép  ng phó v i di n bi n c a khí h u, đ y m nhệ ồ ứ ớ ễ ế ủ ậ ẩ ạ  

h n n a công tác qu n lý Nhà nơ ữ ả ước liên quan đ n bi n đ i khí h u,ế ế ổ ậ   xây d ng, b sung, s a đ i các chính sách, văn b n quy ph m pháp lu tự ổ ử ổ ả ạ ậ   trong lĩnh v c đ t đai. Rà soát h th ng pháp lu t, chính sách hi n hành,ự ấ ệ ố ậ ệ   đánh giá m c đ quan tâm đ n y u t BĐKH trong các văn b n phápứ ộ ế ế ố ả  

lu t và chính sách đ t đai c a Nhà nậ ấ ủ ước, t  đó xác đ nh nh ng văn b nừ ị ữ ả  

c n  ban  hành,c n   s a   đ i   b sung   và  nh ng   n i  dung  c n  b sungầ ầ ử ổ ổ ữ ộ ầ ổ  

đ nâng cao trách nhi m c a các ngành, các c p. Xây d ng, b sung,ể ệ ủ ấ ự ổ   hoàn ch nh h th ng văn b n qui ph m pháp lu t v  đ t đai liên quanỉ ệ ố ả ạ ậ ề ấ  

đ n thích  ng và gi m v i BĐKH và các c ch chính sách khác có liênế ứ ả ớ ơ ế   quan. 

Tích h p y u t BĐKH vào các chi n lợ ế ố ế ược, quy ho ch và k ho ch sạ ế ạ ử

d ng đ t: là ho t đ ng rà soát, đi u ch nh, b sung cho các chi n lụ ấ ạ ộ ề ỉ ổ ế ượ  c, quy ho ch và k ho ch đó, bao g m ch trạ ế ạ ồ ủ ương, chính sách, c ch ,ơ ế  

t ch c có liên quan đ n vi c th c hi n chi n lổ ứ ế ệ ự ệ ế ược, quy ho ch vàạ  

k ho ch, các nhi m v và s n ph m cũng nh các phế ạ ệ ụ ả ẩ ư ương ti n, đi uệ ề  

ki n th c hi n cho phù h p v i xu th BĐKH, các hi n tệ ự ệ ợ ớ ế ệ ượng khí h uậ  

c c đoan và nh ng tác đ ng trự ữ ộ ước m t và lâu dài c a chúng đ i v i tàiắ ủ ố ớ   nguyên đ t.ấ

­ Khoa h c công ngh :ọ ệ  Các k t lu n khoa h c chính là c s cho vi cế ậ ọ ơ ở ệ  

ho ch đ nh các quy ho ch, chi n lạ ị ạ ế ược và chính sách v  đ t đai choề ấ  

s phát tri n b n v ng. Nhà nự ể ề ữ ướ ầc c n đ u t thích đáng cho các chầ ư ươ  ng trình nghiên c u nh m gi m nh và thích  ng v i nh ng tác đ ng c aứ ằ ả ẹ ứ ớ ữ ộ ủ   BĐKH đ n tài nguyên đ t, các chế ấ ương trình nghiên c u và đánh giá tínhứ  

t n thổ ương c a các lo i hình s d ng đ t  ủ ạ ử ụ ấ

­ Nâng cao năng l c, giáo d c và truy n tự ụ ề hông: Bi n pháp quan tr ng ệ ọ khác n a là c n nâng cao nh n th c c a c ng đ ng, năng l c cho cácữ ầ ậ ứ ủ ộ ồ ự   nhà qu n lý, các nhà ho ch đ nh chính sách  v khí h u và BĐKH đ nả ạ ị ề ậ ế   tài nguyên đ t   qu n  đ  có cách thích  ng v i BĐKH. ấ ở ậ ể ứ ớ

­ H p tác qu c tợ ố ế: Xây d ng k ho ch qu n lý, s d ng đ t nh m  ngự ế ạ ả ử ụ ấ ằ ứ   phó 

v i BĐKH, danh m c các ch ng trình, d án thu c lĩnh v c BĐKH đ nớ ụ ư ự ộ ự ế   tài nguyên đ t   thành ph  cũng nh    qu n C m Lê đ  kêu g i tài trấ ở ố ư ở ậ ẩ ể ọ ợ 

và ti p nh n chuy n giao công ngh  t  281 các nế ậ ể ệ ừ ước phát tri n.ể

Đ i v i đ t đai ch u  nh hố ớ ấ ị ả ưởng ho c có nguy c ch u  nh hặ ơ ị ả ưởng c a BĐKH, ủ

vi c s d ng đ t s h n ch và ph i đệ ử ụ ấ ẽ ạ ế ả ược qu n lý ch t ch  Đ làm đả ặ ẽ ể ược 

đi u đó, c n ph i đánh giá m c đ b   nh hề ầ ả ứ ộ ị ả ưởng, kh năng ch u  nh hả ị ả ưởng,  tình hình s d ng đ t hi n t i, tính tu n hoàn c a vi c s d ng đ t. Đ i v i ử ụ ấ ệ ạ ầ ủ ệ ử ụ ấ ố ớ

t ng vùng c n l u ý các v n đ sau: ừ ầ ư ấ ề

Đ h n ch t i đa nh ng thi t h i đ i v i kinh t xã h i, gi m thi u nh ng ể ạ ế ố ữ ệ ạ ố ớ ế ộ ả ể ữ

r i ro cho con ngủ ười và tài s n, b o v ngu n tài nguyên đ t, ngay t bây gi , ả ả ệ ồ ấ ừ ờ vùng ven bi n c n để ầ ược xem xét quy ho ch s d ng đ t m t cách c n tr ng ạ ử ụ ấ ộ ẩ ọ

có xét đ n các y u t BĐKH và nế ế ố ước bi n dâng. ể

Hi n tệ ượng này càng có xu hướng x y ra m nh m h n do  nh hả ạ ẽ ơ ả ưởng c a ủ BĐKH. Do v y, đ nh hậ ị ướng s d ng đ t c a khu v c này c n chú tr ng đ y ử ụ ấ ủ ự ầ ọ ẩ

m nh thâm canh  nh ng n i có kh năng tạ ở ữ ơ ả ưới, tiêu; Tăng cường nông lâm k tế  

h p, khai thác h p lý nh t ngu n tài nguyên đ t theo hợ ợ ấ ồ ấ ướng s n xu t hàng ả ấ hóa; 

­ Nh ng gi i pháp v qu n lý, s  d ng đ t đ  gi m nh  phát th i khí nhà ữ ả ề ả ử ụ ấ ể ả ẹ ả kính: 

+ Xây d ng chự ương trình s d ng có hi u qu di n tích đ t tr ng, t o vi c ử ụ ệ ả ệ ấ ố ạ ệ làm cho người lao đ ng, xóa đói gi m nghèo. ộ ả

+ Áp d ng mô hình s d ng đ t có ti m năng gi m thi u ho c xóa b phát ụ ử ụ ấ ề ả ể ặ ỏ

th i khí nhà kính. H th ng thâm canh lúa c i ti n và nông nghi p h u cả ệ ố ả ế ệ ữ ơ cũng đóng vai trò quan tr ng trong vi c gi m thi u khí nhà kính, gây ô nhi m ọ ệ ả ể ễ

 ­ Rà soát quy ho ch, đ c bi t là các  đô th  ch u  nh hạ ặ ệ ị ị ả ưởng c a BĐKHủ : 

u tiên đ t th y l i đ xây d ng các công trình tiêu úng; Đ t giao thông 

đ xây d ng c  s  h  t ng phòng ch ng l t bão; Đ t   ph c v cho vi c tái ể ự ơ ở ạ ầ ố ụ ấ ở ụ ụ ệ

đ nh c , di dân. Quy ho ch s d ng đ t h p lý t o đi u ki n cho vi c đ nh ị ư ạ ử ụ ấ ợ ạ ề ệ ệ ị canh, đ nh c ị ư

3.1Đô th  và đô th  hóa  ị ị

3.1.1 Khái ni m v  đô th ệ ề ị

Theo quan đi m qu n lý, đô th  là m t khu dân c  t p trung có đ  haiể ả ị ộ ư ậ ủ

đi u ki n :ề ệ

­V  phân c p qu n lý, đô th  là thành ph , th  xã, th  tr n đề ấ ả ị ố ị ị ấ ượ ơc c  quan

Nhà nước có th m quy n thành l p.ẩ ề ậ

­V  trình đ  phát tri n, đô th  ph i đ t đề ộ ể ị ả ạ ược nh ng tiêu chu n sau:ữ ẩ

Là trung tâm t ng h p ho c trung tâm chuyên ngành, có vai trò thúc đ yổ ợ ặ ẩ

s  phát tri n kinh t ­xã h i c a c  nự ể ế ộ ủ ả ước ho c m t vùng lãnh th  nh  vùng ặ ộ ổ ư liên

t nh, vùng t nh, thành ph  tr c thu c Trung ỉ ỉ ố ự ộ ương ho c vùng trong t nh, trongặ ỉ thành ph  tr c thu c Trung ố ự ộ ương; vùng huy n ho c ti u vùng trong huy n.ệ ặ ể ệ

Đ i v i khu v c n i thành ph , n i th  xã, th  tr n t  l  lao đ ng phiố ớ ự ộ ố ộ ị ị ấ ỷ ệ ộ

nông nghi p t i thi u ph i đ t 65% t ng s  lao đ ng; k t c u h  t ng ph c ệ ố ể ả ạ ổ ố ộ ế ấ ạ ầ ụ vụ

các ho t đ ng c a dân c  t i thi u ph i đ t 70% m c tiêu chu n quy chu nạ ộ ủ ư ố ể ả ạ ứ ẩ ẩ thi t k  quy ho ch xây d ng quy đ nh cho t ng lo i đô th ; quy mô dân s  ítế ế ạ ự ị ừ ạ ị ố

nh t là 4.000 ngấ ười và m t đ  dân s  t i thi u ph i đ t 2.000 ngậ ộ ố ố ể ả ạ ười/km2

Nh  v y, đô th  là đi m dân c  t p trung v i m t đ  cao, ch  y u là laoư ậ ị ể ư ậ ớ ậ ộ ủ ế

đ ng phi nông nghi p, có h  t ng c  s  thích h p, là trung tâm chuyên ngành ộ ệ ạ ầ ơ ở ợ hay

t ng h p, có vai trò thúc đ y s  phát tri n kinh t ­xã h i c a c  nổ ợ ẩ ự ể ế ộ ủ ả ước, c a ủ

m tộ

mi n lãnh th , c a m t t nh, m t huy n ho c m t vùng trong huy n, trong ề ổ ủ ộ ỉ ộ ệ ặ ộ ệ

t nh.ỉ

Trong th c t , m t đô th  là trung tâm t ng h p c a m t h  th ng đô thự ế ộ ị ổ ợ ủ ộ ệ ố ị vùng t nh nh ng cũng có th  ch  là trung tâm chuyên ngành c a m t h  th ngỉ ư ể ỉ ủ ộ ệ ố

đô th  m t vùng liên t nh ho c c a c  nị ộ ỉ ặ ủ ả ước

3.1.2 Phân lo i đô th ạ ị

 n c ta, theo Ngh  đ nh s  72/2001/NĐ­CP ngày 05 tháng 10 năm

2001 c a Chính ph  v  vi c phân lo i đô th  và c p qu n lý đô th , đô th  ủ ủ ề ệ ạ ị ấ ả ị ị

được

chia thành các lo i sau :ạ

a/. Đô th  lo i đ c bi tị ạ ặ ệ

Là th  đô ho c đô th  r t l n v i ch c năng là trung tâm chính tr , kinhủ ặ ị ấ ớ ớ ứ ị

t , văn hoá, khoa h c­k  thu t, đào t o, du l ch, d ch v , đ u m i giao thông,ế ọ ỹ ậ ạ ị ị ụ ầ ố giao l u trong nư ước và qu c t , có vai trò thúc đ y s  phát tri n kinh t ­xã ố ế ẩ ự ể ế

h iộ

c a c  nủ ả ước; T  l  lao đ ng phi nông nghi p trong t ng s  lao đ ng t  90%ỷ ệ ộ ệ ổ ố ộ ừ

tr  lên; Có c  s  h  t ng xây d ng v  c  b n đ ng b  và hoàn ch nh; Quy ở ơ ở ạ ầ ự ề ơ ả ồ ộ ỉ mô

dân s  t  1,5 tri u ngố ừ ệ ườ ởi tr  lên; M t đ  dân s  bình quân t  15.000ậ ộ ố ừ

người/km2 tr  lên .ở

b/. Đô th  lo i Iị ạ

Là đô th  r t l n, là trung tâm trung tâm chính tr , kinh t , văn hoá, khoaị ấ ớ ị ế

h c­k  thu t, du l ch, d ch v , đ u m i giao thông, giao l u trong nọ ỹ ậ ị ị ụ ầ ố ư ước và

qu c t , có vai trò thúc đ y s  phát tri n kinh t ­xã h i c a m t vùng lãnh ố ế ẩ ự ể ế ộ ủ ộ thổ

liên t nh ho c c  nỉ ặ ả ước

Dân s  đô th  có trên 50 v n ngố ị ạ ườ ỷ ệi, t  l  lao đ ng phi nông nghi p ≥ộ ệ

85% t ng s  lao đ ng c a thành ph  M t đ  dân c  bình quân t  12.000ổ ố ộ ủ ố ậ ộ ư ừ

người/km2 tr  lên. Lo i đô th  này có t  su t hàng hóa cao, c  s  h  t ng kở ạ ị ỷ ấ ơ ở ạ ầ ỹ thu t và m ng lậ ạ ưới công trình công c ng độ ược xây d ng nhi u m t đ ng b  ự ề ặ ồ ộ và

hoàn ch nh .ỉ

c/. Đô th  lo i IIị ạ

Là đô th  l n, là trung tâm trung tâm chính tr , kinh t , văn hoá, khoaị ớ ị ế

h c­k  thu t, du l ch, d ch v , đ u m i giao thông, giao l u vùng trong t nh,ọ ỹ ậ ị ị ụ ầ ố ư ỉ vùng liên t nh ho c c  nỉ ặ ả ước, có vai trò thúc đ y s  phát tri n kinh t ­xã h iẩ ự ể ế ộ

c a m t vùng lãnh th  liên t nh ho c m t s  lĩnh v c đ i v i c  nủ ộ ổ ỉ ặ ộ ố ự ố ớ ả ước

Dân s  đô th  có t  25 v n đ n dố ị ừ ạ ế ưới 1 tri u ngệ ườ ỷ ệi, t  l  lao đ ng phiộ

nông nghi p ≥ 80% t ng s  lao đ ng, m t đ  dân c  bình quân t  10.000ệ ổ ố ộ ậ ộ ư ừ

người/km2 tr  lên, s n xu t hàng hóa phát tri n, c  s  h  t ng k  thu t vàở ả ấ ể ơ ở ạ ầ ỹ ậ

m ng lạ ưới công trình công c ng độ ược xây d ng nhi u m t ti n t i tự ề ặ ế ớ ương đ iố

đ ng b  và hoàn ch nh .ồ ộ ỉ

d/. Đô th  lo i IIIị ạ

Là đô th  trung bình l n, là trung tâm chính tr , kinh t , văn hoá, khoaị ớ ị ế

h c­k  thu t, d ch v , đ u m i giao thông, giao l u trong t nh ho c vùng liênọ ỹ ậ ị ụ ầ ố ư ỉ ặ

t nh, là n i s n xu t công nghi p, ti u th  công nghi p t p trung, d ch v , cóỉ ơ ả ấ ệ ể ủ ệ ậ ị ụ vai trò thúc đ y s  phát tri n kinh t ­xã h i c a m t t nh ho c m t s  lĩnh ẩ ự ể ế ộ ủ ộ ỉ ặ ộ ố

v cự

đ i v i vùng liên t nh.ố ớ ỉ

Dân s  có t  10 ngố ừ ườ ởi tr  lên, t  l  lao đ ng phi nông nghi p ≥ 75%ỷ ệ ộ ệ

trong t ng s  lao đ ng, m t đ  dân c  trung bình t  8.000 ngổ ố ộ ậ ộ ư ừ ười/km2 tr  lên.ở

C  s  h  t ng k  thu t và m ng lơ ở ạ ầ ỹ ậ ạ ưới công trình công c ng độ ược xây d ng ự

t ngừ

m t đ ng b  và hoàn ch nh.ặ ồ ộ ỉ

e/. Đô th  lo i IVị ạ

Là đô th  trung bình nh , là trung tâm t ng h p chính tr , kinh t , vănị ỏ ổ ợ ị ế

hoá, khoa h c k  thu t, d ch v , đ u m i giao thông, giao l u trong t nh ho cọ ỹ ậ ị ụ ầ ố ư ỉ ặ trung tâm chuyên ngành s n xu t công nghi p, ti u th  công nghi p, thả ấ ệ ể ủ ệ ương nghi p, có vai trò thúc đ y s  phát tri n kinh t ­xã h i c a m t t nh hay m tệ ẩ ự ể ế ộ ủ ộ ỉ ộ vùng trong t nh.ỉ

Dân c  có t  5 v n ngư ừ ạ ườ ởi tr  lên, t  l  lao đ ng phi nông nghi p ≥ 70%ỷ ệ ộ ệ trong t ng s  lao đ ng. M t đ  dân c  t  6.000 ngổ ố ộ ậ ộ ư ừ ười/km2 tr  lên. Các đô thở ị này đã và đang đ u t  xây d ng đ ng b  và hoàn ch nh t ng m t h  t ng kầ ư ự ồ ộ ỉ ừ ặ ạ ầ ỹ thu t và các công trình công c ng .ậ ộ

g/. Đô th  lo i Vị ạ

Là nh ng đô th  lo i nh , là trung tâm t ng h p v  chính tr , kinh t ,ữ ị ạ ỏ ổ ợ ề ị ế

văn hoá và d ch v  ho c trung tâm chuyên ngành s n xu t ti u th  côngị ụ ặ ả ấ ể ủ

nghi p… có vai trò thúc đ y s  phát tri n kinh t ­xã h i c a m t huy n ho cệ ẩ ự ể ế ộ ủ ộ ệ ặ

m t c m xã.ộ ụ

Dân s  có t  4.000 ngố ừ ườ ởi tr  lên, t  l  lao đ ng phi nông nghi p ≥ 65%ỷ ệ ộ ệ

trong t ng s  lao đ ng. M t đ  dân s  bình quân 2.000 ngổ ố ộ ậ ộ ố ười/km2 tr  lên, ở đang

b t đ u xây d ng m t s  công trình công c ng và c  s  h  t ng k  thu t .ắ ầ ự ộ ố ộ ơ ở ạ ầ ỹ ậ

Vi c xác đ nh quy mô dân s  và t  l  lao đ ng phi nông nghi p c a đôệ ị ố ỷ ệ ộ ệ ủ

th  ch  ti n hành trong ph m vi đ a gi i n i th  Riêng mi n núi, quy mô dânị ỉ ế ạ ị ớ ộ ị ề

s  đô th  lo i III có th  quy đ nh t i thi u t  8 v n ngố ị ạ ể ị ố ể ừ ạ ười, đô th  lo i IV t  2ị ạ ừ

v n ngạ ười và đô th  lo i V là 2.000 ngị ạ ười 

3.1.3Vai trò c a đô th  trong quá trình phát tri n kinh t ­xã h i ủ ị ể ế ộ

Đô th  tị ượng tr ng cho thành qu  kinh t , văn hóa c a m t qu c gia, làư ả ế ủ ộ ố

s n ph m mang tính k  th a c a nhi u th  h  c  v  c  s  v t ch t k  thu tả ẩ ế ừ ủ ề ế ệ ả ề ơ ở ậ ấ ỹ ậ   và

văn hóa

Đô th  là m t b  ph n c a n n kinh t  qu c dân có vai trò thúc đ y sị ộ ộ ậ ủ ề ế ố ẩ ự

phát tri n kinh t ­xã h i c a c  nể ế ộ ủ ả ước, có kh  năng ti p nh n các thành t uả ế ậ ự khoa h c k  thu t c a khu v c và trên th  gi i.ọ ỹ ậ ủ ự ế ớ

 Đô th  hóa ị

3.1.3Khái ni m v  đô th  hóa ệ ề ị

M t trong nh ng v n đ  n i b t c a s  phát tri n th  gi i ngày nay là sộ ữ ấ ề ổ ậ ủ ự ể ế ớ ự gia tăng nhanh chóng s  lố ượng và quy mô các đô th , trong đó t p trung cácị ậ

ho t đ ng ch  y u c a con ngạ ộ ủ ế ủ ười, n i di n ra cu c s ng v t ch t, văn hóa ơ ễ ộ ố ậ ấ và

tình th n c a m t b  ph n dân s  Các đô th  chi m v  trí ngày càng to l nầ ủ ộ ộ ậ ố ị ế ị ớ trong quá trình phát tri n xã h i.ể ộ

Đô th  hóa đị ược hi u khái quát là quá trình hình thành và phát tri n c aể ể ủ

các thành ph  Nhi u thành ph  m i xu t hi n và không ít thành ph  có l chố ề ố ớ ấ ệ ố ị

s  hàng nghìn năm đang t n t i và phát tri n. S  gia tăng s  lử ồ ạ ể ự ố ượng và quy mô các thành ph  v  di n tích cũng nh  dân s  Và do đó làm thay đ i tố ề ệ ư ố ổ ương  quan

dân s  thành th  và nông thôn; vai trò chính tr ­kinh t ­văn hóa c a thành ph ;ố ị ị ế ủ ố môi trường s ng… là nh ng v n đ  đố ữ ấ ề ược các nhà nghiên c u quan tâm .ứ Trên quan đi m m t vùng, đô th  hóa là m t quá trình hình thành, phátể ộ ị ộ

tri n các hình th c và đi u ki n s ng theo ki u đô th  .ể ứ ề ệ ố ể ị

Trên quan đi m kinh t  qu c dân, đô th  hóa là m t quá trình bi n đ iể ế ố ị ộ ế ổ

v  phân b  các l c lề ố ự ượng s n xu t trong n n kinh t  qu c dân, b  trí dân cả ấ ề ế ố ố ư

nh ng vùng không ph i đô th  thành đô th , đ ng th i phát tri n các đô thữ ả ị ị ồ ờ ể ị

hi n có theo chi u sâu .ệ ề

Trên quan đi m xã h i h c đô th , đô th  hóa là quá trình kinh t ­xã h iể ộ ọ ị ị ế ộ

di n ra trong m i quan h  qua l i m t thi t v i cu c cách m ng khoa h c­kễ ố ệ ạ ậ ế ớ ộ ạ ọ ỹ

thu t, làm s n sinh ra nhi u v n đ  ph c t p c a đ i s ng kinh t , xã h i,ậ ả ề ấ ề ứ ạ ủ ờ ố ế ộ chính tr  và văn hóa c a xã h i, đ c bi t đ a đ n nh ng h u qu  xã h i to ị ủ ộ ặ ệ ư ế ữ ậ ả ộ

l nớ

khác nhau trong m t h  th ng xã h i th  gi i cũng nh  m i nộ ệ ố ộ ế ớ ư ỗ ước 

Đô th  hóa là quá đ  t  hình th c s ng nông thôn lên hình th c s ng đôị ộ ừ ứ ố ứ ố

th  c a các nhóm dân c  Khi k t thúc th i k  quá đ  thì các đi u ki n tácị ủ ư ế ờ ỳ ộ ề ệ

đ ng đ n đô th  hóa cũng thay đ i và xã h i s  phát tri n trong các đi u ki nộ ế ị ổ ộ ẽ ể ề ệ

m i mà bi u hi n t p trung là s  thay đ i c  c u dân c , c  c u lao đ ng.ớ ể ệ ậ ự ổ ơ ấ ư ơ ấ ộ

Đô th  hóa nông thôn là xu hị ướng b n v ng có tính quy lu t, là quáề ữ ậ

trình phát tri n nông thôn và ph  bi n l i s ng thành ph  cho nông thôn (cáchể ổ ế ố ố ố

s ng, hình th c nhà c a, phong cách sinh ho t…). Th c ch t đó là tăng ố ứ ử ạ ự ấ

trưởng

đô th  theo hị ướng b n v ng.ề ữ

Đô th  hóa g n li n v i s  bi n đ i sâu s c v  kinh t ­xã h i c a đô thị ắ ề ớ ự ế ổ ắ ề ế ộ ủ ị

và nông thôn trên c  s  phát tri n công nghi p, giao thông v n t i, xây d ng,ơ ở ể ệ ậ ả ự

d ch v … Do v y, đô th  hóa g n li n v i s  phát tri n kinh t ­xã h i.ị ụ ậ ị ắ ề ớ ự ể ế ộ

Tóm l i, đô th  hóa là quá trình bi n đ i và phân b  các l c lạ ị ế ổ ố ự ượng s nả

xu t trong n n kinh t  qu c dân, b  trí dân c , hình thành phát tri n các hìnhấ ề ế ố ố ư ể

th c và đi u ki n s ng theo ki u đô th  đ ng th i phát tri n đô th  hi n có ứ ề ệ ố ể ị ồ ờ ể ị ệ theo

chi u sâu trên c  s  hi n đ i hóa c  s  v t ch t k  thu t và tăng quy mô dân ề ơ ở ệ ạ ơ ở ậ ấ ỹ ậ

s ố

Khi đánh giá v  đô th  hoá ngề ị ười ta thường s  d ng 2 tiêu chí, đó làử ụ

m c đ  đô th  hoá và t c đ  đô th  hoá :ứ ộ ị ố ộ ị

M c đ  đô th  hoá = Dân s  đô th /T ng dân s  (%)ứ ộ ị ố ị ổ ố

T c đ  đô th  hoá = (Dân s  đô th  cu i k  ­ Dân s  đô th  đ uố ộ ị ố ị ố ỳ ố ị ầ

k )/(NxDân s  đô th  đ u k ) (%/năm)ỳ ố ị ầ ỳ

Trong đó: N là s  năm gi a 2 th i kố ữ ờ ỳ

Trên quan đi m m t vùng, đô th  hóa là m t quá trình hình thành, phát tri n ể ộ ị ộ ể các hình th c và đi u ki n s ng theo ki u đô th  Trên quan đi m kinh t  ứ ề ệ ố ể ị ể ế

qu c dân, đô th  hóa là m t quá trình bi n đ i v  phân b  các l c lố ị ộ ế ổ ề ố ự ượng s n ả

xu t trong n n kinh t  qu c dân , b  trí dân c  nh ng vùng không ph i đô th  ấ ề ế ố ố ư ữ ả ị thành đô th  đ ng th i phát tri n các đô th  hi n có theo chi u sâuị ồ ờ ể ị ệ ề

3.1.4 Đ c tr ng c a đô th  hóa ặ ư ủ ị

Đô th  hóa là hi n tị ệ ượng mang tính toàn c u và có nh ng đ c tr ng chầ ữ ặ ư ủ

y u sau đâyế

M t là, s  lộ ố ượng các thành ph , k  c  các thành ph  l n tăng nhanh, đ cố ể ả ố ớ ặ

bi t là th i k  sau chi n tranh th  gi i th  hai.ệ ờ ỳ ế ế ớ ứ

Hai là, quy mô dân s  t p trung trong m i thành ph  ngày càng l n, số ậ ỗ ố ớ ố

lượng thành ph  có trên m t tri u dân ngày càng nhi u.ố ộ ệ ề

Ba là, vi c hình thành và phát tri n nhi u thành ph  g n nhau v  m t đ aệ ể ề ố ầ ề ặ ị

lý, liên quan ch t ch  v i nhau do phân công lao đ ng đã t o nên các vùng đôặ ẽ ớ ộ ạ

th  Thông thị ường vùng đô th  bao g m m t vài thành ph  l n và xung quanhị ồ ộ ố ớ chúng là các thành ph  nh  v  tinh.ố ỏ ệ

B n là, dân s  thành th  có xu hố ố ị ướng tăng nhanh do quá trình di dân

nông thôn­thành th , đang làm thay đ i tị ổ ương quan dân s  thành th  và nôngố ị thôn, nâng cao t  tr ng dân thành th  trong t ng dân s ỷ ọ ị ổ ố

Năm là, m c đ  đô th  hóa bi u th  trình đ  phát tri n xã h i nói chung,ứ ộ ị ể ị ộ ể ộ

song có đ c thù riêng cho m i nặ ỗ ước. Đ i v i các nố ớ ước phát tri n, đô th  hóaể ị

di n ra ch  y u theo chi u sâu, ch t lễ ủ ế ề ấ ượng cu c s ng   các thành ph  ngàyộ ố ở ố càng hoàn thi n. Trong các nệ ước đang phát tri n, t c đ  đô th  hóa r t cao, ể ố ộ ị ấ

đ cặ

bi t trong các th p k  g n đây, quá trình đô th  hóa di n ra theo chi u r ngệ ậ ỷ ầ ị ễ ề ộ đang đ t ra nhi u v n đ  khó khăn c n gi i quy t nh  v n đ  đ t đai, th tặ ề ấ ề ầ ả ế ư ấ ề ấ ấ nghi p, nghèo đói, ô nhi m môi trệ ễ ường và t  n n xã h i.ệ ạ ộ

CHƯƠNG 3: Đ C ĐI M Đ A BÀN QU N C M L  VÀ PHẶ Ể Ị Ậ Ẩ Ệ ƯƠNG 

PHÁP NGHIÊN C UỨ

1.1. V  trí đ a lý, đi u ki n t  nhiên ị ị ề ệ ự

1.1.1 V  trí đ a lý ị ị

­ Quá trình hình thành qu n C m L   ậ ẩ ệ

 Qu n C m L  đậ ẩ ệ ược thành l p vào ngày 5/8/2005 theo Ngh  đ nh sậ ị ị ố  102/2005/NĐ­CP c a Chính ph  g m có 6 ph ng: Khuê Trung, Hoà Th  Tây,ủ ủ ồ ườ ọ  

Hoà Th  Đông, Hoà Phát, Hoà An, Hoà Xuân v i di n tích t  nhiên là 3.330 ha,ọ ớ ệ ự   dân s  71.400 ng i. Tr c khi hình thành qu n C m l , 5 ph ng bao g m Hoàố ườ ướ ậ ẩ ệ ườ ồ  

Th  Tây, Hoà Th  Đông, Hoà Phát, Hoà An, Hoà Xuân là các xó ven đô th  thu cọ ọ ị ộ   huy n Hòa Vang và ph ng Khuê Trung thu c qu n H i Châu thành ph  Đàệ ườ ộ ậ ả ố  

N ng. Đây là nh ng đ a ph ngẵ ữ ị ươ  có t c đ  đô th  hóa nhanh trong nhi u năm, tố ộ ị ề ừ  khi Đà N ng tr  thành thành ph  tr c thu c trung ẵ ở ố ự ộ ương

­ V  trí đ a lý: ị ị

Đ a gi i hành chính c a qu n nh  sau: Phía B c giáp qu n H i Châu,ị ớ ủ ậ ư ắ ậ ả   Liên Chi u. Phía Đông giáp qu n H i Châu, Thanh Khê và qu n Ngũ Hànhể ậ ả ậ  

S n. Phía Tây và phía Nam giáp huy n Hoà Vang. Qu n C m L    v  trí c aơ ệ ậ ẩ ệ ở ị ử   ngõ phía Tây Nam thành ph  Đà N ng, trên đ a bàn có nhi u tr c l  giaoố ẵ ị ề ụ ộ   thông chính nh : QL 1A, qu c l  14B, đây là các tuy n giao thông đư ố ộ ế ường bộ  quan tr ng n i giáp v i các t nh lân c n nh  Qu ng Nam, Hu  và Kon Tum.ọ ố ớ ỉ ậ ư ả ế   Ngoài ra, v i thành ph  Đà N ng cũng là đi m cu i trên tuy n hành langớ ố ẵ ể ố ế   Đông –Tây n i t  Thái Lan, Lào đ n c ng Tiên Sa c a Vi t Nam. Đ ng th iố ừ ế ả ủ ệ ồ ờ  

m t s  tuy n độ ố ế ường chính c a qu n là đủ ậ ường vào c a c ng bi n Tiên Sa vàủ ả ể  

là c a ra c a C ng hàng không qu c t  Đà N ng. ử ủ ả ố ế ẵ

Do đ c đi m là vùng đ t m i, n m trong vùng kinh t  đ ng l c c aặ ể ấ ớ ằ ế ộ ự ủ  

mi n Trung v i nh ng thu n l i v  c  b n v  đ a lý đ  dàng ti p c n v iề ớ ữ ậ ợ ề ơ ả ề ị ể ế ậ ớ   các đ a phị ương khác c a mi n trung và c  nủ ề ả ước cũng nh  c a ngõ giao l uư ử ư  

v i qu c t  là thu n l i c  b n trong vi c phát tri n kinh t  c a qu n .ớ ố ế ậ ợ ơ ả ệ ể ế ủ ậ