Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Trang 1Thế trận lòng dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
QĐND - Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XI của Đảng chỉ rõ, một trong những nhiệm vụ trọng yếu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân là tập trung “Xây dựng thế trận lòng dân vững chắc trong thực hiện chiến lược bảo vệ Tổ quốc”
Để xây dựng “thế trận lòng dân”, trước hết phải nhận thức rõ nội dung yếu tố lòng dân Đây là vấn đề thuộc phạm trù ý thức xã hội, thường đi liền và đặt trong mối quan hệ với khái niệm đất nước, Tổ quốc, Nhà nước… Nội dung cơ bản của lòng dân là lòng yêu nước thương nòi, tinh thần đoàn kết dân tộc, ý chí quyết tâm chiến đấu bảo vệ nền độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; là lòng tin của nhân dân vào các chủ trương, chính sách, thể chế chính trị… của giai cấp lãnh đạo đất nước Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc cho thấy, các triều đại phong kiến tiến bộ rất coi trọng ban hành các chủ trương chính sách để “an dân”, quy tụ lòng dân, lấy dân làm gốc Các chính sách đúng đắn đã quy tụ được lòng dân, phát huy được sức mạnh của toàn dân trong giành và giữ vững nền độc lập, thống nhất, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc
Ngày nay, quy tụ lòng dân, xây dựng “thế trận lòng dân” để đáp ứng yêu cầu tăng cường sức mạnh quốc phòng - an ninh (QP-AN), bảo vệ Tổ quốc chính là quá trình xây dựng nhân tố chính trị - tinh thần của nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân, xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố vững chắc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, bảo đảm cho mọi tầng lớp nhân dân không chỉ yêu quý thiết tha chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc, mà còn gắn bó với Đảng, với chế độ XHCN; có ý thức tự giác về nghĩa vụ, trách nhiệm và quyền lợi công dân trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Muốn vậy, phải tiến hành đồng bộ nhiều nội dung, giải pháp về chính trị, tư tưởng, kinh tế, văn hóa, xã hội và QP-AN… với sự tham gia tích cực của các cấp, ngành và mọi tầng lớp nhân dân
Trước hết, xây dựng “thế trận lòng dân” là phải nâng cao nhận thức về tình hình nhiệm vụ QP-AN, đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước trong các tổ chức chính trị - xã hội và toàn dân Thực tiễn trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ cho thấy, nhờ làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục, thống nhất nhận thức và hành động của toàn dân, chúng ta đã phát huy cao nhất sức mạnh vật chất – tinh thần của toàn dân tộc, vượt qua muôn vàn gian khổ, hy sinh để đánh thắng kẻ thù xâm lược có sức mạnh và tiềm lực vượt trội, giành độc lập, thống nhất cho Tổ quốc Trong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay, cần tập trung củng cố, nâng cao chất lượng toàn diện các hoạt động thông tin, tuyên truyền, giáo dục, bảo đảm các thông tin chính thống của Đảng và Nhà nước, của các cấp ủy, chính quyền địa phương đến với các tầng lớp nhân dân, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số Cần chú trọng nâng cao lòng tự hào, tự tôn dân tộc, chủ nghĩa yêu nước, truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc ta, truyền thống vẻ vang của Đảng, của Quân đội trong các tầng lớp nhân dân, nhất là trong thế hệ trẻ; rà soát, bổ sung kịp thời những phát triển mới về đường lối, quan điểm,
Trang 2nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc của Đảng vào giáo trình giảng dạy ở các cấp học; chú trọng tính hiệu quả của việc tổ chức học tập, tập huấn, quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, nội dung chương trình giáo dục, bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho các đối tượng theo quy định và giáo dục quốc phòng toàn dân Kết hợp chặt chẽ các hoạt động giáo dục với thông tin cập nhật tình hình trong nước và quốc
tế, nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng trong các tầng lớp nhân dân, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, mưu đồ tham vọng về biển, đảo thuộc chủ quyền lãnh thổ Việt Nam của các thế lực trong và ngoài khu vực
Có nhận thức đúng thì mới hành động đúng và ngược lại, song từ nhận thức đến hành động là cả một quá trình, đòi hỏi các cấp ủy đảng, chính quyền, các cơ quan thông tin tuyên truyền phải nghiên cứu, nắm vững nhu cầu thực tiễn, đặc điểm từng lĩnh vực, vùng miền; tâm lý và trình độ nhận thức của các tầng lớp nhân dân để xác định nội dung chương trình tổ chức học tập, quán triệt cũng như xác định nội dung, hình thức, biện pháp tổ chức thông tin tuyên truyền nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân về đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kiến thức về quân sự, quốc phòng… cho phù hợp, hiệu quả, tránh hình thức, giáo điều
Chú trọng đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí
Tệ nạn tham nhũng ở nước ta đã và đang gây hậu quả nghiêm trọng tới sức mạnh của hệ thống chính trị, cản trở tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của đất nước trong quan hệ quốc tế, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với chế độ, trực tiếp ảnh hưởng đến “thế trận lòng dân”
Để góp phần vào cuộc đấu tranh chống tham nhũng một cách hiệu quả, cần tập trung nghiên cứu đổi mới tổ chức, thể chế hành chính Xây dựng và làm cho bộ máy nhà nước ở nước ta thực sự trong sạch, vững mạnh cần gắn chặt với cải cách hành chính, chống tham nhũng, lãng phí bằng các biện pháp mạnh mẽ và quyết liệt Cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng cơ chế đấu tranh phòng và chống tham nhũng hiệu quả, đồng bộ trong từng tổ chức, gắn chặt với cơ chế tổ chức, cơ chế hoạt động của Nhà nước, cơ chế thực hiện quyền làm chủ của nhân dân; sớm nghiên cứu xây dựng cơ chế giám sát hoạt động giữa các cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán, điều tra… trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng Tổ chức thực hiện đầy đủ từng nội dung của quy chế cán bộ nhà nước công khai các hoạt động của mình trước nhân dân (chứ không chỉ là trước đại biểu “lựa chọn” trong nhân dân) theo định kỳ, hoặc bất thường
Bên cạnh đó, cần nghiên cứu đổi mới chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức nhà nước để họ yên tâm thực thi công vụ, không nhận hối lộ, không muốn hối lộ, toàn tâm góp sức vào phát triển kinh tế - xã hội; nếu vi phạm sẽ bị xử lý rất nghiêm và liên quan đến sự mất còn vị trí công việc để họ tự lựa chọn, bất luận họ là ai, giữ cương vị nào Làm được như vậy, chúng ta mới thu hút được những tài năng thật sự vào làm việc trong khu vực hành chính nhà nước
Trang 3Về công tác tổ chức cán bộ, phải nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của nhiệm vụ then chốt, cấp bách là xây dựng các tổ chức đảng thực sự trong sạch vững mạnh mới có cơ sở để nâng cao chất lượng quản lý, giáo dục, rèn luyện, sàng lọc cán
bộ, đảng viên phục vụ cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc Cần có những giải pháp kiên quyết để “thực hiện rõ, thực hiện đúng, thực hiện đến cùng chế độ trách nhiệm cá nhân”, nhất là người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng; kiện toàn các cơ quan, đơn vị chuyên trách
và các cơ quan chức năng phòng, chống tham nhũng, lãng phí đủ mạnh (tổ chức
bộ máy, cán bộ, nguồn lực) Chú trọng phát huy vai trò của các đoàn thể chính trị - xã hội, cơ quan báo chí và nhân dân trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí; định hướng, tạo dư luận tích cực trong từng tổ chức, dư luận xã hội ủng hộ, bảo vệ, tôn vinh những cá nhân tiêu biểu trong việc phát giác, tố cáo, mạnh dạn đấu tranh phê phán các hành vi tiêu cực như tham nhũng, cơ hội, cục
bộ, bè phái… trong các tổ chức thuộc hệ thống chính trị Có như vậy mới khắc phục tận gốc nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ trong nội bộ, thiết thực củng cố xây dựng “thế trận lòng dân” vững mạnh
Tổ chức tốt cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tạo nên sự thống nhất về tư tưởng chính trị trong toàn dân Chia
rẽ dân với Đảng và Nhà nước là một thủ đoạn thâm độc của các thế lực thù địch nhằm ly tán “lòng dân” Để làm việc đó, chúng ráo riết thực hiện chiến lược
“diễn biến hòa bình” chống phá trên tất cả các lĩnh vực, với hy vọng làm cho nhân dân mất lòng tin vào vai trò lãnh đạo của Đảng, mục tiêu, lý tưởng của CNXH Do đó, cần tập trung làm tốt việc nghiên cứu tổng kết lý luận và thực tiễn để khẳng định tính cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối đúng đắn, sáng tạo lãnh đạo công cuộc đổi mới của Đảng; lấy đó làm cơ sở để trang bị kiến thức chính trị - tư tưởng, tăng cường
“thế trận lòng dân” đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch một cách tích cực, chủ động Quá trình đấu tranh phải thường xuyên nghiên cứu nắm vững âm mưu thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch; lãnh đạo chỉ đạo tập trung thống nhất, tổ chức chặt chẽ lực lượng, phương tiện đấu tranh; phân rõ cấp độ, phạm vi đấu tranh cho các cấp, các ngành… có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả của cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận bảo vệ Đảng và chế độ XHCN
Xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc luôn là nhiệm vụ trọng tâm, hàng đầu
và xuyên suốt, là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn quân, của cả hệ thống chính trị, nhằm tạo cơ sở nền tảng sức mạnh quân sự, quốc phòng của đất nước - nhân
tố quyết định thành công của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN
Trang 4Củng cố vững chắc thế trận lòng dân
Bộ đội giúp dân gặt lúa (Ảnh minh hoạ).
(TCTG) - Thế trận lòng dân chính là ý chí, quyết tâm của nhân dân, của toàn xã hội được bồi đắp, tạo thành sự đồng thuận cao, hướng đến mục tiêu chung trong sự nghiệp quốc phòng.
Quốc phòng, theo nghĩa rộng là công cuộc giữ nước của một quốc gia bao gồm tổng thể các hoạt động đối nội và đối ngoại về quân sự, chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học… của Nhà nước và nhân dân để phòng thủ đất nước, bằng sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, với sức mạnh quân sự là đặc trưng, lực lượng
vũ trang là nòng cốt… Tuy nhiên, một nền quốc phòng tối ưu là giữ được nước
mà không phải tiến hành chiến tranh
Theo quan niệm của một số quốc gia thì sức mạnh quốc phòng chính là sức mạnh quân sự; sức mạnh quốc phòng còn là sức mạnh của sự liên minh giữa hai hoặc một nhóm nước
Thực tế của quá trình lịch sử giữ nước của dân tộc Việt Nam cho thấy, xây dựng quốc phòng không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự, và trong bối cảnh mới của thế giới hiện nay thì không thể trông chờ vào sự liên minh từ bên ngoài, mà xuyên suốt trong sự nghiệp giữ nước của chúng ta là dựa vào sức mạnh của toàn dân Lịch sử trong các cuộc đấu tranh chống xâm lược của dân tộc Việt Nam đã chứng minh sức mạnh vô địch của nhân dân, sức mạnh đó chính là ý chí, là tinh thần đoàn kết, tự tôn dân tộc…
Với đất nước chúng ta, “xây dựng nền quốc phòng không phải nhằm để tiến hành chiến tranh, mà trước hết và chủ yếu là ngăn chặn, đẩy lùi nguy cơ xung đột, nguy cơ chiến tranh; đập tan các âm mưu và hành động chống phá, lật đổ của các thế lực thù địch; giữ vững môi trường hoà bình và ổn định để xây dựng
và phát triển toàn điện đất nước Đó chính là mục tiêu cao nhất, xuyên suốt và nhất quán của Đảng ta, nhân dân ta trong thực hiện chủ trương tăng cường tiềm
Trang 5lực quốc phòng, xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”(1)
Xây dựng một nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, trong đó củng cố vững chắc thế trận lòng dân là một trong những nội dung cơ bản, quan trọng trong Chiến lược quốc phòng của chúng ta
Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngay từ khi giành chính quyền, thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, nền quốc phòng của nước ta đã mang tính toàn dân và toàn diện sâu sắc Có nghĩa nền quốc phòng đó do toàn dân xây dựng và dựa vào sức mạnh tổng hợp của toàn dân, từ
đó tạo nên sức mạnh giữ nước vô địch (bao gồm cả chính trị, quân sự, kinh tế, văn hoá…) Như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Không quân đội nào, không khí giới nào có thể đánh ngã được tinh thần hy sinh của toàn thể một dân tộc”(2) Có nghĩa nền quốc phòng đó là sự hợp lực của tất cả các tiềm lực chính trị, kinh tế, ngoại giao, văn hoá, khoa học, công nghệ… Trong đó, tăng cường tiềm lực về chính trị - tinh thần là thế mạnh, là cơ sở để phát huy tốt các tiềm lực khác Trước hết, cần xây dựng, củng cố hệ thống chính trị, trọng tâm là xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh; xây dựng Nhà nước của dân, do dân
và vì dân, gắn bó mật thiết với nhân dân; tuyên truyền, giáo dục nhân dân thấm nhuần sâu sắc mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, hăng hái tham gia các phong trào cách mạng
Một trong những vấn đề cơ bản để tăng cường tiềm lực chính trị - tinh thần là xây dựng củng cố vững chắc thế trận lòng dân Thế trận lòng dân chính là ý chí, quyết tâm của nhân dân, của toàn xã hội được bồi đắp, tạo thành sự đồng thuận cao, hướng đến mục tiêu chung trong sự nghiệp quốc phòng Thế trận lòng dân không chỉ là nhân tố cơ bản của tiềm lực chính trị - tinh thần, mà là nhân tố quyết định sức mạnh của nền quốc phòng toàn dân Thực tiễn cuộc sống đã chứng tỏ không thể giữ nước vững chắc, bền chặt nếu thiếu sự tham gia của nhân dân; không ai giữ nước tốt hơn, thường xuyên hơn bằng mỗi người dân sinh sống trên từng vùng quê của Tổ quốc Để xây dựng thế trận lòng dân phải đồng thời làm tốt nhiều việc: phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện an sinh xã hội, chính sách tôn giáo, chính sách dân tộc, thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa các tầng lớp nhân dân, các vùng miền
Muốn xây dựng vững chắc thế trận lòng dân, trước hết phải nhận thức rõ nội dung yếu tố lòng dân Đây là vấn đề thuộc phạm trù ý thức xã hội, thường đi liền
và đặt trong mối quan hệ với khái niệm đất nước, Tổ quốc, Nhà nước… Nội dung cơ bản của lòng dân là lòng yêu nước thương nòi, tinh thần đoàn kết dân tộc, ý chí quyết tâm chiến đấu bảo vệ nền độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; là lòng tin của nhân dân vào các chủ trương, chính sách, thể chế chính trị… của giai cấp lãnh đạo đất nước
Một quan điểm quan trọng của Đảng ta là: quốc phòng gắn liền với an ninh Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Nhân dân ta có hai lực lượng Một là
Trang 6quân đội, để đánh giặc ngoại xâm bảo về Tổ quốc, giữ gìn hoà bình Một lực lượng nữa là công an, để chống kẻ địch trong nước, chống bọn phá hoại”(3) Giặc ngoại xâm và kẻ địch trong nước đều là kẻ thù của dân tộc và giai cấp, vì vậy bất cứ nhiệm vụ nào của quốc phòng và của an ninh đều phải kết hợp chặt chẽ với nhau, quan hệ mật thiết với nhau Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua, xác định:
“Tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là lực lượng nòng cốt Xây dựng thế trân quốc phòng toàn dân, kết hợp chặt chẽ với thế trận an ninh nhân dân vững chắc Phát triển đường lối, nghệ thuật quân sự chiến tranh nhân dân và lý luận, khoa học an ninh nhân dân…”
Trong bối cảnh mới, xây dựng thế trận lòng dân để đáp ứng yêu cầu tăng cường sức mạnh quốc phòng - an ninh, bảo vệ Tổ quốc chính là quá trình xây dựng nhân tố chính trị - tinh thần của nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân, xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố vững chắc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, bảo đảm cho mọi tầng lớp nhân dân không chỉ yêu quý thiết tha chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc, mà còn gắn bó với Đảng, với chế độ XHCN; có
ý thức tự giác về nghĩa vụ, trách nhiệm và quyền lợi công dân trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc
Củng cố vững chắc thế trận lòng dân cũng có nghĩa là cần phải tuyên truyền, giải thích để nhân dân nắm rõ, hiểu đúng quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ Tổ quốc; không để nhân dân rơi vào các âm mưu kích động, chia rẽ của các thế lực thù địch, đặc biệt là trước những vấn đề thời sự mà nhiều người quan tâm, thậm chí bức xúc: “Đặc biệt, trong giải quyết những tranh chấp lãnh thổ, biển, đảo, phải nắm vững nguyên tắc: vừa bảo vệ vững chắc chủ quyền, thống nhắt và toàn vẹn lãnh thổ, vừa duy trì và giữ vững môi trường hoà bình, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển đất nước Mọi tranh chấp trên biển Đông và những vấn đề liên quan đến biên giới, lãnh thổ do lịch sử để lại phải được giải quyết bằng biện pháp hoà bình, thông qua đối thoại và dựa trên hệ thống luật pháp quốc tế Kiềm chế tới mức cao nhất, tránh gây xung đột và tuyệt đối không để các thế lực thù địch lợi dụng lòng yêu nước, ý thức dân tộc, kích động chia rẽ gây mất đoàn kết nội bộ, đoàn kết quốc tế… Trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, Đảng ta
đã tích luỹ và đúc kết nhiều bài học có giá trị vè độc lập tự chủ và kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Những kinh nghiệm quý báu đó cần được nghiên cứu và vận dụng nhuần nhuyễn trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay Trong từng vấn đề cụ thể cần vận dụng sáng tạo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” để mang lại hiệu quả cao nhất”(4)./
TRƯƠNG NGUYÊN TUỆ